Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Słowotwórstwo Słowotwórstwo OBOCZNOŚCI Lekcja dla I klasy gimnazjum.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Słowotwórstwo Słowotwórstwo OBOCZNOŚCI Lekcja dla I klasy gimnazjum."— Zapis prezentacji:

1 Słowotwórstwo Słowotwórstwo OBOCZNOŚCI Lekcja dla I klasy gimnazjum

2 Drogi Uczniu Na dzisiejszej lekcji przyswoisz sobie nowe wiadomości oraz nabędziesz nowe umiejętności, które zwiększą Twoją sprawność językową. W czasie lekcji przed komputerem zachowaj poniższe zasady. Ćwiczenia rozwiązuj w pamięci lub w brudnopisie. Po każdej serii ćwiczeń przechodź do rozwiązywania zadań w karcie pracy. Każde polecenie czytaj uważnie i ze zrozumieniem. Wszystkie zadania zostaną ocenione przez nauczyciela.

3 To trzeba wiedzieć! Nasz język rozwijał się przez setki lat. W tym czasie zachodziły w nim różne zmiany. Dotyczyły one brzmienia wyrazów, słownictwa, odmiany oraz składni. Procesy fonetyczne, m.in. palatalizacja, zanik iloczasu, stały się źródłem zjawiska językowego zwanego obocznością. 3 Karta pracyKarta pracySlajd nr 12

4 OBOCZNOŚĆ to współistnienie w języku wymieniających się elementów fonetycznych lub morfologicznych. J.Malczewski Szkolny słownik nauki o języku TO RÓŻNE POSTACIE TEGO SAMEGO WYRAZU, NIE JEGO ODMNIANY, ALE WEWNĘTRZNEJ BUDOWY. Oboczność, alternacja językowa, wymiana to synonimy. 4 Slajd nr 12

5 Przykład las – leśny las- : leś- a:e s :ś 5 SlajdSlajd nr 12

6 Przykład las- : leś- a:e s:ś oboczność tematu, rdzenia oboczność samogłoskowa oboczność spółgłoskowa 6 SlajdSlajd nr 12

7 OBOCZNOŚCI SPÓŁGŁOSKOWE p : p' (pi) b : b' (bi) f : f' (fi) w : w (wi) m : m (mi) n : ń (ni) r : rz ł : l z : ź(zi) : ż t : ć (ci) : c : cz d : dź(dzi) : dz s : ś (si) : sz k : k(ki) : cz : c g : g(gi) : ż : dz ch : ch(chi) : sz : ś(si) To najważniejsze oboczności spółgłoskowe. 7 SlajdSlajd nr 12

8 OBOCZNOŚCI SAMOGŁOSKOWE e : a e : 0 ( ZERO ) e : o ą : ę i : y o : ó To najważniejsze oboczności samogłoskowe. 8 SlajdSlajd nr 12

9 Ćwiczenie 1. TEMATY, RDZENIE OBOCZNE ogród – ogrodzić dzień – dzionek rok – roczek noga – nóżka gołąb – gołębnik straszyć – strach ręka – rączka ręk- : rącz- ogród : ogrodzi- dzień : dzion- rok : rocz- noga : nóż- gołąb : gołęb- strasz- : strach 9 SlajdSlajd nr 12

10 Ćwiczenie 2. OBOCZNOŚCI SPÓŁGŁOSKOWE I SAMOGŁOSKOWE ręka – rączka Ę:Ą K:CZ ogród – ogrodzić dzień- dzionek rok – roczek noga – nóżka gołąb – gołębiarz straszyć – strach Ó :O E : O - O : Ó Ą : Ę - D:DZ Ń: N K:CZ G:Ż B:BI SZ:CH 10 SlajdSlajd nr 12

11 Wypisz po kilka wyrazów należących to tej samej rodziny. Na ich podstawie podaj rdzenie oboczne oraz występujące w nich oboczności spółgłoskowe i samogłoskowe. las, leśny, lessy las:leś-: les- A:E S:Ś(SI), Przykład: kwiat kroczyć droga kwietnik, kwiecie kwiet- : kwieci- A:E T:CI krok krocz-: krok CZ : K dróżka, drożyna, drog-: dróż- : droż- O:Ó G:Ż 11 Ćwiczenie 3. SlajdSlajd nr 12

12 Karta pracy Jeżeli ćwiczenia nie sprawiły Ci trudności, przejdź do wykonania zadania nr 1 w karcie pracy. Jeżeli nie wszystko zrozumiałeś, wróć do slajdów: Wiadomości – slajdy nr 3, 4, 5, 6, 7, 8,nr 3, 4, 5, 6, 7, 8, Ćwiczenia – slajdy nr 9, 10, 11.nr 9, 10,

13 Oboczności ilościowe i jakościowe Oboczności podlegają prostej klasyfikacji: oboczności ilościoweoboczności jakościowe głoska do głoski głoska do zera spółgłoskowe samogłoskowe 13 Slajd nr 18

14 Oboczności ilościowe i jakościowe głoska do głoski głoska do zera spółgłoskowe samogłoskowe RZ : R W:WI O:E RZ : R W:WI O:E E : O (ZERO) E : O (ZERO) 14 Slajd nr 18

15 Przykład głoska do głoski głoska do zera e: O pi : p, s:si, 15 pies – psisko Slajd nr 18

16 Ćwiczenie Slajd nr 18

17 Ćwiczenie 5. Oboczności rdzenia Występowanie tego samego rdzenia w różniących się fonetycznie postaciach chodzić, chadzać, chód, chodnik = chodz-, chadz-, chód, chod-, wózręka woźnica, wozownia, powóz, wożę, Sprawdź rączka, ręcznik. rękawek, rąk, 17 Slajd nr 18

18 Karta pracy Jeżeli ćwiczenia nie sprawiły Ci trudności, przejdź do wykonania zadania nr 1 w karcie pracy. Jeżeli nie wszystko zrozumiałeś, wróć do slajdów Wiadomości – slajdy nr 13, 14, , 15. Ćwiczenia – slajdy nr 16, 17.16,

19 To już koniec ! Przejrzyj kartę pracy, podpisz ją i oddaj nauczycielowi języka polskiego. Do zobaczenia na innej lekcji!


Pobierz ppt "Słowotwórstwo Słowotwórstwo OBOCZNOŚCI Lekcja dla I klasy gimnazjum."

Podobne prezentacje


Reklamy Google