Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Lekcja dla II klasy gimnazjum TYPY NAZWISK NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH W POLSCE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Lekcja dla II klasy gimnazjum TYPY NAZWISK NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH W POLSCE."— Zapis prezentacji:

1 Lekcja dla II klasy gimnazjum TYPY NAZWISK NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH W POLSCE

2 Na dzisiejszej lekcji przyswoisz sobie nowe wiadomości oraz nabędziesz nowe umiejętności, które zwiększą Twoją sprawność językową. Ćwiczenia rozwiązuj w pamięci lub w brudnopisie. Polecenie sprawdź ukazuje rozwiązanie ćwiczenia. Po każdej serii ćwiczeń przechodź do rozwiązywania zadań w karcie pracy. Każde polecenie czytaj uważnie i ze zrozumieniem. W czasie lekcji przed komputerem zachowaj poniższe zasady:

3 to dział językoznawstwa, który zajmuje się badaniem pochodzenia nazw miejscowych i osobowych. Onomastyka Etymologia to dział językoznawstwa badający pochodzenie słów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.

4 NAZWISKO Nazwa rodowa wspólna dla całej rodziny, służąca wraz z imieniem do identyfikacji osób. Posługiwanie się nazwiskiem jest regulowane przez prawo państwowe, które m.in. stanowi, że jest ono dziedziczone i nie może być zmienione bez zgody odpowiednich władzy. Jan Malczewski, Szkolny słownik nauki o języku, Warszawa 1993.

5 NAZWISKA Polskie nazwiska są znane od wieków średnich, ale dopiero od 200 lat dziedziczne nazwiska są w Polsce obowiązkowe.

6 30 najpopularniejszych polskich nazwisk Nowak, Kowalski, Wiśniewski, Wójcik, Kowalczyk, Kamiński, Lewandowski, Zieliński, Szymański, Woźniak, Dąbrowski, Kozłowski, Jankowski, Mazur, Wojciechowski, Kwiatkowski, Krawczyk, Kaczmarek, Piotrowski, Grabowski, Zając, Pawłowski, Michalski, Król, Wieczorek, Jabłoński, Wróbel, Nowakowski, Majewski, Olszewski Spis treści

7 Pierwszy typ Nazwiska, które pierwotnie oznaczały właścicieli lub mieszkańców miejscowości. Formanty: -ski, -cki, -dzki. Mają formę przymiotników. Odmieniają się jak przymiotniki. Kwiatkowski, Nowosielski, Potocki, Zieliński Spis treści

8 W ROLI BADACZA Etymologią nazwisk zajmują się wybitni językoznawcy. Wymaga ona olbrzymiej wiedzy, doświadczenia i intuicji. Jeżeli proponuję Ci zostać badaczem, biorę pod uwagę, że Twoje odkrycia mogą być błędne. Jednak spróbujmy. Kowalski Wiśniewski Kamiński Dąbrowski Kozłowski od nazw wsi: Wiśniew, Wiśniewo, Wiśniewa od nazw wsi: Kowale, Kowala, Kowal od nazwy wsi Kamień od nazwy wsi Dąbrowa od nazw wsi: Kozłowa, Kozłowo, Kozłów Od nazw jakich miejscowości powstały poniższe nazwiska? Spis treści

9 Odmień przez przypadki nazwiska, oddziel temat wyrazu od końcówki. Bielsk - i Dąbrowsk-i Bielski - ego Dąbrowski - ego Bielski - emu Dąbrowski - emu Bielski - ego Dąbrowski - ego (z) Bielsk - im Dąbrowsk - im (o) Bielsk - im Dąbrowsk - im (panie) Bielsk - i ! (panie) Dąbrowsk - i ! Spis treści

10 Drugi typ Nazwiska, które pierwotnie były nazwami synów utworzonymi od imienia, przezwiska lub nazwy zawodu ojca. Formanty: -ik, -yk, -czyk, -ak, -icz, -acz, -owicz, -ewicz. odmieniają się jak rzeczowniki pospolite. Kucharczyk, Młynarczyk. Szewczyk, Kowalik, Wąsacz Spis treści

11 W ROLI BADACZA Nowak, Kowalczyk, Janik Krawczyk Bednarczyk Wąsacz Jaka jest etymologia poniższych nazwisk? Ćwiczenie wykonaj według wzoru: Stasiak – od imienia ojca – Staś, Stach od przezwiska ojca – nowy od zawodu ojca – kowal od imienia ojca – Jan od zawodu ojca – krawiec od zawodu ojca – bednarz od cechy ojca – wąsy Spis treści

12 Odmień przez przypadki, oddziel temat wyrazu od końcówki. Młynarczyk Wąsacz Młynarczyk - a Wąsacz - a Młynarczyk - owi Wąsacz - owi Młynarczyk - a Wąsacz - a (z) Młynarczyki - em (z) Wasacz - em (o) Młynarczyk - u (o) Wąsacz - u panie Młynarczyku! panie Wąsacz - u ! Spis treści

13 Trzeci typ Nazwiska, które pierwotnie były przezwiskami wskazującymi na podobieństwo do jakiegoś zwierzęcia, przedmiotu, na zawód lub pochodzenie. Nazwiska równe nazwom pospolitym i nazwom narodów. Odmieniają się jak rzeczowniki pospolite. Stolarz Spis treści

14 W ROLI BADACZA Jaka jest etymologia poniższych nazwisk? Ćwiczenie wykonaj według wzoru: nazwisko Gil – od wyrazu pospolitego gil Kisiel Klapa Kania Kozieł Król Wszystkie od wyrazów pospolitych – kisiel, klapa, kania, kozioł (dawne kozieł), król. Spis treści

15 W ROLI BADACZA Podaj po kilka przykładów znanych Ci nazwisk, które są równe nazwom pospolitym. ptaki zwierzęta przedmioty nazwy narodów Sowa, Kruk, Sikora, Czyżyk, Dudek... Wilk, Lis, Baran, Kot, Zając, Sarna... Kotwica, Gałka, Knebel, Kaczan... Morawiec, Czech, Litwin, Niemiec... Spis treści

16 Czwarty typ Nazwiska odprzymiotnikowe, które pierwotnie wskazywały na miejsce zamieszkania, pochodzenie, cechę charakteru lub inną właściwość. Zakończenie -ny; Odmieniają się jak przymiotniki; Zimny, Biały, Cichy, Żyzny Spis treści

17 W ROLI BADACZA Podaj kilka przykładów znanych Ci nazwisk w formie przymiotników. Od jakiego wyrazu zostało utworzone każde z nazwisk? Czerny Wolny Grobelny Dymny Hodowany przymiotnik czarny przymiotnik wolny rzeczownik grobla przymiotnik dymny czasownik hodować Spis treści

18 30 najpopularniejszych polskich nazwisk Pierwszy typ nazwisk ćwiczeniePierwszy ćwiczenie Drugi typ nazwisk ćwiczenie Drugi ćwiczenie Trzeci typ nazwisk ćwiczenie A, ćwiczenie B Trzeci ćwiczenie A, ćwiczenie B Czwarty typ nazwisk ćwiczenie Czwarty ćwiczenie HIPERŁĄCZAHIPERŁĄCZA

19 Przejrzyj kartę pracy i oddaj ją nauczycielowi języka polskiego. Do spotkania na innej lekcji przed monitorem komputera.


Pobierz ppt "Lekcja dla II klasy gimnazjum TYPY NAZWISK NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH W POLSCE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google