Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

ROŚLINY ENERGETYCZNE – SPOSOBY PRZETWARZANIA NA BIOPALIWA CHEŁM 28 marca 2008 r. Adam Kryłowicz; Kazimierz Chrzanowski; Janusz Usidus Stowarzyszenie Elektryków.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "ROŚLINY ENERGETYCZNE – SPOSOBY PRZETWARZANIA NA BIOPALIWA CHEŁM 28 marca 2008 r. Adam Kryłowicz; Kazimierz Chrzanowski; Janusz Usidus Stowarzyszenie Elektryków."— Zapis prezentacji:

1 ROŚLINY ENERGETYCZNE – SPOSOBY PRZETWARZANIA NA BIOPALIWA CHEŁM 28 marca 2008 r. Adam Kryłowicz; Kazimierz Chrzanowski; Janusz Usidus Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział w Zamościu

2 Wprowadzenie Główne surowce służące obecnie do wytwarzania energii cieplnej, mechanicznej oraz elektrycznej to ropa naftowa, gaz ziemny i węgiel. Wykorzystanie tych surowców wiąże się jednak z emisją CO 2 oraz innych zanieczyszczeń do atmosfery, co przyczynia się do powstawania efektu cieplarnianego. Alternatywą dla tego typu surowców są paliwa odnawialne, np. biomasa. Uzyskiwanie energii z biomasy jest obecnie realizowane na dwa podstawowe sposoby. Pierwszy oparty jest na procesie spalania biomasy i wytwarzania pary wodnej, która napędza turbinę parową sprzężoną z generatorem prądu elektrycznego. Rozwiązanie to charakteryzuje się bardzo niską sprawnością. Na przykład w projekcie Lubań (kotły parowe opalane słomą) sprawność wytwarzania energii elektrycznej wyniesie 16,4%. Drugi sposób to uzyskiwanie biogazu w wyniku fermentacji metanowej. Uzyskiwany biogaz służy do napędu agregatu prądotwórczego.

3 Alternatywne wykorzystanie gruntów rolniczych na cele niezwiązane z produkcją żywności ze szczególnym uwzględnieniem energetyki Tabela 1. Ceny gazu ziemnego w poszczególnych latach. cena w 1996 r. cena w 1999 r. cena w 2000 r. cena w 2001 r. cena w 2006 r. cena w 2008 r. 0,36 zł/m 3 0,82 zł/m 3 0,92 zł/m 3 1,18 zł/m 3 1,57 zł/m 3 1,71 zł/m 3 Alternatywą dla tego typu surowców są paliwa odnawialne, np. biomasa. Z biomasy pozyskiwać można i wytwarzać paliwa stałe, ciekłe i gazowe. W miarę wzrostu zapotrzebowania na paliwa i zmniejszania się ich zasobów ceny paliw kopalnych szybko rosną.

4 Rośliny energetyczne Rolnicza produkcja roślinna w całości lub zdecydowanej części uzależniona jest od czynników przyrodniczych, ekonomicznych, społeczno-gospodarczych, itp. Przy współczesnym poziomie rozwoju gospodarczego klimat i gleba są podstawowymi czynnikami przyrodniczymi, które w naszych warunkach naturalnych wpływają na plony uprawianej rośliny. Za rośliny energetyczne uważać należy te rośliny, które w naszych warunkach klimatycznych i glebowych charakteryzuję się wysoką wydajnością z ha, przekraczającą np ton suchej masy z ha (tsm/ha) oraz możliwością dużej produkcji danego paliwa stałego, ciekłego czy gazowego z tony suchej masy.

5 Drzewa Plantacje drzew do pozyskania surowca energetycznego (plantacje energetyczne) zakładane są z gatunków szybko odnawiających się z odrośli. Stosuje się w nich skrócone cykle produkcyjne 3-10 letnie. - topole - robinia akacjowa - wierzba

6 Rośliny energetyczne niezdrewniałe - buraki - kukurydza - topinambur - trawy - spartina preriowa - miskant olbrzymi - miskant cukrowy - ślazowiec pensylwański

7 Współspalanie węgla z biomasą Jako jedno z najprostszych rozwiązań założono współspalanie biomasy z węglem. Za podstawową biomasę kierowaną do współspalania stosuje się drewno, które łatwiej jest rozdrobnić w młynach węglowych niż np. słomę. Niemniej pozyskiwanie drewna z lasu do współspalania prowadzi do rabunkowej gospodarki drewnem. Drewno jest jednak innym paliwem niż węgiel. Doświadczenie wykazało, że przekroczenie 5% udziału drewna w węglu prowadzi do różnych niedogodności w procesie przygotowania mieszanki paliwowej i jej spalania (wybuchy w młynach) a przekroczenie 10% udziału drewna w węglu wyraźnie obniża sprawność kotła parowego. Istotne okazują się również straty składowania biomasy w pryzmie.

8 Rys. 1. Straty masy drewna podczas przechowywania zrębków(%) (Scholz. V., Idler Ch., 2000)

9 Paliwa płynne Pierwszym paliwem płynnym pozyskiwanym z biomasy był alkohol etylowy. Wydajność etanolu z różnej biomasy obrazuje tabela 2. Tabela 2. Wydajności etanolu z ziarna kukurydzy i z innych roślin [Michalski 2005]. GatunekŚrednie plony w Polsce (t/ha) Wydajność etanolu (dm 3 /t) Uzysk etanolu (dm 3 /ha) Ilość zużytego surowca na 100 dm 3 etanolu Kukurydza6, Pszenica3, Ziemniaki19, Buraki cukrowe45, Drugim źródłem pozyskiwania paliw płynnych są rośliny oleiste.

10 Bilans energetyczny pozyskiwania biopaliwa RME Energia dostarczona: - uprawa rzepaku od zaorania, siewu, zbioru aż do otrzymania nasion21,6 GJ/ha - tłoczenie oleju7,9 GJ/ha - transestryfikacja6,8 GJ/ha Suma energii dostarczonej (bez energii słonecznej) 36,3 GJ/ha Energia pozyskana: - 1,3 m 3 biopaliwa RME ma wartość energetyczną42,5 GJ/ha Tak więc energia dostarczona do wyprodukowania biopaliwa RME stanowi 85% energii pozyskanej. Dopiero anaerobowa fermentacja metanowa produktów pozostałych, takich jak słoma rzepakowa, makuch i gliceryna pozwoli zwiększyć 2,8 razy ilość pozyskanej energii.

11 Paliwo BtL (Biomass to Liquids) Bardziej wydajnym procesem pozyskiwania paliwa ciekłego z biomasy jest wytwarzanie paliwa BtL. Poszczególne procesy wytwarzania paliwa BtL: 1. Suszenie biomasy 2. Proces pirolizy biomasy 3. Gazyfikacja produktów pirolizy za pomocą tlenu w wysokiej temperaturze do gazu syntezowego CO + H 2 4. Synteza syngazu Fischera-Tropscha do paliwa płynnego BtL Z uwagi na stosowanie czystego tlenu i wysokich temperatur w procesie gazyfikacji biomasy jest to obecnie proces drogi.

12 Tabela 3. Parametry BtL. BtL (Biomass to Liquids) Surowcerośliny energetyczne i drewno Roczna wydajność z hektaraok l/ha Równoważnik paliwa1 l BtL odpowiada ok. 0,97 l oleju napędowego Cena rynkowanie określono Redukcja CO 2 >90% Informacje technicznemoże być używany w czystej formie lub w mieszaninach bez jakichkolwiek przeróbek silnika Źródło: Fachagentur Nachwachsende Rohstoffe e.V.

13 Paliwa gazowe wytwarzane z biomasy Przeprowadzono szereg badań zgazowania biomasy za pomocą takich gazów jak powietrze, tlen, para wodna, wodór. Są to technologie znane z procesów zgazowania węgla. Zgazowanie najtańsze za pomocą powietrza pozwala na wytworzenie paliwa gazowego niskokalorycznego, będącego mieszaniną CO, CO 2 i N 2. Pozostałe czynniki stosowane do zgazowania są drogie i wymagają wysokich temperatur 850°C–1550°C. Piroliza biomasy powoduje powstawanie drobnych kropelek smoły, które szybko niszczą silniki spalinowe lub turbiny gazowe. Doświadczenie wykazało, że żywotność tak napędzanej turbiny skraca się do 5000 godzin pracy. Proces anaerobowego wytwarzania biogazu Proces ten zachodzi w środowisku wodnym przez metanowce: psychrofilne w temp. ok. 20°C, mezofilne w temp. ok. 35°C i termofilne w temp. ok. 55°C. Składa się z następujących etapów: hydrolizy biomasy, acetogenezy i metanogenezy. W obecnych zastosowaniach procesy te zachodzą w jednym zbiorniku, co jest powodem występowania czynników zakłócających zwłaszcza procesu metanogenezy. Gazem toksycznym dla metanowców jest tlen zawarty w powietrzu, dlatego proces ten należy prowadzić w komorze szczelnie zamkniętej.

14 TopinamburMiskant olbrzymi

15 Tabela 4. Uzyski biometanu z beztlenowej fermentacji biomasy w przeliczeniu na suchą masę [Kotowski 2005] Rodzaj surowcaProdukcja CH 4 m 3 /t s.m. Kukurydza410 Burak cukrowy korzenie425 Burak cukrowy liście450 Ziemniak bulwy418 Ziemniak łęty550 Słoma żytnia450 Słoma rzepakowa340 Słoma Kukurydzy650 Lucerna400 Trawa łąkowa600 Źródło: Dr inż.. Włodzimierz Majtkowski, IHAR Oddział w Bydgoszczy: Tradycyjne gatunki rolnicze źródłem biomasy. Powrót do przeszłości, AGROENERGETYKA nr 2(16), str

16 Rys. 2. Wydajność biogazu dla różnych roślin energetycznych (wyniki z badań procesów fermentacji)

17 Biomasa jako potencjalny nośnik energii Tabela 5. Charakterystyka roślin stosowanych na plantacjach energetycznych Roślina uprawiana Wydajność suchej masy tsm/ha Wydajność biometanu m 3 /tsm Produkcja biometanu m 3 /ha Produkcja energii cieplnej MWh/ha elektrycznej MWh/ha Miskant olbrzymi33, ,553,8 Spartina preriowa24, ,851,5 Trawy łąkowe8, ,917,2 Kukurydza18, ,532,2 Topinambur30, ,253,7

18 Tabela 6. Koszt energii cieplnej z różnych paliw (poziom cen 2005 r. – poza węglem energetycznym) SurowiecUzyskane paliwo Ilość paliwa Wartość opałowa przeliczona H u Produkcja ciepła GJ Koszt surowca (paliwa) zł Koszt energii cieplnej zł/GJ Węgiel dla elektrowni 2005 r. brunatny KBW Turów 1 tona ---6,67 kamienny miał1 tona 21 MJ/kg21,023010,95 Węgiel kamienny opałowy Kopalnia Wirek1 tona 30,0 MJ/kg30,045015,00 gruby1 tona 23,4 MJ23,440017,00 Ropa naftowa surowaropa 1 baryłka ~143,1 kg 40 MJ/kg5,724042,10 Olej napędowyolej 100 l ~ 80 kg 40 MJ/kg3, ,9 Benzynabenzyna 100 l ~ 80 kg 44 MJ/kg3, ,3 Spirytus surowy (95%)etanol 1 tona 26,8 GJ/t26, ,3 Gaz ziemny GZ-50 zakup gazu sprzedaż odbiorcom 1000 m 3 31 MJ/kg ,65

19 Tabela 7. Ceny energii cieplnej z biometanu (H u =35,79 MJ/m 3 ) wg cen surowca z upraw surowych i wiązanych (poziom cen 2005 r.) Roślina uprawna Wydajność suchej masy t/ha Wydajność wytwarzania biometanu m 3 /t Ilość wytwarzanego biometanu m 3 /ha Produkcja ciepła GJ Koszt zakupu surowca zł Cena energii cieplnej zł/GJ Uprawy celowe: Miskant olbrzymi , ,26 Spartina preriowa , ,76 Kukurydza zielona , ,95 Lucerna , ,18 Topinambur , ,28 Odpady z upraw wiązanych Kukurydza , ,16 Słonecznik , ,45 Słoma pszenicy ,93007,16 Trawa , ,35

20 Koszty pozyskiwania energii z różnych źródeł (wg ceny surowca energetycznego) Rys. 3. Koszt pozyskania energii z różnych źródeł (na podstawie Przeglądu Technicznego 3/2006 i opracowanie własne)

21 Tabela 8. Polskie rynki paliw i energii 2007 oraz potencjał rolnictwa energetycznego Paliwo Rynek paliw w jednostkach naturalnych na rok Rynek energii pierwotnej TWh/rok Rynek energii końcowej TWh/rok Węgiel kamienny80 mln ton Węgiel brunatny60 mln ton17040 Gaz ziemny10 mld m Ropa naftowa22 mln ton22050 Energia odnawialna --4/30 Rolnictwo energetyczne 4 mln ha (20 mld m 3 biometanu) Warszawa, 25 lutego 2008 r. – Jan Popczyk – Politechnika Śląska

22 Rynki paliwowe – uwagi do tabeli 8 1.Węgiel kamienny – całkowite wydobycie wynosi 100 mln t/a, 20 mln t/a stanowi eksport 2.Gaz ziemny – całkowite zużycie wynosi 15 mld m3/a, 5 mld m3/a wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (przede wszystkim przy produkcji nawozów sztucznych). Całe wydobycie krajowe 4,5 mld m3 jest wykorzystywane do celów energetycznych. 3.Energia odnawialna (wykorzystanie/potencjał) – obecnie składają się na nią: biomasa wykorzystana we współspalaniu, hydroenergetyka przepływowa i energetyka wiatrowa. Czyli na rynku końcowym reprezentowana jest obecnie tylko energia elektryczna. 4.Rolnictwo energetyczne - w tablicy ostrożnie jest oszacowany potencjał powierzchni możliwej do wykorzystania. Rynek w paliwie pierwotnym został oszacowany na podstawie wydajności kukurydzy, bez uwzględnienia potencjału postępu biotechnologicznego (wydajność topinamburu, dla którego są w Polsce już wstępne wyniki uprawy i oceny przydatności energetycznej, jest około czterokrotnie większa niż kukurydzy). Rynek energii końcowej został oszacowany przy założeniu, że cały biometan jest wykorzystywany w kogeneracji. 5.Rynek energii końcowej - został oszacowany z uwzględnieniem sprawności energetycznej charakterystycznej dla stosowanych obecnie technologii. Warszawa, 25 lutego 2008 r. – Jan Popczyk – Politechnika Śląska


Pobierz ppt "ROŚLINY ENERGETYCZNE – SPOSOBY PRZETWARZANIA NA BIOPALIWA CHEŁM 28 marca 2008 r. Adam Kryłowicz; Kazimierz Chrzanowski; Janusz Usidus Stowarzyszenie Elektryków."

Podobne prezentacje


Reklamy Google