Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

W Y K Ł A D D R U G I Prawo precedensów Porównanie systemów prawnych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "W Y K Ł A D D R U G I Prawo precedensów Porównanie systemów prawnych."— Zapis prezentacji:

1 W Y K Ł A D D R U G I Prawo precedensów Porównanie systemów prawnych

2 SYSTEM PRAWA ANGLIA, XIII w. PRECEDENSWYROKI SĄDOWE COMMON LAW

3 (BEZ)PRECEDENSOWE SYTUACJE

4 PRECEDENS PRAWNY Precedens – z łac. praecedens – poprzedzający Precedens prawny – zasada lub reguła prawna stworzona przez sąd obowiązująca we wszystkich sprawach podobnych rozstrzyganych w przyszłości 1. zasada lub reguła prawna (norma) 2. stworzona przez sąd (wyrok) 3. obowiązująca w przyszłości (efekt wiążący) 4. we wszystkich sprawach podobnych (podobieństwo faktów)

5 NORMA PRAWNA PRECEDENSU WYROK W KONKRETNEJ SPRAWIE (Kowalski ukradł z ogródka Nowaka leżak wielofunkcyjny, sąd skazał go na 2 lata więzienia) norma indywidualna PRZEPIS USTAWY (Kto przywłaszcza sobie czyjąś własność podlega karze pozbawienia wolności do lat dziesięciu) norma generalna PRECEDENS (Nie wolno przywłaszczać niczyjej własności ponieważ jest to niezgodne z prawem) norma indywidualna o charakterze generalnym w przyszłości

6 ZASADA STARE DECISIS (STARE DECISIS ET NON QUIETA MOVERE) (LET THE DECISION STAND) STÓJ PRZY SWOJEJ DECYZJI I JEJ NIE ZMIENIAJ MERTON (1237): nolumus leges Angliae mutari (nie chcemy zmieniać praw Anglii) 1.Decyzja sądu wyższej instancji jest wiążąca dla sądów niższych instancji 2.Sąd nie powinien zmieniać swoich własnych decyzji, chyba że istnieje ku temu ważna przyczyna

7 PRECEDENS WIĄŻĄCY (binding) NIEWIĄŻĄCY (persuasive)

8 SĄD NAJWYŻSZY Sądy Okręgowe Sąd Najwyższy stanu Sąd Apelacyjny stanu Sąd I instancji Sądy Dystryktowe

9 MOC PRECEDENSÓW SĄDU NAJWYŻSZEGO -moc wiążąca względem wszystkich sądów niższej instancji (stanowych i federalnych) -stare decisis czy orzekanie z duchem czasów ? * ciągłość prawa * przewidywalność orzeczeń * niemożność usunięcia złych decyzji * obowiązywanie skostniałych przepisów -przykłady odejścia przez Sąd Najwyższy od zasady stare decisis:

10 Plessy v. Ferguson (1896) separate but equal Brown v. Board of Education (1954) wszyscy równi wobec prawa

11 Furman v. Georgia (1972) zawieszenie kary śmierci Gregg v. Georgia (1976) kara śmierci w gestii stanów

12 Dred Scott v. Sandford (1857) usankcjonowanie niewolnictwa XIII Poprawka zniesienie niewolnictwa Chisholm v. Georgia (1793) – XI Poprawka (1795) Pollock v. Farmers Loan & Trust Co. (1895) – XVI Poprawka (1916) Oregon v. Mitchell (1970) – XXVI Poprawka (1971)

13 Korematsu v. United States (1944) obozy internowania WSPÓŁCZESNE KONTROWERSJE: -Engel v. Vitale (1962) – modlitwa w szkołach -Miranda v. Arizona (1966) – prawa oskarżonego -Roe v. Wade (1973) – aborcja -Vacco v. Quill (1997) – palenie flagi -Grutter v. Bollinger (2003) – akcja afirmatywna - Citizens United v. Federal Election Commission (2010) – finansowanie kampanii ?

14 PRECEDENS HOLDING + RATIO DECIDENDI + (DICTUM) wiążąca część precedensu reguła prawna podstawa prawna niewiążąca część precedensu hipotetyczna sytuacja reason of the decision WE HOLD THAT BURNING THE FLAG IS NOT A VIOLATION OF THE FIRST AMENDMENT TO THE CONSTITUTION

15 FAKTY MATERIALNE mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Kto? Co zrobił? W jaki sposób? (Dlaczego?) (Kiedy?) (Gdzie?) NIEMATERIALNE nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Kolor włosów Wzrost Pogoda Ubiór

16 STOSOWANIE PRECEDENSU A + B + C = D A – fakt materialny, B – fakt materialny, C – fakt niematerialny A + B + E = D A – fakt materialny, B – fakt materialny, E – fakt niematerialny A + B + F = G A – fakt materialny, B – fakt materialny, F – fakt materialny


Pobierz ppt "W Y K Ł A D D R U G I Prawo precedensów Porównanie systemów prawnych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google