Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Fale elektromagnetyczne, zasada działania lasera, wykorzystanie lasera w medycynie Warszawa, 20 listopada 2006.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Fale elektromagnetyczne, zasada działania lasera, wykorzystanie lasera w medycynie Warszawa, 20 listopada 2006."— Zapis prezentacji:

1 Fale elektromagnetyczne, zasada działania lasera, wykorzystanie lasera w medycynie Warszawa, 20 listopada 2006

2 Ruch falowy Ruch falowy jest bardzo rozpowszechniony w przyrodzie: fale mechaniczne, fale głosowe, fale elektromagnetyczne Fale mechaniczne to inaczej fale sprężyste bo rozchodzą się one w ośrodkach sprężystych

3 Ruch falowy w ośrodkach sprężystych Ruch falowy jest związany z dwoma procesami: z transportem energii przez ośrodek od cząstki do cząstki i z ruchem drgającym poszczególnych cząstek dookoła ich położenia równowagi. Nie jest natomiast związany z ruchem materii jako całości.

4 Równanie fali liniowej harmonicznej y – wychylenie od położenia równowagi A 0 – amplituda wychyleń z położenia równowagi t – czas T – okres x – odległość od źródła fali λ – długość fali f – częstotliwość ω – częstość kątowa v – prędkość rozchodzenia się fali

5 Fale elektromagnetyczne Powstanie fali elektromagnetycznej wymaga istnienia zmiennego ruchu ładunków (zmiennego prądu), lecz fala, która już powstała, samej sobie zawdzięcza zdolność rozchodzenia się w przestrzeni – w przypadku braku absorpcji – na nieskończone odległości i w nieograniczonym czasie. Na przykład fale świetlne docierają do nas od gwiazd odległych o miliony lat świetlnych po milionach lat świetlnych od chwili ich wysłania.

6 Fala elektromagnetyczna Fala elektromagnetyczna to rozchodzące się w przestrzeni zaburzenia w postaci zmiennych pól elektrycznego i magnetycznego.

7 Fala elektromagnetyczna Z równań Maxwella wynika, że zarówno pole elektryczne jak również i pole magnetyczne, czyli fala elektromagnetyczna, rozchodzą się w próżni z prędkością c równą: ε 0 – przenikalność elektryczna próżni µ 0 - przenikalność magnetyczna próżni

8 Prędkość rozchodzenia się fali elektromagnetycznej c = 2,9979 ·10 8 m/s 3·10 8 m/s Prędkość rozchodzenia się fali elektromagnetycznej w próżni jest stała, niezależna od częstotliwości i równa prędkości rozchodzenia się światła w próżni. Światło jest jednym z rodzajów promieniowania elektromagnetycznego.

9 Widmo fal elektromagnetycznych Fale o częstotliwościach akustycznych Fale radiowe Fale radiowe długie Fale radiowe średnie Fale radiowe krótkie Fale radiowe ultrakrótkie Mikrofale Promieniowanie widzialne Pod- czerwień Nad- fiolet Promienie Röntgena Promienie γ

10 Widmo fal elektromagnetycznych fale radiowe Fale radiowe długie – długość fali kilka kilometrów, częstotliwość około 150 kHz Fale radiowe średnie – długość fali setki metrów Fale radiowe krótkie – długość fali dziesiątki metrów Fale ultrakrótkie – długość fali metry decymetry

11 Widmo fal elektromagnetycznych mikrofale Najkrótsze mikrofale nakładają się na najdłuższe fale z zakresu podczerwieni to znaczy z zakresu promieniowania świetlnego rozciągającego się aż do długofalowej granicy promieniowania widzialnego.

12 Zakres promieniowania widzialnego λ – 7,6· ·10 -7 m Zakres promieniowania widzialnego jest bardzo wąski, ale bardzo istotny dla człowieka

13 Promieniowanie jonizujące Promieniowaniem niejonizującym nazywamy promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu optycznej części widma tego promieniowania czyli promieniowanie ultrafioletowe, światło i promieniowanie podczerwone. Promieniowaniem niejonizującym zajmuje się optyka. Promieniowanie jonizujące to każde promieniowanie zdolne do jonizowania atomów i cząsteczek substancji na które oddziałuje. Promieniowanie bezpośrednio jonizujące to strumienie naładowanych cząsteczek. Promieniowanie pośrednio jonizujące to rtg i promienie γ.

14 Skutki promieniowania jonizującego Oparzenia, wypadanie włosów, zaćma, uszkodzenie układów krwiotwórczego i limfatycznego, astma, skrócenie czasu życia, nowotwory, uszkodzenia genów. Skutki promieniowania zależą od: pochłoniętej dawki, obszaru napromieniowanego ciała, rozkładu dawki w czasie, rodzaju promieniowania, koncentracji tlenu, stanu biologicznego organizmu.

15 Promieniowanie rentgenowskie Promieniowanie rtg powstaje w procesie hamowania wysokoenergetycznych elektronów w lampie rentgenowskiej. Elektrony uzyskują duże energie kinetyczne w silnym polu elektrycznym między katodą i anodą. Oddziaływanie tych elektronów z anodą powoduje powstanie promieniowania rentgenowskiego.

16 Absorpcja promieniowania Natężenie I promieniowania rentgenowskiego maleje wraz z głębokością wnikania w absorbent I 0 – natężenie promieniowania padającego d – grubość absorbentu µ - współczynnik osłabienia

17 Promieniowanie rentgenowskie Efekty popromienne w tkankach zależą od ilości energii pochłoniętej. Ze względów bezpieczeństwa ważne jest określenie ilości energii zaabsorbowanej, a nie rozproszonej. Energia pochłonięta przez tkanki jest zależna od fotonów promieniowania. Kości pochłaniają promieniowanie rtg znacznie bardziej niż tkanki miękkie.

18 Diagnostyka rentgenowska Różnice w pochłanianiu promieniowania przez tkanki są podstawą obrazowania przy pomocy promieniowania jonizującego. Promieniowanie rtg przechodzi przez badany obiekt, w którym jest częściowo absorbowane. Pozostałe promieniowanie pada na błonę fotograficzną umieszczoną tuż za obiektem prześwietlanym na której powstaje obraz. Miejsca na które padło promieniowanie o mniejszym natężeniu są jaśniejsze. Odpowiada to tkankom o większej absorpcji. Kości na zdjęciach rtg są jaśniejsze od tkanek miękkich.

19 Zdjęcie rentgenowskie

20 Tomografia komputerowa Rentgenowska transmisyjna tomografia komputerowa jest nieinwazyjną metoda diagnostyczną, pozwalającą na obrazowanie przestrzennego rozkładu narządów. Polega to na wykonywaniu sekwencji zdjęć warstwowych w płaszczyźnie prostopadłej do osi ciała. Cienki poprzeczny przekrój ciała jest naświetlany pod wieloma kątami wąską wiązką promieniowania x. Przechodzące promieniowanie jest mierzone przez licznik scyntylacyjny i następnie komputer tworzy obraz prześwietlanej warstwy.

21 Tomografia komputerowa (CT)

22 Zdjęcia uzyskane techniką CT

23 Laser Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation (wzmocnienie światła za pomocą wymuszonej emisji promieniowania) – urządzenie elektroniki kwantowej generujące spójną wiązkę światła (spójna (koherentna) wiązka to wiązka fal o tej samej częstotliwości (długości fali), w przypadku światła widzialnego – o tej samej barwie i stałej w czasie różnicy faz). Laser to generator fal elektromagnetycznych z zakresu ultrafioletu i podczerwieni. Zakres fal generowanych przez lasery zawierają się w przedziale 0,2 do 10 µm.

24 Zasada działania lasera Principal components: 1. Active laser medium 2. Laser pumping energy 3. Mirror (100%) 4. Mirror (99%) 5. Laser beam

25 Wymuszona emisja promieniowania W warunkach równowagi termodynamicznej występuje emisja spontaniczna – promieniowanie niespójne o różnych fazach. Największa liczba atomów znajduje się w stanie podstawowym o energii E 1, mniejsza w stanie wzbudzonym E 2 >E 1. Atomy te spontanicznie pozbywają się nadmiaru energii równego E 2 – E 1. W ośrodkach aktywnych laserów ma także miejsce emisja wymuszona. Jeżeli na atom w stanie E 2 zostanie wyemitowany kwant o energii E 2 – E 1 to wyzwala on z tego atomu taki sam kwant promieniowania spójnego, poruszający się w identycznym kierunku. Prawdopodobieństwo zajścia rozważanego zjawiska można zwiększyć, wytwarzając w ośrodkach aktywnych laserów inwersję obsadzeń. Jest to przewaga liczebna atomów, jonów lub cząsteczek w wyższym stanie, uzyskana kosztem energii dostarczonej do układu w procesie zwanym pompowaniem.

26 Właściwości promieniowania laserowego Światło spójne Światło monochromatyczne Znikoma rozbieżność kątowa Duże powierzchniowe gęstości mocy promieniowania (odparowanie tkanki, nie termiczne rozerwanie wiązań chemicznych powstanie lotnych fragmentów (fotoablacja)) Głębokość wnikania promieniowania laserowego do wnętrza tkanek i skutki jego działania w określonym czasie zależą od długości fali, gęstości mocy oraz rodzaju tkanki

27 Oddziaływanie promieniowania laserowego na tkanki Promieniowanie laserowe: odbija się od tkanek, rozprasza się, przenika (transmisja) i ulega absorpcji. Przenikanie i absorpcja mają znaczenie terapeutyczne. Transmisja i absorpcja wywołują w tkankach efekty fotochemiczne, fototermiczne, oraz fotojonizacyjne.

28 Efekty fotochemiczne Wzrost szybkości wymiany elektrolitów między komórką a otoczeniem Działanie antymutagenne Przyspieszenie mitozy Zmiany struktur błon biologicznych Wzrost aktywności enzymów Zwiększenie syntesy ATP i DNA

29 Efekty biostymulacyjne Poprawa mikrokrążenia krwi Poprawienie angiogenezy Działanie immunomodulacyjne Wzrost amplitudy potencjałów czynnościowych włókien nerwowych Zwiększenie stężenia hormonów kinin i autokoidów Działanie hipokoagulacyjne

30 Zastosowanie laserów Metrologia – bardzo dokładne pomiary przemieszczeń i prędkości na małych dystansach, pomiary odległości na dużych dystansach dalmierze, niwelatory, pelengatory, dalmierze bombowe i celowniki. Informatyka – nośniki pamięci. Obróbka metali – cięcie, spawanie, obróbka powierzchniowa. Medycyna – chirurgia miękka, twarda, oka. Rehabilitacja.

31 Zastosowania laserów w medycynie i stomatologii Wiązka promieniowania laserowego pełni rolę narzędzia tnącego i koagulującego: przenikanie do chorych obszarów bez uszkodzeń warstw zewnętrznych, cięcie tkanek bez kontaktu z ich powierzchnią, skrócenie czasu zabiegu, ograniczenie krwawienia, możliwość operowania zainfekowanych tkanek, lepsze gojenie bo gładkie powierzchnie cięć, zmniejszenie liczby zakażeń, doskonalsze techniki endoskopowe W onkologii, dermatologii, ginekologii, chirurgia dużych naczyń, usuwanie zatorów miażdżycowych, rozbijanie kamieni w drogach moczowych Diagnostyka endoskopowa W stomatologii do znieczulania, leczenia błony śluzowej, zatrzymywanie krwawienia, leczenie ubytków próchniczych, stymulacja gojenia po ekstrakcji zębów

32 Obliczenie aplikowanej energii promieniowania laserowego P t P szcz Biostymulacyjne działanie promieniowania zależy od ilości energii pochłoniętej przez tkanki. Bezpośredni pomiar energii pochłoniętej jest niemożliwy. Oblicza się wartość energii wyemitowanej. Na przykład: laser generuje impulsy prostokątne o amplitudzie P szcz z częstotliwością f i czasem trwania impulsu t imp, czas zabiegu wynosi t zab. Oblicz wartość energii wyemitowanej E dla P szcz =30 W, t imp =200 ns, f = 1kHz E = P szcz · t imp · f· t zab =30W·200·10 -9 s·10 3 Hz·600s=3,6J t zab t imp


Pobierz ppt "Fale elektromagnetyczne, zasada działania lasera, wykorzystanie lasera w medycynie Warszawa, 20 listopada 2006."

Podobne prezentacje


Reklamy Google