Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Materiały internetowe hapter_08.pdf Ch24.ppt.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Materiały internetowe hapter_08.pdf Ch24.ppt."— Zapis prezentacji:

1 1 Materiały internetowe hapter_08.pdf Ch24.ppt %207%20Mat.Prod.pdf a&channel=s&rls=org.mozilla:pl:official&q=uklad+okre sowy+pierwiastkow%2BPower+Point&start=20&sa=N 20pdfs/Series%204%20Periodic%20Trends.pdfhttp://www.its.caltech.edu/~chem1/Lecture%20Notes% 20pdfs/Series%204%20Periodic%20Trends.pdf

2 2 2 pierwsze kolumny układu blok s

3 3 Struktura elektronowa litowców

4 4 Rozpowszechnienie pierwiastków w skorupie ziemskiej

5 5 Minerały

6 6 Woda morska jako źródło soli litowców Ze względu na bardzo dobrą rozpuszczalność wielu prostych soli sodu i potasu, związki tych pierwiastków dominują w wodzie morskiej.

7 7 Standardowe potencjały elektrodowe litowców Litowce to najbardziej reaktywne pierwiastki chemiczne (najsilniejsze reduktory). Lit ma najniższy potencjał standardowy, bo ma bardzo wysoką energię hydratacji Litowce to najbardziej reaktywne pierwiastki chemiczne (najsilniejsze reduktory). Lit ma najniższy potencjał standardowy, bo ma bardzo wysoką energię hydratacji

8 8 Zmiana promienia atomowego

9 9 Efektywny Ładunek Jądra Z* dla elektronów walencyjnych wzrasta nieznacznie wraz z przesuwaniem się w dół grupy Jednakowa konfiguracja elektronów walencyjnych Jednakowa konfiguracja elektronów walencyjnych

10 10 Promień atomowy W grupie (przesuwając się ku dołowi) 1. n wzrasta 2. Z wzrasta 3. Brak wyraźnej zmiany Z* - praktycznie pozostaje stała Promień atomowy wyraźnie wzrasta przy przesuwaniu się w dół grupy W grupie (przesuwając się ku dołowi) 1. n wzrasta 2. Z wzrasta 3. Brak wyraźnej zmiany Z* - praktycznie pozostaje stała Promień atomowy wyraźnie wzrasta przy przesuwaniu się w dół grupy

11 11 Rozmiary jonów okresowym zmianom ulegają również jony pierwiastków: objętość jonów ujemnych jest większa od objętości atomów, dodatnich zaś znacznie mniejsza

12 12 Energia jonizacji (EI) Przesuwając się w dół grupy 1. ładunek jądra wzrasta 2. Z* pozostaje praktycznie stałe (efekt ekranowania) 3. Liczba powłok elektronowych wzrasta, wzrasta promień atomowy. 4. Wzrasta ilość elektronów na wewnętrznych powłokach, ekranujących elektrony walencyjne EI maleje w dół grup

13 13 Właściwości wynikające ze struktury elektronowej

14 14 największe wartości powinowactwa elektronowego posiadają pierwiastki prawej górnej części układu okresowego (chlorowce F, Cl )

15 15 Elektroujemność Miara tendencji pierwiastka do przyciągania elektronów Przesuwając się w dół grupy, -Z rośnie, ale Z* pozostaje praktycznie stałe - liczba powłok elektronowych(n) wzrasta - promień atomowy wzrasta - siła przyciągania pomiędzy dodatkowym elektronem i jądrem maleje Elektroujemność maleje

16 16 w kolejnych pierwiastkach grupy charakter elektroujemny pierwiastków maleje w miarę wzrostu liczb atomowych wzrasta charakter elektroujemny pierwiastków

17 17 Skala elektroujemności Paulinga

18 18 Zmiana charakteru metalicznego grup głównych

19 19 Właściwości fizyczne metali alkalicznych

20 20 Otrzymywanie litowców Litowce to najsilniejsze reduktory – nie można ich otrzymać przez redukcję tlenków. Otrzymywane są przez elektrolizę wodnych roztworów ich soli - katoda elektrolizera musi być rtęciowa, aby mógł tworzyć się amalgamat (metal jest zanieczyszczony). Sód produkuje się metodą Castnera-Kellnera: 2Na + Cl - → 2NaHg n (amalgamat) + Cl 2 Czyste litowce otrzymuje się przez elektrolizę stopionych halogenków w obecności CaCl 2 jako topnika. Otrzymywanie sodu: ▪ metoda Downsa (elektroliza stopionego NaCl) ▪ metoda Castnera (elektroliza stopionego NaOH) Otrzymywanie potasu: ▪ elektroliza stopionego KCl ▪ przepuszczanie par sodu nad stopionym KCl Na + KCl → NaCl + K Otrzymywanie litowców Litowce to najsilniejsze reduktory – nie można ich otrzymać przez redukcję tlenków. Otrzymywane są przez elektrolizę wodnych roztworów ich soli - katoda elektrolizera musi być rtęciowa, aby mógł tworzyć się amalgamat (metal jest zanieczyszczony). Sód produkuje się metodą Castnera-Kellnera: 2Na + Cl - → 2NaHg n (amalgamat) + Cl 2 Czyste litowce otrzymuje się przez elektrolizę stopionych halogenków w obecności CaCl 2 jako topnika. Otrzymywanie sodu: ▪ metoda Downsa (elektroliza stopionego NaCl) ▪ metoda Castnera (elektroliza stopionego NaOH) Otrzymywanie potasu: ▪ elektroliza stopionego KCl ▪ przepuszczanie par sodu nad stopionym KCl Na + KCl → NaCl + K

21 21 Zjonizowane dodatnio jony metalu tworzą gęsto upakowana sieć krystaliczną, uwolnione elektrony walencyjne są zdelokalizowane, tzn. poruszają się swobodnie w obrębie sieci krystalicznej. Wiązanie metaliczne Siły wiązania metalicznego są wynikiem oddziaływania dodatnich jonów metalu z chmurą elektronów, nazywaną często gazem elektronowym. Wysokie przewodnictwo elektryczne i cieplne jest wynikiem obecności swobodnych elektronów.

22 22 3 wykazują tendencje do gęstego upakowania. istnieje kilka przyczyn do tworzenia gęstego upakowania: - dla jednego pierwiastka takie same promienie atomowe. - wiązanie metaliczne nie jest wiązaniem kierunkowym - -odległości pomiędzy atomami jak najmniejsze celem obniżenia energii wiązania. posiadają proste struktury krystaliczne. Kryształy metaliczne BCCFCCHCP A2A2 A2A2 A1A1 A1A1 A3A3 A3A3

23 23 Zależność struktur metali od ich położenia w układzie okresowym struktura regularna przestrzennie centrowana struktura heksagonalna zwarta struktura regularna zwarta

24 24 Liczba koordynacji = 8 Kierunek najgęstszego upakowania - przekątne sześcianu. Struktura metalicznych litowców - regularna centrowana przestrzennie (BCC) -sieć A 2

25 25 Wodorki W wodorkach stopień utlenienia wodoru wynosi +1 lub -1. Stopień utlenienia w niektórych wodorkach metali przejściowych nie jest dobrze zdefiniowany. Trzy typy wodorków: - wodorki jonowe (typu soli) - związki wodoru z pierwiastkami elektrododatnimi (st. utlenienia wodoru -1) -wodorki kowalencyjne (związki wodoru z niemetalami) - wodorki metaliczne (związki wodoru z metalami przejściowymi) W wodorkach stopień utlenienia wodoru wynosi +1 lub -1. Stopień utlenienia w niektórych wodorkach metali przejściowych nie jest dobrze zdefiniowany. Trzy typy wodorków: - wodorki jonowe (typu soli) - związki wodoru z pierwiastkami elektrododatnimi (st. utlenienia wodoru -1) -wodorki kowalencyjne (związki wodoru z niemetalami) - wodorki metaliczne (związki wodoru z metalami przejściowymi)

26 26 Wodorki - X m H n Wg Paulinga jednakowy udział wiązania jonowego i kowalencyjnego pojawia się przy różnicy elektroujemności ok. 1.7 W miarę jak różnica elektroujemności maleje, wzrasta tendencja do tworzenia się wiązań kowalencyjnych lub wiązań metalicznych Wiązania kowalencyjne powstają gdy elektroujemności pierwiastków przekraczają wartość Poniżej tej wartości powstają wiązania metaliczne. Wg Paulinga jednakowy udział wiązania jonowego i kowalencyjnego pojawia się przy różnicy elektroujemności ok. 1.7 W miarę jak różnica elektroujemności maleje, wzrasta tendencja do tworzenia się wiązań kowalencyjnych lub wiązań metalicznych Wiązania kowalencyjne powstają gdy elektroujemności pierwiastków przekraczają wartość Poniżej tej wartości powstają wiązania metaliczne.

27 27 Właściwości chemiczne litowców – reakcje metali z wodorem W reakcjach litowców z wodorem powstają wodorki MeH o budowie jonowej (Me + H - ): 2Me + H 2 → 2MeH (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) Wodorki litowców są silnymi reduktorami – reagują z wodą z wydzieleniem wodoru: MeH + H 2 O → MeOH + H 2 (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) Popularnymi reduktorami w chemii organicznej są wodorki kompleksowe, np. wodorek litowo-glinowy (Li[AlH 4 ]) lub sodowo-borowy (Na[BH 4 ]): 4LiH + AlCl 3 → Li[AlH 4 ] + 3LiCl Właściwości chemiczne litowców – reakcje metali z wodorem W reakcjach litowców z wodorem powstają wodorki MeH o budowie jonowej (Me + H - ): 2Me + H 2 → 2MeH (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) Wodorki litowców są silnymi reduktorami – reagują z wodą z wydzieleniem wodoru: MeH + H 2 O → MeOH + H 2 (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) Popularnymi reduktorami w chemii organicznej są wodorki kompleksowe, np. wodorek litowo-glinowy (Li[AlH 4 ]) lub sodowo-borowy (Na[BH 4 ]): 4LiH + AlCl 3 → Li[AlH 4 ] + 3LiCl

28 28 Wodorki jonowe Wodorki grupy 1A i 2A. -stopione przewodzą prąd elektryczny - w czasie elektrolizy litowiec (berylowiec) wydziela się na katodzie a wodór na anodzie - jon wodorowy H - ma własności zasadowe (H - + H 2 O = H 2 + OH - wodorki sodu, litu, wapnia są silnymi zasadami. LiH i CaH 2 są przenośnymi źródłami wodoru. LiH reaguje z AlCl 3 dając LiAlCl 4 będący użytecznym reduktorem w chemii organicznej. Wodorki grupy 1A i 2A. -stopione przewodzą prąd elektryczny - w czasie elektrolizy litowiec (berylowiec) wydziela się na katodzie a wodór na anodzie - jon wodorowy H - ma własności zasadowe (H - + H 2 O = H 2 + OH - wodorki sodu, litu, wapnia są silnymi zasadami. LiH i CaH 2 są przenośnymi źródłami wodoru. LiH reaguje z AlCl 3 dając LiAlCl 4 będący użytecznym reduktorem w chemii organicznej.

29 29 Właściwości chemiczne litowców – utlenianie metali powietrzem Na powietrzu (w warunkach normalnych) lit tworzy azotek a inne litowce – tlenki: 6Li + N 2 → 2Li 3 N 4Me + O 2 → 2Me 2 O (Me=Na, K, Rb, Cs, Fr) Podczas spalania w powietrzu lit tworzy normalny tlenek, sód – nadtlenek, natomiast potas i dalsze litowce – ponadtlenek: 4Li + O 2 → 2Li 2 O 2Na + O 2 → Na 2 O 2 Me + O 2 → MeO 2 (Me=K, Rb, Cs, Fr) Właściwości chemiczne litowców – utlenianie metali powietrzem Na powietrzu (w warunkach normalnych) lit tworzy azotek a inne litowce – tlenki: 6Li + N 2 → 2Li 3 N 4Me + O 2 → 2Me 2 O (Me=Na, K, Rb, Cs, Fr) Podczas spalania w powietrzu lit tworzy normalny tlenek, sód – nadtlenek, natomiast potas i dalsze litowce – ponadtlenek: 4Li + O 2 → 2Li 2 O 2Na + O 2 → Na 2 O 2 Me + O 2 → MeO 2 (Me=K, Rb, Cs, Fr)

30 30 Tlenki - X m O n Wg Paulinga jednakowy udział wiązania jonowego i kowalencyjnego pojawia się przy różnicy elektroujemności ok. 1.7 W miarę jak różnica elektroujemności maleje, wzrasta tendencja do tworzenia się wiązań kowalencyjnych lub wiązań metalicznych Wiązania kowalencyjne powstają gdy elektroujemności pierwiastków przekraczają wartość Poniżej tej wartości powstają wiązania metaliczne. Wg Paulinga jednakowy udział wiązania jonowego i kowalencyjnego pojawia się przy różnicy elektroujemności ok. 1.7 W miarę jak różnica elektroujemności maleje, wzrasta tendencja do tworzenia się wiązań kowalencyjnych lub wiązań metalicznych Wiązania kowalencyjne powstają gdy elektroujemności pierwiastków przekraczają wartość Poniżej tej wartości powstają wiązania metaliczne.

31 31 Kwasowo-zasadowe własności tlenków Kwasowość wzrasta w górę grupy i z lewa na prawo w okresie

32 32 Właściwości chemiczne litowców – reakcje metali z siarką W reakcjach z siarką wszystkie litowce tworzą siarczki i wielosiarczki: 2Me + S → Me 2 S (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) 2Me + 4S → Me 2 S 4 (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) (dokładniej – uwzględniając budowę siarki: 4Me + S 8 → 2Me 2 S 4 ) Mogą powstawać wielosiarczki o wzorze: Me 2 S n (n=2, 3, 4, 5 lub 6) Właściwości chemiczne litowców – reakcje metali z siarką W reakcjach z siarką wszystkie litowce tworzą siarczki i wielosiarczki: 2Me + S → Me 2 S (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) 2Me + 4S → Me 2 S 4 (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) (dokładniej – uwzględniając budowę siarki: 4Me + S 8 → 2Me 2 S 4 ) Mogą powstawać wielosiarczki o wzorze: Me 2 S n (n=2, 3, 4, 5 lub 6)

33 33 Związki litowców z węglem Lit ogrzewany z węglem tworzy węglik litu: 2Li + 2C → Li 2 C 2 Inne litowce podobne związki tworzą podczas ogrzewania z acetylenem: 2Na + C 2 H 2 → Na 2 C 2 + H 2 Podczas ich hydrolizy powstaje acetylen, dlatego nazywane są acetylenkami (przez analogię do nazw soli typowych kwasów beztlenowych): Na 2 C 2 + 2H 2 O → 2NaOH + C 2 H 2 Potas, rubid i cez tworzą niestechiometryczne, barwne węgliki międzywęzłowe z grafitem (C 60 Me, C 36 Me, C 8 Me, gdzie Me=K, Rb, CS). Związki litowców z węglem Lit ogrzewany z węglem tworzy węglik litu: 2Li + 2C → Li 2 C 2 Inne litowce podobne związki tworzą podczas ogrzewania z acetylenem: 2Na + C 2 H 2 → Na 2 C 2 + H 2 Podczas ich hydrolizy powstaje acetylen, dlatego nazywane są acetylenkami (przez analogię do nazw soli typowych kwasów beztlenowych): Na 2 C 2 + 2H 2 O → 2NaOH + C 2 H 2 Potas, rubid i cez tworzą niestechiometryczne, barwne węgliki międzywęzłowe z grafitem (C 60 Me, C 36 Me, C 8 Me, gdzie Me=K, Rb, CS).

34 34 Związki organiczne litowców Litowce tworzą sole z kwasami karboksylowymi: CH 3 COOH + MeOH → CH 3 COOMe + H 2 O (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) RCOOH + MeOH → RCOOMe + H 2 O (mydła, gdy Me=Na, K oraz R=C 10 ÷C 22 ) Litowce mogą tworzyć wiele związków alkilowych i arylowych. Organiczne związki litu są kowalencyjne (m.in. rozpuszczają się w eterze): RCl + 2Li → LiR + LiCl Alkilowe związki Na, K, Rb i Cs mają budowę jonową (Me + R - ) - można je otrzymywać ze związków alkilortęciowych: 2Me + HgR 2 → Hg + 2 MeR (Me=Na, K, Rb, Cs, Fr) Związki organiczne litowców Litowce tworzą sole z kwasami karboksylowymi: CH 3 COOH + MeOH → CH 3 COOMe + H 2 O (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) RCOOH + MeOH → RCOOMe + H 2 O (mydła, gdy Me=Na, K oraz R=C 10 ÷C 22 ) Litowce mogą tworzyć wiele związków alkilowych i arylowych. Organiczne związki litu są kowalencyjne (m.in. rozpuszczają się w eterze): RCl + 2Li → LiR + LiCl Alkilowe związki Na, K, Rb i Cs mają budowę jonową (Me + R - ) - można je otrzymywać ze związków alkilortęciowych: 2Me + HgR 2 → Hg + 2 MeR (Me=Na, K, Rb, Cs, Fr)

35 35 Kompleksy metali alkalicznych Jony litowców są zbyt duże aby tworzyć trwałe kompleksy z typowymi ligandami nieorganicznymi, mogą jednak tworzyć kompleksy chelatowe ze związkami organicznymi (np. z aldehydem salicylowym i acetyloacetonem). W takich chelatach liczba koordynacyjna litowca wynosi zazwyczaj 4 lub 6: Kompleksy metali alkalicznych Jony litowców są zbyt duże aby tworzyć trwałe kompleksy z typowymi ligandami nieorganicznymi, mogą jednak tworzyć kompleksy chelatowe ze związkami organicznymi (np. z aldehydem salicylowym i acetyloacetonem). W takich chelatach liczba koordynacyjna litowca wynosi zazwyczaj 4 lub 6: aldehyd salicylowy – K + acetyloaceton – Li +

36 36 Odmienność właściwości litu i jego związków Lit ma względnie wysokie temperatury topnienia i wrzenia, i podwyższoną twardość. Lit najmniej energicznie daje z tlenem normalny tlenek, a wyższe tlenki ma nietrwałe. Lit jest najmniej elektrododatni z litowców, dlatego Li 2 CO 3, LiNO 3 i LiOH są mniej trwałe, a LiHCO 3 nie istnieje w postaci stałej. Lit tworzy azotek Li 3 N i jonowy węglik Li 2 C 2 w bezpośredniej reakcji z węglem (podobieństwo do pierwiastków II grupy głównej). Lit ma większą od innych litowców tendencję do tworzenia kompleksów (m.in. tworzy akwakompleksy, a jodek aminalitu [Li(NH 3 ) 4 ]I istnieje w stanie stałym). Li 2 CO 3, Li 3 PO 4 i LiF są nierozpuszczalne w wodzie, a LiOH jest trudno rozpuszczalny (podobieństwo do magnezu). Kowalencyjne halogenki i związki alkilowe litu są rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych (podobieństwo do magnezu). Jony i związki litu są dużo lepiej hydratowane niż jony innych litowców i ich związki. Odmienność właściwości litu i jego związków Lit ma względnie wysokie temperatury topnienia i wrzenia, i podwyższoną twardość. Lit najmniej energicznie daje z tlenem normalny tlenek, a wyższe tlenki ma nietrwałe. Lit jest najmniej elektrododatni z litowców, dlatego Li 2 CO 3, LiNO 3 i LiOH są mniej trwałe, a LiHCO 3 nie istnieje w postaci stałej. Lit tworzy azotek Li 3 N i jonowy węglik Li 2 C 2 w bezpośredniej reakcji z węglem (podobieństwo do pierwiastków II grupy głównej). Lit ma większą od innych litowców tendencję do tworzenia kompleksów (m.in. tworzy akwakompleksy, a jodek aminalitu [Li(NH 3 ) 4 ]I istnieje w stanie stałym). Li 2 CO 3, Li 3 PO 4 i LiF są nierozpuszczalne w wodzie, a LiOH jest trudno rozpuszczalny (podobieństwo do magnezu). Kowalencyjne halogenki i związki alkilowe litu są rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych (podobieństwo do magnezu). Jony i związki litu są dużo lepiej hydratowane niż jony innych litowców i ich związki.

37 37 Właściwości chemiczne litowców – reakcja metali z wodą W reakcjach litowców z wodą powstają wodorotlenki i wydziela się wodór: 2Me + 2H 2 O → 2Me+OH - + H 2 (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) Reaktywność litowców wzrasta ze wzrostem liczby atomowej Rb i Cs eksplodują przy kontakcie z wodą

38 38 Właściwości chemiczne litowców – reakcja tlenków metali z wodą Produktami reakcji normalnych tlenków litowców z wodą są wodorotlenki: Me 2 O + H 2 O → 2MeOH (Me=Li, Na, K, Rb, Cs, Fr) W reakcjach nadtlenków litowców z wodą powstają wodorotlenki i nadtlenek wodoru: Me 2 O 2 + 2H 2 O → 2MeOH + H 2 O 2 (Me=Na, K, Rb, Cs, Fr) W reakcjach ponadtlenków litowców z wodą powstają wodorotlenki, nadtlenek wodoru i tlen: 2MeO 2 + 4H 2 O → 2MeOH + 2H 2 O 2 + O 2 (Me=K, Rb, Cs, Fr) Tlenki litowców Me 2 O mają wybitnie zasadowy charakter. Nadtlenki i ponadtlenki litowców (Me 2 O 2, MeO 2 ) są silnymi utleniaczami.

39 39 Najważniejsze reakcje litowców

40 40 Najważniejsze związki litowców – główne produkty przemysłu sodowego Soda (Na 2 CO 3 ) – dwie metody produkcji wielkoprzemysłowej: Leblanca (NaCl → Na 2 S; Na 2 S + CaCO 3 → Na 2 CO 3 + CaS) 2NaCl + H 2 SO 4 = Na 2 SO 4 + 2HCl Na 2 SO 4 + 4C = Na 2 S + 4CO Na 2 S + CaCO 3 = Na 2 CO 3 + CaS Solvaya (NaCl + CaCO 3 → Na 2 CO 3 + CaCl 2 ) NH 3 + CO 2 + H 2 O = NH 4 HCO 3 NH 4 HCO 3 + NaCl = NaHCO 3 + NH 4 Cl prażenie 2NaHCO 3 = Na 2 CO3 + CO 2 + H 2 O CaCO 3 =CaO + CO 2 CaO + H 2 O = Ca(OH) 2 2 NH 4 Cl + Ca(OH) 2 = CaCl 2 +NH H 2 0 Zużycie sody: przemysł chemiczny (33%), szklarski (26%), mydlarski i środków do prania (16%). Najważniejsze związki litowców – główne produkty przemysłu sodowego Soda (Na 2 CO 3 ) – dwie metody produkcji wielkoprzemysłowej: Leblanca (NaCl → Na 2 S; Na 2 S + CaCO 3 → Na 2 CO 3 + CaS) 2NaCl + H 2 SO 4 = Na 2 SO 4 + 2HCl Na 2 SO 4 + 4C = Na 2 S + 4CO Na 2 S + CaCO 3 = Na 2 CO 3 + CaS Solvaya (NaCl + CaCO 3 → Na 2 CO 3 + CaCl 2 ) NH 3 + CO 2 + H 2 O = NH 4 HCO 3 NH 4 HCO 3 + NaCl = NaHCO 3 + NH 4 Cl prażenie 2NaHCO 3 = Na 2 CO3 + CO 2 + H 2 O CaCO 3 =CaO + CO 2 CaO + H 2 O = Ca(OH) 2 2 NH 4 Cl + Ca(OH) 2 = CaCl 2 +NH H 2 0 Zużycie sody: przemysł chemiczny (33%), szklarski (26%), mydlarski i środków do prania (16%).

41 41 Najważniejsze związki litowców – główne produkty przemysłu sodowego Wodorotlenek sodu ( soda żrąca, soda kaustyczna ) - roztwór wodny NaOH - ług sodowy a) Metoda laboratoryjna Na + H 2 O = NaOH + 1/2 H 2 b)Metoda przemysłowa elektroliza NaCl (roztwór wodny) 1. Metoda Siemensa-Billitera Anoda (+) : 2Cl - = Cl 2 + 2e Katoda (-) : 2H 2 O + 2e = 2OH - + H 2 2Na + + 2OH - = 2NaOH Oddzielenie przestrzeni anodowej od katodowej przeponą ! NaOH + Cl 2 = NaCl + NaClO

42 42 Najważniejsze związki litowców – główne produkty przemysłu sodowego Metoda Castnera-Kellnera W tej metodzie sód wydziela się (zamiast wodoru) na katodzie, którą jest ciekła rtęć. Przyczyna - nadnapięcie wodoru na idealnie gładkiej powierzchni elektrody rtęciowej jest bardzo wysokie i dlatego wydziela się sód a nie wodór. cz.A Elektroliza (-) Katoda Na + + e = Na (+) Anoda 2Cl - = Cl 2 + 2e Na + Hg: amalgamat Na cz.B Ogniwo 2Na + 2H 2 O = 2NaOH +H2 W tej części wodór wydziela się na elektrodzie żelaznej (katoda). Anodą jest amalgamat sodowy. katoda 2H + + 2e = H 2 (-) anoda Na = Na + + e Zaleta : bardzo czysty NaOH

43 43 Inne ważne związki litowców Azotany (KNO 3, NaNO 3 ) – przemysł zapałczany, pirotechniczny, spożywczy, farmaceutyczny, szklarski i ceramiczny, nawozów naturalnych i sztucznych. Fosforany (głównie sodowe) – zmiękczanie wody, przemysł środków do prania i czyszczenia, przemysł spożywczy (pirofosforany). Sole fluorowe (głównie sodowe): NaF – produkcja środków ochrony roślin, impregnacja drewna, metalurgia glinu; Na 3 AlF 6 (kriolit) – metalurgia glinu, przemysł emalierski i szklarski. Chlorany (głównie sodowe) – do wybielania i dezynfekcji (NaClO, NaClO 2 ), do utleniania (NaClO 3 ), przemysł pirotechniczny (NaClO 4 ). ▪▪ ▪▪▪▪ Sole potasowe (sylwinit – KCl + NaCl, karnalit - KCl▪MgCl 2 ▪6H 2 O, K 2 SO 4, leonit i szenit – odpowiednio K 2 SO 4 ▪MgSO 4 ▪4H 2 O i K 2 SO 4 ▪MgSO 4 ▪6H 2 O) – całość przerabiana na KCl nawozowy. Sól kamienna (NaCl) – stosowana bezpośrednio lub po oczyszczeniu w warzelniach, głównie jako sól jadalna i surowiec przemysłowy. ▪▪▪ Naturalne glinokrzemiany sodowe (np. analcym – Na 2 O▪Al 2 O 3 ▪4SiO 2 ▪2H 2 O) – jonity do zmiękczania wody. Kaoliny, gliny i skalenie (skalenie: ortoklaz – K[AlSi 3 O 8 ], albit - K[AlSi 3 O 8 ]) – surowce w przemyśle materiałów ceramicznych. Na 2 O, K 2 O, Li 2 O oraz Rb 2 O, Cs 2 O (często Na 2 CO 3 )– topniki w przemyśle szklarskim. ▪ Na 2 SO 4, KNO 3, NaNO 3, Na 2 B 4 O 7 ▪10H 2 O – topniki i substancje klarujące szkło. Inne ważne związki litowców Azotany (KNO 3, NaNO 3 ) – przemysł zapałczany, pirotechniczny, spożywczy, farmaceutyczny, szklarski i ceramiczny, nawozów naturalnych i sztucznych. Fosforany (głównie sodowe) – zmiękczanie wody, przemysł środków do prania i czyszczenia, przemysł spożywczy (pirofosforany). Sole fluorowe (głównie sodowe): NaF – produkcja środków ochrony roślin, impregnacja drewna, metalurgia glinu; Na 3 AlF 6 (kriolit) – metalurgia glinu, przemysł emalierski i szklarski. Chlorany (głównie sodowe) – do wybielania i dezynfekcji (NaClO, NaClO 2 ), do utleniania (NaClO 3 ), przemysł pirotechniczny (NaClO 4 ). ▪▪ ▪▪▪▪ Sole potasowe (sylwinit – KCl + NaCl, karnalit - KCl▪MgCl 2 ▪6H 2 O, K 2 SO 4, leonit i szenit – odpowiednio K 2 SO 4 ▪MgSO 4 ▪4H 2 O i K 2 SO 4 ▪MgSO 4 ▪6H 2 O) – całość przerabiana na KCl nawozowy. Sól kamienna (NaCl) – stosowana bezpośrednio lub po oczyszczeniu w warzelniach, głównie jako sól jadalna i surowiec przemysłowy. ▪▪▪ Naturalne glinokrzemiany sodowe (np. analcym – Na 2 O▪Al 2 O 3 ▪4SiO 2 ▪2H 2 O) – jonity do zmiękczania wody. Kaoliny, gliny i skalenie (skalenie: ortoklaz – K[AlSi 3 O 8 ], albit - K[AlSi 3 O 8 ]) – surowce w przemyśle materiałów ceramicznych. Na 2 O, K 2 O, Li 2 O oraz Rb 2 O, Cs 2 O (często Na 2 CO 3 )– topniki w przemyśle szklarskim. ▪ Na 2 SO 4, KNO 3, NaNO 3, Na 2 B 4 O 7 ▪10H 2 O – topniki i substancje klarujące szkło.

44 44 Ważne reakcje metali alkalicznych

45 45

46 46

47 47


Pobierz ppt "1 Materiały internetowe hapter_08.pdf Ch24.ppt."

Podobne prezentacje


Reklamy Google