Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Białka w diagnostyce laboratoryjnej Klaudia Zamerlak, OAM gr. B2.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Białka w diagnostyce laboratoryjnej Klaudia Zamerlak, OAM gr. B2."— Zapis prezentacji:

1 Białka w diagnostyce laboratoryjnej Klaudia Zamerlak, OAM gr. B2

2 Gdzie szukać białka do oznaczeń? Surowica/osoczeMocz Płyn mózgowo- rdzeniowy

3 Białka osocza kontrola dystrybucji płynów krew – przestrzeń pozakomórkowa (albumina) funkcje transportowe – nośniki hormonów, metabolitów, metali, leków enzymy, regulatory receptory białka układu krzepnięcia białka odpornościowe – immunoglobuliny, układ dopełniacza hormony materiał odżywczy, a także zapasowy w stanach głodu składniki układu buforowego

4 Zróżnicowanie ilościowe białek w wybranych płynach ustrojowych: Białko całkowiteAlbuminyIg Osocze66-87g/l g/l7,0- 15,0 g/l Surowica65-82g/l g/l7,0- 15,0 g/l Mocz< 200 mg/dobę<30 mg/dobę Płyn m-rdz0,15- 0,45 g/l mg/ dobę1,0- 70,0 mg/l Ślina2,0- 4,0 g/l Sok trzustkowy1,0 – 3,8 g/l Łzy0,2- 0,5 g/l Przesięki/ wysięki < 30 g/l > 30 g/l

5 Zaburzenia proporcji, a także stężeń poszczególnych białek mogą świadczyć o: Nieprawidłowej funkcji narządów: nerek, wątroby, gruczołów dokrewnych Obecności procesu zapalnego Patologiach układu immunologicznego Chorobie nowotworowej Chorobach mózgu czy opon mózgowo- rdzeniowych

6 Hipoproteinemia obniżenie stężenia białka całkowitego w osoczu za krytyczny poziom białka przyjmuje się wartość 45 g/l (albumina poniżej 20 g/l) PRZYCZYNY: 1.Zahamowanie syntezy białek w wątrobie (hipoalbuminemia) o niedobory białek w diecie o zaburzenia wchłaniania – zakażenia przewodu pokarmowego, mukowiscydoza, ch. autoimmunologiczne o uszkodzenia wątroby: marskość, przerzuty nowotworowe

7 2. Zespoły utarty białka o nerkowe (kłębuszkowe zapalenie nerek, cukrzyca, zakrzepica żył nerkowych, toczeń rumieniowaty trzewny o jelitowo- żołądkowe (stany zapalne śluzówki, uchyłki jelita, polipowatość, choroba trzewna, popromienna, nowotwory złośliwe, zaburzenia odpływu chłonki o skórne ( rozległe oparzenia, dermatozy: łuszczyca, pęcherzyca) o wysiękowe ( rozległe obrzęki, zapalenie płuc, opłucnej) o ciężkie stany kataboliczne (sepsa, wysoka gorączka) o krwawienia/ krwotoki 3.Przewodnienia 4.Niedobory Ig

8 Hiperproteinemia zwiększone stężenie białka całkowitego w osoczu krwi (ponad 80 g/l) PRZYCZYNY: 1.Zwiększona produkcja jednej lub wielu klas immunoglobulin o Immunoglobulinemie poliklonalne o Immunoglobulinemie monoklonalne 2.Odwodnienia 3.Artefakty

9 Odczyn Biernackiego Test oceny zaburzeń proporcji między stężeniami poszczególnych białek osocza i właściwości erytrocytów Ostre stany zapalne Kolagenozy Marskość wątroby Zespół nerczycowy Urazy, martwica, niedokrwistość fibrynogen albumina fibrynogen Ig Ig albumina albumina fibrynogen albumina erytrocyty U noworodków Czerwienica Anemia sierpowata Krioglobulinemia erytrocyty nieprawidłowe erytrocyty nieprawidłowe Ig monoklonalne WZROST fibrynogenu, białek frakcji globulinowych oraz SPADEK poziomu albuminy = wzrost OB

10 Elektroforeza białek surowicy rozdział białek surowicy w buforze zasadowym oparty na zjawisku migracji białek w polu elektrycznym (przyłożonym z zewnątrz) - białka naładowane dodatnio wędrują w kierunku KATODY (-) - białka naładowane ujemnie wędrują w kierunku ANODY (+) Prawidłowy skład frakcji białkowych w elektroforezie surowicy: FRAKCJA g/l _ Albumina 40,0 - 52,0 Globuliny - a1 1,0 - 3,0 Globuliny - a2 4,0 - 10,0 Globuliny - b 5,0 - 10,0 Globuliny - g 5,0 - 15,0 RAZEM 65,0 - 82,0 Stosunek: Albumin/Globulin (A/G) ~ 1,5

11 Procentowy udział poszczególnych frakcji białek w rozdziale elektroforetycznym:

12 Prawidłowy rozdział elektroforetyczny:

13 Albumina Białko syntetyzowane w wątrobie Pełni rolę transportera: bilirubiny/hormonów/ witamin/ pierwiastków śladowych/ WKT/ leków/ substancji wchłoniętych z jelit i wątroby Spadek stężenie albuminy o 2 g% powoduje ucieczkę płynów przez łożysko naczyniowe i wyzwala obrzęki Zwykle występuje jeden rodzaj albuminy (bardzo rzadko 2 rodzaje: bisalbuminemia)

14 Białka ostrej fazy BOF grupa białek syntetyzowanych głównie w wątrobie w przebiegu: - martwicy (uraz/zawał), - ostrych i przewlekłych stanów zapalnych, - schorzeń nowotworowych po uwolnieniu do krążenia stają się częścią niespecyficznej odpowiedzi immunologicznej rola BOF nie jest ostatecznie poznana: - mają właściwości inhibitorów proteaz - pełnią funkcje transportowe

15 BOF możemy podzielić wg różnych kryteriów: Pozytywne: α1-antytrypsyna α1-kwaśna glikoproteina haptoglobina fibrynogen ceruloplazmina CRP białka układu dopełniacza Negatywne: albumina transferyna Białka pierwszego rzutu: Stężenie wzrasta już po 6h, a po 24 h osiąga 100% wyższe st. niż wartość prawidłowa CRP SAA ( surowiczy amyloid A) Białka drugiego rzutu: Ich synteza po 24h od zadziałania bodźca α1-kwaśna glikoproteina

16 Białka, których stężenie wzrasta 1000XSAA CRP Białka, których stężenie wzrasta 2-5xα1-antytrypsyna α2- makroglobulina fibrynogen haptoglobina Białka, których stężenie wzrasta o 50% wartości wyjściowej ceruloplazmina składniki układu dopełniacza

17

18 Wybrane BOF 1.α1-kwaśna glikoproteina ( AAG) 2.a1-antytrypsyna (AAT) Niedobór/ brak AAT: o przedłużająca się żółtaczka noworodków o rozwój rozedmy płuc i rozstrzeni oskrzeli u ludzi starszych o w zespołach utraty białek o w zespołach niewydolności oddechowej u noworodków AAG Przewlekłe stany zapalne Zawał Choroby stawów Obecna w moczu w zespołach nerczycowych Ciąża Ciężkie uszkodzenia wątroby Zespoły utraty białka Wyniszczenie, niedożywienie

19 3. Haptoglobina wiązanie i transport Hb uwolnionej podczas hemolizy masywna hemoliza kończy się zniknięciem Hp z krążenia i zespołem hemolityczno - uremicznym aktywator angiogenezy 4.Białko C reaktywne wzrost w stanach ostrej fazy zapalenia jest najszybszy i największy umiarkowany wzrost CRP obserwuje się w: ciąży, kolagenozach, wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, infekcjach bakteryjnych znaczny wzrost CRP obserwuje się w: pierwszej dobie po znacznym urazie (zawał/ odrzucenie przeszczepu)

20 CRP jako czynnik diagnostyczny w chorobach serca

21 5.Ceruloplazmina białko wiążące atomy Cu, pełni rolę katalizatora przy utlenianiu Fe +2 do Fe +3 niedobór CER prowadzi do choroby Wilsona (odkładanie wolnej Cu w tkankach – wątrobie, mózgu, nerkach, innych) wzrost - CER (późny): o procesy zapalne, martwica o ciąża, doustna antykoncepcja 6. Transferyna transport Fe wzrost TRF w anemiach z niedoboru Fe, ciąży, terapii estrogenowej obniżenie TRF o stany zapalno-immunologiczne o upośledzenie funkcji wątroby o niedożywienie

22 Prokalcytonina- wczesny marker stanu septycznego W infekcjach narasta szybciej niż CRP !! Wartości normalne < 0.5 Przewlekłe zapalenia < 0.5 Zakażenia wirusowe (np. HBV) < 0.5 Łagodne lub ograniczone < 0.5 zakażenia bakteryjne Zapalenie płuc Wstrząs Sepsa, Wartości w μg/l Wg. Meisner Clin. La. Diagn. 1998

23 Immunoglobuliny Grupa białek o podobnej budowie Syntetyzowane przez limfocyty B w odpowiedzi na przedostające się do organizmu antygeny Na podstawie różnic w budowie łańcuchów ciężkich (α,δ,ε,γ,μ) wyróżniamy odpowiednio pięć klas: IgA, IgD, IgE, IgG, IgM.

24 Niedobory przeciwciał hipogammaglobulinemie: Pierwotne - wrodzoneWtórne - nabyte (związane z chorobą) Izolowane niedobory IgA lub IgM Agammaglobulinemia u chłopców ( Ig) Kombinowany niedobór przeciwciał Niedobór przeciwciał z trombocytopenią ( IgM) Nowotwory układu chłonnego Po usunięciu śledziony Jelitowe i nerkowe zespoły utraty białka Anemia złośliwa Zaburzenia dojrzewania Ig u dzieci

25 Nadmiar immunoglobulin hipergammaglonulinemie: POLIKLONALNEMONOKLONALNE IgMOstre stany zapalne Ostre wirusowe zapalenie wątroby Marskość żółciowa wątroby Zakażenia pasożytami grupa chorób nowotworowych limfocytów B Szpiczak Makroglobulinemia Waldenstr ö m (IgM) Przewlekłe białaczki limfatyczne Chłoniaki Łagodne gammapatie monoklonalne IgGPrzewlekłe stany zapalne, przewlekłe WZW AIDS Choroby autoimmunizacyjne Sarkoidoza IgAPrzewlekłe stany zapalne Marskość wątroby Enteropatie Wczesne stadia autoimmuniazacji Choroby dróg oddechowych

26 Białko w MOCZU -białkomocz- Mocz fizjologiczny wydala ok. 150 mg białka na dobę (białko osoczowe, pochodzące z nerek, pęcherza moczowego i cewki moczowej, niewykrywalne dostępnymi metodami: białko Tamma–Horsfalla, albumina, łańcuchy lekkie Ig). Mikroalbuminuria- obecność albuminy w osoczu w ilościach większych niż fizjologicznie, ale niewykrywalnych rutynowym paskiem testowym ( mg/ 24h lub mg/l) Norma: <30 mg/dobę lub 20 mg/l

27 Przyczyny białkomoczu: przednerkowefunkcjonalne (duży wysiłek fizyczny, ciąża, białkomocz ortostatyczny) gorączka niedotlenie nerek, nadciśnienie masywna hemoliza szpiczak mnogi (białko Bence- Jonesa) nerkowezespół nerczycowy kłębuszkowe i śródmiąższowe zapalenie nerek nowotwory nerek pozanerkowezapalenia dróg moczowych lub gruczołu krokowego nowotwory dróg moczowych zanieczyszczenia np. wydzieliną z pochwy

28 Różnicowanie białkomoczu: Wydalanie białka w mg/dobę Rodzaj białkomoczuAlbuminaBeta 2 - mikroglobulina Norma<30<0,25 Kłębkowy>30<0,25 Kanalikowy 30>0,25 Mieszany>30>0,25

29 Znaczenie diagnostyczne mikroprotein obecnych w moczu Alfa1 – mikroglobulina Beta2 – mikroglobulina Cystatyna C moczsurowica Ocena funkcji kanalika Ocena filtracji kłębuszkowej

30 Białko w płynie mózgowo- rdzeniowym Norma: 0,15 - 0,45 g/l Zmiany zapalne OUN Nowotwory OUN Krwawienie do przestrzeni węwnątrzoponowej Guz rdzenia kręgowego blokujący krążenie płynu mózgowo- rdzeniowego

31 Ogniskowanie izoelektryczne Badanie w kierunku wykrycia prążków oligoklonalnych Oznaczenie stężeń Ig w PMR oraz surowicy, a następnie rozcieńczenie surowicy i przeprowadzenie rozdziału elektroforetycznego Choroby z obecnością prążków oligoklonalnych - Stwardnienie rozsiane - Kiła układu nerwowego - Ostre zakażenie wirusowe i bakteryjne OUN - SLE - Chłoniak OUN - Zapalenie nerwu wzrokowego - Sarkoidoza

32 Wskaźnik Linka i Tiblinga

33 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Białka w diagnostyce laboratoryjnej Klaudia Zamerlak, OAM gr. B2."

Podobne prezentacje


Reklamy Google