Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

KORPUS JAKO PODSTAWA ZDYSCYPLINOWANEGO OPISU LINGWISTYCZNEGO Proseminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "KORPUS JAKO PODSTAWA ZDYSCYPLINOWANEGO OPISU LINGWISTYCZNEGO Proseminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa."— Zapis prezentacji:

1 KORPUS JAKO PODSTAWA ZDYSCYPLINOWANEGO OPISU LINGWISTYCZNEGO Proseminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW środa , pok. 1 Konsultacje: środa , pok. 1 Strona internetowa:

2 Spotkanie 2 Homonimia. 2

3 Znak = Ideał Znak1 = Znak2 = …… Znakn = 3 Defekty języka naturalnego

4 Rzeczywistośća. Znak1 = => wariancja Znak2 = neutralizacja Znak2 = ….. 4 Defekty języka naturalnego

5 a. wariancja to SYNONIMIAb. neutralizacja to HOMINIMIA 5 Defekty języka naturalnego

6 Co z tą homonimią? 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 6 Homonimia w życiu

7 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 12 : 20 7 Homonimia w życiu

8 130. Wziętą metresę spod Serocka jedna księżniczka kapadocka, ledwie obrosła w piórka, wydała za pół-Turka, żeby wyciągnąć Serock z błocka. 14 : 20 8 Homonimia w życiu

9 268. Degenerat z osady Wysoka żonie swojej nie wybił dziś oka. Jednym bowiem z opuchniętą twarzą widać słabo. Jak więc uwarzą rosół z córki, gdy skrzepnie posoka? 9 Homonimia w życiu

10 268. Degenerat z osady Wysoka żonie swojej nie wybił dziś oka. Jednym bowiem z opuchniętą twarzą widać słabo. Jak więc uwarzą rosół z córki, gdy skrzepnie posoka? 17 : Homonimia w życiu

11 408. Pewien łobuz z Tuluzy wkłada zwykle rajtuzy, śpiesząc do zamtuza, których jest Tuluza pełna – od tam po śluzy. 11 Homonimia w życiu

12 408. Pewien łobuz z Tuluzy wkłada zwykle rajtuzy, śpiesząc do zamtuza, których jest Tuluza pełna – od tam po śluzy. 11 : Homonimia w życiu

13 13 Homonimia naukowo

14 14 Homonimia naukowo

15 PU*1 sztuka utraciLa swojA241 moc141 pobudzajAcA241: przykrym151 widowiskiem staje501 siE koncert111 wybitnej221 niegdys s'piewaczki121 i nie us'wietniA go42 nawet nigdy dotAd nie wykonywane212 utwory112 genialnego221 kompozytora121. sLuchacze mys'lA5 o66 czym46 innym261, rozmawiajA o66 czym46 innym261 i s'piewaczka, postarzawszy501 siE, gLos141 straciLa. nie było dotAd takich222 koncertOw u62 iwaszkiewicza/ Homonimia naukowo

16 PU*1 sztuka utraciLa swojA241 moc141 pobudzajAcA241: przykrym151 widowiskiem staje501 siE koncert111 wybitnej221 niegdys s'piewaczki121 i nie us'wietniA go42 nawet nigdy dotAd nie wykonywane212 utwory112 genialnego221 kompozytora121. sLuchacze mys'lA5 o66 czym46 innym261, rozmawiajA o66 czym46 innym261 i s'piewaczka, postarzawszy501 siE, gLos141 straciLa. nie było dotAd takich222 koncertOw u62 iwaszkiewicza/ : Homonimia naukowo

17 Homonimia równokształtność różnych JT (a także JS). JT (i JS) to słowo zinterpretowane, czyli forma wyrazowa (nie: leksem, fraza, zdanie). Matka dziewczyny odprowadza dziewczyny do szkoły. Dzielę się z tymi chłopakami chłopakami do butów. nie: CHŁOPAK 1, CHŁOPAK 2 Nie znoszę kolegi matki. Dziecko gryzie szczenię. Homonimia składniowa: problem osobny. 17 Homonimia naukowo

18 Homoforma słowo o dwóch interpretacjach (Elżbieta Awramiuk, Systemowość polskiej homonimii międzyparadygmatycznej, Białystok 1999). 18 Homonimia naukowo

19 Homonimia problem NOWY. Gramatyka tradycyjna i strukturalna: główny problem – SYNTEZA. Deklinacje i koniugacje. Wzorce deklinacyjne i koniugacyjne. Formy podstawowe w słownikach. Homonimia osobliwość, ciekawostka, problem glottodydaktyki (false friends) System potencja. Strukturalista rejestruje funkcje / opozycje. Kształty nieistotne (ważne: różnice kształtu). Homonimia to patologia systemu: zjawisko niesystemowe. Homoforma nie jest JS!!! 19 Homonimia naukowo

20 Wyzwanie NLP. Przetwarzanie tekstów JN. Główny problem ANALIZA: morfologiczna (= fleksyjna), składniowa, [ semantyczna]. Korpusy tekstów wielkie. Stąd: analiza musi być automatyczna. Homonimia główne wyzwanie. 20 Homonimia naukowo

21 o toniemy a. TONĄĆ b. czas;1,m,ter ciem a. ĆMA b. rzecz,żeń;D,m bowiem a. BOWIEM b. spój;- o Rozpoznanie FW: a. lematyzacja (a fronte), b. interpretacja gramatyczna (a tergo). Marcin Woliński, Morfeusz: 21 Analiza fleksyjna

22 W tekście homoformy bardzo częste. o tonie 1. TONĄĆ, czas;3,p,ter 2. TOŃ, rzecz.żeń.;M,m 3. TOŃ, rzecz.żeń.;B,m 4. TOŃ, rzecz.żeń.;W,m 5. TON, rzecz.mnż.;Ms,p 6. TON, rzecz.mnż.;W,p 7. TONA, rzecz.żeń.;C,p 8. TONA, rzecz.żeń.;Ms,p 22 Rozwiązanie homonimii

23 o Homonimia w węższym sensie: równokształtność FW należących do dwóch LX. (Np.: 1 i 2, 1 i 5, 1 i 7) o Synkretyzm: równokształtność FW w obrębie jednego LX (Np..: 2 i 3, 2 i 4, 5 i 6) 23 Rozwiązanie homonimii

24 oHomonimia w węższym sensie: międzyparadygmatyczna. oSynkretyzm: homonimia wewnątrzparadygmatyczna. oRozwiązanie homonimii w węższym sensie: dehomonimizacja. oRozwiązanie synkretyzmu: desynkretyzacja. 24 Rozwiązanie homonimii

25 oSłabe rozumienie RH: wypisanie dla danej HF wszystkich LX i wszystkich interpretacji gramatycznych. oMocne rozumienie RH: wybranie dla danej HF właściwego LX i właściwej interpretacji gramatycznej. oRzeczywisty cel analizy automatycznej: wybór opisu właściwego. 25 Rozwiązanie homonimii

26 o Grant KBN nr 5 H01D : Zaawansowane narzędzia komputerowe do obsługi wielkich korpusów tekstów dla potrzeb leksykograficznych Kierownik:Prof. dr hab. Andrzej Markowski Główni wykonawcy: Prof. dr hab. Marek Świdziński [Prof.] dr [hab.] Mirosław Bańko o Narzędzia: AMOR Analizator MORfologiczny Autorzy: mgr [=> dr] Michał Rudolf mgr [=> dr] Joanna Rabiega Składak analizator składniowy Autor: mgr [=> dr] Michał Rudolf 26 Grant, AMOR, Składak

27 Michał Rudolf Metody automatycznej analizy korpusu tekstów polskich. Pozyskiwanie, wzbogacanie i przetwarzanie informacji lingwistycznych Zakład Graficzny Uniwersytetu Warszawskiego: Warszawa Grant, AMOR, Składak

28 Homonimie i synkretyzmy są systemowo nieistotne. Z punktu widzenia automatycznej analizy tekstu BARDZO!!! Zarówno jakościowo, jak i ilościowo. oHomonimie: raczej niesystemowe raczej nieseryjne raczej nieprzewidywalne oSynkretyzmy: systemowe seryjne przewidywalne 28 Homonimia i synkretyzm

29 oHomonimie Lista 133 modeli Elżbiety Awramiuk. Na przykład: a. Model (M-F)1+a: fizyk fizyki fizykom fizykami fizykach fizyka FIZYK lub FIZYKA Model bardzo produktywny b. Model (F-Adj)2: czapla czapli czaplą czaple CZAPLA lub CZAPLI Model rzadki 29 Homonimia i synkretyzm

30 c. Model -li(V p -V ł ): pili PILIĆ lub PIĆ Model rzadki d. Model -ej(V p -Adv) : jaśniej JAŚNIEĆ lub JASNY Model produktywny e. Model -i(Ln-P): dzięki DZIĘKI (przyimek) lub DZIĘKI (rzecz. plurale tantum) Model izolowany 30 Homonimia i synkretyzm

31 oSynkretyzmy Na przykład: a. Rzecz. męskie typowe: M=B lub D=B (lp) M=(B)=W (lm) b. Rzecz. żeńskie typowe: (D)=C=Ms (lp) M=B=W (lm) c. Rzecz. żeńskie grupy VI: M=B, D=C=Ms=W (lp) 31 Homonimia i synkretyzm

32 Liczba Jednostka LX75099 FW Różnokształtne FW (bez synkretyzmów) Różnokształtne FW homonimiczne6225 FW homonimiczne15623 FW mające co najmniej 2 interpretacje oSłownik AMOR-a W systemie i tekście

33 oW słowniku AMOR-a 33 –przymiotniki gr. II–2855 –żeński gr. IV–1234 –męski gr III–878 –żeński gr. III–832 –męski gr IV–786 –czasownik gr. 5c–738 –czasownik gr. I–599 –czasownik gr. 6a–515 –nijaki gr. I–482 –czasownik gr. 3–465 W systemie i tekście

34 W korpusie PWN 34 JednostkaLiczba% Słowa Formy wyrazowe mające więcej niż 1 interpretację Formy wyrazowe homonimiczne W systemie i tekście

35 oRH: odgadywanie LX lub interpretacji gramatycznej dla danego słowa. oRóżne cele: techniczny, leksykograficzny, składniowo- semantyczny. oTrzy drogi: a. bezskładniowa b. prymitywnie składniowa c. wyrafinowanie składniowa. 35 Podsumowanie

36 a. bezskładniowa: brać brać to raczej FW czasownika BRAĆ 1 niż rzeczownika BRAĆ 2 ; dziewczynie dziewczynie to raczej Msp niż Cp. b. prymitywnie składniowa: dobrym tonie : TON, Msp (ale: Jan w kajaku dobrym tonie.) w tonie : TONA? TON? TOŃ? B czy Ms? c. wyrafinowanie składniowa 36 Podsumowanie

37 Wszystkie drogi prowadzą do składni!!! 37 Podsumowanie


Pobierz ppt "KORPUS JAKO PODSTAWA ZDYSCYPLINOWANEGO OPISU LINGWISTYCZNEGO Proseminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google