Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE."— Zapis prezentacji:

1 PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE

2 PARTIE POLITYCZNE łac. pars = część, partire = dzielić GENEZA i ROZWÓJ PARTII POLITYCZNYCH KOTERIE ARYSTOKRATYCZNE KLUBY POLITYCZNE brak formalnej organizacji brak wyartykułowanych programów (np. Familia skupiona wokół rodu Czartoryskich) brak rozbudowanej organizacji – centralną rolę spełniali parlamentarzyści zarysowanie platformy programowej (np. stronnictwa z okresu Rewolucji Francuskiej, czy Zgromadzenie Przyjaciół Ustawy Rządowej z 3-go Maja) XVII-XVIII w. koniec XVIII w.

3 PARTIE KADROWE (protopartie) mało sformalizowane, bez wyodrębnienia partyjnych elit, grupujące osoby o podobnym statusie społ. i materialnym parlamentarzysta – mandatariuszem zdecentralizowane – frakcje parlamentarne nie miały wpływu na działalność lokalną działalność i prowadzenie kampania wyborczej finansowane ze środków własnych (np. konserwatyści i liberałowie w WB) pierwsza poł. XIX w.

4 PARTIE MASOWE początkowo pozaparlamentarne i antysystemowe program odwołujący się do interesów jednej grupy społecznej (bardzo istotna staje się IDEOLOGIA) rozbudowana struktura finansowanie ze składek członkowskich parlamentarzysta – delegatem danej grupy społecznej (np. partie robotnicze i socjaldemokratyczne) koniec XIX i pierwsza poł. XX w.

5 PARTIE WYBORCZE ( catch-all parties ) druga poł. XX w. i XXI 1. oferta programowa skierowana do wszystkich 2. partia płaszczyzną artykulacji interesów WYBORCÓW nie członków 4. orientacja konsumencka BODZIEC DO POPRAWY JAKOŚCI SPRAWOWANIA FUNKCJI PUBLICZNYCH 3. brak możliwości zamykania segmentów elektoratu KREOWANIE WIZERUNKU ISTOTNIEJSZE OD IDEOLOGII 6. osłabienie roli szeregowych członków na rzecz partyjnej elity 5. finansowanie m.in. z dotacji państwowych 7. wzrost aktywności partii w okresie przedwyborczym

6 PARTIE POLITYCZNE PROGRAM PARTII określenie celów jej działania ( sensu lagro ) na poziomach: IDEOLOGII DOKTRYNY PROGRAMU SENSU STRICTO PLATFORMY WYBORCZEJ całokształt idei, wartości & poglądów na świat właściwy dla danej grupy społecznej + nakreślenie obrazu świata pożądanego konkretyzacja IDEOLOGII i przełożenie jej na możliwości działań praktycznych ocena sytuacji w odniesieniu do istotnych bieżących kwestii społecznych, politycznych, ekonomicznych, międzynarodowych, etc. + propozycje zmian (zgodne z IDEOLOGIĄ) wskazanie celów krótkookresowych (formułowanych w kontekście nadchodzących wyborów)

7 DEFINIOWANIE PARTII POLITYCZNYCH def. WIELOASPEKTOWE def. JEDNOASPEKTOWE oparte na podejściu FUNKCJONALNYM oparte na podejściu STRUKTURALNYM + UJĘCIE USTAWOWE: Art. 1 Ustawy o partiach politycznych z 1997r: PARTIA POLITYCZNA jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej. + UJĘCIE USTAWOWE: Art. 1 Ustawy o partiach politycznych z 1997r: PARTIA POLITYCZNA jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej. np. Schumpetera, Downsa np. Webera

8 KLASYFIKACJE PARTII POLITYCZNYCH partie PRAWICOWE i partie LEWICOWE podział zarysował się w okresie przed Rewolucją Francuską; nie jest dychotomiczny – wskazuje krańce spektrum, w którym można umieścić poszczególne partie LEWICA PRAWICA liberałowiekonserwatyści socjaldemokraci komuniścichadecyzieloniultraprawica SOCJOEKONOMICZNYM AKSJOLOGICZNYM POLITYCZNYM OBECNIE podział lewica-prawica można rozpatrywać w wymiarze:

9 WYMIAR SOCJOEKONOMICZNY WYMIAR AKSJOLOGICZNY WYMIAR POLITYCZNY WSPÓŁCZEŚNIE PARTIE CZYSTO PRAWICOWE LUB CZYSTO LEWICOWE WYSTĘPUJĄ RZADKO interwencjonizm idea równości i sprawiedliwości społecznej ograniczona rola państwa wolny rynek, konkurencja zmniejszenie sektora publicznego i ograniczenie redystrybucji dochodów preferowanie systemów demokracji parlamentarnej wzmocnienie władzy wykonawczej centralizacjadecentralizacja rozdział kościoła od państwa akceptacja roli kościoła w życiu publicznym tolerancja i poszanowanie praw mniejszości rola rodziny uniwersalizm wartości narodowe i tradycyjne

10 RODZAJE PARTII POLITYCZNYCH rodziny partii (na podstawie kryterium ideologicznego) partie KONSERWATYWNE partie LIBERALNE partie CHADECKIE partie SOCJALISTYCZNE/SOCJALDEMOKRATYCZNE partie KOMUNISTYCZNE partie AGRARNE partie EKOLOGICZNE partie ETNICZNE partie NACJONALISTYCZNE

11 RODZAJE PARTII POLITYCZNYCH akceptacja istniejących reguł gry PARITE PROSYSTEMOWE PARITE ANTYSYSTEMOWE + PARITE ANTYESTABLISHMENTOWE sposób podejmowania decyzji SCENTRALIZOWANE OPARTE NA ZASADZIE DEMOKRACJI WEWNĘTRZNEJ typ członkostwa CZŁONKOSTWO BEZPOŚREDNIE CZŁONKOSTWO ZBIOROWE

12 SYSTEM PARTYJNY: układ partii politycznych działających w danym systemie politycznym i wzajemnych powiązań zachodzących pomiędzy nimi Komponentami SYSTEMU PARTYJNEGO są więc: 1. PARTIE POLITYCZNE 2. NORMY i ZASADY określające ich działanie 3. Wzajemne RELACJE zachodzące pomiędzy partiami SYSTEM PARTYJNY płaszczyzna konfrontacji programów miejsce dla rozwijania współpracy lub konkurencji pomiędzy partiami forum legalnej walki o władzę płaszczyzna kształtowania kultury politycznej miejsce formowania ośrodków władzy

13 KLASYFIKACJE SYSTEMÓW PARTYJNYCH KRYTERIA ILOŚCIOWE 1. SYSTEM JEDNOPARTYJNY 2. SYSTEM DWUPARTYJNY SYSTEM WIELOPARTYJNY SYSTEM PARTYJNO- PAŃSTWOWY 1. SYSTEM JEDNOPARTYJNY 3. SYSTEM DWU-I-PÓŁPARTYJNY a) oparty na DOMINACJI JEDNEJ PARTII b) BLOKOWY c) BEZ PARTII DOMINUJĄCEJ SYSTEM NIERÓWNOWAGI SYSTEM RÓWNOWAGI SYSTEM ROZPROSZENIA

14 KLASYFIKACJE SYSTEMÓW PARTYJNYCH KRYTERIA JAKOŚCIOWE RELEWANCJA PARTII: znaczenie danej partii dla systemu partyjnego (zdolność do zmiany jego charakteru i kierunków rozwoju) Partia jest relewantna, jeśli: posiada POTENCJAŁ KOALICYJNY ma możliwość zastosowania SZANTAŻU POLITYCZNEGO lub POLARYZACJA SCENY POLITYCZNEJ: dystans ideologiczny pomiędzy partiami

15 KLASYFIKACJE SYSTEMÓW PARTYJNYCH Wskaźniki służące do analizy systemów politycznych: INDEKS EFEKTYWNEJ LICZBY PARTII INDEKS FRAKCJONALIZACJI gdzie p – odsetek głosów oddanych na daną (i-tą) partię albo p – odsetek mandatów zdobytych przez daną (i-tą) partię indeks WYBORCZY indeks PARLAMENTARNY

16 KLASYFIKACJE SYSTEMÓW PARTYJNYCH KRYTERIA ILOŚCIOWE i JAKOŚCIOWE 1. Systemy partii PREDOMINUJĄCEJ albo HEGEMONICZNEJ przewaga zdobyta w wolnych, rywalizacyjnych wyborach przewaga zdobyta w inny sposób 2. Systemy DWUPARTYJNE 3. Systemy UMIARKOWANIE PLURALISTYCZNE brak tendencji do zawierania koalicji, system bipolarny o niewielkim stopniu polaryzacji ciążenie obu partii w kierunku centrum system wielopartyjny, ale o niewielkiej fragmentaryzacji, bipolarny o większym stopniu polaryzacji, ale nadal ciążenie partii w kierunku centrum

17 4. Systemy EKSTREMALNIE PLURALISTYCZNE KLASYFIKACJE SYSTEMÓW PARTYJNYCH system wielopartyjny o wysokiej fragmentaryzacji, silnie spolaryzowany (poza lewicą i prawicą istnieje silne centrum) tendencje odśrodkowe – radykalizacja peryferii systemu partyjnego, strategia przelicytowywania, pojawianie się partii antysystemowych władza na ogół sprawowana przez jedną z partii centrowych, które są narażone na dwustronną opozycję i konieczność zawierania doraźnych koalicji NIEBEZPIECZEŃSTWO DESTABILIZACJI


Pobierz ppt "PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY PARTYJNE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google