Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."— Zapis prezentacji:

1 Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

2 F. BACON I INDUKCJA ELIMINACYJNA Myśliciel, August Rodin [E. Wójcicka - Romaniuk] edukacja filozoficzna, gimnazjum, F. BACON I INDUKCJA ELIMINACYJNA – lekcja 23

3 FRANCIS BACON Urodzony w Londynie w 1561 r. jako syn dygnitarza koronnego, odbywał studia w Cambridge, praktykę dyplomatyczną w Paryżu, potem rozpoczął karierę prawniczą. W 1595 r. został członkiem parlamentu, w doradcą prawnym królewskim, w naczelnym prokuratorem państwa, w lordem kanclerzem i baronem of Verulam, w wicehrabią of St. Albans. W tym roku, za dowiedzione mu przekupstwo, stracił wszystkie urzędy i skazany został na więzienie. Zwolniony wkrótce, spędził resztę życia w odosobnieniu. Zmarł w r. 1626, podobno z powodu zapalenia płuc, którego nabawił się próbując zamrażać kurczaki poprzez okładanie ich lodem. F. Bacon

4 FRANCIS BACON Główne dzieło Bacona, które miało dokonać reformy w całokształcie nauk, nosi nazwę: Wielkie ustanowienie nauk. Nie zostało ukończone, Bacon zdążył opracować tylko dwie części. Poza tym głównym dziełem, za życia Bacona ogłoszony został zbiór jego studiów etyczno-politycznych pt. Essays (1597), a pośmiertnie wyszła utopia: Nowa Atlantyda (1627). w aforystycznym ujmowaniu myśli. Dzieła Bacona mają piękną formę literacką, celował w aforystycznym ujmowaniu myśli.

5 FRANCIS BACON Francis Bacon – aforyzmy: Nadzieja jest dobrym śniadaniem, lecz kiepską wieczerzą.Nadzieja jest dobrym śniadaniem, lecz kiepską wieczerzą. Przyjaciele są złodziejami czasu.Przyjaciele są złodziejami czasu. Bądź wierny sobie, a nie będziesz niewierny innym.Bądź wierny sobie, a nie będziesz niewierny innym. Mężczyzna czuje się siedem lat starszy dzień po ślubie.Mężczyzna czuje się siedem lat starszy dzień po ślubie. Lekarz leczy chorobę, a zabija pacjenta.Lekarz leczy chorobę, a zabija pacjenta. Mądry człowiek nie czeka na okazje - sam je stwarza.Mądry człowiek nie czeka na okazje - sam je stwarza. W ciemności wszystkie kolory są zgodne.W ciemności wszystkie kolory są zgodne. Lekarstwo bywa gorsze od choroby.Lekarstwo bywa gorsze od choroby. Są tacy, którzy umieją tasować karty, ale nie umieją grać.Są tacy, którzy umieją tasować karty, ale nie umieją grać. Niektóre książki należy próbować, inne połykać, a jeszcze inne trzeba żuć i trawić.Niektóre książki należy próbować, inne połykać, a jeszcze inne trzeba żuć i trawić.

6 FRANCIS BACON Bacon, opracowując empiryczną teorię nauk, uważał, że dokonuje przewrotu w nauce. Miał za sobą wielowiekową tradycję, w średniowieczu prąd empiryczny był prądem tylko ubocznym, natomiast w epoce Odrodzenia wzmógł się bardzo. Na znaczenie doświadczenia dla nauki kładło nacisk wielu ówczesnych myślicieli, np. Leonardo da Vinci, ale dopiero Bacon rozwinął metodologię empiryzmu. Leonardo da Vinci

7 FRANCIS BACON Bacon chciał objąć cały zakres nauki, przygotowawczym zabiegiem do tego była klasyfikacja nauk. Zgodnie z tradycją starożytną i średniowieczną, Bacon pojmował naukę jeszcze bardzo szeroko. Jego klasyfikacja była nowa, oparta na nowej, psychologicznej podstawie. Nauki podzielił na trzy grupy, odpowiednio do trzech władz duszy: dziedzinę pamięci stanowi - historia,dziedzinę pamięci stanowi - historia, dziedzinę wyobraźni - poezja,dziedzinę wyobraźni - poezja, dziedzinę rozumu - nauka w ściślejszym znaczeniu, czyli filozofia.dziedzinę rozumu - nauka w ściślejszym znaczeniu, czyli filozofia.

8 FRANCIS BACON Historię i filozofię, pojmował zgodnie ze starożytną tradycją. Nazwę historii dawał wszelkiemu opisowi jednostkowych faktów dotyczących czy to przyrody (historia naturalna), czy to człowieka (historia społeczna). Nazwę filozofii dawał wszelkiemu poznaniu ogólnemu. Filozofia była dziedziną rozległą: jej przedmiotem był zarówno Bóg, przyroda jak i człowiek. Z tej rozległej dziedziny wyodrębnił dział traktujący o podstawowych pojęciach i twierdzeniach, który nazwał filozofią pierwszą" lub nauką powszechną". Przedmiotem filozofii był zarówno Bóg, przyroda i człowiek

9 FRANCIS BACON Dział traktujący o Bogu ograniczył, bo prawdy objawione są rzeczą wiary i leżą poza zakresem filozofii. Filozofię przyrody dzielił na spekulatywną i operatywną - jedna ma poznawać prawa, a druga - je stosować. Z innego punktu widzenia dzielił ją na fizykę i na metafizykę - jedna traktuje o tym, jak rzeczy są zbudowane i jak powstają, druga o tym, jaka jest ich istota (forma") i cel. Filozofia człowieka obejmowała antropologię i politykę - z których pierwsza traktuje o jednostkach ludzkich, druga - o społeczeństwach. Antropologia rozważa w jednej części ciało, a w drugiej - duszę człowieka. Z nauką o duszy wiązał logikę, jako naukę o myśli poznającej prawdę, oraz etykę, jako naukę o woli skierowanej ku dobru.

10 FRANCIS BACON Wbrew średniowiecznemu ideałowi spekulacyjnej wiedzy i uprawianiu wiedzy dla niej samej, Bacon pojął ją jako środek do praktycznych celów. Widział w niej nie tylko prawdę, ale przede wszystkim potęgę, potęgę człowieka w jego walce z przyrodą. Ona pozwoli zawładnąć przyrodą i osiągnąć panowanie człowieka". Tyle mamy władzy, ile wiedzy". Celem nauki jest, by przez nią życie ludzkie obdarzone zostało nowymi wynalazkami i bogactwami". Pod wrażeniem dokonanych niedawno wynalazków - druk, proch, kompas - widział w wynalazkach najwyższy cel nauki. Kompas XV-wieczna drukarnia

11 FRANCIS BACON W Nowej Atlantydzie Bacon przedstawił utopię społeczeństwa, wiodącego przyjemne i wygodne życie dzięki wynalazkom. Jeśli cele nauki są praktyczne, to i sposób uprawiania nauki musi mieć charakter praktyczny. Bezskuteczna jest kontemplacyjna wiedza i książkowa uczoność. Wobec tego na czoło nauk wysunęła się nauka stosowana, technika. Chodzi o zwyciężanie przyrody, a nie przeciwnika w dyspucie. Trzeba nie oglądać, lecz rozcinać" przyrodę, zbada się ją nie przez rozmyślania i kontemplację, lecz przez czynne zabiegi, przez eksperyment. Leonardo da Vinci, projekt maszyny przypominającej dzisiejsze helikoptery Leonardo da Vinci, projekt idealnego miasta

12 FRANCIS BACON Dotychczasowa nauka niezdolna była dać człowiekowi panowanie nad przyrodą, jest więc bezużyteczna. Nauka, która ma być potęgą, nie istnieje, musi być dopiero zbudowana. Trzeba odwrócić metodę i operować nie założeniami, lecz doświadczeniem. Jedyna przeto nadzieja w rzetelnej indukcji". Nauka ma do wyboru dwie drogi: droga, którą nauka kroczyła dotychczas, od danych zmysłowych przerzuca się od razu do najogólniejszych twierdzeń, by z nich potem dedukować dalsze twierdzenia. Jest to jednak postępowanie wadliwe: antycypuje fakty, zamiast je interpretować. druga droga: ta dane zmysłowe uogólnia stopniowo. To jest droga właściwa, umysłowi ludzkiemu nie skrzydeł potrzeba, lecz ołowiu". Stopniowym uogólnianiem osiąga się twierdzenia średniej ogólności, które są najpłodniejsze. Stopniowe uogólnianie wiedzy - oto jest indukcja, właściwa metoda nauki.

13 FRANCIS BACON Bacon, głosząc konieczność indukcyjnego postępowania w nauce, nie był zwolennikiem sensualizmu. Rozum jest tak samo potrzebny w nauce indukcyjnej, jak zmysły. Żadna z obu władz umysłu sama nie wystarcza do osiągnięcia pewności w wiedzy. Bacon, głosząc konieczność indukcyjnego postępowania w nauce, nie był zwolennikiem sensualizmu. Rozum jest tak samo potrzebny w nauce indukcyjnej, jak zmysły. Żadna z obu władz umysłu sama nie wystarcza do osiągnięcia pewności w wiedzy. Ta niedoskonałość władz umysłu powoduje, iż metodologia ma zadanie podwójne: najpierw ujawnić i usunąć źródła błędów, a następnie wskazać pozytywne środki zdobywania doświadczenia. Pierwsza część metodologii jest destrukcyjna, druga - konstrukcyjna. Teatr A3 Kolekcjonerzy Wzruszeń Zmysły – spektakl Rozum

14 FRANCIS BACON Destrukcyjna część metodologii Bacona była nauką o złudzeniach (idola) umysłu: a) Złudzenia plemienne są wspólne całemu plemieniu ludzkiemu, bo wynikają z właściwej człowiekowi natury. Podlega im zarówno rozum, jak zmysły. Do złudzeń tego rodzaju należy np. skłonność do antropomorficznego i finalistycznego /pogląd, dopatrujący się celowości w przyrodzie, w rozwoju świata, w porządku praw naturalnych/, ujmowania zjawisk, a także skłonność do doszukiwania się regularności we wszechświecie, do gubienia się w abstrakcjach. b) Złudzenia jaskini /nazwane tak przez aluzję do jaskini Platona/, są złudzeniami indywidualnymi: są uwarunkowane takim a nie innym wychowaniem, lekturą, otoczeniem. c) Złudzenia rynkowe są powodowane przez mowę. Mowa wielokrotnie wprowadza w błąd, posiłkując się wyrazami, którym nic w rzeczywistości nie odpowiada jak np. szczęście". Mowa, przez swoją niedokładność i wieloznaczność, sprzyja niejasności pojęć. d) Złudzenia teatru - to hipostazy pojęć i błędy właściwe specjalnie tradycji filozoficznej, obciążają one zarówno racjonalistów, jak też mistyków i empirystów. Należy najpierw usunąć złudzenia, pozytywna część metodologii dokona reszty.

15 FRANCIS BACON Dobra metoda unieszkodliwi niedoskonałości umysłu ludzkiego: eksperyment wynagrodzi braki zmysłów, a indukcja - braki rozumu. Eksperyment i indukcja - to dwa filary metody: eksperyment służy do ustalania faktów, indukcja do ich uogólniania, eksperyment zastępuje w nauce przypadkowe zbieranie doświadczeń, a stopniowa indukcja zastępuje sylogizm. Eksperyment jest podstawą poznania, ale sam nie wystarcza, wymaga uogólnienia. Praca naukowa nie ma być samym zbieraniem, jak praca mrówek, ani też samym snuciem własnych nici, jak praca pająków, lecz ma być podobna do pracy pszczół: ma zbierać, i to, co zebrała, przerabiać. To zadanie przerabiania" doświadczenia przypada indukcji. Bacon doszedł do przekonania, że od niej zależą losy nauki, i uczynił ją ośrodkiem swoich badań.

16 FRANCIS BACON Indukcja nie jest prostym zestawieniem faktów, ale metodą ich uogólniania, znajdowania stałych związków. Zajmując się jakąś własnością (np. ciepłem), należy najpierw dokonać zestawienia wypadków: 1) w których własność ta występuje (np. ciepło w promieniach słonecznych, w płomieniach, we wnętrznościach zwierząt itd.), 2) gdzie jej brak (np. nie ma ciepła w płynach w naturalnym stanie, w promieniach księżyca, miąższu roślin itd.), 3) zestawić wypadki, gdzie ta własność występuje w różnym stopniu (np. ciepło w organizmach zmienia się w zależności od ruchu, napięcia, wysiłku itd.). Osiąga się przez to wykazy: obecności, braku, stopni.

17 FRANCIS BACON Zbieranie wypadków jest przygotowaniem do właściwej indukcji, mającej znaleźć, jakie własności stale łączą się z daną własnością. Pierwszy wynik będzie ujemny: odrzucenie tych własności, których brak w pewnych wypadkach, potem dopiero nastąpi wynik dodatni: np. w sprawie ciepła wyjdzie na jaw, że stałą własnością jego jest ruch, mianowicie ruch drobnych cząstek, natrafiający na przeszkody, rozpierający, z przewagą ku górze. Wynik ten jest jednak jeszcze tylko szkicowy i wymaga dalszego sprawdzenia: do tego służy trzecie stadium indukcji, w którym rozważane są szczególne, wyróżniające się wypadki. F. Bacon

18 FRANCIS BACON Zadaniem indukcji jest znaleźć stałe własności rzeczy, które stanowią ich istotę, czyli, według tradycyjnej terminologii ich formę". Bacon nie wyzwolił się spod wielowiekowej tradycji, sam uległ złudzeniom teatru". Rozwinął program empirycznej nauki, program radykalny w hasłach, ale jeszcze kompromisowy i skrępowany tradycją. Mimo tego znacznie przyczynił się do postępu myśli naukowej poprzez: 1) wskazanie praktycznych zadań nauki, 2) zestawienie złudzeń umysłu zasługujących na wyrugowanie, 3) zaznaczenie wagi eksperymentu przy ustalaniu faktów, 4) opracowanie reguł indukcji, potrzebnych przy uogólnianiu faktów. Franciszek Bacon

19 BIBLIOGRAFIA Kotarbiński T., Program Bacona, Lwów Leśniak K., Franciszek Bacon, Warszawa Russell B., Dzieje Filozofii Zachodu, Warszawa Sikora A., Od Heraklita do Husserla, Warszawa Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 2, Warszawa Wiszniewski M., Bacona metoda tłumaczenia natury i inne pisma filozoficzne, Warszawa 1976.


Pobierz ppt "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."

Podobne prezentacje


Reklamy Google