Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

© Anna Karabowicz Źródła staropolskiego prawa kanonicznego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "© Anna Karabowicz Źródła staropolskiego prawa kanonicznego."— Zapis prezentacji:

1 © Anna Karabowicz Źródła staropolskiego prawa kanonicznego

2 © Anna Karabowicz Prawo kanoniczne Czym jest prawo kanoniczne? Czym jest prawo kanoniczne? prawo obowiązujące w Kościele katolickim prawo obowiązujące w Kościele katolickim nazwa pochodzi od podstawowej jednostki redakcyjnej kościelnych aktów prawnych – kanonu. Pierwotnie to właśnie zbiory kanonów (canones) tworzyły prawo kanoniczne – choć były i są stosowane również inne formy redakcji przepisów nazwa pochodzi od podstawowej jednostki redakcyjnej kościelnych aktów prawnych – kanonu. Pierwotnie to właśnie zbiory kanonów (canones) tworzyły prawo kanoniczne – choć były i są stosowane również inne formy redakcji przepisów Kto podlegał prawu kanonicznemu? Kto podlegał prawu kanonicznemu? Duchowni – prawo stanowe Duchowni – prawo stanowe Świeccy jako członkowie Kościoła Świeccy jako członkowie Kościoła

3 © Anna Karabowicz Prawo kanoniczne 1. Powszechne prawo kanoniczne Pisma Starego i Nowego Testamentu Pisma Starego i Nowego Testamentu Pisma Ojców i Doktorów Kościoła Pisma Ojców i Doktorów Kościoła Ustawodawstwo synodalne i soborowe (I sobór w Nicei w 325 r.) Ustawodawstwo synodalne i soborowe (I sobór w Nicei w 325 r.) Ustawodawstwo papieskie = dekretały Ustawodawstwo papieskie = dekretały Zwyczaj Zwyczaj 1. Partykularne prawo kanoniczne Statuty synodów partykularnych Statuty synodów partykularnych Statuty biskupów diecezjalnych Statuty biskupów diecezjalnych Statuty kapituł katedralnych Statuty kapituł katedralnych

4 © Anna Karabowicz Powszechne prawo kanoniczne 1. Zbiór troisty (Collectio Tripartita) – bp Iwon z Chartres, charakter prywatny; 3 części: dekretały papieskie, uchwały soborów powszechnych, orzeczenia Ojców Kościoła 2. Dekret Gracjana Program odnowy Kościoła w poł. XI w. Program odnowy Kościoła w poł. XI w. Gracjan, kameduła, profesor uniwersytetu bolońskiego Gracjan, kameduła, profesor uniwersytetu bolońskiego Concordantia discordantium canonum – Uzgodnienie rozbieżnych kanonów z l Concordantia discordantium canonum – Uzgodnienie rozbieżnych kanonów z l Usystematyzowany zbiór, 3 części: 1. źródła prawa i hierarchia kościelna, 2. proces, prawo małżeńskie, beneficja, 3. sakramenty i liturgia Usystematyzowany zbiór, 3 części: 1. źródła prawa i hierarchia kościelna, 2. proces, prawo małżeńskie, beneficja, 3. sakramenty i liturgia charakter nieurzędowy charakter nieurzędowy

5 © Anna Karabowicz Powszechne prawo kanoniczne c.d. Rozwój poprzez ustawodawstwo papieskie 1. Zbiór dekretałów z kon. XII Bernarda z Pawii – podział na 5 części: 1. iudex – sędzia, 2. hierarchia kościelna, 3. iudicium – sąd + proces, 4. clerus – duchowieństwo, 5. crimen – prawo karne r. oficjalny zbiór z inicjatywy papieża Grzegorza IX – Dekretały Grzegorza IX (Rajmund z Pennaforte) – systematyczny, podział na 5 ksiąg r. Księga szósta (Liber sextus) Bonifacego VIII – konstytucje papieskie po 1234 r r. Clementinae – Klemens V – urzędowy, niedokończony zbiór ustaw soborowych i papieskich r. Extravagantes communes (akty papieskie z XIV i XV w., Extravagantes Joannis Papae XXII (dekretały Jana XXII z pocz. XVI w.) – autor: Jan Chappui 6. Corpus Iuris Canonici (CIC) – tak określano od koń. XV w. wszystkie zbiory powszechnego prawa kanonicznego od Dekretów Gracjana po Ekstrawaganty Jana XXII – w czasie Soboru Trydenckiego ( ) nadano im jednolity tekst, po zatwierdzeniu przez Grzegorza XIII w 1580 r. wydano CIC oficjalnym drukiem w Rzymie w 1582 r. – CIC obowiązywał do 1918 r.

6 © Anna Karabowicz Partykularne prawo kanoniczne w Polsce 1103 r. – legat papieski Galon sprowadza do Polski Zbiór troisty 1103 r. – legat papieski Galon sprowadza do Polski Zbiór troisty Abp Henryk Kietlicz – pocz. XIII w. – prawo powszechne kanoniczne stanowi podstawę porządku prawnego Kościoła w Polsce Abp Henryk Kietlicz – pocz. XIII w. – prawo powszechne kanoniczne stanowi podstawę porządku prawnego Kościoła w Polsce Ok r. – na Wawelu znalazł się Dekret Gracjana Ok r. – na Wawelu znalazł się Dekret Gracjana Urząd oficjała od XIII w. Urząd oficjała od XIII w.

7 © Anna Karabowicz Partykularne prawo kanoniczne w Polsce c.d. Statuty synodalne Statuty synodalne Synody prowincjonalne – zgromadzenie biskupów, opatów, przeorów, przedstawicieli kapituł pod przewodnictwem metropolity lub legata papieskiego (synody legackie) Synody prowincjonalne – zgromadzenie biskupów, opatów, przeorów, przedstawicieli kapituł pod przewodnictwem metropolity lub legata papieskiego (synody legackie) Najstarsze statuty prowincjonalne z XIII w.: np. statuty legata Jakuba (późniejszego Urbana V) Wrocław 1248 r., legata Gwidona z 1266 r., legata Filipa Buda 1279 r. (obowiązujące na Węgrzech i w Polsce) Synody diecezjalne – zjazdy przedstawicieli duchowieństwa jednej diecezji pod przewodnictwem biskupa diecezjalnego Synody diecezjalne – zjazdy przedstawicieli duchowieństwa jednej diecezji pod przewodnictwem biskupa diecezjalnego Najstarsze statuty diecezjalne z Wrocławia z l i 1290 (bp Tomasz); w krakowskiej diecezji statuty bpa Nankiera z 1320 r., bpa Grota z 1331 r., Mokarskiego z 1373 r., Wysza z 1394 r.; z diecezji płockiej z 1398 r.

8 © Anna Karabowicz Partykularne prawo kanoniczne w Polsce c.d. Zbiory statutów synodalnych prowincjonalnych Zbiory statutów synodalnych prowincjonalnych 1. tzw. synodyk Jarosława ze Skotnik, abpa gnieźnieńskiego z 1357 r. – sporządzony na synodzie kaliskim, charakter urzędowy r. – zbiór statutów prowincji gnieźnieńskiej, ogłoszone na synodzie wieluńsko-kaliskim z inicjatywy Mikołaja Trąby, abpa gnieźnieńskiego, I prymasa Polski – Statuty Mikołaja Trąby – podział na 5 ksiąg: polskie statuty prowincjonalne, przepisy prawa powszechnego: dekretały papieskie, uchwały soboru w Konstancji z 1413 r r. synod w Piotrkowie uchwalił zbiór Jana Łaskiego – uzupełnienie Statutów Mikołaja Trąby, potem dodawano do niego statuty z l r. – Zbiór Stanisława Karnkowskiego – po przyjęciu przez Kościół polski ustawodawstwa soboru trydenckiego ( ) w 1577 r. – nieoficjalny, bez aprobaty papieskiej r. – Zbiór Jana Wężyka – uzupełnienie Zbioru Karnkowskiego, zaaprobowany przez papieża 6. późniejsze statuty drukowano osobno

9 © Anna Karabowicz Partykularne prawo kanoniczne w Polsce c.d. Źródła poznania partykularnego polskiego prawa kanonicznego - księgi kościelne, z których najważniejsze to księgi konsystorskie: acta episcopalia – rezultat działalności biskupów w zakresie czynności administracyjnych, sądowych, gospodarczych, wizytacyjnych, politycznych – od I poł. XV w. acta episcopalia – rezultat działalności biskupów w zakresie czynności administracyjnych, sądowych, gospodarczych, wizytacyjnych, politycznych – od I poł. XV w. acta officialia – efekt działalności oficjałów, sprawy administracyjne i sądowe mniejszej wagi – najstarsze kaliskie od 1419 r. acta officialia – efekt działalności oficjałów, sprawy administracyjne i sądowe mniejszej wagi – najstarsze kaliskie od 1419 r.


Pobierz ppt "© Anna Karabowicz Źródła staropolskiego prawa kanonicznego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google