Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Fizjologia wysiłku. Każdy wysiłek fizyczny związany jest z określonymi zmianami w funkcjonowaniu organizmu, warunkującymi możliwość adaptacji do jego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Fizjologia wysiłku. Każdy wysiłek fizyczny związany jest z określonymi zmianami w funkcjonowaniu organizmu, warunkującymi możliwość adaptacji do jego."— Zapis prezentacji:

1 Fizjologia wysiłku

2 Każdy wysiłek fizyczny związany jest z określonymi zmianami w funkcjonowaniu organizmu, warunkującymi możliwość adaptacji do jego wykonania. Zmiany te są odmienne przy różnych wysiłkach. Oprócz rodzaju wysiłku, także jego intensywność, czas trwania czy warunki zewnętrzne, takie jak temperatura czy wilgotność powietrza, w których jest wykonywany, wpływają na przebieg adaptacji organizmu do zwiększonego obciążenia fizycznego.

3 Adaptacja Przystosowanie organizmu do pełnienia czynności w zmienionych warunkach środowiska zewnętrznego Zespół właściwości fizjologicznych, które stanowią podstawę zrównoważenia środowiska wewnętrznego ustroju w odniesieniu do zmieniających się lub stałych ale zakłócających homeostazę warunków środowiska zewnętrznego

4 Klasyfikacja wysiłków fizycznych

5 Ze względu na ilość mięśni zaangażowanych powyżej 30%Ogólnoustrojowe - globalne – gdy obejmuje powyżej 30% aktywnej masy mięśniowej (np. wysiłek wykonywany kończynami dolnymi) do 30%Lokalne - gdy obejmuje do 30% aktywnej masy mięśniowej (np. wysiłek wykonywany kończynami górnymi)

6 Ze względu na czas trwania Długotrwałe – ok. 40 min. Średniego czasu trwania – do min. Krótkotrwałe – do 2 min. -oparte na przemianach fosfagenowych -oparte na przemianach glikolizy beztlenowej

7 Ze względu na rodzaj skurczu mięśniowego Statyczne – przy stałej długości mięśnia (ćwiczenia siłowe, oporowe, izometryczne). Miarą intensywności bezwzględnej jest wielkość rozwijanej siły wyrażona w newtonach (N) lub kg, a intensywności względnej jest stosunek aktualnie rozwijanej siły do maksymalnej siły skurczu dowolnego danej grupy mięśniowej wyrażony w procentach (% MVC) Dynamiczne – ze zmienną długością i napięciem mięśnia (skurcze izotoniczne lub auksotoniczne). Miarą intensywności jest moc zewnętrzna – ilość pracy zewnętrznej wykonanej w jednostce czasu lub zapotrzebowanie tlenowe

8 Ze względu na źródło energii Tlenowe (aerobowe) – energia pochodzi z substratów energetycznych spalanych przy obecności tlenu – wysiłki wytrzymałościowe Beztlenowe (anaerobowe) – energia pochodzi z rozpadu fosfagenu i glikolizy beztlenowej – wysiłki szybkościowe i siłowe Mieszane – energia czerpana z obu źródeł głównie na bazie fosforylacji oksydacyjnej i cyklu Crebsa – np. bieg na dystansie 400 m

9 Procesy beztlenowe System beztlenowy bezmleczanowy ATP + PC Szybkość siła dynamiczna System beztlenowy mleczanowy Glikogen – kwas mlekowy Wytrzymałość beztlenowa Procesy tlenowe System tlenowo- beztlenowy Glikogen – glukoza + O 2 Wytrzymałość tlenowo- beztlenowa System tlenowyTłuszcze + O 2 Wytrzymałość tlenowa Podział i charakterystyka wykonanej pracy w oparciu o przemiany energetyczne

10 Procesy tlenowe Procesy beztlenowe szybko dostępne źródła energii Glikogen mięśni Glikogenoliza w wątrobie WKT z lipolizy Glukoneogeneza Źródła energii w zależności od czasu pracy/wysiłku fizycznego

11 INTENSYWNOŚĆ I CZAS TRWANIA WYSIŁKU WARUNKUJĄ ŹRÓDŁA ENERGII fosfagenowe beztlenowe tlenowe INTENSYWNOŚĆINTENSYWNOŚĆ C Z A S T R W A N I A

12 Podział wysiłków ze względu na tor przemian energetycznych i czas trwania : Wysiłki fosfagenowe, dzielimy na: moc fosfagenowa – wysiłek o maksymalnej intensywności trwający do około 3 sekund, charakteryzuje się maksymalnym natężeniem odbudowy ATP przy użyciu fosfokreatyny. Może występować jako pojedyncza konkurencja sportowa np. skoki, rzuty z miejsca, podnoszenie ciężarów, bądź jako składnik wysiłków dłużej trwających pojedyncze ciosy, akcje w sportach wali, krótkie przyspieszenia w grach zespołowych pojemność fosfagenowa – wysiłek o maksymalnej intensywności trwający do około 10 sekund, charakteryzuje się maksymalnym czasem dominacji przemian fosfagenowych (resynteza ATP przy udziale fosfokreatyny). Przykładem wysiłków o charakterze pojemności fosfagenowej są rzuty, skoki z rozbiegiem. Biegi sprinterskie na 60 i 100m, gimnastyka, akrobatyka sportowa. Dłuższe przyśpieszenia w grach zespołowych.

13 Wysiłki glikolityczne, dzielimy na: moc glikolityczną – wysiłek o maksymalnej intensywności trwający do około 25 sekund, charakteryzuje się maksymalnym natężeniem glikolizy beztlenowej. Odbudowa ATP odbywa się przy użyciu glikogenu mięśniowego. Produktem ubocznym glikolizy jest kwas mlekowy. Może występować jako pojedyncza konkurencja bieg na 200m, krótkie dystanse w pływaniu oraz jako element przyspieszenia w grach zespołowych, w biegach przełajowych, w biegach narciarskich, w kolarstwie podczas pracy wykonywanej pod górkę. pojemność glikolityczną – wysiłek o maksymalnej intensywności trwający do około 2 minut, charakteryzuje się maksymalnym czasem dominacji glikolizy beztlenowej, w której ATP resyntezowane jest przy użyciu glikogenu mięśniowego, produktem ubocznym tej reakcji jest kwas mlekowy. Przykładowe wysiłki angażujące pojemność glikolityczną to np. bieg na 400 i 800 metrów, wybrane dystanse w pływaniu, akrobatyka sportowa, gimnastyka. Ta zdolność energetyczna angażowana jest również w grach zespołowych, w sportach walki, w biegach narciarskich, kolarstwie górskim.

14 Wysiłki tlenowe, dzielimy na: moc tlenową – wysiłek trwający od 3 do 5 min, angażujący maksymalne natężenie przemian tlenowych, w których ATP resyntezowane jest przy udziale tlenu z wykorzystaniem glikogenu i wolnych kwasów tłuszczowych. Ten charakter wysiłku występuje w dyscyplinach sportowych, które trwają do 5 minut. Biegi lekkoatletyczne i pływanie na średnich dystansach, pojedyncza runda w sportach walki. Moc tlenowa może być również elementem rywalizacji w dłużej trwających dyscyplinach kolarstwo, narciarstwo biegowe, kajakarstwo, wioślarstwo, gry zespołowe.. pojemność tlenową – wysiłek trwający powyżej 5 minut, charakteryzuje go maksymalny czas dominacji przemian tlenowych, w których ATP resyntezowane jest przy udziale tlenu z wykorzystaniem glikogenu i wolnych kwasów tłuszczowych. Przemiany te angażowane są we wszystkich dyscyplinach, których czas trwania jest dłuższy niż 5 minut. Biegi długodystansowe, triatlon, pływanie na dłuższych dystansach, kolarstwo, biegi narciarskie, gry zespołowe.

15 Ze względu na intensywność wysiłku na bazie częstości HR < 75 u/min. – bardzo niewielka intensywność ok. 100 u/min. – niewielka intensywność u/min. – umiarkowana intensywność u/min. – wysoka intensywność wysiłku u/min. – bardzo wysoka intensywność > 175 u/min. – skrajnie wysoka intensywność

16 Podczas pracy fizycznej zwi ę ksza si ę zapotrzebowanie mi ęś ni na tlen. O sprawno ś ci zaopatrzenia mi ęś ni w tlen decyduje dzia ł anie uk ł adu oddechowego, uk ł adu krążenia i sama krew. W miar ę zwi ę kszania intensywno ś ci pracy wzrasta zapotrzebowanie mi ęś ni na tlen, a w ś lad za nim zwi ę ksza si ę czynno ść narz ą dów wspó ł dzia ł aj ą cych pobieraniu i transporcie tlenu przez organizm.

17 Redystrybucja przepływu krwi przez narządy wewnętrzne podczas wysiłku fizycznego (pojemność minutowa w l/min.);

18 O właściwej adaptacji układu krążenia do wysiłku fizycznego decydują mechanizmy regulacyjne, które można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne. Wewnętrzne to przede wszystkim układ bodźcoprzewodzący serca, Zewnętrzne to wszystkie wpływy nerwowe i hormonalne wynikające z aktywności układu współczulnego i przywspółczulnego (wpływ na HR, kurczliwość i szybkość przewodzenia) a także ośrodka naczynioruchowego rdzenia przedłużonego, który modyfikuje działanie układu autonomicznego w odpowiedzi na bodźce z receptorów obwodowych naczyń krwionośnych, mięśni i stawów oraz na impulsy z kory mózgowej.

19 Wpływ zmian adaptacyjnych na układ krążenia Zwiększenie objętości i masy serca (zwiększenie grubości mięśnia sercowego i powiększenie jam serca Wzrost objętości minutowej (ilość krwi przepompowanej przez serce w czasie jednej minuty) oraz objętości wyrzutowej serca (objętości krwi wyrzucanej z komory lewej w czasie jednego skurczu). Wzrost ukrwienia serca Spadek HR w spoczynku Obniżenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi w spoczynku

20 Wzrost ilości w mięśniu sercowym mitochondiów, mioglobiny, ATP, glukozy Spadek krzepliwości krwi (przeciwdziałanie zatorom) Wzrost transportu gazów Wzrost maksymalnego nasycenia tlenem Wzrost właściwości buforowych krwi Wzrost stężenia immunoglobulin Spadek stężenia cholesterolu, trójglicerydów Wzrost stężenia frakcji HDL

21 Zmiany w czynności układu krążenia zachodzące w czasie treningu siłowego lub szybkościowo-siłowego nie są tak znaczne, jak zmiany zachodzące pod wpływem treningu wytrzymałościowego

22 Oddychanie - proces wymiany gazów pomiędzy organizmem a otaczającym środowiskiem. Wyróżniamy trzy etapy oddychania: oddychanie zewnętrzne - wymiana gazów pomiędzy organizmem a środowiskiem transport gazów oddychanie wewnętrzne

23 dyfuzja gazów transport dyfuzja gazów do w pęcherzyku komórki

24 spokojny wdech spokojny wydech max. wydech max. wdech zapasowa objętość wdechowa objętość oddechowa zapasowa objętość wydechowa objętość zalegająca

25 Wpływ zmian adaptacyjnych na układ oddechowy Wzrost wentylacji minutowej płuc - ilość powietrza jaka przepływa przez płuca w ciągu jednej minuty Wzrost pojemności dyfuzyjnej - poprawa wymiany gazowej w płucach Wzrost kapilaryzacji płuc Wzrost pojemności życiowej płuc Spadek oporu oddechowego Wzrost sprawności układu oddechowego Spadek częstości oddechów Zwiększenie siły mięśni oddechowych i ruchomości klatki piersiowej

26 Powyższe zmiany wywołuje wysiłek o charakterze wytrzymałościowym. Wysiłki krótkotrwałe o maksymalnej intensywności oraz wysiłki krótkotrwałe o charakterze siłowym, nie wpływają na rozwój układu oddechowego, ponieważ mają charakter beztlenowy.

27 Restytucja Istotą wypoczynku nie jest proste odwrócenie szeregu procesów fizjologicznych i biochemicznych prowadzących podczas pracy do zmęczenia. Jest to aktywny i złożony proces prowadzący do: odbudowy zużytego potencjału energetycznego, przywrócenia sprawności wszystkim narządom i układom zapewnienia równowagi funkcjonalnej organizmu

28 Jest to proces przywracania spoczynkowej homeostazy ustroju Restytucja jest dynamicznie zmiennym stanem organizmu, zależnym od nasilenia zaburzeń w środowisku wewnętrznym Powrót do norm zmian zmęczeniowych odbywa się w różnym czasie i z różną szybkością

29 wzmożone zużycie tlenu Procesowi wypoczynkowemu towarzyszy wzmożone zużycie tlenu, które ma na celu: Wyrównanie długu tlenowego Usuwanie produktów przemiany materii Pokrycie zużycia tlenu w czasie wzmożonej lipolizy Spadek stężenia amin katecholowych – noradrenalina, adrenalina i dopamina.

30 resyntezaW łańcuchu przemian reakcji restytucyjnych, kosztem przemian tlenowych, następuje resynteza ATP i fosfokreatyny, glikogenu i białek. W końcowym efekcie dochodzi do odbudowy zużytego potencjału energetycznego oraz przywrócenia obniżonej zdolności do pracy.

31 WSR – wskaźnik skuteczności restytucji – ocenia stopień ciężkości wysiłku na podstawie sprawności restytucji tętna po wysiłku. Im dłuższa restytucja tętna tym cięższy wysiłek. WSR = [(HR2-HR3) / (HR2-HR1)] x100% HR1 – tętno spoczynkowe, HR2 – suma tętna w pierwszej minucie restytucji po części głównej treningu. HR3 – suma tętna w czwartej minucie restytucji po części głównej treningu WSR nie służy do oceny treningów fosfagenowych

32 Ocena stopnia ciężkości wysiłku za pomocą obserwacji WSR i tętna spoczynkowego mierzonego następnego dnia: WSR 50 – 60 – poranna częstość skurczów serca się nie zmienia – optimum. WSR 50 – 60 – wzrost spoczynkowej częstości pracy serca – obciążenie ogólnie dobre lecz trzeba zmniejszyć intensywność, zwiększyć objętość. WSR 50 – 60 – spadek tętna spoczynkowego – dobre ogólne obciążenie, lecz za duża objętość i za mała intensywność.

33 WSR – poniżej 50 – tętno HR1 bez zmian – należy zmniejszyć intensywność i objętość treningu. WSR poniżej 50 – tętno rano rośnie – przemęczenie intensywnościowe – należy zmniejszyć intensywność. WSR poniżej 50 – tętno rano obniża się – przemęczenie objętościowe – należy zmniejszyć objętość.

34 Ocena wydolności fizycznej Wydolność fizyczna jest to zdolność do ciężkiego wysiłku, z tolerancją powstającego zmęczenia i z zachowaniem zdolności do szybkiej restytucji. Wydolność fizyczną można podzielić na wydolność beztlenową i tlenową.

35 Proste próby czynnościowe można podzielić na: · Próby statyczne - ortostatyczna - czasu dowolnego bezdechu · Próby dynamiczne - Harwardzka - Letunova - Martinetta - Ruffiera Próby te oceniają wydolność na podstawie sprawności układu krążenia.

36 Testy służące do oceny wydolności tlenowej: Test progresywny Test Astranda Test (bieg) Coopera Próby biegowe Test Conconiego Testy służące do oceny wydolności beztlenowej: Test Wingate Test schodkowy (Margaria Step test) Wyskok dosiężny (Sergeant test)


Pobierz ppt "Fizjologia wysiłku. Każdy wysiłek fizyczny związany jest z określonymi zmianami w funkcjonowaniu organizmu, warunkującymi możliwość adaptacji do jego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google