Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

IKONAMATKIBOŻEJ KRZEWGOREJĄCY JAKOSPOSÓBPRZEKAZUWIARY. STUDIUM Z EDUKACJI MEDIALNEJ IKONA MATKI BOŻEJKRZEW GOREJĄCY JAKO SPOSÓB PRZEKAZU WIARY. STUDIUM.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "IKONAMATKIBOŻEJ KRZEWGOREJĄCY JAKOSPOSÓBPRZEKAZUWIARY. STUDIUM Z EDUKACJI MEDIALNEJ IKONA MATKI BOŻEJKRZEW GOREJĄCY JAKO SPOSÓB PRZEKAZU WIARY. STUDIUM."— Zapis prezentacji:

1 IKONAMATKIBOŻEJ KRZEWGOREJĄCY JAKOSPOSÓBPRZEKAZUWIARY. STUDIUM Z EDUKACJI MEDIALNEJ IKONA MATKI BOŻEJKRZEW GOREJĄCY JAKO SPOSÓB PRZEKAZU WIARY. STUDIUM Z EDUKACJI MEDIALNEJ prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

2 Rozprawa doktorska napisana na seminarium z edukacji medialnej pod kierunkiem Ks. prof. dr hab. Tadeusza Zasępy prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

3

4 Problemybadawczedysertacji Problemy badawcze dysertacji -Teologiczna interpretacja idei przewodnich ikony, w poszczególnych jej częściach oraz w ujęciu całościowym. -Wyjaśnienie charakteru przedstawień Maryi z Emmanuelem, wraz z symboliką atrybucji umieszczonych na maforionie Bogarodzicy. -Ustalenie wymowy oraz założeń, według których lokowano na ikonie schemat chórów anielskich. -Teologiczna interpretacja idei przewodnich ikony, w poszczególnych jej częściach oraz w ujęciu całościowym. -Wyjaśnienie charakteru przedstawień Maryi z Emmanuelem, wraz z symboliką atrybucji umieszczonych na maforionie Bogarodzicy. -Ustalenie wymowy oraz założeń, według których lokowano na ikonie schemat chórów anielskich. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

5 -Odczytanie profetycznych obrazów, z określeniem ich znaczenia dla całości kompozycji. -Ustalenie czynników, które spowodowały, iż powstało wyobrażenie o tak złożonym, doktrynalne syntetycznym przekazie teologicznym. Problemybadawczedysertacji Problemy badawcze dysertacji prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

6 Cel pomocniczy Szczegółowe opisanie programu ikonograficznego przedstawienia, z wyodrębnieniem pierwotnych schematów graficznych i kolorystycznych, a co za tym idzie wykładni teologicznej ikony. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

7 Celpraktyczny Cel praktyczny -Ukazanie katechetycznego i liturgicznego przesłania ikony – dydaktyka wiary. -Ukazanie katechetycznego i liturgicznego przesłania ikony – dydaktyka wiary. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

8 Metodologia badań - Synteza przedstawienia w rozumieniu ikonologii teologicznej. -Analiza historyczna, ze szczególnym uwzględnieniem systemów badawczych historii sztuki. -Wstępna inferencja źródeł ikonograficznych pod względem technologicznym. - Synteza przedstawienia w rozumieniu ikonologii teologicznej. -Analiza historyczna, ze szczególnym uwzględnieniem systemów badawczych historii sztuki. -Wstępna inferencja źródeł ikonograficznych pod względem technologicznym. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

9 Poznanie o charakterze emocjonalno-estetycznym Droga ponadrozumowego zbliżenia się do prawdy. Duchowy wymiar ikony, jako pośrednika Bosko-ludzkiego spotkania. Droga ponadrozumowego zbliżenia się do prawdy. Duchowy wymiar ikony, jako pośrednika Bosko-ludzkiego spotkania. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

10 W pierwszym rozdziale udokumentowana została wielowątkowa geneza merytorycznej i formalnej warstwy ikony. W następnej kolejności poddano analizie wizerunki Matki Bożej i Emmanuela, wraz z rozpatrzeniem heterodoksyjnych motywów trynitarnych, występujących na niektórych przedstawieniach. Dalsze część rozprawy poświęcone zostały angeologii ikony oraz roli Maryi w ekonomii zbawienia, z uwzględnieniem płaszczyzny symbolicznej, jak również starotestamentalnych prefiguracji historiozbawczych funkcji Maryi. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

11 Dziedzictwo Bizancjum Trzeci Rzym Szczególnie odczuwalna w XVI w., idea specjalnego powołania Rusi w dziejach ludzkości, wyznaczyła na wiele stuleci paradygmat świadomości politycznej i religijnej, czyniący z niej jedno z mocarstw imperialnych silnie złączonych z wrażliwością religijną. Wyrazem tego stała się nowa ikonosfera Cerkwi prawosławnej, w której właściwe sobie miejsce zajmują ikony określane jako teologiczno-dydaktyczne. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

12 Ikony teologiczno-dydaktyczne To osobliwy język artystycznej wypowiedzi, który miał być adekwatny dla nowej roli, jaką przyjęła Moskwa. Cechą charakterystyczną ikon tego czasu staje się przedstawienie poetyckiej wizji świata chrześcijańskiego. Wyobrażenie Matki Bożej Krzew Gorejący, wpisuje się w zakres tematyki charakterystycznej dla okresu dziejowego wyczekiwania, przesyconego starotestamentowym profetyzmem. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

13 Wymowa przedstawienia – ustalenia badawcze W ikonie Krzewu Gorejącego ukazano niebiańską chwałę Bogarodzicy, Jej relację do Trójcy Świętej i rolę, jaką odegrała w realizacji Bożego planu zbawienia. Przedstawienie to ukazuje eschatologiczną wizję wieczności, w której zawarte jest oczekiwanie zbawienia, jego spełnienie w formie przebóstwienia człowieka i świata. W ikonie Krzewu Gorejącego ukazano niebiańską chwałę Bogarodzicy, Jej relację do Trójcy Świętej i rolę, jaką odegrała w realizacji Bożego planu zbawienia. Przedstawienie to ukazuje eschatologiczną wizję wieczności, w której zawarte jest oczekiwanie zbawienia, jego spełnienie w formie przebóstwienia człowieka i świata. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

14 Świetlista chmura Obraz nieba Tron BożyŚwietlista chmura Obraz nieba Tron Boży Wewnętrzna przestrzeń gwiazdy wyobraża mandorlę, przemienioną rzeczywistość, którą wypełniają energie anielskie, adorując Matkę Emmanuela, przynoszącą zbawienie. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

15 Przymioty Boże -Wieczny ogień, rozpalający miłość, oczyszczający i oświecający. - Tęcza – znak przymierza Boga z człowiekiem. -Chwała Boża w postaci obłoku. - Wiatr, życiodajne tchnienie, świadczące o obecności Ducha Świętego. -Wieczny ogień, rozpalający miłość, oczyszczający i oświecający. - Tęcza – znak przymierza Boga z człowiekiem. -Chwała Boża w postaci obłoku. - Wiatr, życiodajne tchnienie, świadczące o obecności Ducha Świętego. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

16 Świątynia Przybytek Boga Wyobrażenia anielskich główek – oznaczające akt uwielbienia Boga przez całe stworzenie. Wyobrażenia anielskich główek – oznaczające akt uwielbienia Boga przez całe stworzenie. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

17 Mesjasz-Król Mesjasz-Król Znak narodzin Mesjasza-Króla w obrazie Króla-Słońce, wschodzącego z Dziewiczego Obłoku. Obraz Jerozolimy, będący oznaką spotkania Boga ze swym ludem, które dokonuje się w Maryi. Wizerunek Chrystusa Arcykapłana, przynosi myśl o zbawczej ofierze Chrystusa, o roli jaką odegrała w tym akcie Bogarodzica przekazując liturgiczną i ofiarniczą istotę posłannictwa Syna względem Ojca i człowieka. Wizja Syjonu, góry, uświeconego miejsca objawienia, proroczej zapowiedzi, symbol dziewiczego poczęcia i narodzenia Syna Bożego. Znak narodzin Mesjasza-Króla w obrazie Króla-Słońce, wschodzącego z Dziewiczego Obłoku. Obraz Jerozolimy, będący oznaką spotkania Boga ze swym ludem, które dokonuje się w Maryi. Wizerunek Chrystusa Arcykapłana, przynosi myśl o zbawczej ofierze Chrystusa, o roli jaką odegrała w tym akcie Bogarodzica przekazując liturgiczną i ofiarniczą istotę posłannictwa Syna względem Ojca i człowieka. Wizja Syjonu, góry, uświeconego miejsca objawienia, proroczej zapowiedzi, symbol dziewiczego poczęcia i narodzenia Syna Bożego. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

18 To On będący źródłem przebaczenia, życia wiecznego, wypływa z Maryi, ze źródła zapieczętowanego, z Czystej Matki. Ona zaś staje się […] tajemniczym rajem, który zrodził niestworzonego Chrystusa, a On to zasadził na ziemi życiodajne drzewo krzyża. Takie znaczenie ma zapewne obraz drzewa, jaki znajdujemy wśród metaforycznych przedstawień umieszczanych na szatach Maryi. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

19 Ośmioramienna gwiazda – symbol Chrystusa prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

20 Znak połączenia Boga i człowieka, energii Boskich i ziemskich. Przestrzeń niebios – wyróżnia szafirowa kosmiczna głębia, nałożona na jawiącą się w czerwieniach strefę ziemską z tetramorficznymi wyobrażeniami Ewangelistów. Ich bliskości z Emmanuelem wiąże się z treścią Apokalipsy, w której Baranek Boży jest ośrodkiem niebiańskiej liturgii. Jest to znak Chrystusa i czterech Ewangelii. Znak połączenia Boga i człowieka, energii Boskich i ziemskich. Przestrzeń niebios – wyróżnia szafirowa kosmiczna głębia, nałożona na jawiącą się w czerwieniach strefę ziemską z tetramorficznymi wyobrażeniami Ewangelistów. Ich bliskości z Emmanuelem wiąże się z treścią Apokalipsy, w której Baranek Boży jest ośrodkiem niebiańskiej liturgii. Jest to znak Chrystusa i czterech Ewangelii. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

21 Niech Mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży! prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

22 List do Hebrajczyków Apokalipsa św. Jana To najbardziej prawdopodobne źródła przedstawień energii afirmujących obraz Syna Bożego, wywyższonego ponad anioły. Zgromadzone wokół Matki Bożej z Emmanuelem chóry anielskie, stają się obrazem liturgii Kościoła, znakiem wierności Nowemu Przymierzu. W wyobrażeniu tym zawarta jest myśl ukazująca w aniołach rodzaj łączności Przedwiecznego z Ludem Bożym To najbardziej prawdopodobne źródła przedstawień energii afirmujących obraz Syna Bożego, wywyższonego ponad anioły. Zgromadzone wokół Matki Bożej z Emmanuelem chóry anielskie, stają się obrazem liturgii Kościoła, znakiem wierności Nowemu Przymierzu. W wyobrażeniu tym zawarta jest myśl ukazująca w aniołach rodzaj łączności Przedwiecznego z Ludem Bożym prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

23 Przymioty ducha Przymioty ducha Mądrość, bojaźń, pobożność. Anioły żywiołów - moc oczyszczania lub objawiania. Przymioty ducha - mądrość, bojaźń, pobożność. Anioły żywiołów - moc oczyszczania lub objawiania. Przymioty ducha - mądrość, bojaźń, pobożność. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

24 Anielska tęcza - jako wizja apokaliptyczna: -tron w otoczeniu tęczy, który afirmują aniołowie pod postacią czterech Zwierząt – symbole Ewangelistów, - błyskawice, głosy i gromy towarzyszące objawieniu. - jako wizja apokaliptyczna: -tron w otoczeniu tęczy, który afirmują aniołowie pod postacią czterech Zwierząt – symbole Ewangelistów, - błyskawice, głosy i gromy towarzyszące objawieniu. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

25 ProroctwaProroctwa Krzew Gorejący -epifania Mojżesza, w której Słowo Boże, płonący ogień jednoczy się z człowiekiem, pozostawiając mu ludzką postać. W objawieniu tym widzimy Bogarodzicę, rodzicielkę Słowa, zawsze czystą, nienaruszoną Matkę. Krzew Gorejący -epifania Mojżesza, w której Słowo Boże, płonący ogień jednoczy się z człowiekiem, pozostawiając mu ludzką postać. W objawieniu tym widzimy Bogarodzicę, rodzicielkę Słowa, zawsze czystą, nienaruszoną Matkę. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

26 Rodowód Mesjasza Wizerunki Dawida i Salomona, umieszczone w zwieńczeniu poziomych ramion gwiazdy, nawiązują do ziemskiego rodowodu Mesjasza oraz do symbolu świątyni z Arką Przymierza, wypełnioną chwałą Pańską w postaci obłoku, który staje się prefiguracją, obrazem Matki Bożej. Wizerunki Dawida i Salomona, umieszczone w zwieńczeniu poziomych ramion gwiazdy, nawiązują do ziemskiego rodowodu Mesjasza oraz do symbolu świątyni z Arką Przymierza, wypełnioną chwałą Pańską w postaci obłoku, który staje się prefiguracją, obrazem Matki Bożej. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

27 Drzewo Jessego Z leżącej postaci Jessego, ojca Dawida wyrasta nowa odrośl łaski. Pnącze łączy się z gwiazdą, wskazując na wizerunek Maryi z Emmanuelem, jako na wizję owej różdżki, z której zakwita kwiat- Mesjasz. Z Księgą Izajasza wiąże się również scena, ikonograficznie znacznie późniejsza, obrazująca powołanie Izajasza. Bogarodzica wyobrażona jest w niej pod postacią kleszczy, w których przychodzący od Boga serafin, trzyma rozżarzony węgiel. W nim ukryty jest Chrystus, ogień nienaruszający Dziewiczej Matki. Z leżącej postaci Jessego, ojca Dawida wyrasta nowa odrośl łaski. Pnącze łączy się z gwiazdą, wskazując na wizerunek Maryi z Emmanuelem, jako na wizję owej różdżki, z której zakwita kwiat- Mesjasz. Z Księgą Izajasza wiąże się również scena, ikonograficznie znacznie późniejsza, obrazująca powołanie Izajasza. Bogarodzica wyobrażona jest w niej pod postacią kleszczy, w których przychodzący od Boga serafin, trzyma rozżarzony węgiel. W nim ukryty jest Chrystus, ogień nienaruszający Dziewiczej Matki. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

28 Brama Ezechiela Zamknięta wschodnia brama, z której wyszło prawdziwe Światło, uosabia dziewictwo Maryi oraz niezwykłość narodzin Zbawiciela. Jest to symbol przemiany, wejścia do Królestwa Niebieskiego oraz samego Chrystusa. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

29 Drabina Jakubowa Znak opatrzności Bożej. Połączona metafora Matki i Syna, zespolenia rzeczywistości doczesnej i transcendentnej. Droga do nieba. Znak opatrzności Bożej. Połączona metafora Matki i Syna, zespolenia rzeczywistości doczesnej i transcendentnej. Droga do nieba. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

30 Wyobrażenia trynitarne Wymowa wizerunków trynitarnych, włączanych do kompozycji ikony, mogła służyć podkreśleniu pożądanej treści ikony. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

31 Ty jesteś Kapłanem Ty jesteś Kapłanem - ofiara eucharystyczna prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

32 Ojcostwo Ojcostwo - tajemnica narodzenia Chrystusa prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

33 Bóg Sabaoth Bóg Sabaoth - apokryficzna kultura rosyjska prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

34 Źródła piśmiennicze -Pismo Święte m.in. Księga Rodzaju (28, 10-12), Księga Wyjścia (3, 1-5); Księga Izajasza (11, 1-2; 10); Księga Ezechiela (44, 1-3); Księga Daniela (3, 51-90; 7, 1-14) Psalmy 2, 104, 110, 135; List do Hebrajczyków; Apokalipsa. -Liturgie świąt: Narodzenia Bogarodzicy, Zwiastowania oraz Narodzenia Chrystusa. -Pisma teologiczne Pseudo-Dionizego Areopagity -Hymn Akathistos. Literatura wspomagająca Literatura wspomagająca: -Teksty Ojców Kościoła m.in. św. Efrema Syryjczyka, św. Germana, św. Jana Damasceńskiego -Pismo Święte m.in. Księga Rodzaju (28, 10-12), Księga Wyjścia (3, 1-5); Księga Izajasza (11, 1-2; 10); Księga Ezechiela (44, 1-3); Księga Daniela (3, 51-90; 7, 1-14) Psalmy 2, 104, 110, 135; List do Hebrajczyków; Apokalipsa. -Liturgie świąt: Narodzenia Bogarodzicy, Zwiastowania oraz Narodzenia Chrystusa. -Pisma teologiczne Pseudo-Dionizego Areopagity -Hymn Akathistos. Literatura wspomagająca Literatura wspomagająca: -Teksty Ojców Kościoła m.in. św. Efrema Syryjczyka, św. Germana, św. Jana Damasceńskiego prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

35 Wprowadzenie w lekturę ikony -Wypracowane ustalenia badawcze stanowią wartościowy materiał porównawczy i źródłowy w pracy naukowej z zakresu teologii pastoralnej, edukacji medialnej i sztuki ikony. -Zasób wiedzy na temat ikonografii Krzewu Gorejącego będzie z pewnością przydatny we właściwym opracowaniu zabytku, jakim jest ikona w muzeum. -Wypracowane ustalenia badawcze stanowią wartościowy materiał porównawczy i źródłowy w pracy naukowej z zakresu teologii pastoralnej, edukacji medialnej i sztuki ikony. -Zasób wiedzy na temat ikonografii Krzewu Gorejącego będzie z pewnością przydatny we właściwym opracowaniu zabytku, jakim jest ikona w muzeum. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

36 Wprowadzenie w lekturę ikony - W pracy ewangelizacyjnej i katechetycznej, gdzie ikona wciąż pozostaje niewykorzystanym dobrem, medium niosącym wielość treści, niniejsza rozprawa może stać się swoistym wprowadzeniem w jej lekturę, sposobem widzenia słowa, jego wcielenia i obecności. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

37 Wnikliwe omówienie poszczególnych elementów składających się na ową metaforyczną wizualizację wiary, jaką jest ikona, służyć powinno w budowaniu umiejętności odczytywania i rozróżniania określonych treści, dokonywania oceny; wartościowania, zaś w głębszym znaczeniu rozwijać zdolności do refleksji; rozwijać zdolności duchowe. To one, w szerszej perspektywie pozwalają na pełniejsze rozumienie otaczającej nas rzeczywistości, uświadamiając, iż każdy obrazowy przekaz treści składa się z wielu płaszczyzn, których znaczenie winniśmy dostrzegać. prawa autorskie dr Krystyna Stawecka

38 Dziękuję za uwagę Krystyna Stawecka prawa autorskie dr Krystyna Stawecka


Pobierz ppt "IKONAMATKIBOŻEJ KRZEWGOREJĄCY JAKOSPOSÓBPRZEKAZUWIARY. STUDIUM Z EDUKACJI MEDIALNEJ IKONA MATKI BOŻEJKRZEW GOREJĄCY JAKO SPOSÓB PRZEKAZU WIARY. STUDIUM."

Podobne prezentacje


Reklamy Google