Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Leczenie bólu w onkologii Dr n. med. Anna Orońska Kierownik Zespołu Opieki Paliatywnej przy D.C.O. Wojewódzki Konsultant Medycyny Paliatywnej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Leczenie bólu w onkologii Dr n. med. Anna Orońska Kierownik Zespołu Opieki Paliatywnej przy D.C.O. Wojewódzki Konsultant Medycyny Paliatywnej."— Zapis prezentacji:

1 Leczenie bólu w onkologii Dr n. med. Anna Orońska Kierownik Zespołu Opieki Paliatywnej przy D.C.O. Wojewódzki Konsultant Medycyny Paliatywnej.

2 DLACZEGO CHOROBIE NOWOTWOROWEJ TOWARZYSZY BÓL ?

3 Patogeneza bólów nowotworowych 1. Rozrost nowotworu w narządach posiadających torebkę 2.Naciekanie przez nowotwór tkanek miękkich 4.Przerzuty nowotworu do kośćca 5.Naciekanie przez nowotwór błon surowiczych (opłucnej, otrzewnej) 6.Wywołana przez rozrost nowotworu martwica narządów litych (trzustka) 7.Wywołane przez rozrost nowotworu zamknięcie naczyń 8. Naciekanie przez nowotwór nerwów obwodowych

4 BÓL NOWOTWOROWY to nie jest rozpoznanie

5 Ból nowotworowy Bóle spowodowane nowotworem Bóle powstałe w wyniku leczenia przeciwnowotworowego Bóle koincydalne, które występują u chorych na nowotwory złośliwe, ale nie związane bezpośrednio z chorobą Bóle związane z wyniszczeniem nowotworowym

6 CYTOSTATYKI Półpasiec CHIRURGIA RADIOTERAPIA BÓLE SPOWODOWANE LECZENIEM PRZECIWNOWOTWOROWYM

7 Ostry ból w chorobie nowotworowej towarzyszący procedurom terapeutycznym Chemioterapia Zapalenie śluzówek Myalgia Arthralgia Dysfunkcja przewodu pokarmowego Procedury diagnostyczne Pobieranie krwi Punkcja lędzwiowa Angiografia Biopsja Endoskopia Radioterapia Oparzenia skóry Zapalenie śluzówek Pharyngitis Esophagitis Proctitis Świąd skóry Procedury chirurgiczne Ból pooperacyjny Niedrożność porażenna Retencja moczu

8 Ból somatyczny Łatwy do opisania Zlokalizowany stały lub narastający nasilający się przy zmianie pozycji Rozlany trzewny Wrażliwy na proste analgetyki i opioidy

9 BÓL TRZEWNY Niewielka ilość neuronów dośrodkowych (ok. 10% wszystkich neuronów dośrodkowych) Ból rzutowany (konwergencja) Powiązany z autonomicznym układem nerwowym (zwoje szyjne i piersiowe, splot i nerwy trzewne, zwoje lędźwiowe, podbrzuszny górny i nieparzysty)

10 Ból neuropatyczny w chorobie nowotworowej 1.Ból wywołany przez rozrost nowotwóru w strukturach nn. Czaszkowych (V, VII, IX) 2.Pleksopatia splotów szyjnych 3.Pleksopatia splotu ramiennego 4.Pleksopatia splotów w odcinku krzyżowo- lędźwiowym 5.Naciekanie przez nowotwór struktur w przestrzeni podpajęczynówkowej 6.Radikulopatie 7. Mononeuropatie (n. miedzyżebrowego)

11 Ból neuropatyczny Trudny do opisania Pierwotnie zlokalizowany (jeden lub kilka dermatomów, nerw, splot) Występuje nagle (piekący, parzący, strzelający) Objawy współistniejące hyperstezje, mrowienia, drętwienia, alodynia, zaburzenia czucia powierzchownego Oporny (?) na działanie prostych anlgetyków i opioidów

12 Bóle przebijające w chorobie nowotworowej 1.Bóle incydentalne 2.Bóle end of dose failure 3. Bóle samoistne napadowy charakter szybki czas narastania (kilka minut) krótki czas trwania (ok. 30 min) znaczne nasilenie

13

14

15

16 Ból totalny, wszechogarniający Depresja: utrata pozycji społecznej utrata pozycji zawodowej utrata roli w rodzinie stałe zmęczenie i senność poczucie bezradności kalectwo Lęk: przed bólem przed szpitalem i sposobem opieki domowej o losy rodziny przed śmiercią utratą godności osobistej utratą kontroli nad własnym ciałem Gniew: przeszkody biurokratyczne przyjaciele, którzy się odsunęli opóźnienia w diagnozie niekomunikatywni lekarze podenerwowanie niepowodzenia w leczeniu Czynniki somatyczne : nowotwór patologia nowotworowa objawy wyniszczenia uboczne skutki leczenia

17 BÓL NOWOTWOROWY W Polsce z powodu nowotworu cierpi ponad 1% populacji –400 tysięcy ludzi Badania w USA i Europie wykazały, że leczenia przeciwbólowego wymaga –51% chorych we wszystkich fazach nowotworu –82% chorych w terminalnej fazie nowotworu W Polsce leczenia przeciwbólowego wymaga prawdopodobnie minimum 200 tysięcy chorych

18 Niezwykle trudno jest uświadomić lekarzom, że zalecenie leku przeciwbólowego w razie bólu choremu, który stale odczuwa ból jest nonsensem, który nie może być zrozumiany inaczej niż przyjmowanie leku tylko wtedy, kiedy ból staje się nie do wytrzymania. Strategia leczenia:

19 leki należy podawać w stałych odstępach czasu wybór leku jest determinowany jego skutecznością dawka wstępna i następne ustalane indywidualnie preferowaną drogą podawania jest droga doustna lub przezskórna należy zwalczać towarzyszącą bezsenność przeciwdziałanie objawom niepożądanym Strategia leczenia:

20 Zasady leczenia Leczenie bólu nowotworowego - odpowiedni lek - odpowiednia dawka - odpowienie odstępy między dawkami - odpowiedni czas leczenia

21 Paracetamol Kwas acetylosalicylowy Diklofenak Ketoprofen Metamizol Fentanyl Morfina Buprenorfina Leczenie bólów nowotworowych: Tramadol Kodeina Ocena bólu Strategia leczenia Zapewnienie ciągłości leczenia

22 NLPZ (redukcja zapotrzebowania na opioidy do 60 %) Wheatley, 1998 Paracetamol (redukcja zapotrzebowania na opioidy do 50 %) Peduto, 1998

23 Tramadol Antagonista receptorów opioidowych; działa również na zstępujące drogi bólu poprzez zahamowanie zwrotnego wychwytywania NA i 5HT. Okres półtrwania wynosi 5 godzin, maksymalny efekt działania 60 – 90 min. Stosować co 4 g. Maksymalna dawka dobowa mg Objawy niepożądane: wzmożone pocenie, nudności, wymioty, splątanie psychiczne

24 Preparaty morfiny: Roztwór Rp. Morphini hydrochlorici 1,0 Aquae destillatae 100,0 mf. solutio ds. co 4 godz. 1 ml ( po ustaleniu dawki wstępnej) Tabletki o przedłużonym kontrolowanym uwalnianiu: Podaje się co 12 godzin, w dawce wynikającej z podzielenia na dwa zapotrzebowania dobowego. MST Continus, M-Eslon, Skenan, Doltard Vendal

25 Fentany l podawany przezskórnie - 25, 50, 75, 100 μg/godz co 3 doby Opioidy

26 Jakie Korzyści przynosi stosowanie Durogesicu 3 dni stałej kontrolii bólu Wysoka skuteczność w bólu nowotworowym Mniejsza ilość objawów niepożądanych w porównaniu z morfiną Polepszenie jakości życia pacjentów

27 Jakie Korzyści przynosi stosowanie Durogesicu Przezsórna droga podania: Brak efektu pierwszego przejścia Brak wpływu na przewód pokarmowy Pacjenci i ich rodziny oceniają plaster jako wygodniejszy sposób podania leku fentanyl

28 Pamiętać!!! Początek działania durogesicu po 12 godzinach Eliminacja po 12 godzinach od odklejenia plastra Nie ciąć plastrów Durogesicu Zapewnić lek dla bólu przebijającego

29 leki nieopioidowe słabe opioidy DUROGESIC ® stopień I stopień II stopień III

30 Inne opioidy: Buprenorfina (Bunondol) - częściowy agonista receptorów mu. Dostępna w postaci tabletek podjęzykowych 0,2 i 0,4 mg. Wykazuje efekt pułapowy. Działa długo, lecz jeżeli jest nieskuteczna to przejście na morfinę wymaga pewnego czasu, ponieważ receptory opioidowe są zablokowane przez buprenorfinę. PETYDYNA i PENTAZOCYNA NIE POWINNY BYĆ STOSOWANE W LECZENIU BÓLU NOWOTWOROWEGO PETYDYNA i PENTAZOCYNA NIE POWINNY BYĆ STOSOWANE W LECZENIU BÓLU NOWOTWOROWEGO

31 Wielokierunkowe działania opioidów, głównie niepożądane nudności nadmierna sedacja zaparcia depresja oddechowa wymioty skurcz zwieraczy

32 Za to, że nie stosowałeś prawidłowo drabiny WHO

33 Ból Neuropatyczny Amitryptylina, Imipramina, Doxepina Dawka wstępna = 10 mg, dawka maksymalnie użyteczna 75 mg/24 godz. Leki przeciwdrgawkowe Stosowane w leczeniu bólów neuropatycznych. Hamują samoistne pobudzenia we włóknach nerwowych Karbamazepina (Amizepin, Tegretol), Dawka wstępna = 100 mg, dawka maksymalna = 1800 mg

34 20-40 mg p.o. 4-6 x /dobę blokery kompleksu NMDA Ketamina Dekstrometorfan 45 mg x 3 p.o. DRG A C SP EAA NMDA Mg ++ mGluR AMPA NK Ketamina dekstrometorfan MgSO4

35 Leczenie bólu nowotworowego Kortykosteroidy Działanie: Przeciwzapalne Przeciwobrzękowe Przeciwwymiotne Poprawiają apetyt Poprawiają nastrój Najczęściej stosowany dexametazon Dawki 2 – 24mg/24 godz. Wskazania: Ból neuropatyczny, Wzmożone ciśnienie śródczaszkowe, Rozsiany ból kostny

36 Bisfosfoniany i kalcytonina łączą elementy leczenia przyczynowego i objawowego; zmniejszają resorpcje kości Bisfosfonian – klodronian (Bonefos) dawki 2 x 800 mg doustnie Pamidronian (Aredia) dożylnie Kalcytonina (Miacalcic) 100 j domięśniowo lub donosowo 1 x /24 godz. Leczenie bólu nowotworowego Bisfosfoniany i Kalcytonina Ból kostny (przerzuty do kości) – czynniki chemiczne i mechaniczne Resorpcja osteoklastyczna osteoporoza złamania patologiczne

37 1 2 Neuronalny kanał wapniowy (regulowany napięciem: N,P,T,L) Voltage-dependent Calcium Channel Uwalnianie neuroprzekaźników Wzrost pobudliwości błony komórkowej Drugi układ sygnałów Ekspresje genów gabapentyna

38 Metody leczenia anestezjologiczne/chirurgiczne Blokady Neurolizy Termolezja, Kriolezja Stymulacja rdzenia kręgowego Zabiegi operacyjne rekonstrukcyjne Zabiegi neurodestrukcyjne


Pobierz ppt "Leczenie bólu w onkologii Dr n. med. Anna Orońska Kierownik Zespołu Opieki Paliatywnej przy D.C.O. Wojewódzki Konsultant Medycyny Paliatywnej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google