Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Z BILANSOWANA DIETA I ZASADY ŻYWIENIA MŁODZIEŻY www.trzymajforme.pl Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Poznaniu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Z BILANSOWANA DIETA I ZASADY ŻYWIENIA MŁODZIEŻY www.trzymajforme.pl Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Poznaniu."— Zapis prezentacji:

1 Z BILANSOWANA DIETA I ZASADY ŻYWIENIA MŁODZIEŻY Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Poznaniu

2 W STĘP Tylko co drugi Polak posiada prawidłową wagę, natomiast aż 46% cierpi na nadwagę lub otyłość. Niemal jedna piąta Polaków (18%) przynajmniej raz w życiu podjęła walkę ze zbędnymi kilogramami. (źródło: TNS OBOP) 2

3 W STĘP 3 Otyłość – choroba przewlekła o złożonym podłożu genetyczno-środowiskowym uwarunkowana nadmiernym rozwojem tkanki tłuszczowej

4 W STĘP OTYŁOŚĆ - EPIDEMIĄ WHO ogłosiło otyłość ogólnoświatową epidemią. WHO ogłosiło otyłość ogólnoświatową epidemią. Epidemią, która obejmuje dorosłych i dzieci; Epidemią, która obejmuje dorosłych i dzieci; Jest wynikiem niekorzystnych czynników środowiskowych i socjalnych. Jest wynikiem niekorzystnych czynników środowiskowych i socjalnych. 4

5 5 S IATKA CENTYLOWA Przykład obliczenia dla dziewcząt Przykład obliczenia dla dziewcząt powyżej 97 centyla – otyłość, pomiędzy 90 a 97 centylem – nadwaga pomiędzy 75 a 90 centylem – tendencja do nadmiaru masy ciała, pomiędzy 25 a 75 centylem – wartości przeciętne, prawidłowe, pomiędzy 10 a 25 centylem – tendencja do niedoboru masy ciała, pomiędzy 3 a 10 centylem – deficyt masy ciała, poniżej 3 centyla – wychudzenie

6 6 BMI Ilość nadmiernej tkanki tłuszczowej można określić dzięki Indeksowi Masy Ciała ( BMI - Body Mass Index). BMI dobrze oddaje relację pomiędzy masą ciała a wzrostem. Każdy w prosty i łatwy sposób może sprawdzić czy jego waga jest odpowiednia do wzrostu. Niedowaga< 18,5 Waga w normie18,5 - 24,9 Nadwaga ,9 Otyłość stopnia I ,9 Otyłość stopnia II35, ,99 Otyłość stopnia III> 40

7 7 Racjonalne żywienie Nawyki żywieniowe Zdrowie Aktywność fizyczna długość i jakość życia R ACJONALNE ŻYWIENIE

8 8 PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE = dostarczanie niezbędnych składników pokarmowych + regularność posiłków Racjonalne żywienie

9 9 Rozkład ilości energii na poszczególne posiłki: I śniadanie 25-30%, II śniadanie 5-10%, Obiad 30-35%, Podwieczorek 5-10%, Kolacja 15-20%. Racjonalne żywienie

10 10 Pokrycie dziennego zapotrzebowania na energię z podstawowych składników odżywczych Składnik Pokrycie zapotrzebowania na energię w % Białka10-15 Tłuszcze30-35 Węglowodany55-75 Racjonalne żywienie

11 11 Zapotrzebowanie energetyczne dla dziewcząt i chłopców (13-15 lat), w zależności od stopnia aktywności fizycznej Dziewczyna gimnazjalistka, aktywność fizyczna: mała – 2100 kcal/dobę umiarkowana – 2450 kcal/dobę duża – 2800 kcal/dobę Chłopiec gimnazjalista, aktywność fizyczna: mała – 2600 kcal/dobę umiarkowana – 3000 kcal/dobę duża – 3500 kcal/dobę Racjonalne żywienie

12 12 budulcowe: budulcowe: białko, niektóre składniki mineralne, kwasy tłuszczowe; energetyczne: energetyczne: tłuszcze, węglowodany; regulujące: regulujące: witaminy, składniki mineralne. Podstawowe funkcje składników odżywczych Racjonalne żywienie

13 13 Pełnią funkcję budulcową tkanek oraz wielu czynnych biologicznie związków tj. enzymy, hormony, przeciwciała. WAŻNE! Mleko i jaja dostarczają wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Białka Racjonalne żywienie

14 14 Węglowodany Potocznie zwane cukrami, są źródłem energii dla organizmu, dzielą się na: proste - wolne cukry, szybko przyswajane i wchłaniane, szybki i krótkotrwały „zastrzyk” energii (miód, biały cukier i słodycze). proste - wolne cukry, szybko przyswajane i wchłaniane, szybki i krótkotrwały „zastrzyk” energii (miód, biały cukier i słodycze). złożone - trudniej wchłaniane, dłużej dostarczają energii (ziarna zbóż, ziemniaki, fasola, groch, warzywa bulwiaste i korzenne). złożone - trudniej wchłaniane, dłużej dostarczają energii (ziarna zbóż, ziemniaki, fasola, groch, warzywa bulwiaste i korzenne). Racjonalne żywienie

15 15 Tłuszcze – Lipidy W organizmie występują jako tłuszcze zapasowe (tkanka tłuszczowa) i konstytucyjne (materiał budulcowy tkanek). Należy wybierać te tłuszcze, które w temperaturze pokojowej mają postać płynną, ponieważ zawierają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, w skrócie nazywane NNKT (np. omega 3 i omega 6), których źródłem są ryby, oleje roślinne (tłoczone na zimno) i niektóre tzw. „miękkie” margaryny. Racjonalne żywienie

16 16 Tłuszcze Podczas smażenia tłuszcze ulegają reakcjom chemicznym (nienasycone kwasy tłuszczowe zmieniają się w toksyczne związki - substancje rakotwórcze). Każdy tłuszcz ma tak zwaną temperaturę „dymienia”, czyli moment, kiedy zaczynają zachodzić w nim szkodliwe procesy. Temperatura ta jest najniższa dla margaryny (150°C), a najwyższa dla oleju palmowego (240°C). Racjonalne żywienie

17 17 Tłuszcze Masło jest najlepiej przyswajalnym przez nas tłuszczem zwierzęcym i rozpuszczalnikiem zawartych w min witamin. za mało < 15G (1 płaska łyżeczka) w sam raz = 35 G (3 płaskie łyżeczki) za dużo > 50 G (4-5 łyżeczek) 1 kostka masła zawiera tyle cholesterolu co 2-3 jajka Jełczenie nie jest wadą, ale zaletą masła: od razu wiemy, że jest nieświeże. Racjonalne żywienie

18 18 Tłuszcze słonecznikowy - do stosowania na zimno (w sałatkach); rzepakowy - dobry do smażenia, ale zawiera szkodliwy kwas erukowy, dlatego nie należy stosować go w dużych ilościach; lniany - do stosowania na zimno, skutecznie zapobiega miażdżycy; kukurydziany - do stosowania na zimno; z pestek winogron - do stosowania na zimno; sojowy - można stosować podczas obróbki termicznej, ale raczej do stosowania na zimno; sezamowy - do stosowania na zimno; palmowy - dobry do smażenia; kokosowy - dobry do smażenia; oliwa z oliwek - podczas obróbki termicznej nie wytwarzają się toksyczne związki, ale oliwa traci wówczas swoje właściwości. Racjonalne żywienie

19 19 Witaminy Są niezbędne do wzrostu i zachowania przy życiu organizmu Są niezbędne do wzrostu i zachowania przy życiu organizmu. Niedobory witamin mogą być przyczyną poważnych chorób. Dzielimy je na rozpuszczalne: w tłuszczach (A, D, E, K); w wodzie (C, B, PP, H). w wodzie (C, B, PP, H). Racjonalne żywienie

20 20 Składniki mineralne Od nich zależy siła kości i zębów oraz zdrowy system immunologiczny, umożliwiają witaminom pełnienie ich funkcji w organizmie. Dzielimy je ze względu na zapotrzebowanie organizmu: makroelementy (Ca, Mg, P, K, Na) makroelementy (Ca, Mg, P, K, Na) mikroelementy (Al, Cr, Cu, J, Fe, Mn, S) mikroelementy (Al, Cr, Cu, J, Fe, Mn, S) Racjonalne żywienie

21 21 Błonnik - włókno roślinne odgrywa w organizmie istotną rolę w przebiegu procesu trawienia. Granica średniego spożycia dla populacji g/dzień Źródłem błonnika jest pieczywo pełnoziarniste, grube kasze, nasiona roślin strączkowych, warzywa i owoce. Racjonalne żywienie

22 22 Woda – źródło życia Chociaż nie jest składnikiem odżywczym, bez niej nie istniałoby życie. Woda - niezbędny składnik pożywienia: reguluje temperaturę ciała, reguluje temperaturę ciała, transportuje składniki odżywcze, transportuje składniki odżywcze, uczestniczy w reakcjach biochemicznych. uczestniczy w reakcjach biochemicznych. Bez żywności można przeżyć kilka tygodni, bez wody kilka dni! Źródłem wody są nie tylko napoje, ale także produkty spożywcze tj. owoce, warzywa (80-90%), mleko, przetwory mleczne, soki owocowe i warzywne. Racjonalne żywienie

23 23 Woda Zalecana ilość płynów w ciągu doby: 1,5l oraz z żywnością do 0,7l (spożycie należy zwiększyć w czasie upałów oraz podczas zwiększonego wysiłku fizycznego, chorób z gorączką, wymiotami, biegunką), 1,5l oraz z żywnością do 0,7l (spożycie należy zwiększyć w czasie upałów oraz podczas zwiększonego wysiłku fizycznego, chorób z gorączką, wymiotami, biegunką), 3l - chłopcy lat, 3l - chłopcy lat, 2,2l – dziewczęta lat. 2,2l – dziewczęta lat. Racjonalne żywienie

24 24 1. Czerwone mięso, masło/biały ryż, białe pieczywo, słodycze; bardzo rzadko 2. Produkty mleczne oraz suplementy wapnia; 1-2 razy dziennie 3. Ryby, jaja lub drób; 0-2 razy dziennie 4. Orzechy, rośliny strączkowe; 1-3 dziennie Nowa Piramida Żywienia Produkty od góry Nowej Piramidy Żywienia

25 25 5. Warzywa, bez ograniczeń / owoce – (2-3) razy dziennie 6. Produkty zbożowe z pełnego ziarna w większości posiłków / tłuszcze roślinne – oliwa, olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy i inne. 7. Codzienna aktywność fizyczna; przeciwdziałanie nadwadze i otyłości Nowa Piramida Żywienia Produkty od góry Nowej Piramidy Żywienia

26 26 Produkty z Piramidy Zdrowego Żywienia Przykłady jednej porcji różnych produktów (zamiennie) Mięso i jego zamienniki g chudego mięsa 2/3 szklanki fasoli 1-2 jajka Mleko i jego przetwory 1 szklanka mleka 1 kubeczek jogurtu ½ szklanki twarogu Warzywa i owoce 1 ziemniak ½ szklanki szpinaku 1 jabłko Produkty zbożowe1 kromka chleba 1 rogalik lub kajzerka 1 szklanka makaronu (po ugotowaniu) Nowa Piramida Żywienia

27 27 Nowa Piramida Żywienia Produkty od góry piramidy

28 28 Nowa Piramida Żywienia Charakterystyka piramidy codzienna systematyczna aktywność fizyczna, która połączona z odpowiednim żywieniem pozwala na kontrolę i utrzymanie odpowiedniej masy ciała, codzienna systematyczna aktywność fizyczna, która połączona z odpowiednim żywieniem pozwala na kontrolę i utrzymanie odpowiedniej masy ciała, ostre ograniczenie czerwonego mięsa, ziemniaków i przetworzonych zbóż (białe pieczywo), ostre ograniczenie czerwonego mięsa, ziemniaków i przetworzonych zbóż (białe pieczywo), ograniczenie nabiału do 1-2 porcji dziennie, włączenie suplementacji wapniem, ograniczenie nabiału do 1-2 porcji dziennie, włączenie suplementacji wapniem,

29 29 Nowa Piramida Żywienia Charakterystyka piramidy zastąpienie tłuszczy nasyconych - zdrowszymi nienasyconymi olejami roślinnymi, zastąpienie tłuszczy nasyconych - zdrowszymi nienasyconymi olejami roślinnymi, spożywanie dużych ilości pełnoziarnistego pieczywa, warzyw i owoców, spożywanie dużych ilości pełnoziarnistego pieczywa, warzyw i owoców, włączenie suplementacji witaminowej włączenie suplementacji witaminowej

30 30 Nowa Piramida Żywienia Kilka przykazań żywieniowych stosuj starą kucharską zasadę: smaż szybko, gotuj powoli; zawsze dodawaj do sałatek olej lub oliwę. Umożliwi to lepsze przyswojenie witamin A, D, E i K; pamiętaj, że porcja oleju może zostać użyta do smażenia wyłącznie jeden raz! nie eliminuj tłuszczów z diety całkowicie, gdyż stanowią ważny element budulcowy naszego organizmu; ogranicz do minimum jedzenie fast foodów i chipsów, ponieważ zawierają niebezpieczne dla naszego zdrowia izomery trans (podnoszą poziom cholesterolu, są rakotwórcze oraz mogą powodować cukrzycę).

31 31 Nowa Piramida Żywienia Fast food – szybka żywność atrakcyjny wygląd, niska cena i forma podania, która daje możliwość zaspokojenia głodu „w biegu”; przygotowywane są z półproduktów bardzo wysoko przetworzonych, pozbawionych niezbędnych witamin i soli mineralnych (białe pieczywo); przyjemny smak dzięki ogromnej ilości zawartej w nich soli kuchennej; dostarczają organizmowi dużych ilości tłuszczów - do smażenia używa się frytury, czyli utwardzonych wodorem pod wysokim ciśnieniem tłuszczów roślinnych (powstają izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych) ;

32 32 10 zasad prawidłowego żywienia (wg prof. W.B. Szostaka i prof. B. Cybulskiej): 1.Dbaj o różnorodność spożywanych produktów. 2.Strzeż się nadwagi i otyłości, bądź aktywny ruchowo. 3.Produkty zbożowe powinny być dla ciebie głównym źródłem kalorii. 4.Spożywaj codziennie co najmniej 2 duże szklanki chudego mleka. Mleko można zastąpić jogurtem, kefirem, a częściowo także serem. 5.Mięso spożywaj z umiarem. 6.Spożywaj codziennie dużo warzyw i owoców. 7.Ograniczaj spożycie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych, a także wszelkich produktów zawierających cholesterol. 8.Zachowaj umiar w spożyciu cukru i słodyczy. 9.Ograniczaj spożycie soli. 10.Unikaj alkoholu. Piramida Zdrowego Żywienia

33 33 C O NA I I II ŚNIADANIE ? Śniadania wpływają na zdolność ucznia do: wysiłków podejmowanych w szkole tzn.: koncentrację, koncentrację, zapamiętywanie, zapamiętywanie, siłę fizyczną, siłę fizyczną, dobre samopoczucie, dobre samopoczucie, intelektualny rozwój. intelektualny rozwój. Niejedzenie śniadań przez młodzież, niekorzystnie wpływa na ich rozwój i stan zdrowia.

34 34 Młodzież gimnazjalna NIE NIE - białko zwierzęce (ryby, chudy twaróg, - dania typu fast-food jaja, chude mięso, mleko) jaja, chude mięso, mleko) - białko roślinne (strączkowe, orzechy) - przekąski (chipsy, pizza, słodycze) - warzywa i owoce - sól 4-5 posiłków dziennie (przerwa 3-4 godz.) 4-5 posiłków dziennie (przerwa 3-4 godz.) Co na I i II śniadanie?

35 35 Podstawa zdrowego śniadania: pieczywo (najlepsze pełnoziarniste lub z dodatkiem całych ziaren: razowe, graham, pumpernikiel), pieczywo (najlepsze pełnoziarniste lub z dodatkiem całych ziaren: razowe, graham, pumpernikiel), mleko i napoje mleczne, mleko i napoje mleczne, twarogowe i żółte sery, chude wędliny. twarogowe i żółte sery, chude wędliny. Co na I i II śniadanie?

36 36 Podstawa zdrowego śniadania: do każdego śniadania powinny być dołączone warzywa i owoce tj. sałata, pomidor czy papryka, do każdego śniadania powinny być dołączone warzywa i owoce tj. sałata, pomidor czy papryka, nie należy stosować soli ( nie należy stosować soli (dzienne spożycie soli 5 - 6g (1 płaska łyżeczka do herbaty), najlepszymi napojami są woda mineralna, herbatki owocowe, soki owocowe i warzywne oraz napoje mleczne. najlepszymi napojami są woda mineralna, herbatki owocowe, soki owocowe i warzywne oraz napoje mleczne. Co na I i II śniadanie?

37 37 J ADŁOSPIS Jadłospis Układanie jadłospisu polega na właściwym uwzględnieniu w posiłkach lub potrawach odpowiednich ilości poszczególnych produktów spożywczych.

38 38 J ADŁOSPIS Zasady przygotowywania jadłospisu: planować na dłuższy okres (racjonalna gospodarka produktami, organizacja pracy przy przygotowywaniu posiłków, unikanie powtarzania tych samych potraw, czy niewłaściwych zestawień); dostosować do potrzeb organizmu (wieku, płci i stanu fizjologicznego); uwzględniać produkty z każdej grupy (sezonowe); uwzględnić różne techniki obróbki potraw, dobór barw, smaków, zapachu i konsystencji; uwzględniać porę roku i temperaturę otoczenia.

39 39 P RZYGOTOWYWANIE POSIŁKÓW - PORADY 1. Zapewnienie regularnych posiłków, co najmniej 4-5 dziennie. Każdy dzień powinno się rozpocząć od zjedzenia I śniadania w domu, a II w szkole. Należy dbać o estetyczny wygląd posiłków, ich regularne pory i spokojną atmosferę przy stole. 2. Codzienne pożywienie powinno zawierać różnorodną żywność pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (produkty niskokaloryczne, bogate w błonnik, witaminy i składniki mineralne).

40 40 3. Codziennie dieta powinna zawierać produkty zbożowe niskoprzetworzone oraz warzywa i owoce. Warzywa najlepiej powinno się jeść na surowo lub krótko gotowane. 4. Co najmniej trzy razy dziennie należy spożywać mleko i przetwory mleczne jak sery, jogurty. Przygotowywanie posiłków - porady

41 41 5. Przy przygotowywaniu posiłków należy ograniczać ilość tłuszczu pochodzenia zwierzęcego oraz soli, (mięso chude i preferować oleje roślinne). Sól można zastąpić przyprawami ziołowymi (należy ograniczać ostre przyprawy). 6. Prawidłowe żywienie wymaga spożywania produktów zawierających białko zwierzęce oraz roślinne. Oprócz posiłków mięsnych w tygodni przygotuj dania na bazie ryb, zwłaszcza morskich oraz z udziałem roślin strączkowych. Przygotowywanie posiłków - porady

42 42 7. Należy ograniczyć ilość zjadanych słodyczy i cukru a także słodzonych napojów. 8. Prawidłowe żywienie we wczesnym okresie życia wywiera decydujący wpływ na zdrowie w wieku dojrzałym. Jedzenie powinno być nie tylko zdrowe, lecz także dawać człowiekowi przyjemność. Przygotowywanie posiłków - porady

43 43 Porównanie wartości energetycznej dwóch posiłków: FAST FOOD duży hamburger 780 kcal duży hamburger 780 kcal frytki 450 kcal1430 kcal frytki 450 kcal1430 kcal napój gazowany200 kcal napój gazowany200 kcal POSIŁEK DOMOWY pieczony kurczak 310 kcal pieczony kurczak 310 kcal ziemniaki100 kcal ziemniaki100 kcal zielone warzywa 60 kcal570 kcal zielone warzywa 60 kcal570 kcal sok pomarańczowy (200ml)100 kcal sok pomarańczowy (200ml)100 kcal P RZYGOTOWYWANIE POSIŁKÓW - PORADY

44 44 Najczęstsze błędy żywieniowe młodzieży: nadmiar tłuszczów i węglowodanów w diecie, sięganie po żywność szybko i łatwo dostępną (słodycze, przekąski typu snack oraz dania typu „fast food”; niedobór takich produktów jak: ryby, warzywa i owoce, mleko i jego przetwory; nieregularność i omijanie posiłków np. podczas odchudzania czy stosowania głodówek; zbyt duża ilość, zbyt obfitych posiłków (spożywanie podwójnych obiadów); zbyt późna pora ostatniego posiłku. Przygotowywanie posiłków - porady

45 45 E TYKIETA NA PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH Etykieta musi w sposób prosty i zrozumiały dla przeciętnego klienta informować o danym produkcie. Zapisy i znaki umieszczone na produkcie pozwalają na: poznanie składu produktu - unikanie składników negatywnych (np. alergenów), zakup produktów spożywczych korzystnych (efekty zdrowotne), porównanie produktu i jego ceny z innymi produktami tego samego rodzaju - ułatwienie decyzji o zakupie.

46 46 Etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim - czytelne, zrozumiałe i widoczne, oraz zawierać takie informacje, jak: nazwa produktu, nazwa produktu, dane identyfikujące producenta lub importera oraz kraj w którym produkt został wyprodukowany, dane identyfikujące producenta lub importera oraz kraj w którym produkt został wyprodukowany, skład, użyte substancje dodatkowe (barwniki, środki konserwujące), wymienione alergeny (np. gluten, mleko, jaja, skorupiaki, ryby, soja, sezam, orzechy, siarczyny), skład, użyte substancje dodatkowe (barwniki, środki konserwujące), wymienione alergeny (np. gluten, mleko, jaja, skorupiaki, ryby, soja, sezam, orzechy, siarczyny), numer partii – numer dzięki któremu można zidentyfikować konkretny produkt, numer partii – numer dzięki któremu można zidentyfikować konkretny produkt, Etykieta na produktach spożywczych

47 47 Informacje na etykiecie produktu spożywczego: termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości; termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości; „Najlepiej spożyć przed…” ; „Należy spożyć do…” zawartość netto lub liczba sztuk – informacja ile produkt waży bez opakowania, zawartość netto lub liczba sztuk – informacja ile produkt waży bez opakowania, sposób przygotowania lub stosowania, jeśli brak tej informacji mógłby spowodować niewłaściwe postępowanie ze środkiem spożywczym, sposób przygotowania lub stosowania, jeśli brak tej informacji mógłby spowodować niewłaściwe postępowanie ze środkiem spożywczym, przeznaczenie produktu – informacja dla kogo jest przeznaczony (np. deser dla niemowląt), przeznaczenie produktu – informacja dla kogo jest przeznaczony (np. deser dla niemowląt), Etykieta na produktach spożywczych

48 48 warunki przechowywania produktu – i warunki przechowywania produktu – informacja jak i gdzie przechowywać dany produkt, również po jego otwarciu, wartość odżywcza - podaje wartość energetyczną i składniki odżywcze produktu żywnościowego (np. białko, tłuszcz,węglowodany,błonnik, sód, witaminy i składniki mineralne), informacja żywieniowa i zdrowotna – przykłady oświadczeń żywieniowych: „źródło...”, „bez zawartości...”, „wysoka zawartość...”, „niska zawartość...”, „zmniejszona zawartość...” w odniesieniu do ilości kalorii lub poszczególnych składników, oświadczenia zdrowotne (np. „wapń jest dobry dla kości”) można stosować wyłącznie wtedy, gdy można je naukowo udowodnić. Etykieta na produktach spożywczych

49 49 P RZYKŁAD OZNAKOWANIA PRODUKTU SPOŻYWCZEGO Masa netto Nazwa produktu Wartość odżywcza Partia produkcyjna Termin przydatności Producent Skład

50 50 GDA – WSKAZANE DZIENNE SPOŻYCIE GDA (Guideline Daily Amounts) informuje o wartości energetycznej produktu i zawartości składników odżywczych, które dostarczane są przez produkt w odniesieniu do całodobowego zapotrzebowania. Produkt dostarczy 140 kcal energii, co stanowi 7% Wskazanego Dziennego Spożycia; pozostanie jeszcze 93% energii do dostarczenia przez inne produkty. Kalkulator wartości GDA dla domowych potraw znajduje się na stronie

51 51 S POSÓB WYRAŻENIA I PREZENTACJI INFORMACJI O WARTOŚCI ODŻYWCZEJ W G R OZRZĄDZENIA PE I R (UE) NR 1169/2011 Wartość energetyczna (energia)kJ/kcal Tłuszczg W tymg - Kwasy tłuszczowe nasycone (kwasy nasycone) g -Kwasy tłuszczowe jednonienasyconeg -Kwasy tłuszczowe wielonienasyconeg Węglowodanyg W tymg - Cukryg - Alkohole wielowodorotlenowe (poliole)g - Skrobiag Błonnikg Białkog Sólg Witaminy i składniki mineralneJednostki określone w załączniku do ww. rozporządzenia

52 52 Z AKUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH Na co zwracać uwagę? czytać etykiety, czytać etykiety, zwracać uwagę na jakość i świeżość produktów, zwracać uwagę na jakość i świeżość produktów, sprawdzać datę podaną na opakowaniu, sprawdzać datę podaną na opakowaniu, kupując mrożonki, zwracać uwagę na temperaturę w ladzie zamrażalniczej, kupując mrożonki, zwracać uwagę na temperaturę w ladzie zamrażalniczej, kupując konserwy, wybierać takie, które nie mają rdzawych plam oraz wybrzuszeń kupując konserwy, wybierać takie, które nie mają rdzawych plam oraz wybrzuszeń

53 53 Na co zwracać uwagę? zrezygnować z kupna produktu, jeżeli długo stał na słońcu, został przyniesiony z wystawy lub ma wyblakłą etykietę, zrezygnować z kupna produktu, jeżeli długo stał na słońcu, został przyniesiony z wystawy lub ma wyblakłą etykietę, kupując żywność pakowaną próżniowo (wędliny, sery, kawa), wybierać te opakowania, które są całe, nie przedziurawione i nie wybrzuszone, kupując żywność pakowaną próżniowo (wędliny, sery, kawa), wybierać te opakowania, które są całe, nie przedziurawione i nie wybrzuszone, odczytywać skład i wartość odżywczą produktu, co pomoże w zbilansowaniu diety. odczytywać skład i wartość odżywczą produktu, co pomoże w zbilansowaniu diety. Zakup środków spożywczych

54 54 P RZECHOWYWANIE ŻYWNOŚCI Przechowywanie w lodówce jest ważnym sposobem utrzymywania żywności w sposób bezpieczny. Niska temperatura nie zmienia właściwości żywności, ułatwia utrzymanie świeżości i spowalnia wzrost szkodliwych mikroorganizmów. Niska temperatura nie zmienia właściwości żywności, ułatwia utrzymanie świeżości i spowalnia wzrost szkodliwych mikroorganizmów. Właściwa temperatura wewnątrz lodówki to 5 0 C na środkowej półce. Właściwa temperatura wewnątrz lodówki to 5 0 C na środkowej półce.

55 55 Produkty, które wymagają tylko lekkiego schłodzenia (np. napoje, sosy – majonez, musztarda, ketchup, masło) (półki na drzwiach) Produkty mleczne, wędliny, ciastka oraz produkty oznakowane przy użyciu zwrotu „należy spożyć do” przechowuj w lodówce na półce środkowej Świeże mięsa i ryby (półka powyżej półki z warzywami i owocami) Warzywa i owoce (dolne półki) Przechowywanie żywności

56 56 Z ATRUCIA POKARMOWE Zatrucie pokarmowe Zatrucie pokarmowe – to ostre i gwałtowne dolegliwości żołądkowo-jelitowe objawiające się zwykle biegunką i wymiotami. Występują w stosunkowo krótkim czasie po spożyciu żywności skażonej drobnoustrojami lub trującymi substancjami chemicznymi. Okres wylęgania zatruć pokarmowych jest bardzo krótki, trwa od kilku do kilkunastu godzin, najdłużej do kilku dni. Każde zatrucie pokarmowe może być groźne, szczególnie dla niemowląt i dzieci do lat 3, ludzi osłabionych i starszych.

57 57 W Polsce W Polsce do najczęściej spotykanych zatruć pokarmowych należą: salmonellozy, salmonellozy, gronkowcowe zatrucia pokarmowe, gronkowcowe zatrucia pokarmowe, zatrucia jadem kiełbasianym, zatrucia jadem kiełbasianym, (w mniejszym stopniu zanieczyszczenie drobnoustrojami tj. Yersinia, (w mniejszym stopniu zanieczyszczenie drobnoustrojami tj. Yersinia, Escherichia coli, Escherichia coli, Campylobacter, Campylobacter, ). Listeria Monocytogenes ). Zatrucia pokarmowe

58 58 Salmonella Najczęstszym nośnikiem pałeczek Salmonella są produkty zawierające surowe jaja (domowe majonezy, kremy, lody, zupy dla niemowląt) oraz rozdrobnione przetwory mięsne (galaretki, pasztety, pierogi). OBJAWY: nudności, ból brzucha, gorączka, wymioty i biegunka, występują po 8-36 godzinach po spożyciu potrawy. Dość często spotykana infekcja przenoszona za pośrednictwem produktów żywnościowych. Zatrucia pokarmowe

59 59 Staphylococcus Aureus Nosicielami tej bakterii są ludzie, z łatwością więc może być przeniesiona na żywność, przede wszystkim na wędliny, mięso, drób, śmietanę lub pieczone produkty z nadzieniem. Objawy występują od kilku minut do 6 godzin po spożyciu pokarmu. OBJAWY: ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka, które występują od kilku minut do 6 godzin po spożyciu pokarmu. Czasami towarzyszą im dreszcze, osłabienie i zawroty głowy. Zatrucia pokarmowe

60 60 Clostridium Botulinum (Botulism) Bardzo rzadki, śmiertelny rodzaj zatrucia. Bakterie powstają w niedokładnie wysterylizowanych konserwach warzywnych w słoikach oraz puszkach z mięsem lub rybami. Pokarm zawierający jad kiełbasiany ma często zapach zjełczałego tłuszczu i zawiera duże ilości gazu, który powoduje wybrzuszenie puszek. OBJAWY: pojawiają się w ciągu godzin od spożycia potrawy. Występują zaburzenia mowy, trudności w przełykaniu, niewyraźne widzenie, paraliż oraz niewydolność oddychania. Zatrucia pokarmowe

61 61 Escherichia Coli (E. Coli) Poważne zatrucie pokarmowe, którego przyczyną jest brak higieny przy przyrządzaniu potraw mięsnych. Szczególnie narażone na nie są osoby, które korzystają z ulicznych punktów sprzedaży typu fast-food. OBJAWY: wymioty oraz bolesna, często krwawa biegunka. Objawy występują po godzinach od spożycia potrawy i utrzymują się do 10 dni. Pacjenci często wymagają hospitalizacji. Zatrucia pokarmowe

62 62 Listeria Monocytogenes Żyje w jelitach wielu ludzi i zwierząt. Znajduje się głównie w miękkich serach. Upodobała sobie mleko, sery, lody, surowe warzywa, kiełbasę, drób, mięso, ryby – a więc większość wrażliwych na temperaturę pokarmów. Listeria rozwija się również w temperaturze panującej w lodówce. Może spowodować uszkodzenie płodu. OBJAWY: tylko nagłe objawy grypowe od 4 godzin do kilku dni po spożyciu zakażonego pokarmu. Jest także groźna dla niemowląt, osób starszych i chorych. Zatrucia pokarmowe

63 63 Yersinia Bakterie te zakażają: mięso, ostrygi, ryby, surowe mleko. OBJAWY zakażenia są czasami bardzo podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego, który jest w związku z tym niepotrzebnie usuwany. Pałeczki Yersinia potrafią się mnożyć w niskich temperaturach – czyli w lodówkach. Campylobacter Zakażenie następuje zazwyczaj gdy kropla krwi z surowego drobiu przedostanie się do ugotowanej potrawy lub sałatki OBJAWY: gorączka, ból brzucha oraz nudności, po których następuje krwawa biegunka. Objawy występują w ciągu 2- 6 dni od spożycia potrawy i trwają 1-10 dni. Zatrucia pokarmowe

64 64 1. Myć ręce przed kontaktem z jakimkolwiek produktem żywnościowym, 2. Na wszystkie zadrapania i rany zawsze przyklejaj plaster, 3. Sprawdzaj jakość (w tym świeżość produktów) oraz terminy przydatności do spożycia umieszczone na opakowaniach, 4. Przy zakupie żywności sprawdzaj stan opakowania, czy nie jest naruszona jego struktura, 5. Deseczki do surowego mięsa, drobiu i ryb myj bardzo dokładnie i przechowuj oddzielnie, Zapobieganie zatruciom pokarmowym

65 65 6. Oddzielnie przechowuj gotowane i surowe produkty mięsne, 7. Przed spożyciem sprawdź, czy mięso jest dobrze ugotowane, 8. Dokładnie podgrzewaj ugotowane potrawy i nigdy nie podgrzewaj ich więcej niż raz, 9. Nigdy nie trzymaj ugotowanych potraw na małym ogniu, ponieważ w cieple bakterie gwałtownie się rozmnażają, Zapobieganie zatruciom pokarmowym

66 Przechowuj produkty szybko psujące się w warunkach chłodniczych zgodnie ze wskazaniem producenta, 11. Unikaj latem żywności zawierającej surowe jaja, 12. Najlepiej rozmrażaj produkty w lodówce, dbając przy tym, aby wycieki z rozmrażających się mięs nie dostały się do innych np. gotowych artykułów spożywczych, 13. Unikaj picia nieprzegotowanej wody z kranu lub studni, 14. Dokładnie myj owoce i warzywa przed spożyciem, 15. Nie zamrażaj ponownie raz rozmrożonej żywności. Zapobieganie zatruciom pokarmowym

67 67 Z AKOŃCZENIE Zasady żywienia wyrażone przez prof. Bergera jako 5 razy „U”: U-rozmaicenie (każda grupa żywności w każdym posiłku); U-miar (nieprzejadanie się, odchodzenie od stołu z lekkim niedosytem); U-nikanie (nadmiaru soli, cukru, tłuszczów, cholesterolu, a także używek); U-regulowanie (stałe pory i liczba posiłków w ciągu dnia); U-prawianie (regularny wysiłek fizyczny)

68 68 +U-śmiech=ZDROWIE Zakończenie

69 W STĘP Zadanie I Oblicz BMI dla dziewczyny o masie 60kg i wzroście 160cm 69 Warsztaty Ocena stopnia nadwagi Dziewczęta 14 lat Chłopcy 14 lat niedowagaBMI< 16,4BMI<16,5 waga prawidłowa 16,423,9BMI>24,2

70 W STĘP Skoryguj jadłospis korzystając z Nowej Piramidy Żywienia uwzględniając zalecaną ilość posiłków w ciągu dnia oraz regularność ich spożycia. Uczeń Pobudka 6.40 Zadanie II Skoryguj jadłospis korzystając z Nowej Piramidy Żywienia uwzględniając zalecaną ilość posiłków w ciągu dnia oraz regularność ich spożycia. Uczeń Pobudka 6.40 Śniadanie 7.20 – płatki kukurydziane czekoladowe z mlekiem; Śniadanie 7.20 – płatki kukurydziane czekoladowe z mlekiem; Śniadanie II – bułka z szynką wieprzową i masłem, napój owocowy; Śniadanie II – bułka z szynką wieprzową i masłem, napój owocowy; Przekąska – baton czekoladowy, napój gazowany; Przekąska – baton czekoladowy, napój gazowany; Obiad – bitki wieprzowe w jarzynach duszone, ryż na sypko, kompot wiśniowy; Obiad – bitki wieprzowe w jarzynach duszone, ryż na sypko, kompot wiśniowy; Podwieczorek – jabłko, kruche ciastko z czekoladą, woda mineralna; Podwieczorek – jabłko, kruche ciastko z czekoladą, woda mineralna; Kolacja – zapiekanka z serem i szynką, ketchup, herbata z cukrem. Kolacja – zapiekanka z serem i szynką, ketchup, herbata z cukrem. Sen Warsztaty

71 71


Pobierz ppt "Z BILANSOWANA DIETA I ZASADY ŻYWIENIA MŁODZIEŻY www.trzymajforme.pl Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Poznaniu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google