Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

DOBRA PRAKTYKA BADAŃ KLINICZNYCH (GCP) Dagmara Mirowska-Guzel.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "DOBRA PRAKTYKA BADAŃ KLINICZNYCH (GCP) Dagmara Mirowska-Guzel."— Zapis prezentacji:

1 DOBRA PRAKTYKA BADAŃ KLINICZNYCH (GCP) Dagmara Mirowska-Guzel

2 GCP Międzynarodowy standard medyczny, etyczny i naukowy w zakresie planowania, prowadzenia, dokumentowania i ogłaszania wyników badań prowadzonych z udziałem ludzi.

3 GCP (1) Określają i rozgraniczają odpowiedzialność i obowiązki badacza, sponsora, komisji etycznej i odnośnych władz (instytucji) w badaniu klinicznym.

4 Dlaczego badania kliniczne są zbiurokratyzowane? Wymóg rzetelnego dokumentowania zgodnie z zasadą „Nie udokumentowane = nie wykonane”

5 Ciemna karta w historii badań klinicznych nadużycia zaufania pacjentów ograniczenie praw pacjentów

6 Problem nieetycznych badań (1) lata 20 XX w - nowojorski sierociniec badanie nad szkorbutem polegające na wyłączeniu z diety soku z cytrusów II wojna światowa - eksperymenty na więźniach obozów koncentracyjnych USA - badania nad nowym lekiem przeciwmalarycznym u chorych psychicznie, wcześniej zarażonych za pomocą transfuzji

7 Problem nieetycznych badań (2) lata 50 XX w - wstrzyknięcie komórek nowotworowych 22 starszym osobom w celu badania odpowiedzi immunologicznej Willowbook Hospital - 14-letnia obserwacja 700 chorych psychicznie dzieci zainfekowanych żywym wirusem zapalenia wątroby (badania nad szczepionką) ocena wpływu promieniowania rentgenowskiego na wydolność jąder i wystąpienie nowotworu jąder

8 Problem nieetycznych badań (3) Pacjenci w terminalnym stanie w Cincinnati General Hospital - naświetlanie całego ciała i obserwacja skutków (badanie finansował Amerykański Departament Obrony) A co w innych krajach, mniej skłonnych do upubliczniania swoich błędów....?

9 Historia prowadzenia badań klinicznych (1) 1906 r. USA - „Pure Food and Drug Act” 1927 r. - powstanie FDA 1937 r. - sulfanilamid (glikol etylenowy) 1938 r. - toksyczność leku i dane kliniczne o bezpieczeństwie 1961 r. - talidomid (fokomelia)

10 Glikol etylenowy gęsta ciecz o słodkawym, piękącym smaku dawka śmiertelna około 100g rocznie 60 zgonów (glikol etylenowy i dietylenowy) metabolizowany do kwasu szczawiowego - efekt toksyczny ciężka kwasica anatomopatologicznie: przekrwienie i obrzęk mózgu, krwotoczna martwica warstwy korowej nerek, zwyrodnienie wątroby i nerek; odkładanie kryształów szczawianu wapniowego w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerkach

11 Historia prowadzenia badań klinicznych (3) r. USA - „Tuskegee Study”- rozwój nie leczonej kiły 1990 r. - zasady „Prawidłowego prowadzenia badań klinicznych” (GCP) 1992 r. – tłumaczenie na j. polski i propagowane przez MZiOS

12 Historia prowadzenia badań klinicznych (4) 1993 r. – zalecane przez MZiOS 1997 r. - Międzynarodowa Konferencja do Spraw Harmonizacji (ujednolicenia) – ICH 1998 r. – polska wersja ICH-GCP 2001 r. – ustawa „Prawo Farmaceutyczne” wprowadziła obowiązek przestrzegania w Polsce przepisów zawartych ICH-GCP

13 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań Dobrej Praktyki Klinicznej Wytyczne dla prowadzenia badań klinicznych zgodnie z ICHGCP i Dyrektywą 2001/20/EC

14 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne, ustawy o zawodzie lekarza oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych

15 Deklaracja Helsińska – zasady etyczne 1964 r (1975, 1983, 1989, 1996, 2000) Podstawy naukowe (przedkliniczne) Protokół badania (cel, metodyka, plan) Komisja Etyczna - zatwierdzenie Informacja dla pacjenta (cel, metoda, ryzyko, korzyści) Zgoda pacjenta (świadoma, na piśmie) Badacz - kwalifikacje, odpowiedzialność

16 Fazy wprowadzania do lecznictwa nowych substancji badania przedkliniczne badania kliniczne

17 Badania I fazy zdrowi ochotnicy bezpieczeństwo farmakokinetyka

18 Badania II fazy Podstawowe badania terapeutyczne Ocena: aktywności bezpieczeństwa wielkości dawki schematu dawkowania

19 Badania III fazy Czynniki różnicujące (działania niepożądane, interakcje) Ocena: wartości terapeutycznej bezpieczeństwa skuteczności

20 Badania III fazy Nowy lek Nowe zastosowania Nowe metody podawania Nowe metody kojarzenia z innymi lekami

21 Badania IV fazy Badania po wprowadzeniu do obrotu (post marketingowe)

22 Mechanizmy działania Skuteczność terapeutyczna Bezpieczeństwo

23 KOSZTY NOWY LEK: MIL.$ ~5000 PACJENTÓW BADANIA WIELOOŚRODKOWE, MIĘDZYNARODOWE SPRZEDAŻ GLOBALNA

24 LICZBA PACJENTÓW LICZBA PACJENTÓW FAZA I: FAZA II: FAZA III: 5000? DO REJESRACJI CO NAJMNIEJ 1500 PACJENTÓW, W TYM LECZONYCH PRZEZ 6 MISIĘCY i 100 PRZEZ 12 MIESIĘCY

25 Rodzaje badań anegdotyczne otwarte kontrolowane wieloośrodkowe metaanaliza

26 KOMISJA ETYCZNA CO NAJMNIEJ 5 CZŁONKÓW CO NAJMNIEJ 1 NIE ZWIĄZANY Z NAUKĄ CO NAJMNIEJ 1 NIE ZWIĄZANY Z INSTYTUCJĄ W KTÓREJ BĘDĄ PROWADZONE BADANIA

27 Komisja Etyczna cd. Dokumenty: protokół badania (wszystkie zmiany) świadoma zgoda dokumenty dot. rekrutacji informacje dla uczestników informacje dot. płatności i odszkodowań broszura badacza informacje dot. Bezpieczeństwa życiorys badacza i ew. inne dokumenty

28 Komisja Etyczna (1) dobór badaczy sprzęt protokoły badań

29 Komisja Etyczna (2) dobór badanych bezpieczeństwo prawa pacjentów

30 Komisja Etyczna cd. pisemne procedury postępowania - badacz, sposor, władze archiwizowanie spotkań głosują wyłącznie niezależni od sponsora i badacza

31 Zasada „pojedynczej opinii” „W przypadku badań wieloośrodkowych (BW) ograniczonych do terytorium jednego Państwa Członkowskiego, Państwa Członkowskie (PC) ustanawiają procedurę pozwalającą na przyjęcie jednej opinii dotyczącej danego PC, niezależnie od liczby Komisji Etycznych. W przypadku BW przeprowadzanych równolegle w więcej niż jednym PC, pojedyncza opinia winna zostać wydana dla każdego PC (…)”

32 Ograniczenia czasowe dla KE opinia w okresie nie dłuższym niż 60 dni jednorazowe żądanie informacji uzupełniających przedłużenie czasu do 90 dni w przypadku: Terapii genowej Terapii komórkowej Terapii z wykorzystaniem genetycznie modyfikowanych organizmów dodatkowe 90 dni gdy potrzebna dodatkowa opinia

33 Świadoma zgoda korzyści ryzyko i niedogodności prawa i obowiązki podpisy data! placebo?

34 Placebo lek lub procedura pozbawione działania terapeutycznego

35 Grupa kontrolna Grupa chorych w badaniu klinicznym, do której porównuje się grupę eksperymentalną. Grupa kontrolna może otrzymywać placebo lub substancję czynną (lek standardowy) Grupa kontrolna może być historyczna (pochodzić z okresu wcześniejszego, poprzedzającego właściwą analizę) lub być równoległa

36 Randomizacja (dobór losowy) Proces losowego przypisywania badanych do grupy eksperymentalnej lub kontrolnej

37 Badanie kliniczne kontrolowane Badanie kliniczne, w którym grupa eksperymentalna porównywana jest z grupą kontrolną

38 Badanie kliniczne kontrolowane z randomizacją bez randomizacji

39 Badanie kliniczne otwarte Badanie kliniczne, w którym zarówno pacjenci, jak i badacze są świadomi rodzaju stosowanego postępowania (lek badany, placebo)

40 Badanie kliniczne prowadzone metodą ślepej próby („ślepe”, binding, masking) Badanie kliniczne, w którym zarówno pacjenci i/lub badacze nie są świadomi stosowanej rodzaju stosowanego postępowania (lek badany, placebo)

41 Badanie kliniczne z zamianą grup („skrzyżowane” - cross-over study Badanie kliniczne, w którym każda grupa otrzymuje zarówno leczenie eksperymentalne jak i kontrolne w 2 następujących po sobie okresach, rozdzielonych okresem koniecznym do zniwelowania wpływu poprzedniego schematu terapeutycznego (wash-out period). Ten typ badania zwykle używany jest dla ocen pacjentów z chorobami przewlekłymi

42 Badanie obserwacyjne Badanie, w którym analizuje się zjawisko w takiej postaci w jakiej występuje ono spontanicznie. Dane obserwacyjne mogą pochodzić z informacji zgromadzonych w bazach danych, np. szpitalnych lub być bieżącym odzwierciedleniem rzeczywistości

43 Badanie kohortowe prospektywne (prospective cohort trial) Badanie obserwacyjne, w którym grupy (kohorty) osób wybiera się w zależności od tego czy są one eksponowane na czynnik stanowiący przedmiot zainteresowania badacza. Wybrane kohorty obserwuje się przez pewien czas dla ustalenia zależności pomiędzy tempem pojawienia się nowych zachowań i ich skutków w powiązaniu z ekspozycją na domniemane czynniki. grupa kontrolna równoległa lub historyczna

44 Badanie kohortowe retrospektywne (retrospective cohort trial) Badanie obserwacyjne, w którym grupy (kohorty) osób wybiera się według kryterium choroby, która miała miejsce w przeszłości. Wybrane kohorty obserwuje się przez pewien czas dla ustalenia zależności pomiędzy tempem pojawienia się nowych zachowań i ich skutków w powiązaniu z ekspozycją na domniemane czynniki.

45 Jakość Organizacja badania (koordynator) Intensywne monitorowanie Selekcja ośrodków Jakość danych (honoraria) Informowanie badaczy o problemach z jakością badania Kontrola (audyt-sponsor; inspekcja-władze)

46 European Medicines Evaluation Agency (EMEA) Commitee for Propietary Medical Products (CPMP) - komisja EMEA opiniująca metodykę badań Procedura centralna rejestracji

47 Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych,Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych ul. Ząbkowska Warszawa Tel. (022) Fax (022)

48 Stowarzyszenie na Rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce Strona internetowa: biuletyn: GCPpl Newsletter Członkowie: firmy farmaceutyczne, CRO, środowiska akademickie Zainteresowania:badania kliniczne (GCP, etyka, nauka,organizacja, kontrola jakości)

49 Zasady prawidłowego prowadzenia badań klinicznych Good Clinical Practice (GCP) ICH GCP Międzynarodowa Konferencja na Rzecz Harmonizacji Wymogów Technicznych dla Rejestracji Środków Farmaceutycznych (ICH) wyd.: MZiOS, Warszawa, 1998 NIZP ul. Chełmska 30/34

50 NIEPOŻĄDANE DZIAŁANIE LEKU (Adverse Drug Reaction) Każda szkodliwa i niezamierzona reakcja na lek, która występuje przy podaniu w dawce stosowanej zwykle u człowieka

51 ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE Adverse Event (AE) Każde niepożądane zdarzenie natury medycznej występujące u osoby otrzymującej lek, niezależnie od istnienia lub braku związku przyczynowo - skutkowego z otrzymywanym leczeniem

52 CIĘŻKIE ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE (SAE) zgon zagrożenie życia konieczność hospitalizacji (przedłużenie) trwały lub znaczny uszczerbek zdrowia wada wrodzona/uszkodzenie okołoporodowe


Pobierz ppt "DOBRA PRAKTYKA BADAŃ KLINICZNYCH (GCP) Dagmara Mirowska-Guzel."

Podobne prezentacje


Reklamy Google