Zadawanie pytań
Funkcje pytań Zdobywanie informacji Motywowanie do udziału w wywiadzie
Rodzaje pytań Pytania otwarte Pytania zamknięte Pytania wprost Pytania nie wprost pytania uwikłane pytania projekcyjne Pytania sugerujące (naprowadzające) Pytania odroczone Pytania przejściowe
Zadawanie pytań Konstrukcja lejkowa Konstrukcja odwróconego lejka Progresja
Język wywiadu Język badającego musi być zrozumiały dla osoby badanej Dostosowujemy język do poziomu intelektualnego i możliwości werbalnych osoby badanej Nie musi to być język, którym sam badany się posługuje Unikamy sztuczności Unikamy języka naukowego,przeintelektualizowanego Pojęcia naukowe przekładamy na język pojęć znanych badanemu Bez przesady, uważamy, żeby nie zniekształcić pytania Przesadne uproszczenia mogą być interpretowane jako lekceważenie rozmówcy
Obserwacja
Wygląd zewnętrzny Cechy fizyczne Ubiór Kosmetyka i higiena
Zachowanie Wskaźniki temperamentu Ekspresja emocjonalna i wegetatywne wskaźniki emocji Formalne cechy zachowania werbalnego Zachowanie badanego w interakcji z diagnostą Niespójność zachowania
Tematyka wywiadu Zależy od celu wywiadu orientacji teoretycznej badającego
Planowanie tematyki wywiadu Określenie celu wywiadu (Po co prowadzę wywiad?) (Wybór orientacji teoretycznej) Sformułowanie pytań diagnostycznych / hipotez (Czego chcę się dowiedzieć?) Hipotezy, które można sprawdzić Dobór wskaźników Jakie informacje potwierdzą hipotezę? Co muszę wiedzieć o osobie badanej by zweryfikować hipotezę/ odpowiedzieć na pytanie Operacjonalizacja wskaźników (O co zapytać?)
Przykłady planowania tematyki wywiadu wg. Szustrowej 1. Cel: wyjaśnić przyczyny trudności osoby X w nawiązywaniu trwałych kontaktów emocjonalnych z osobami płci przeciwnej 2. Kategorie opisu (orientacja teoretyczna) : poznawcze koncepcje założenie: przyczyny tkwią w szczególnym sposobie postrzegania siebie i świata 3. Sformułowanie pytań diagnostycznych / hipotez Hipotezy: W obrazie własnej osoby dominuje przekonanie o niskiej własnej wartości, lub niepewności co do własnej wartości (szczególnie w zakresie atrakcyjności i kompetencji interpersonalnych) Inni ludzie i relacje między nimi postrzegane są w kategoriach wrogości i manipulacji Bliski kontakt z inną osobą postrzegany jest w kategoriach zagrożenia dla własnej autonomii i tożsamości
4. Czego chcę się dowiedzieć? Dobór wskaźników Wywiad powinien dostarczyć informacji na temat: sposobu spostrzegania siebie, swoich kontaktów z ludźmi a szczególnie osobami płci przeciwnej, sposobu spostrzegania relacji kobieta- mężczyzna 5. O co pytać. (operacjonalizacja wskaźników). W wywiadzie należałoby poruszyć następujące tematy: Osoby płci przeciwnej w doświadczeniu osoby badanej, charakterystyka relacji z nimi, przebieg kontaktów Osoby ze świata społecznego osoby badanej ,ich wzajemne relacje (charakterystyka związków miedzy mężczyznami i kobietami w tym gronie , przede wszystkim związku matka-ojciec i własnego związku z rodzicami) Poglądy osoby badanej na temat kobiet i mężczyzn i typowych relacji między nimi -samoopis i samoocena w zakresie atrakcyjności i kompetencji w kontaktach z płcią przeciwną
Przykładowe tematy Style radzenia sobie ze stresem Rozwiązywanie problemów Stosunek do autorytetu Samoocena Funkcjonowanie w rolach społecznych Realizacja celów Poczucie sprawstwa (umiejscowienie kontroli) Poziom aspiracji Nawiązywanie relacji społecznych i ich specyfika
Po co prowadzę wywiad? Na jakie szczegółowe pytania chcę poznać odpowiedź? Co muszę wiedzieć o człowieku, by taką odpowiedź sformułować? O czym powinienem rozmawiać by zdobyć o tym wiedzę?