Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ć wiczenia 1: System finansowy gospodarki i Pieni ą dz ©2015; Dr Małgorzata Olszak Zakład Bankowo ś ci i Rynków Finansowych WZ UW 1 System finansowy gospodarki.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ć wiczenia 1: System finansowy gospodarki i Pieni ą dz ©2015; Dr Małgorzata Olszak Zakład Bankowo ś ci i Rynków Finansowych WZ UW 1 System finansowy gospodarki."— Zapis prezentacji:

1 Ć wiczenia 1: System finansowy gospodarki i Pieni ą dz ©2015; Dr Małgorzata Olszak Zakład Bankowo ś ci i Rynków Finansowych WZ UW 1 System finansowy gospodarki

2 System finansowy 2 Definicja Elementy: Poj ę cia : zasób, strumie ń, płynno ść – ryzyko - dochód wymagalno ść i zapadalno ść

3 System finansowy gospodarki - elementy 3 Rynki finansowe [kapitałowe – akcje i obligacje, pierwotne i wtórne, regulowane giełdowe i pozagiełdowe, pieni ęż ne i kapitałowe] Po ś rednicy finansowi [depozytowo- kredytowi, contractual savings institutions – zu, fe; fundusze inwestycyjne – regulowane i alternatywne] Podmioty gospodarcze – przedsi ę biorstwa, gospodarstwa domowe, rz ą d Instrumenty finansowe Elementy

4 System finansowy gospodarki - pojęcia 4 Zasób ---- strumieńPłynność –ryzyko-dochódWymagalność - zapadalność

5 Tabela. Aktywa światowego systemu finansowego 5

6 System finansowy gospodarki 6 Źródło: NBP, 2011, Rozwój systemu finansowego w Polsce w Tabela 1. Aktywa systemu finansowego gospodarki w relacji do PKB

7 7 Źródło: NBP, 2015, Rozwój systemu finansowego w Polsce. Tabela 2. Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2002 – 2010 (w mld PLN)

8 Tabela 3. Struktura podmiotowa aktywów systemu finansowego w Polsce 8 Źródło: NBP, 2011, Rozwój systemu finansowego w Polsce.

9 Co jest pieniądzem? 9 Pieniądz

10 10 „W ekonomii niewiele znajdziemy rzeczy, które by si ę wi ą zały ze sfer ą spraw nadprzyrodzonych. Ale jedno niezrozumiałe zjawisko intrygowało wielu ludzi. Gdy patrzyli na prostok ą tny kawałek papieru – cz ę sto nie najlepszego gatunku …. to narzucało si ę pytanie: dlaczego co ś równie bezwarto ś ciowego w swej istocie jest w sposób oczywisty tak bardzo po żą dane? Co – w przeciwie ń stwie do podobnej gar ś ci włókien celulozowych odci ę tych z wczorajszej gazety – daje mu sił ę dysponowania towarami, anga ż owania usług, budzenia zachłanno ś ci, rodzenia sk ą pstwa, pobudzania do zbrodni? Niew ą tpliwie wchodzi tu w gr ę jaka ś czarna magia.” Galbraith (1982) „Pieni ą dzem jest to wszystko, co powszechnie akceptuje si ę jako zapłat ę za dobra i usługi, a tak ż e jako ś rodek spłaty długu” Mishikin (2002, s.85), „Ekonomika pieni ą dza, bankowo ś ci i rynków finansowych”

11 Ekonomiczne funkcje pieniądza 11 Po ś rednik wymiany – ś rodek wymiany Jednostka rozrachunkowa - Ś rodek płatniczy Ś rodek przetrzymywania maj ą tku [ ś rodek tezauryzacji, ś rodek odroczonych płatno ś ci] Podział Prof. Górskiego[2015] Po ś rednik wymiany Ś rodek płatniczy Ś rodek przetrzymywania maj ą tku Miernik warto ś ci

12 Pieniądz – problem liczby cen w gospodarce barterowej 12 Mishkin, 1989, s.25 Wzór na liczbę cen w gospodarce barterowej: x=N(N-1)/2

13 Powstanie i ewolucja pieniądza 13 Prawidłowo ść w ewolucji pieni ą dza – ci ą gły proces jego dematerializacji 1. „Pieni ą dz towarowy” – towar funkcjonuj ą cy jako pieni ą dz (tj. ś rodek wymiany, jednostka rozrachunkowa, ś rodek tezauryzacji) miał walory u ż ytkowe, niezale ż nie od funkcji jak ą pełnił jako pieni ą dz – przykłady na podstawie tekstu do ć wicze ń 2. Pieni ą dz metalowy – metale szlachetne znane ju ż w czasach antycznych; podaj przykłady z tekstu – co mówi o pieni ą dzu Kopernik; bimetalizm i monometalizm;

14 Powstanie i ewolucja pieniądza 14 Prawidłowo ść w ewolucji pieni ą dza – ci ą gły proces jego dematerializacji 3. „Pieni ą dz papierowy” – materializacja warto ś ci – pieni ą dz ten przeszedł dług ą drog ę, zanim doszło do jego upowszechnienia. Powstał na skutek praktyki złotników, którzy w zamian za przechowywane złoto wydawali papierowe kwity, potwierdzaj ą ce zło ż enie w depozyt złoto. Posiadacze kwitów – kupcy – mogli bez ryzyka przewozi ć je ze sob ą i regulowa ć za ich pomoc ą długi. Złotnicy zauwa ż yli, ż e mo ż na wyda ć kwity, na które nie ma pełnego pokrycia w złocie. Rozpocz ę cie przez nich takiej praktyki poł ą czonej z przyjmowaniem depozytów pieni ęż nych i wypłat ą odsetek, przekształciło złotników w bankierów. Kwity stały si ę wekslami bankowymi / notami bankowymi – st ą d nazwa banknot. Emisja weksli bankowych była emisj ą pieni ą dza z niczego – działalno ś ci ą dochodow ą, je ś li tylko utrzymywano odpowiednie rezerwy pieni ą dza w banku potrzebne do bie żą cych wypłat. Pieni ą dz papierowy – [1. Chiny od ok. 812 roku naszej ery] banki centralne Anglii i Szwecji pod koniec XVII w. pierwsze eksperymenty z pieni ą dzem papierowym; Obecnie banki centralne maj ą przywilej emisyjny Pieni ą dz papierowy a pieni ą dz kruszcowy (metalowy) – idea wymienialno ś ci pieni ą dza na kruszec – (1) pełna wymienialno ść ; (2) system sztabowo-złoty [banki wymieniały złoto w sztabkach tylko na du ż e sumy]; (3) system dewizowo – złoty [rezygnacja w wymiany wewn ę trznej, a gwarancja, ż e pieni ą dze danego kraju przedstawione prze podmioty zagraniczne, b ę d ą zawsze miały pokrycie w złocie]

15 Powstanie i ewolucja pieniądza 15 Prawidłowość w ewolucji pieniądza – ciągły proces jego dematerializacji 4. Pieniądz bezgotówkowy – depozytowy 5. Pieniądz elektroniczny

16 Cechy 16 Rzadkość w ekonomicznym sensie Trwałość, odporność na zniszczenie Podzielność i łatwość w transporcie

17 Rodzaje 17 Naturalny Kredytowy Dekretowy Współczesny pieniądz dekretowy występuje w formie papierowego pieniądza niewymienialnego, emitowanego jako banknoty i monety przez banki centralne państw lub unii walutowych

18 Pieniądz – relacja między wartością nominalną i substancjalną 18 Pieni ą dz - Pełnowarto ś ciowy (N=S) - Nadwarto ś ciowy (NS) - PRAWO – Kopernika, Oresme, Greshama

19 Pieniądz – formy współczesnego pieniądza Gotówkowy - banknoty i monety - waluta i bilon 2. Bezgotówkowy [RoR i rachunki oszcz ę dno ś ciowe] 3. Elektroniczny

20 Pomiar ilości pieniądza – Podaż pieniądza (money supply) 20 W praktyce gospodarczej podaż pieniądza mierzy się za pomocą tzw. agregatów pieniężnych M0, M1, M2, M3

21 Pieniądz – agregaty pieniężne 21 M1 = gotówka w obiegu + depozyty bieżące M2 = M1 + depozyty terminowe z terminem pierwotnym do dwóch lat włącznie M3 = M2 + operacje z przyrzeczeniem odkupu + dłużne papiery wartościowe z terminem powyżej 2 lat

22 22

23 23

24 Kreacja pieniądza przez sektor bankowy Podmioty biorące udział w kreacji pieniądza [bank centralny, deponenci, banki, kredytobiorcy i inne podmioty] 2. Koncepcja bazy monetarnej [B=G+R; B – baza monetarna, G – gotówka w obiegu (poza kasami banków; R – kwota rezerw obowiązkowych utrzymywanych przez banki] 3. Koncepcja mnożnika kreacji pieniądza m= 1/[r o +b - r o ·b] gdzie: m- mnożnik kreacji pieniądza r o – stopa rezerw obowiązkowych b - wskaźnik preferencji płynności [udział gotówki w obiegu w agregacie M1 lub M2 lub M3]

25 Poziom agregatów pieniężnych w Polsce w mln zł [Źródło: NBP] 25

26 Udział gotówki w obiegu w agregatach pieniężnych w Polsce [źródło: NBP] 26

27 Proces kreacji podaży pieniądza 27 Przykład [w odr ę bnym pliku]

28 Pieniądz – interpretacja wybranych wskaźników - parametr b [skłonność do utrzymywania gotówki] i współczynnik k [stopień monetyzacji gospodarki; 1/k (V) szybkość obiegu pieniądza] 28

29 Uj ę cie teoretyczne 29 Pieniądz – determinanty popytu i podaży pieniądza

30 Determinanty podaży pieniądza 30

31 Determinanty podaży pieniądza – pamiętaj uwzględniaj determinanty kierując się zasadą ceteris paribus Stopa rezerw obowiązkowych [ujemna zależność] 2. Baza monetarna – np. wzrost bazy jako efekt operacji otwartego rynku – reverse repo, skutkuje wzrostem podaży pieniądza i vice versa przy transakcji repo [dodatnia zależność] 3. Stopa oprocentowania kredytu w banku centralnym – jeżeli stopa ta wzrasta, wzrasta koszt kredytu w banku centralnym, stąd spada poziom kredytów zaciąganych w banku centralnym i vice versa [ujemna zależność] 4. Udział gotówki w agregacie M1 – depozyty a’ vista podlegają procesowi kreacji pieniądza, podczas gdy gotówka nie podlega. Stąd wzrost udziału gotówki w M1 prowadzi do spadku podaży pieniądza [ujemna zależność] 5. Oczekiwany odpływ depozytów – jeżeli banki spodziewają się nagłych wypłat gotówki, będą dążyć do zwiększenia poziomu dodatkowych rezerw niezbędnych na pokrycie ryzyka braku płynności. Wzrost poziomu dodatkowych rezerw oznaczać będzie spadek poziomu środków, które banki przekażą na udzielanie kredytów lub zakup papierów wartościowych, co z kolei przyczyni się do zmniejszenia skali kreacji pieniądza [ujemna zależność] 6. Rynkowe stopy procentowe – wzrost tych stóp oznacza wzrost dochodów z działalności inwestycyjnej banki (tj. na udzielaniu kredytów i emisji papierów wartościowych), a więc wzrasta koszt alternatywny utrzymywania dodatkowych rezerw, które zazwyczaj przy wzroście stóp procentowych spadają, co skutkuje wzrostem podaży pieniądza [ dodatnia zależność]

32 Determinanty podaży pieniądza – zmiany udziału gotówki w M1 32 Przyczyny zmian tego wskaźnika można wskazać na gruncie teorii popytu na aktywa [theory of asset demand] Czynniki oddziałujące na popyt na gotówkę / depozyty 1. Zasoby finansowe jednostki społecznej – bogactwo 2. Oczekiwana stopa zwrotu na jednym rodzaju aktywów w odniesieniu do innego rodzaju aktywów 3. Poziom niepewności lub ryzyka związanego ze stopą zwrotu generowaną przez dany rodzaj aktywów w porównaniu z innym rodzajem aktywów 4. Płynność danego rodzaju aktywów w porównaniu z innym rodzajem aktywów

33 Determinanty podaży pieniądza – zmiany udziału gotówki w M Zasoby finansowe jednostki społecznej – bogactwo – gotówka jest znacznie częściej używana przez ludzi o niskim dochodzie lub bogactwie. Wzrost bogactwa skutkuje wzrostem udziału depozytów w całym zasobie finansowym społeczeństwa i w efekcie spadkiem wskaźnika b. 2. Oczekiwana stopa zwrotu na jednym rodzaju aktywów w odniesieniu do innego rodzaju aktywów; należy wyodrębnić trzy czynniki (1) oprocentowanie depozytów [wskaźnik b jest ujemnie powiązany z tą stopą], (2) paniki bankowe – kryzys w sektorze bankowym, (3) działalność niezgodna z prawem – szara strefa [dodatnia zależność] 3. Poziom niepewności lub ryzyka związanego ze stopą zwrotu generowaną przez dany rodzaj aktywów w porównaniu z innym rodzajem aktywów [wzrost ryzyka innych inwestycji przyczyni się do wzrostu popytu na gotówkę] 4. Płynność danego rodzaju aktywów w porównaniu z innym rodzajem aktywów [spadek płynności innych aktywów powoduje wzrost popytu na gotówkę]

34 Popyt na pieniądz 34 Teorie popytu na pieni ą dz: Klasyczna – ilo ś ciowa teoria pieni ą dza Keynesowska Monetarystyczna

35 Popyt na pieniądz – ilościowa teoria pieniądza 35 Zasadnicze twierdzenie tej teorii: Poziom cen towarów zależy od ilości pieniądza w obiegu Wzór wyrażający to twierdzenie zaproponował Irving Fisher w 1911 roku [jest to tzw. równanie wymiany] M ∙ V = P ∙ T Gdzie: M – ilość pieniądza, V – szybkość krążenia pieniądza, P – przeciętna cena jednej transakcji, T – liczba dokonywanych transakcji. Założenie tej teorii: w krótkim okresie V i T są stałe, stąd zmiany cen są prostą funkcją ilości pieniądza w obiegu. Modyfikacje do tej teorii wprowadzili Pigou i Marshall z Uniwersytetu Cambridge, zwrócili m.in. Uwagę na możliwy wpływ stóp procentowych na popyt na pieniądz i wyprowadzili wzór na współczynnik k=1/V = M/PKB.

36 Popyt na pieniądz – teoria preferencji płynności Johna M. Keynesa 36 Zasadnicze twierdzenie tej teorii w odniesieniu do popytu na pieniądz przedstawione w 1936 roku w Ogólnej teorii zatrudnienia, procentu i pieniądza: Szybkość krążenia pieniądza nie jest stała, ale ulega dużym zmianom Podaż pieniądza nie ma charakteru niezależnego, ale zależy od popytu na niego. Keynes wprowadził kategorię preferencji płynności, czyli skłonności utrzymywania części dochodu jako majątku w postaci płynnej (pieniężnej) Podaż pieniądza zależy od decyzji banku centralnego, a popyt na pieniądz uzależniony jest od trzech czynników: 1. Motywu transakcyjnego [im wyższy dochód, tym wyższe salda transakcyjne] 2. Motywu przezornościowego [popyt zależy od oszacowania ryzyka, np.. Zmienności przyszłych dochodów] 3. Motywu spekulacyjnego [istotna rola stopy procentowej, im wyższa stopa procentowa, tym wyższa część dochodów zostaje zaoszczędzona w postaci aktywów finansowych, tj. obligacji]

37 Popyt na pieniądz – monetarystyczna teoria pieniądza M. Friedmana 37 Zasadnicze twierdzenie tej teorii: Poda ż pieni ą dza i popyt na pieni ą dz s ą od siebie niezale ż ne, poda ż pieni ą dza nie dostosowuje si ę do popytu na pieni ą dz i jest czynnikiem zewn ę trznym, a inflacja jest zjawiskiem tylko pieni ęż nym, Friedman wprowadza poj ę cia dochodu trwałego [permanent income], czyli ś redniego poziomu dochodu jednostki w długim okresie [obejmuje on maj ą tek (obejmuj ą cy równie ż aktywa finansowe) i tzw. kapitał ludzki, tj. zdolno ść do otrzymywania dochodów]. Dochód trwały i spodziewany poziom cen determinuj ą popyt na pieni ą dz. Najwa ż niejsza wytyczna monetarystów dla polityki pieni ęż nej: Poda ż pieni ą dza powinna by ć stabilna i dostosowana do tempa wzrostu produkcji (tj. PKB)

38 Funkcja popytu na pieniądz – współczesne ujęcie –(Burda, Wypłosz, 2000, s.252) 38 M/P = L(Y[+], i[-], c[+]) gdzie: M – nominalny zasób pieni ą dza (M1, M2) P – poziom cen, Y – realny PKB, i – nominalna stopa procentowa, c – przeci ę tny koszt zamiany aktywów na pieni ą dz M/P – realna warto ść pieni ą dza

39 © 2015; dr M. Olszak; Zakład Bankowości i Rynków Finansowych 39 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Ć wiczenia 1: System finansowy gospodarki i Pieni ą dz ©2015; Dr Małgorzata Olszak Zakład Bankowo ś ci i Rynków Finansowych WZ UW 1 System finansowy gospodarki."

Podobne prezentacje


Reklamy Google