Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

CISIECKIE KAPLICZKI (Praca przedstawia 12 z 37 cisieckich kapliczek, w tym dwie kamienne, najstarsze kapliczki. ) 4.10.2014 r. Opracowanie: Zofia Pajestka-Jurasz.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "CISIECKIE KAPLICZKI (Praca przedstawia 12 z 37 cisieckich kapliczek, w tym dwie kamienne, najstarsze kapliczki. ) 4.10.2014 r. Opracowanie: Zofia Pajestka-Jurasz."— Zapis prezentacji:

1 CISIECKIE KAPLICZKI (Praca przedstawia 12 z 37 cisieckich kapliczek, w tym dwie kamienne, najstarsze kapliczki. ) r. Opracowanie: Zofia Pajestka-Jurasz Marcin Jurasz Helena Śleziak

2 KAMIENNA KAPLICZKA Z KRZYŻEM - druga połowa XVIII w. Najstarsza kapliczka w Ciścu - ul Cisowa, Mały Cisiec Fundator: Mateusz Pajestka z żoną Anną

3 2009 r. Fot. M. Jurasz

4 2014 r.

5

6 Kapliczka wykonana jest z kamienia skalnego z kamieniołomu w Kamesznicy. Mały Cisiec jest oddalony o 2 km od kamieniołomu, a droga „cesarka” stanowiła dobry szlak komunikacyjny dla powozów konnych. Opis kapliczki znajduje się w książce Jerzego Szablowskiego („Zabytki Sztuki w Polsce. Powiat Żywiecki” Warszawa 1948): „Przy drodze gromadzkiej w Małym Ciścu. Kamienna. W kształcie kolumny toskańskiej, ustawionej na oprofilowanym cokole, dźwigającej czworościenną kapliczkę. Od frontu kapliczki głęboka wnęka z nowym obrazkiem; daszek siodłowy, ponad którym kamienny krucyfiks. Na cokole napis nie dający się odczytać, czytelne tylko nazwisko fundatora: Mateusz Pajestka. Typ barokowy. Zapewne 2. połowa XVIII w.” Kapliczka wykonana jest z kamienia skalnego z kamieniołomu w Kamesznicy. Mały Cisiec jest oddalony o 2 km od kamieniołomu, a droga „cesarka” stanowiła dobry szlak komunikacyjny dla powozów konnych. Opis kapliczki znajduje się w książce Jerzego Szablowskiego („Zabytki Sztuki w Polsce. Powiat Żywiecki” Warszawa 1948): „Przy drodze gromadzkiej w Małym Ciścu. Kamienna. W kształcie kolumny toskańskiej, ustawionej na oprofilowanym cokole, dźwigającej czworościenną kapliczkę. Od frontu kapliczki głęboka wnęka z nowym obrazkiem; daszek siodłowy, ponad którym kamienny krucyfiks. Na cokole napis nie dający się odczytać, czytelne tylko nazwisko fundatora: Mateusz Pajestka. Typ barokowy. Zapewne 2. połowa XVIII w.”

7 W rodzinie Pajestków mówi się, że została ufundowana, by chronić Mały Cisiec przed powodziami. Inne przekazy mówią, że została wykonana przez fundatora z powodu śmierci córki Wiktorii a przed kapliczką fundator modlił się do Boga. Pierwotne usytuowanie kapliczki było nad rzeką i dopiero w wyniku obsunięcia terenu przeniesiono ją w obecne miejsce. Wykuty napis brzmi: „MATEUS PAYESTKA Z ŻONĄ ANNĄ / PROSI O WESTHNIENIE ZA DUSZE ZMARŁYCH KTO… i tu urywa się gdyż prawdopodobnie kapliczka częściowo została uszkodzona.

8 KAMIENNA FIGURA JEZUSA NAZAREŃSKIEGO – 1850 r. ul. Prymasa Wyszyńskiego (obok sklepu P.Kąkolów) Fundator – Marcin Tondytko z żoną

9 2009 r. M. Jurasz

10 Ciekawa, staropolska pisownia na cokole kapliczki.

11 Znajdująca się przy ul. Prymasa St. Wyszyńskiego kapliczka, jako druga znalazła się we wspomnianej już książce dr Jerzego Szablowskiego. W 2009r. staraniem „Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej” ukazało się jej wznowienie, gdzie czytamy: „Przy drodze wojewódzkiej. Kamienna. Na cokole czworobocznym o ścianach trapezowych kolumna, dźwigająca posąg Jezusa Nazareńskiego pod blaszanym daszkiem. Według napisu ufundowana w roku 1850 przez Marcina i Katarzynę Tondytków.”

12 Tradycja mówi, że Marcin i Katarzyna Tondytkowie, po panującej w latach epidemii tyfusu i czerwonki, udali się z dziękczynną pielgrzymką do Kalwarii Zebrzydowskiej. W drodze powrotnej zamówili u kamieniarza w Suchej figurę Jezusa. Inny przekaz mówi, że kapliczka była wotum dziękczynnym za to, iż urodził się fundatorom syn o imieniu Józef.

13 KAPLICZKA MUROWANA MATKI BOŻEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ – XIX w - (1810/1870 r.) ul. Prymasa Wyszyńskiego ( w placu Bacmanów) Fundator – Mieszkańcy Ciśca/Rodzina Fułatów

14 Data budowy kapliczki – 1870 r (lub 1810 r. Wł. Skowron, J. Żyrek)- została odkryta na tablicy kamiennej przed progiem, podczas przeprowadzonej 8 lat temu renowacji. Zrzucono wówczas grubą na 5 cm warstwę tynku ze ścian zewnętrznych, a dach pokryto blachą miedzianą. Kamień prawdopodobnie pochodzi z potoków cisieckich. Rzut kapliczki jest prostokątny, z zaokrąglonymi od tyłu narożnikami, z dzwonnicą, wewnątrz obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Na uwagę zasługuje kamienna kropielnica przy wejściu do kaplicy. Wykonana jest z tak twardego kamienia, że podczas wypadku samochodowego, nie doznała żadnego pęknięcia, a samochód młodych ludzi, którzy nim jechali miał ścięty dach. Historię tę opowiada Pani Maria Śleziak, która za opiekę nad kapliczką dostała przed laty 5 arów ziemi. Piaskowiec jest relatywnie łatwy w obróbce po wydobyciu, lecz po wyschnięciu staje się twardy.

15 Kaplica przy ul. Prym. St. Wyszyńskiego – wejście r. M. Jurasz

16 Widok kaplicy z tyłu r. M. Jurasz

17 2014 r.

18 2014 r. Rzeźba M. Bożej z pierwszej kapliczki

19 KAPLICZKA Z FIGURĄ ŚW. JANA NEPOMUCENA - XIX w. (1817/1877 r.) Fundatorzy: Michał Motyka i Maciej Skowron

20 2014 r. W 1817 roku Michał Motyka i Maciej Skowron dwaj mieszkańcy Ciśca po trzynastoletnim pobycie w wojsku austriackim spełnili swoje śluby jakie złożyli w koszarach w Wadowicach, że jeśli wrócą cało do domów - postawią kapliczkę. Wrócili bez jednej rany i postawili właśnie tę kapliczkę jako wotum dziękczynne.

21 Szkic kapliczki z 1977r. wyk. Zuzanna Wojciuch.

22 To figura św. Jana Nepomucena : święty w ubraniu księdza z krzyżem w rękach. Św. Jan Nepomucen jest orędownikiem dobrej spowiedzi, opiekunem życia rodzinnego, patronem mostów i przepraw. Według wierzeń ludowych chroni pola i uprawy przed powodzią i suszą.

23 W 1910 r. na kaplicy dobudowano wieżyczkę, w której umieszczono dzwon. Ponoć, podczas poświęcenia tego dzwonu padły prorocze słowa: „ten dzwon zadzwoni kiedyś na kościele w Ciścu”. I tak się stało. Podczas działań wojennych dzwony były przetapiane na broń ale dzwon św. Nepomucena przetrwał dwie wojny światowe. W czasie pierwszej wojny światowej zakopano dzwon w pobliżu torów a na lata drugiej wojny światowej ukryto dzwon w starej studni u pana Lacha. Po wysiedleniu mieszkańców Ciśca w jego domu mieszkał osadnik niemiecki. Zamierzał remontować studnię ale Władysław Skowron odwiódł go od tego zamiaru.

24 Do „Kościoła Jednej Nocy”, wybudowanego w 1972 pod kierunkiem księdza Wł. Nowobilsiego, dzwon przyniosły cisieckie kobiety r.

25 KAPLICZKA KAMIENNA MATKI BOŻEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ – 1906 r ul. Trakt Cesarski w ul. Pod Górę FUNDATORZY: z inicjatywy i przy udziale Anny i Michała Strzałkowów

26 Kapliczka była dwa razy remontowana (1981, 2009). W 1939 r. w kapliczkę trafił pocisk ale nie spowodował żadnej szkody. Pocisk, kaliber 100 mm, na pamiątkę tego wydarzenia, został wmurowany w ścianę. „Na Grapce,” każdego roku w maju, jest odprawiana Msza św. z okazji Święta Matki Bożej Królowej Polski (3 maja) r.

27 Widok od frontu i z tyłu.

28 Obraz MB z wotami (odnowiony w 2009r.)

29 Źródło wody

30 KAPLICZKA „ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH” p.w. MATKI BOSKIEJ ANIELSKIEJ I ŚW. ANDRZEJA BOBOLI W BARANI CISIECKIEJ r. Fundatorzy: Ludwik Słowik, Franciszek Piwowar, Andrzej Szczotka i Ludwik Maślanka

31 Od paru lat w ostatnią niedzielę lipca w kaplicy jest Msza odpustowa, w której biorą udział przedstawiciele Narodowych Sił Zbrojnych. Dla uczczenia pamięci, modlących się tutaj a później poległych partyzantów, odczytywany jest apel poległych.

32 Pierwotnie w tym miejscu znajdował się obrazek na drzewie. Przed II wojną światową okoliczni mieszkańcy wybudowali tutaj kamienną kapliczkę. Z inicjatywy proboszcza milowskiego ks. Grzegorza Czartoryskiego ( ) do kapliczki dobudowano drewnianą dzwonnicę z małym dzwonem. W latach 80 XX w. z inicjatywy ks. proboszcza Wł. Nowobilskiego przystąpiono do budowy nowej kaplicy według projektu architekta Jacka Wiewióry (stan obecny). Z tego okresu pochodzi też płaskorzeźba przedstawiająca Matkę Bożą i św. A. Bobolę.

33

34 FIGURA MATKI BOŻEJ RÓŻAŃCOWEJ Z DZIECIĄTKIEM r. Fundator: Michał Strzałka z żoną (wykonanie: mistrz kamieniarski Jan Miksa z Targanic)

35 Kapliczka została odrestaurowana i otoczona płotem w ~2011 r. W kosztach oprócz Rodziny P. Strzałków partycypowali mieszkańcy Małego Ciśca. Na postawionych wówczas ławeczkach modlą się miejscowe Koła Różańcowe. Kapliczka na stopniu czworobocznym, dwukondygnacyjna, oddzielona gzymsem z cherubinkami.Daszek blaszany.

36 Dominik (XIII w.)jest przedstawiany jako klęczący przed Matką Boską z Dzieciątkiem, od której otrzymuje Różaniec.

37 Podpisane płaskorzeźby: św. Dominik i z boku patroni fundatorów – św. Michał Archanioł triumfujący nad szatanem i św. Anna z córką Marią.

38 KAPLICZKI MĘKI PAŃSKIEJ (wybrane)

39 Ul. Prymasa Wyszyńskiego (obok P. Tyrlika)

40 Ul. Cisowa (obok P. Miłkowskich)

41 Ul. Cisowa 84 (obok P. Lalików)

42 Zbliżenie; widoczna data

43 Ul. Cisowa – Kaplicza w ścianie domu P. Sikorów

44 Literatura: 1. Ficoń Wawrzyniec – „Historia krzyżami i kapliczkami znaczona”, „Nasza Gazeta – Nowiny Gminy” - Urząd Gminy Węgierska Górka – Ośrodek Promocji w Węgierskiej – Górce, 2009r. 3. Szablowski Jerzy - „Zabytki sztuki w Polsce. Inwentarz topograficzny III. Powiat Żywiecki. Województwo Krakowskie”. Warszawa 1948, Wydawnictwo Państwowego Instytutu Historii Sztuki.(wznowienie Żywiec Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej).


Pobierz ppt "CISIECKIE KAPLICZKI (Praca przedstawia 12 z 37 cisieckich kapliczek, w tym dwie kamienne, najstarsze kapliczki. ) 4.10.2014 r. Opracowanie: Zofia Pajestka-Jurasz."

Podobne prezentacje


Reklamy Google