Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro- ekonomii, :)…

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro- ekonomii, :)…"— Zapis prezentacji:

1

2 1 Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro- ekonomii, :)…

3 2 WYDATKI A WIELKOŚĆ PRODUKCJI W GOSPODARCE (model popytowy gospodarki)

4 3 John Maynard KEYNES (1883–1946) Michał KALECKI ( )

5 4 Przyjrzyjmy się dwusektorowej gospodarce (bez państwa i za- granicy) o STABILNYCH CENACH i NIE W PEŁNI WYKO- RZYSTANYCH MOŻLIWOŚCIACH PRODUKCYJNYCH. W tej gospodarce: Y=PNB=PKB=PNN * * Zakładam, że kapitał rzeczowy się nie zużywa.

6 5 RÓWNOWAGĄ KRÓTKOOKRESOWĄ nazywamy stan, kie- dy przedsiębiorstwa produkują tyle dóbr finalnych, ile wszyscy chcą kupić. Y E =AE PL Y E – odpowiadająca równowadze produkcja w gospodarce. AE PL – zagregowane wydatki (ang. aggregated expenditures, AE) w gospodarce. Zwróć uwagę na STABILNOŚĆ tej sytuacji! 1. RÓWNOWAGA KRÓTKOOKRESOWA W NAJPROST- SZEJ GOSPODARCE

7 6 Y E =AE PL Uwaga! Chodzi o RZECZYWISTĄ produkcję, Y, w gospodarce, a nie o produkcję POTENCJALNĄ, Y p … RZECZYWISTA PRODUKCJA stanowi ilość dóbr naprawdę wytworzoną w gospodarce. Natomiast POTENCJALNA PRO- DUKCJA odpowiada hipotetycznemu całkowitemu wykorzysta- niu zasobów tej gospodarki. * * Kiedy rzeczywista produkcja w gospodarce równa się produkcji poten- cjalnej, na rynkach czynników nie ma ani nadwyżki oferowanej ilości za- sobów nad zapotrzebowaniem na zasoby, ani nadwyżki zapotrzebowania na zasoby nad ich zaoferowaną ilością. Oznacza to, że na rynkach czynni- ków panuje równowaga.

8 7 DYGRESJA W długim okresie zmiany potencjalnej produkcji, Y p, stanowią WZROST GOSPODARCZY. W okresie krótkim, którego dotyczy nasz model popytowy gospodarki, zmiany zagregowanych wydat- ków, AE PL, powodują, że rzeczywista wielkość produkcji, Y E, waha się wokół wielkości produkcji potencjalnej, Y P. KONIEC DYGRESJI

9 8 W opisanej sytuacji planowane zagregowane wydatki w gospodar- ce, AE PL mają dwa źródła: - Planowane WYDATKI KONSUMPCYJNE gospodarstw domo- wych (ang. consumption, C PL ) - Planowane WYDATKI INWESTYCYJNE prywatnych przedsię- biorstw, I PL (ang. investment, I). AE PL = C PL + I PL

10 9 C PL = KSK Y d + C a Dla różnych wielkości dochodu do dyspozycji gospodarstw do- mowych, Y d, funkcja konsumpcji wskazuje wielkość planowanej konsumpcji całkowitej, C PL. KONSUMPCJA I OSZCZĘDNOŚCI

11 10 Funkcja konsumpcji opisuje zależność C PL od Y (i Y D ). Wielkość konsumpcji zależy od poziomu KSK i C a. Zmiany Y D powodują przesunięcia wzdłuż wykresu funkcji konsumpcji, a np. zmiany wielkości majątku gospodarstw domowych przesuwają cały ten wy- kres. KONSUMPCJA AUTONOMICZNA, C a, jest to konsumpcja, która nie zależy od bieżącej wielkości produkcji i dochodu, Y d. CaCa α tga = KSK C PL Yd=Y C PL = KSKY d + C a

12 11 Dla różnych wielkości dochodu do dyspozycji, Y d, funkcja osz- czędności wskazuje wielkość planowanych oszczędności, S PL. S PL = KSOY d - C a

13 12 Funkcja oszczędności opisuje zależność S PL od Y i Y D. Na S PL jest przeznaczana stała część Y D, której wielkość zależy od KSO. -C a β tgβ = KSO S PL Y d =Y S PL =KSOY d -C a 0

14 13 Funkcja inwestycji opisuje zależność I PL firm od Y i Y D. W da- nym okresie inwestycje nie zależą od Y i Y D. I PL Y d =Y I PL =I a 0 INWESTYCJE

15 14 Czynniki wpływające na I PL - Przewidywana stopa zysku - Wysokość stopy procentowej - Tempo i kierunki postępu technicznego - Ceny dóbr inwestycyjnych i koszty ich eksploatacji - Oczekiwania producentów - Stopień wykorzystania majątku produkcyjnego

16 15 Y E = AE PL (1) i AE PL = C PL + I PL (2) to: Y E = C PL + I PL (3) USTALAMY WIELKOŚĆ PRODUKCJI, KTÓRA OD- POWIADA RÓWNOWADZE W GOSPODARCE, Y E

17 16 A AE PL Y 45° YAYA AE PL 0 Y I PL AE PL 0 AE PL = C PL + I PL C PL Na rysunku (a) linia 45° składa się z punktów, w których Y jest równa AE PL. Na rysunku (b) AE PL zależą od Y. Na AE PL składają się: C PL i I PL.

18 17 Tylko w punkcie przecięcia się linii 45° z wykresem funkcji plano- wanych zagregowanych wydatków (tzw. krzyż keynesowski ) Y jest równa AE PL, czyli gospodarka znajduje się w stanie krótkookreso- wej równowagi (Y E =AE PL ). E AE PL Y 45° YAYA AE PL 0 AE PL = C PL + I PL

19 18 E AE PL Y 45° YAYA AE PL 0 AE PL = C PL + I PL Istnieje tylko jedna wielkość produkcji, Y, przy której planowane zagregowane wydatki w gospodarce, AE PL, zrównują się z tą właś- nie wielkością produkcji, Y.

20 19 PRZYKŁAD LICZBOWY: C PL =0,7Y i I PL =60 więc: Y=AE PL =C PL +I PL =0,7Y+60 Y=200

21 20 MNOŻNIK W GOSPODARCE BEZ PAŃSTWA I HAND- LU ZAGRANICZNEGO 1.ΔI 2.KSKΔI 3.(KSK ΔI)KSK=KSK 2ΔI 4.KSK 2ΔIKSK=KSK 3ΔI …………………………………

22 21 MNOŻNIK W GOSPODARCE BEZ PAŃSTWA I HAND- LU ZAGRANICZNEGO 1.ΔI 2.KSKΔI 3.(KSK ΔI)KSK=KSK 2ΔI 4.KSK 2ΔIKSK=KSK 3ΔI ………………………………… Cały przyrost wydatków i produkcji, ΔY, wywołany pierwotnym wzrostem prywatnych inwestycji o ΔI, jest zatem SUMĄ WYRA- ZÓW CIĄGU GEOMETRYCZNEGO, którego pierwszy wyraz równa się ΔI, a iloraz wynosi KSK.

23 22 1.ΔI 2.KSKΔI 3.(KSK ΔI)KSK=KSK 2ΔI 4.KSK 2ΔIKSK=KSK 3ΔI ………………………………… Cały przyrost wydatków i produkcji, ΔY, wywołany wzrostem pry- watnych inwestycji o ΔI, jest zatem SUMĄ WYRAZÓW CIĄGU GEOMETRYCZNEGO, którego pierwszy wyraz równa się ΔI, a iloraz wynosi KSK. Można ją obliczyć, posługując się wzorem: PIERWSZY WYRAZ CIĄGU/(1-ILORAZ CIĄGU) ΔI/(1-KSK) = ΔI/KSO

24 23 Mnożnik, M, to liczba, równa stosunkowi zapewniającej utrzy- manie krótkookresowej równowagi zmiany wielkości produkcji, ΔY, do będącej jej przyczyną zmiany zagregowanych wydatków, AE PL. Np. M = (ΔY E = ΔAE PL )/ΔI

25 24 Mnożnik, M, to liczba, równa stosunkowi zapewniającej utrzy- manie krótkookresowej równowagi zmiany wielkości produkcji, ΔY, do będącej jej przyczyną zmiany zagregowanych wydatków, AE PL. Np. M=(ΔY E =ΔAE PL )/ΔI = [ΔI/(1-KSK)]/ΔI =1/(1-KSK) =1/KSO.

26 25

27 26 Na arenę wkracza państwo i nasz model (uproszczony obraz) gos- podarki staje się trzysektorowy… T E D (T D -B) PAŃSTWO G 2. RÓWNOWAGA KRÓTKOOKRESOWA W GOSPO- DARCE Z PAŃSTWEM T E – podatki pośrednie. T D – podatki bezpośrednie. D – dochody państwa z własności. B – zasiłki (płatności transferowe). G – wydatki państwa na zakup dóbr.

28 27 Niczym gospodyni domowa państwo planuje swoje dochody i wy- datki… BUDŻET PAŃSTWA jest to plan dochodów i wydatków państ- wa w jakimś okresie (zwykle roku). Powiedzmy, że nie ma podatków pośrednich (T E =0), i że państwo nie jest właścicielem firm (D=0). PAŃSTWO G (T D -B)

29 28 BUDŻET PAŃSTWA (T D -B)-G=NT-G Podatki netto [NT=(T D -B)]

30 (T D -B)-G=NT-G Zmieniając wydatki i wpływy budżetowe, państwo prowadzi POLITYKĘ BUDŻETOWĄ. Jej celem jest EFEKTYWNOŚĆ i SPRAWIEDLIWOŚĆ. 29 POLITYKA STABILIZACYJNA PAŃSTWA

31 30 DYGRESJA Gospodarujący ludzie pragną: 1. EFEKTYWNOŚCI (ang. effi- ciency); 2. SPRAWIEDLIWOŚCI (ang. equity). EFEKTYWNOŚĆ dotyczy rozdziału (alokacji) dóbr mię- dzy różne zastosowania, czyli kwestii: Co i jak jest produkowa- ne?. Efektywność rośnie, kiedy z posiadanych zasobów (np. pracy) społeczeństwo wytwarza więcej dóbr, które możliwie najlepiej od- powiadają potrzebom ludzi. Natomiast SPRAWIEDLIWOŚĆ dotyczy kwestii: Dla ko- go jest produkowane?, czyli podziału dochodów (majątku, szans). Ludzie spierają się, jaki podział jest SPRAWIEDLIWY. Wielu za sprawiedliwy ma taki podział dochodów, w przypadku którego do- chody są proporcjonalne do wyników pracy i (lub) wysiłku i (lub) potrzeb ludzi. KONIEC DYGRESJI

32 (T D -B)-G=NT-G W praktyce polityka budżetowa przyjmuje formę POLITYKI STA- BILIZACYJNEJ czyli kontroli poziomu zagregowanych wydatków, AE PL, dla pełnego wykorzystania zasobów. Celem jest EFEKTYW- NOŚĆ i SPRAWIEDLIWOŚĆ. Odmiany polityki stabilizacyjnej to EKSPANSYWNA i RESTRYK- CYJNA polityka budżetowa. 31

33 Prowadząc politykę stabilizacyjną, państwo wpływa na wielkość produkcji, która odpowiada krótkookresowej równowadze w gos- podarce: AE PL =Y E. PO PIERWSZE, wydatki państwa zwiększają zagregowane wydat- ki planowane, AE PL. PO DRUGIE, państwowe podatki (T D ) i zasiłki (B) wpływają na za- chowania konsumentów. 32

34 33 PO PIERWSZE, wydatki państwa zwiększają zagregowane wy- datki planowane, AE PL. AE PL Y ΔYΔY 0 G C+I 45°

35 34 PO DRUGIE, państwowe podatki (T D ) i zasiłki (B) wpływają na za- chowania konsumentów. AE PL Y ΔYΔY 0 G C+I 45°

36 35 Podatki, Y D, i zasiłki, B, wpływają na zachowania konsumentów… Założenie: T D -B=NT=tY, gdzie t to stała stopa opodatkowania netto. Więc: Y D =Y-NT=Y-tY=Y(1-t), gdzie Y D to dochód do dyspozycji (dochód po opodatkowaniu) gospodarstw domowych.

37 36 Zmienia się zatem funkcja konsumpcji… C PL =KSKY D +C a =KSK(1-t)Y+C a =KSK Y+C a Gdzie KSK oznacza krańcową skłonność do konsumpcji z PKB (z Y) a nie z dochodu do dyspozycji (Y D ). KSK = KSK(1-t).

38 37 Zmienia się zatem funkcja konsumpcji… C PL =KSKY D +C a =KSK(1-t)Y+C a =KSK Y+C a Gdzie KSK oznacza krańcową skłonność do konsumpcji z PKB (z Y) a nie z dochodu do dyspozycji (Y D ). KSK = KSK(1-t). KSK

39 38 MNOŻNIK W GOSPODARCE Z PAŃSTWEM Tym razem z każdej złotówki dodatkowego dochodu wydatki na dobra produkowane w kraju zwiększa KSK, a nie KSK złotych. 1.ΔI 2.KSKΔI 3.(KSK ΔI)KSK=KSK 2ΔI 4.KSK 2ΔIKSK=KSK 3ΔI ………………………………… Zatem mnożnik w gospodarce z państwem jest równy: M=1/(1-KSK)=1/[1-(KSK(1-t)]

40 39 M=1/(1-KSK)=1/[1-(KSK(1-t)] Mnożnik w gospodarce z państwem jest mniejszy niż w gospodar- ce bez państwa (podatki powodują, że KSK

41 40 O podatkach netto i handlu zagranicznym mówi się czasem, że są AUTOMATYCZNYMI STABILIZATORAMI gospodarki, zmniej- szając fluktuacje rzeczywistej produkcji, Y E, wokół produkcji po- tencjalnej, Y P.

42 41

43 42 Z ZAGRANICA X EKSPORT (X) – wartość dóbr (nie – aktywów) zakupionych przez zagranicę w naszym kraju. Różnicę eksportu, X, i importu, Z, nazywamy BILANSEM HANDLOWYM (bilansem handlu zagranicznego), NX (NX=X-Z). IMPORT (Z) – wartość dóbr (nie – aktywów takich jak papie- ry wartościowe i fabryki) zakupionych przez nas za granicą. Otwieramy gospodarkę i nasz model gospodarki staje się czte- rosektorowy. 3. RÓWNOWAGA KRÓTKOOKRESOWA W GOSPO- DARCE Z PAŃSTWEM i ZAGRANICĄ

44 43 PO PIERWSZE, wydatki zagranicy na nasze dobra (eksport, X) zwiększają zagregowane wydatki planowane, AE PL. AE PL =C+I+G+X Podobnie jak prywatne inwestycje, I, oraz wydatki państwa, G, ek- sport, X, uznamy za wielkość autonomiczna, czyli niezależną od bieżącego poziomu Y. ZAGRANICA A RÓWNOWAGA W GOSPODARCE

45 44 PO PIERWSZE, wydatki zagranicy na nasze dobra (eksport, X) zwiększają zagregowane wydatki planowane, AE PL. AE PL =C+I+G+X Podobnie jak prywatne inwestycje, I, oraz wydatki państwa, G, ek- sport, X, uznamy za wielkość autonomiczna, czyli niezależną od bieżącego poziomu Y. AE PL Y ΔYaΔYa 0 X C+I+G 45° ZAGRANICA A RÓWNOWAGA W GOSPODARCE

46 45 PO DRUGIE, nasze zakupy za granicą (import, Z) zmniejszają zag- regowane wydatki na dobra krajowe, AE PL. AE PL =C+I+G+X-Z Zakładamy, że import, Z, jest stałą częścią Y (PKB). Jego wielkość zależy od KRAŃCOWEJ SKŁONOŚCI DO IMPORTU, KSI: Z=KSIY (Uwaga! Przyjmujemy, że importowane są tylko dobra konsump- cyjne).

47 46 Oto FUNKCJA KONSUMPCJI DÓBR KRAJOWYCH w gospo- darce otwartej: C=KSKY-KSIY+C a =(KSK-KSI)Y+C a =KSKY+C a. gdzie KSK oznacza KSK dóbr krajowych z PKB (z Y) w gospo- darce otwartej. KSK=KSK-KSI

48 47 C=KSKY-KSIY+C a =(KSK-KSI)Y+C a =KSKY+C a. KSK=KSK-KSI KSK

49 48 MNOŻNIK W GOSPODARCE OTWARTEJ Tym razem z każdego złotego dodatkowego dochodu wydatki na dobra krajowe zwiększa [KSK=(KSK-KSI)] złotych. 1.ΔI 2.KSKΔI 3.(KSK ΔI)KSK=KSK 2ΔI 4.KSK 2ΔIKSK=KSK 3ΔI ………………………………… Zatem mnożnik w gospodarce otwartej jest mniejszy niż mnożnik w gospodarce zamkniętej (z państwem): M=1/(1-KSK)=1/[(1-(KSK-KSI)] =1/(1-KSK+KSI) Także handel zagraniczny okazuje się zatem automatycznym sta- bilizatorem gospodarki.

50 49 ZADANIE W pewnej zamkniętej gospodarce keynesowskiej C = 0,6 Y d ; t = 0,3; G = I = 290. a) Po otwarciu tej gospodarki okazało się, że NX = 87 a KSI = 0,2 (inne wielkości się nie zmieniły); o ile zmieniła się wielkość produkcji odpowiadająca równowadze?

51 50 ZADANIE W pewnej zamkniętej gospodarce keynesowskiej C = 0,6 Y d ; t = 0,3; G = I = 290. a) Po otwarciu tej gospodarki okazało się, że NX = 87 a KSI = 0,2 (inne wielkości się nie zmieniły); o ile zmieniła się wielkość produkcji odpowiadająca równowadze? Przed otwarciem gospodarki Y E =1000, a po otwarciu Y E =1150. b) Przy jakiej wielkości produkcji import równa się eksportowi?

52 51 ZADANIE W pewnej zamkniętej gospodarce keynesowskiej C = 0,6 Y d ; t = 0,3; G = I = 290. a) Po otwarciu tej gospodarki okazało się, że NX = 87 a KSI = 0,2 (inne wielkości się nie zmieniły); o ile zmieniła się wielkość produkcji odpowiadająca równowadze? Przed otwarciem gospodarki Y E =1000, a po otwarciu Y E =1150. b) Przy jakiej wielkości produkcji import równa się eksportowi? Eksport, X, obliczymy, korzystając z równania: NX = X – Z. W sta- nie równowagi NX = 87, a Z = 0, = 230. Wynika stąd, że eks- port, X, w tej gospodarce jest równy NX + Z = = 317. Eks- port jest równy importowi przy wielkości produkcji Wszak 0, = 317. c) Na rysunku pokaż zależność planowanych zagregowanych wy- datków od wielkości produkcji przed (AE PL ) i po (AE PL ) otwar- ciu gospodarki.

53 52 ZADANIE W pewnej zamkniętej gospodarce keynesowskiej C = 0,6 Y d ; t = 0,3; G = I = 290. a) Po otwarciu tej gospodarki okazało się, że NX = 87 a KSI = 0,2 (inne wielkości się nie zmieniły); o ile zmieniła się wielkość produkcji odpowiadająca równowadze? Przed otwarciem gospodarki Y E =1000, a po otwarciu Y E =1150. b) Przy jakiej wielkości produkcji import równa się eksportowi? Eksport, X, obliczymy, korzystając z równania: NX = X – Z. W sta- nie równowagi NX = 87, a Z = 0, = 230. Wynika stąd, że eks- port, X, w tej gospodarce jest równy NX + Z = = 317. Eks- port jest równy importowi przy wielkości produkcji Wszak 0, = 317. c) Na rysunku pokaż zależność planowanych zagregowanych wy- datków od wielkości produkcji przed (AE PL ) i po (AE PL ) otwar- ciu gospodarki. Po otwarciu gospodarki linia AE PL przesuwa się równolegle do góry a jej nachylenie względem osi poziomej układu współrzęd- nych maleje. d) Zaznacz wielkość produkcji z pytania (b). AE PL Y 1 =1585 AE PL Y 0

54 53 ZADANIE W pewnej zamkniętej gospodarce keynesowskiej C = 0,6 Y d ; t = 0,3; G = I = 290. a) Po otwarciu tej gospodarki okazało się, że NX = 87 a KSI = 0,2 (inne wielkości się nie zmieniły); o ile zmieniła się wielkość produkcji odpowiadająca równowadze? c) Na rysunku pokaż zależność planowanych zagregowanych wy- datków od wielkości produkcji przed (AE PL ) i po (AE PL ) otwar- ciu gospodarki. Po otwarciu gospodarki linia AE PL przesuwa się równolegle do góry a jej nachylenie względem osi poziomej układu współrzęd- nych maleje. d) Zaznacz wielkość produkcji z pytania (b). Y 1 = 1585 jest wielkością produkcji, dla której import zrównuje się z eksportem. Przecież tylko dla wielkości produkcji, przy której NX = 0, linie zagregowanych wydatków charakteryzujące tę gospodarkę przed [AE PL = 0,6 (1 – 0,3) Y ] i po otwarciu [AE PL = 0,6 (1 – 0,3) Y – 0,2 Y ] przecinają się [0,6 (1 – 0,3) = 0,6 (1 – 0,3) , ]. AE PL Y 1 =1585 AE PL Y 0


Pobierz ppt "1 Witam Państwa na wykładzie z podstaw makro- ekonomii, :)…"

Podobne prezentacje


Reklamy Google