Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Jak wzrost cen oleju napędowego wpłynął na wzrost kosztów produkcji w rolnictwie Rada Gospodarki Żywnościowej Czy biopaliwa zagrażają bezpieczeństwu ekonomicznemu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Jak wzrost cen oleju napędowego wpłynął na wzrost kosztów produkcji w rolnictwie Rada Gospodarki Żywnościowej Czy biopaliwa zagrażają bezpieczeństwu ekonomicznemu."— Zapis prezentacji:

1 Jak wzrost cen oleju napędowego wpłynął na wzrost kosztów produkcji w rolnictwie Rada Gospodarki Żywnościowej Czy biopaliwa zagrażają bezpieczeństwu ekonomicznemu produkcji rolno-spożywczej w Polsce? IBMER Warszawa Aleksander Muzalewski, dr inż. Warszawa, dn r.

2 2 Plan 1.Wyposażenie rolnictwa w ważniejsze środki energetyczne oraz zużycie oleju napędowego (ON) w rolnictwie 2.Ceny ON, benzyn, ropy oraz struktura cen paliw (akcyza i inne) 3.Koszty zużytego ON (olej opałowy) 4.Wpływ cen ON na wzrost kosztów produkcji rolniczej, w tym: – w wybranych technologiach produkcji roślinnej - w nakładach gospodarstwa na działalność rolniczą 5.Podsumowanie – wnioski + Biopaliwa – rośliny energetyczne Jak wzrost cen oleju napędowego wpłynął na wzrost kosztów produkcji w rolnictwie?

3 3 Zużycie paliw płynnych w rolnictwie Paliwa płynneRoktys. ton%TJ% Olej napędowy (ON) , , , , , ,5 Benzyny silnikowe ,22690, ,33140, ,33140,3 Lekki olej opałowy (LOO) , , , , , ,9 Ciężki olej opałowy (COO) ,675306, ,413751, ,413751,3 Paliwa płynne razem Źródło: GUS Rynek środków produkcji i usług dla rolnictwa (IERiGŻ 2008). Szacunki własne

4 4 Szacunkowe zużycie paliwa w rolnictwie przez wybrane grupy środków energetycznych Wyszczególnienie (stan na koniec 2007 r.) Liczba Wykorzys- tanie Zużycie paliwa tys. szt.h/rokl/hmln ltys. ton Ciągniki ( śred. 33,9 kW, 24,7 lat) 1450,0 300 {275} 4,2 1827,0 {1675} 1527,4 {1400} Kombajny zbożowe (85 kW, 23 lata) - 95% zboża, rzepak, kukurydza 129,08,7 mln ha 22 l/ha198,1160,0 Sieczkarnie samobieżne5, ,18,4 Kombajny samobieżne do zbioru buraków i ziemniaków 0,5 (0,4) ,04,2 Ładowarki samobieżne15,01004,06,05,0 Inne…..…… 0,1 Razem × × × 2046,31705,1 Wg J.Pawlaka (2007) = 114 l/ha UR (rolnictwo) Wg Z.Wójcickiego (2001) = l/ha UR (gospodarstwa) Dopłaty do paliwa do 86 l/ha (zwrot części podatku akcyzowego) Technologie prod. roślinnej = 68 (90) – 210 (300) l/ha (zboża – okopowe) 16,177 mln ha UR = 126 litrów ON/ha UR

5 5 Ceny ON a koszty eksploatacji ciągnika Koszty = f (cena ON) Cena ON 3,904,70 (zł/h) Koszty eksploatacji zł/godz. A -46,251,4 B -42,247,4 Udział paliwa (ON) w kosztach eksploatacji ciągnika A -51%56% B -56%60%

6 6 Średnie ceny detaliczne ON i Pb95 - notowania miesięczne i roczne Wzrost cen w okresie styczeń 2000 – czerwiec Olej Napędowy : 2,54 4,32 = 1,78 zł/litr (wzrost o 70%) W okresie styczeń 2000 – czerwiec 2008 – wzrost 2.krotny 2,54 2,60 2,59 2,84 3,18 3,71 3,86 3,79 4,32 Ceny średnioroczne

7 7 Ceny Pb95, ON, ropy Brent oraz kurs USD Ceny ON w Europie – Wykres ON 2,8 zł/l ON 4,7 zł/l Pb ,47 zł/l 130 USD/b 30 USD/b Obniżka akcyzy

8 8 Notowania ropy - Brent Oil Future giełda londyńska (USD/bbl) Źródło: 10 lat – wzrost z 10 do 138 USD 5 lat – wzrost z 25 do 138 USD 1 rok – wzrost z 68 do 138 USD 5 miesięcy – wzrost z 87 do 138 USD 11–17.VI USD/bbl

9 9 Prognoza cen Oleju Napędowego y = 0,0127x + 2,9431 R 2 = 0,8804 4,82 VI.2008 I.2004 I ,85

10 10 ON i ES - stawki akcyzy i opłaty paliwowej 1193 zł 1649 zł w cenie hurtowej w zł/1000 m3

11 11 Struktura cen detalicznych ON i ES ON (zł/litr) Składniki ceny paliw ( r.) PB 95 (zł/litr) nettoVATnettoVAT 2,55 0,84 Koszt paliwa netto (rafineria)1,99 0,83 1,05Akcyza1,57 0,09Opłata Paliwowa0,08 0,15Marża stacji benzynowej + transport0,15 4,68Cena detaliczna (dystrybutor), w tym:4,62 1,98 podatki (akcyza, opłata paliwowa, VAT)2,48 Podatki 42,4% Podatki 53,7%

12 12 Miesięczny rozkład popytu gospodarstw rolnych na ON Kwiecień = 10,5% zużycia Lipiec ( 10,7% ) + Sierpień ( 17,6% ) + Wrzesień ( 13,1% ) = 41,4% Październik = 16,1%

13 13 Koszty produkcji w rolnictwie a wzrost cen ON Koszty produkcji, w tym koszty mechanizacji, w zależności od cen oleju napędowego - żyto 45 dt/ha - pszenica 60 dt/ha - rzepak 30 dt/ha - ziemniaki 300 dt/ha - buraki cukrowe 480 dt/ha Gospodarstwo ha UR - 3 ciągniki o mocy 35, 45 i 60 kW - zestaw podstawowych maszyn i narzędzi rolniczych - najem usług: zbiór zbóż i rzepaku (Z 058), buraków cukrowych (Holmer 6-rzęd.), sortownik ziemniaków Składowe kosztów produkcji: - nawozy, środki ochrony roślin, nasiona i sadzeniaki - koszty mechanizacji własnej i usługowej, w tym koszt ON - sznurek do prasy, najem pracowników Pominięto inne koszty pośrednie i bezpośrednie Dwa warianty obliczeń: - z kosztem amortyzacji środków mechanizacji - bez kosztu amortyzacji (rozchody produkcyjne)

14 14 Koszty produkcji …. ŻYTO – 45 dt/ha Cena oleju napę- dowego Koszty Wzrost kosztów Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji w tym: Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji zł/litrzł/ha %% 3, ×××× 4, ,12,21,2 4, ,45,62,9 4, ,79,04,7 5, ,611,96,2 ciągniki - 14 godz./ha + 0,9 godz. Z 058 zużycie ON: 105 l/ha nawozy kg NPK opryski - 2 zabiegów usługi - zbiór Z 058 (0,9 godz. ) Wyniki dla kalkulacji bez kosztów stałych - amortyzacji maszyn (254 zł/ha) ×××× ,12,91, ,47,33, ,711,85, ,615,57,1 VIII.2007 I-II.2008 III-IV.2008 VI.2008 ? VIII.2008

15 15 Koszty produkcji …. PSZENICA OZIMA - 60 dt/ha Cena oleju napę- dowego Koszty Wzrost kosztów Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji w tym: Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji zł/litrzł/ha %% 3, ×××× 4, ,12,11,0 4, ,45,42,5 4, ,78,64,0 5, ,611,45,3 ciągniki - 16 godz./ha zużycie ON: 117 l/ha nawozy kg NPK opryski - 4 zabiegi usługi - zbiór Z 058 (1,2 godz. ), wapnowanie Wyniki dla kalkulacji bez kosztów stałych - amortyzacji maszyn (271 zł/ha) ×××× ,12,71, ,46,82, ,711,04, ,614,55,9

16 16 Koszty produkcji …. RZEPAK - 30 dt/ha Cena oleju napę- dowego Koszty Wzrost kosztów Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji w tym: Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji zł/litrzł/ha %% 3, ×××× 4, ,12,31,0 4, ,45,92,4 4, ,79,43,8 5, ,612,55,1 ciągniki - 13 godz./ha zużycie ON: 107 l/ha nawozy kg NPK + dolistne opryski - 6 zabiegi usługi - zbiór Z 058 (1,4 godz. ) Wyniki dla kalkulacji bez kosztów stałych - amortyzacji maszyn (194 zł/ha) ×××× ,12,91, ,47,22, ,711,64, ,615,35,5

17 17 Koszty produkcji …. ZIEMNIAKI – 300 dt/ha Cena oleju napę- dowego Koszty Wzrost kosztów Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji w tym: Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji zł/litrzł/ha %% 3, ×××× 4, ,11,80,8 4, ,44,51,9 4, ,77,23,1 5, ,69,54,1 ciągniki - 39 godz./ha zużycie ON: 215 l/ha nawozy -230 kg NPK, 20 ton obornika opryski - 5 zabiegów usługi - wapnowanie i sortowanie Wyniki dla kalkulacji bez kosztów stałych - amortyzacji maszyn (979 zł/ha) ×××× ,12,70, ,46,92, ,711,13, ,614,64,9

18 18 Koszty produkcji …. BURAKI CUKROWE – 480 dt/ha Cena oleju napę- dowego Koszty Wzrost kosztów Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji w tym: Oleju na- pędowego Mecha- nizacji Pro- dukcji zł/litrzł/ha %% 3, ×××× 4, ,12,21,4 4, ,45,63,5 4, ,79,05,6 5, ,611,97,4 ciągniki - 37 godz./ha + 1 godz. Holmer zużycie ON: 309 l/ha nawozy -355 kg NPK, 20 ton obornika opryski - 5 zabiegów usługi – wapnowanie, zbiór i transport buraków Wyniki dla kalkulacji bez kosztów stałych - amortyzacji maszyn (387 zł/ha) ×××× ,12,51, ,46,43, ,710,26, ,613,58,0

19 19 Koszty produkcji a wzrost cen ON - technologie produkcji roślinnej Wzrost kosztów produkcji (w %) w zależności od zmian cen ON

20 20 Struktura kosztów produkcji Rodzaj kosztu zł/ha% Nasiona i sadzeniaki 872,7 Nawozy 3039,6 Środki ochrony roślin 1454,6 Pasze 41313,0 Inne koszty bezpośrednie 1203,8 Amortyzacja 93029,3 Koszty ogólnogospodarcze 54317,1 Energia, w tym: 43413,7 olej napędowy (szacunkowo) 34310,8 Koszty czynników zewn.+podatki 1966,2 Koszty razem w tym bez amortyzacji (rozchody pieniężne) ,7 Koszty produkcji a wzrost cen ON - gospodarstwo 10,9 ha UR Źródło: obliczenia własne na podstawie FADN 2007, IERiGŻ Przeciętne gospodarstwo rolne z grupy 7,7-14,1 ha UR z badań FADN

21 21 Koszty produkcji a wzrost cen ON - gospodarstwo 10,9 ha UR Średnia cena ON Koszty ON Wzrost kosztów ON 2006 r. = 100 Wzrost kosztów produkcji 2006 r. = 100 Koszty razem Rozchody pieniężne okreszł/litrzł/ha %% w 2006 r.3,86343×××× w 2007 r.3, ,8 -0,2-0,3 I - VI.2008 r.4, ,9 1,31,8 w 2008 r. (?) 4, ,8 1,82,6 Koszty razem w 2006 r.3170 olej napędowy (szacunkowo) 343 Koszty bez k. amortyzacji (rozchody pieniężne) 2240

22 22 Podsumowanie W latach średnioroczne ceny oleju napędowego wzrosły z 2,54 do 4,32 zł/litr (o 70%). Drastyczną podwyżkę cen obserwuje się od X.2007, a następnie II.2008, kiedy za ON płacono po 4 zł/litr. W czerwcu ON kosztował już ponad 4,7 zł/litr (w Szczecinie benzynę sprzedawano po 5 zł/litr.) Tak wyraźny wzrost cen ON nie wpływa jednak znacząco na wzrost kosztów produkcji rolniczej. W przeliczeniu na 1 ha UR jest to wzrost kosztów (w porównaniu do 2006 r.) o około zł/ha. O ile w modelowych technologiach produkcji roślinnej koszty rosną o 4-7%, o tyle w skali całego gospodarstwa, przy określonej strukturze i poziomie ogółu nakładów, koszty produkcji zwiększają się zaledwie o 1,3-1,8%, w tym rozchody pieniężne o 1,8 – 2,6%. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że zmiany (podwyżki) cen ON oddziałują na koszty produkcji nie tylko bezpośrednio (koszty mechanizacji), ale również lub przede wszystkim pośrednio przyczyniając się do wzrostu inflacji, w tym do wzrostu cen pozostałych środków produkcji (zwłaszcza nawozy sztuczne).

23 23 Biopaliwa Biopaliwa – Narodowy Cel Wskaźnikowy w odniesieniu do paliw płynnych Uprawy roślin na cele energetyczne: - szacunki niezbędnej powierzchni upraw - powierzchnia upraw w sezonie 2007/2008

24 24 Udział (%) biokomponentów w rynku paliw według wartości opałowej Narodowy Cel Wskaźnikowy (NCW) Biopaliwa - NCW Szacunki MRiRW oraz POPiHN 2007 r. bioetanol – 63 tys. ton estry – 30 tys. ton

25 25 Uprawy roślin energetycznych, biopaliwa Szacunki powierzchni upraw wybranych roślin, jako surowca do produkcji bioetanolu i estrów rzepakowych Bio paliwoRoślina Plon (t/ha) Powierzchnia upraw (tys.ha) w roku: Bio etanol Żyto2, Pszenica3, Ziemniaki19, Kukurydza5, Buraki cukrowe42, Estry rzepakowe Rzepak3, Źródło: A.Grzybek IBMER

26 26 Uprawy roślin energetycznych w sezonie 2007/2008 POLSKA 180,5 tys. ha = 1,1 % UR Źródło: Obl. własne na podstawie ARiMR Grupy roślinha% Oleiste ,6 Zboża ,4 Kukurydza ,0 Plantacje trwałe (wierzba i inne) 68163,8 Trawy19471,1 Okopowe2070,1 Inne40,0 Razem RE


Pobierz ppt "Jak wzrost cen oleju napędowego wpłynął na wzrost kosztów produkcji w rolnictwie Rada Gospodarki Żywnościowej Czy biopaliwa zagrażają bezpieczeństwu ekonomicznemu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google