Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Specyfikacja wymagań Przypadki użycia. Proces wytwarzania oprogramowania Przypadki użycia 2 Co system będzie robił (zebranie i analiza wymagań) Analiza.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Specyfikacja wymagań Przypadki użycia. Proces wytwarzania oprogramowania Przypadki użycia 2 Co system będzie robił (zebranie i analiza wymagań) Analiza."— Zapis prezentacji:

1 Specyfikacja wymagań Przypadki użycia

2 Proces wytwarzania oprogramowania Przypadki użycia 2 Co system będzie robił (zebranie i analiza wymagań) Analiza Jak system będzie zbudowany (opracowanie rozwiązania odpowiadającego wymaganiom) Projektowanie Budowa rozwiązania (kod programu, debugowanie) Implementacja Czy system realizuje założone cele (opracowanie testów, walidacja) Testowanie Instalacja oprogramowania w określonym środowisku Wdrożenie (Integracja) Modyfikowanie systemu w zależności od zmieniających się potrzeb Pielęgnacja (Konserwacja)

3 Analiza Przypadki użycia 3 Model biznesowy Specyfikacja wymagań Przypadki użycia Model dziedziny problemu

4 Specyfikacja wymagań Specyfikacja wymagań – opis funkcji, które system powinien realizować oraz ograniczeń, które powinien spełniać Rodzaje wymagań: Funkcjonalne Niefunkcjonalne Dziedzinowe Przypadki użycia 4

5 Wymagania funkcjonalne Opisują co system ma robić, jakie funkcjonalności udostępniać Zazwyczaj mają postać listy funkcji realizowanych przez system Każda funkcja to jedno wymaganie Przypadki użycia 5

6 Wymagania niefunkcjonalne Opisują własności i ograniczenia sytemu Z reguły dotyczą kwestii bezpieczeństwa, wydajności, czasu odpowiedzi na określone zdarzenia, itp. Mogą zawierać specyfikacje odnośnie języka programowania, bazy danych, systemu operacyjnego, itp. Przypadki użycia 6

7 Specyfikacja wymagań - przykład Przypadki użycia 7 Wymagania funkcjonalne … 2.1. System będzie umożliwiał przeglądanie listy wszystkich produktów Lista produktów będzie podzielona na strony System powinien udostępnić możliwość ustalenia liczby produktów widocznych na stronie 2.2. System będzie umożliwiał dodawanie produktów do koszyka … Wymagania niefunkcjonalne … 3.1. System będzie obsługiwał jednocześnie co najmniej 30 użytkowników 3.2. System będzie przetwarzał co najmniej 200 transakcji na minutę 3.3. Czas odpowiedzi na żądanie użytkownika nie może być dłuższy niż 1 sekunda …

8 Co to jest przypadek użycia? Przypadek użycia – umowa między uczestnikami (interesariuszami) systemu określająca sposób zachowania systemu Przypadek użycia – opis zbioru ciągów akcji wykonywanych przez system w celu dostarczenia określonemu aktorowi godnego uwagi wyniku Przypadek użycia – reprezentuje pewne odrębne i dobrze określone zachowanie systemu lub jego części Przypadek użycia – określa, co system ma robić Przypadek użycia – opisuje zachowanie systemu z zewnętrznego punktu widzenia 8

9 Do czego służą przypadki użycia? Do zdefiniowania oczekiwanego zachowania systemu lub jego części (specyfikacja wymagań funkcjonalnych) Do identyfikacji operacji systemowych Do opracowania różnego rodzaju testów systemu Do przygotowania pomocy dla użytkownika systemu Do rozliczenia pomiędzy odbiorcą a wykonawcą systemu 9

10 Przypadek użycia - przykład Przypadek użycia: Zakup napoju Aktor główny: Klient Scenariusz główny: 1. Klient wrzuca bilon do automatu 2. Klient wybiera rodzaj napoju 3. Automat stwierdza, że wartość bilonu odpowiada cenie wybranego napoju 4. Automat wydaje napój Scenariusze alternatywne: *a. Awaria automatu: *a1. Koniec przypadku użycia 3a. Cena wybranego napoju jest większa niż wartość wrzuconego bilonu: 3a1. Automat prosi o wrzucenie dodatkowego bilonu 3a2. Klient wrzuca dodatkowy bilon 3b. Cena wybranego napoju jest mniejsza niż wartości bilonu: 3b1. Automat zwraca resztę 10 Przypadki użycia

11 Elementy składowe Nazwa Aktor Scenariusz główny Scenariusze alternatywne Przypadki użycia 11

12 Nazwa przypadku użycia Odzwierciedla zawartość przypadku użycia Zawiera wyrażenie czasownikowe Przykłady: źle: Przypadek użycia 1, Wprowadź dane dobrze: Aktualizuj dane produktu, Utwórz konto Przypadki użycia 12

13 Scenariusz główny i alternatywny Scenariusz główny - najbardziej prawdopodobna sekwencja kroków – ma postać akcji wykonywanych przez aktora oraz odpowiedzi systemu Scenariusze alternatywne - alternatywne sekwencje kroków wykonywane w sytuacjach wyjątkowych Przypadki użycia 13

14 Jak czytać przypadek użycia? (1) Przypadek użycia rozpoczyna się od wykonania pierwszego kroku scenariusza głównego Kolejne kroki wykonywane są w kolejności określonej przez numerację Przejście do scenariusza alternatywnego następuję w momencie, gdy akcja opisana w scenariuszu głównym nie może być zrealizowana Po wykonywaniu scenariusza alternatywnego następuje powrót do scenariusza głównego do ostatnio wykonywanego kroku (chyba, że w rozszerzeniu podano explicite krok do którego należy przejść) Przypadek użycia kończy się po wykonaniu ostatniego kroku scenariusza głównego lub w momencie napotkania kroku typu Koniec przypadku użycia Scenariusze alternatywne mogą być zagnieżdżane Przypadki użycia 14

15 Jak czytać przypadek użycia? (2) Przypadek użycia: Zakup napoju Aktor główny: Klient Scenariusz główny: 1. Klient wrzuca bilon do automatu 2. Klient wybiera rodzaj napoju 3. Automat stwierdza, że wartość bilonu odpowiada cenie wybranego napoju 4. Automat wydaje napój Scenariusze alternatywne: *a. Awaria automatu: *a1. Koniec przypadku użycia 3a. Cena wybranego napoju jest większa niż wartość wrzuconego bilonu: 3a1. Automat prosi o wrzucenie dodatkowego bilonu 3a2. Klient wrzuca dodatkowy bilon 3b. Cena wybranego napoju jest mniejsza niż wartości bilonu: 3b1. Automat zwraca resztę Przypadki użycia 15 Rozszerzenie odnosi się do wybranych punktów scenariusza głównego Scenariusz główny - kolejność wykonywania kroków zgodna z numeracją Rozszerzenie o charakterze asynchronicznym – może pojawić się w dowolnym momencie

16 Najczęściej spotykane konstrukcje scenariuszy przypadków użycia Sekwencja Iteracja Alternatywa Specjalizacja Rozszerzenie 16

17 Sekwencja Sekwencja – kroki wykonywane są po kolei, zgodnie z numeracją Każdy z kroków jest albo żądaniem aktora (np. Klient prosi …) albo akcją wykonywaną przez system (np. System wyświetla …) 17 Przypadek użycia: Pokaż dane produktu … Scenariusz główny: 1. Klient prosi system o pokazanie listy dostępnych produktów 2. System wyświetla listę dostępnych produktów 3. Klient wybiera produkt 4. System wyświetla dane produktu (nazwa, opis, cena)...

18 Iteracja Iteracja – wielokrotne wykonywanie pewnej grupy kroków Iterację zwykle oznacza się w postaci komentarza zawierającego warunek pętli (np. Kroki 1-3 powtarzane są do momentu aż ) 18 Przypadek użycia: Przeglądaj galerię zdjęć … Scenariusz główny: 1. Użytkownik wybiera galerię zdjęć 2. System wyświetla wszystkie zdjęcia z wybranej galerii 3. Użytkownik przegląda zdjęcia z wybranej galerii Kroki 1-3 powtarzane są do momentu, aż użytkownik znajdzie pożądaną galerie zdjęć lub określone zdjęcie …

19 Alternatywa Alternatywa – rozgałęzienie przebiegu na dwie lub więcej ścieżek o charakterze wykluczającym Alternatywa pojawia się wtedy, gdy istnieje potrzeba rozdzielenia przebiegu wskutek decyzji aktora lub w wyniku innych czynników (wyjątki, błędy, itp.) Scenariusz główny odzwierciedla zachowanie prowadzące do spełnienia oczekiwań aktora (Administrator zaktualizował dane produktu) Scenariusze alternatywne zwykle opisują zachowanie w sytuacji nadzwyczajnej (np. Błąd podczas zapisu danych) lub też w sytuacji, gdy aktor wybrał mniej oczekiwany wariant (np. Administrator odrzuca zmiany) 19 Przypadek użycia: Aktualizuj dane produktu … Scenariusz główny: 1. Administrator modyfikuje dane produktu (nazwa, opis, cena) 2. Administrator akceptuje zmiany 3. System zapisuje zmiany … Scenariusz alternatywny: 2a. Administrator odrzuca zmiany: 2a1. System anuluje zmiany … 3a. Błąd podczas zapisu danych: 3a1. System informuje o …

20 Specjalizacja Specjalizacja – uszczegółowienie pewnego kroku scenariusza Specjalizacja pojawia się wtedy, gdy istnieje kilka alternatywnych wariantów zachowania, każdy z nich prowadzi do osiągnięcia celu aktora i żaden nich nie być uznany za wyraźnie dominujący lub preferowany Scenariusz główny zawiera bardzo ogólny opis zachowania (np. Klient płaci a system realizuje płatność) Uszczegółowienie zachowania umieszcza się w scenariuszach alternatywnych (np. Płatność gotówką lub Płatność kartą) 20 Przypadek użycia: Obsługa sprzedaży … Scenariusz główny: 1. Kasjer rozpoczyna nową sprzedaż … 6. Klient płaci a system realizuje płatność … Scenariusz alternatywny: 6a. Płatność gotówką: 2a1. Kasjer przyjmuje gotówkę od klienta i … 6a. Płatność kartą: 3a1. Klient wprowadza PIN …

21 Rozszerzenie Rozszerzenie – możliwość wykonania pewnych dodatkowych akcji Rozszerzenie pojawia się wtedy, gdy scenariusz podstawowy ma być wzbogacony o pewne dodatkowe kroki, które jednak nie zawsze muszą wystąpić Scenariusz rozszerzenia może w pewnych sytuacjach ułatwić, przyspieszyć, a czasami nawet umożliwić realizację celu aktora Scenariusz rozszerzenia może być uruchomiony wskutek decyzji użytkownika (np. Opcjonalnie: Kupon Rabatowy) lub też w wyniku spełnienia pewnych warunków 21 Przypadek użycia: Obsługa sprzedaży … Scenariusz główny: 1. Kasjer rozpoczyna nową sprzedaż … 6. Klient płaci a system realizuje płatność … Scenariusz rozszerzenia: 6a. Opcjonalnie: Kupon rabatowy 2a1. Kasjer przyjmuje kupon rabatowy od klienta …

22 Uczestnik/Udziałowiec Uczestnik/Udziałowiec - ktoś lub coś, co uzyskuje korzyść w związku z realizacją przypadku użycia. Uczestnik nie musi wchodzić w interakcje z systemem, aby osiągnąć swój cel. Przykłady: Właściciel systemu Instytucj a nadzorcza Urząd skarbow y 22 Przypadki użycia

23 Aktor główny Aktor główny – kontaktuje się i wchodzi w interakcje z systemem, aby zrealizować swój cel. Aktor główny zwykle inicjuje wykonanie przypadku użycia. Aktora nie należy utożsamiać z konkretnymi osobami, aktor to pewna klasa osób, które w systemie odgrywają określone role Przykłady: Sprzedający Kupujący Urzędnik Zegar (powoduje uruchomienie jakiegoś przypadku użycia w określonym czasie lub po upływie określonego czasu 23 Przypadki użycia

24 Aktor pomocniczy Aktor pomocniczy – realizuje pewne zadania na żądanie systemu Przykłady: usługa sieciowa dostarczające określone dane, inny system informatyczny, z którym współpracuje nasz system 24 Przypadki użycia

25 Uczestnik/Udziałowiec uzyskuje korzyść z realizacji przypadku użycia Aktor Aktor główny wchodzi w interakcje z systemem, aby zrealizować swój cel Aktor pomocniczy realizuje pewne zadania na żądanie systemu 25 Przypadki użycia Aktorzy i uczestnicy

26 Gdzie szukać aktorów? Kto będzie korzystał z projektowanego systemu? Jakie inne systemy będą współpracować z projektowanym systemem? Kto będzie instalował, uruchamiał, konserwował projektowany system? Kto pobiera/dostarcza informacje systemowi 26 Przypadki użycia

27 Zadanie Problem: Projektujemy system informatyczny dla bankomatu. Ustalić, które elementy z poniższej listy są uczestnikami, aktorami głównymi, aktorami pomocniczymi lub też systemem projektowanym Bankomat Posiadacz karty Karta bankomatowa Bank Klawiatura Akcjonariusz banku Drukarka System informatyczny banku 27 Przypadki użycia

28 Rozwiązanie Bankomat – projektowany system Posiadacz karty – uczestnik, aktor główny Karta bankomatowa – nie jest aktorem ani uczestnikiem, bo karta nie czerpie korzyści z realizacji przypadku użycia Bank – nie jest aktorem, jest to otoczenie projektowanego systemu Klawiatura – nie jest aktorem, jest komponentem projektowanego systemu Akcjonariusz banku – uczestnik systemu Drukarka – nie jest aktorem, jest komponentem projektowanego systemu System informatyczny banku – aktor pomocniczy 28 Przypadki użycia

29 Cechy przypadku użycia Określa CO system (podsystem, klasa) ma robić, a nie JAK ma to robić Opisuje system z zewnętrznego punktu widzenia - punkt widzenia aktora, a nie systemu Jest kompletny - opisuje wszystkie możliwe scenariusze zachowania systemu w odpowiedzi na żądania jednego z uczestników systemu, zwanego aktorem głównym Scenariusz główny zawiera 3 do 9 kroków Jest łatwy do zrozumienia, również dla osób nie posiadających specjalistycznej wiedzy Zbiór przypadków użycia zawiera wszystkie możliwe sposoby na jakie system może być używany Przypadki użycia 29

30 Czego nie powinien zawierać p. u. Architektury systemu Elementów związanych z technologią Elementów interfejsu użytkownika Szczegółów realizacji Przypadki użycia 30

31 Etapy tworzenia przypadków użycia 1.Zidentyfikować aktorów i ich cele (zasada: Szerokość przed głębokością) 2.Utworzyć główne scenariusze 3.Zidentyfikować rozszerzenia 4.Utworzyć scenariusze rozszerzeń Przypadki użycia 31

32 Lista aktor-cel Przypadki użycia 32 AktorCel KlientSkładanie zamówienia Sprawdzanie stanu zamówienia Anulowanie zamówienia Przeglądanie oferty PracownikKompletowanie zamówienia Przygotowanie wysyłki Wystawianie faktury Przyjmowanie zwrotu towaru AdministratorZarządzanie użytkownikami Uruchamianie systemu

33 Wskazówki (1) Niepoprawnie: 1. W tym kroku klient wprowadza kod PIN Poprawnie: 1. Klient wprowadza kod PIN 33 Przypadki użycia Używaj prostych form gramatycznych

34 Wskazówki (2) Niepoprawnie: 1. Do systemu wprowadzono identyfikator i hasło Poprawnie: 1. Klient wprowadził identyfikator i hasło 34 Przypadki użycia Określ jasno, kto wykonuje dany krok

35 Wskazówki (3) Niepoprawnie: 1. System sprawdza, czy hasło jest poprawne. 2. Jeśli tak, wówczas system prezentuje użytkownikowi dostępne opcje Poprawnie: 1. System stwierdza, że hasło jest poprawne 2. System prezentuje użytkownikowi dostępne opcje 35 Przypadki użycia Stwierdzaj, że, a nie sprawdzaj, czy

36 Wskazówki (4) Niepoprawnie: 1. Użytkownik wprowadza dane osobowe. 2. System weryfikuje pozytywnie wprowadzone dane 3. Klient uruchamia usługę … Poprawnie: 1. Użytkownik wprowadza dane osobowe. 2. System weryfikuje pozytywnie wprowadzone dane 3. Użytkownik uruchamia usługę … 36 Przypadki użycia Nie używaj synonimów

37 Wskazówki (6) Niepoprawnie: 1. Użytkownik wprowadza imię 2. Użytkownik wprowadza nazwisko 3. Użytkownik wprowadza adres Poprawnie: 1. Użytkownik wprowadza dane osobowe 37 Przypadki użycia Nie twórz niepotrzebnych kroków

38 Wskazówki (7) Niepoprawnie: 1. Użytkownik klika na link dane osobowe 2. System wyświetla stronę html z formularzem danych osobowych Poprawnie: 1. Użytkownik wybiera opcję dane osobowe 2. System prezentuje formularz danych osobowych Przypadki użycia 38 Niezależność od technologii i GUI

39 Szablon przypadku użycia Identyfikator Nazwa Źródło wymagań Aktor główny Uczestnicy i interesy Zakres (projektowy) Poziom celu Wyzwalacz Warunki początkowe Warunki końcowe Minimalna gwarancja Gwarancja powodzenia Scenariusz główny Scenariusze alternatywne 39 Przypadki użycia

40 Identyfikator i źródło wymagań Identyfikator – unikalny oznaczenie dla przypadku, np. UC 2.1, PU Źródło wymagań – skąd pochodzi przypadek użycia (np. Specyfikacja wymagań pkt 4.2) lub osoba, która zdefiniowała wymaganie Przypadki użycia 40

41 Uczestnicy/Udziałowcy i ich interesy Uczestnicy/udziałowcy i ich interesy – lista uczestników przypadku użycia oraz tego, co chcą osiągnąć poprzez realizacje przypadku użycia Przykład: Przypadek użycia: Wybierz gotówkę Uczestnicy i interesy: (i) Klient chce wybrać gotówkę (ii) Właściciel bankomatu chce mieć potwierdzenie o wykonanej transakcji 41 Przypadki użycia

42 Zakres Zakres (projektowy) – określa, czy przypadek użycia dotyczy całego przedsiębiorstwa, jednostki organizacyjnej, komórki, czy też systemu informatycznego, fragmentu tego systemu Przykład: Przypadek użycia: Złóż zamówienie Zakres: Podsystem zamówienia Przypadek użycia: Organizacja sprzedaży Zakres: Dział sprzedaży 42 Przypadki użycia

43 Poziomy celu Poziom celu - wyróżnia się 3 poziomy celów: poziom streszczenia (biznesowy) poziom celu użytkownika poziom podfunkcji 43 Przypadki użycia

44 Poziom streszczenia (biznesowy) Obejmuje przypadki użycia, których główny cel składa się z wielu celów cząstkowych Stanowią kontekst dla przypadków użycia niższych poziomów Charakteryzują się wieloposiedzeniowością, polegająca na tym, że cel nie jest realizowany w jednym etapie, tj. w trakcie jednego ciągu interakcji z systemem Czas trwania streszczających przypadków użycia jest o wiele dłuższy niż czas trwania przypadków użycia na poziomie celu użytkownika – może wynosić od kilku godzin do nawet kilku lat Przypadki użycia na poziomie streszczenia opisują zazwyczaj pewien proces biznesowy, w którym występuje wielu aktorów 44 Przypadki użycia

45 Poziom streszczenia – przykłady (1) Sklep internetowy Przypadek użycia: Sprzedaż towarów Poziom celu: Streszczenie Komentarz: Na przypadek użycia składają się następujące przypadki niższego poziomu: (i) Składanie zamówienia, realizowane przez klienta, (ii) Przygotowanie towarów, realizowane przez dział zamówień i polegające na zebraniu wszystkich zamawianych produktów (iii) Wysyłka produktów, realizowane z kolei przez dział wysyłek we współpracy z firmą kurierską lub pocztą 45 Przypadki użycia

46 Poziom streszczenia – przykłady (2) System aukcyjny Przypadek użycia: Zakup przedmiotu na licytacji Poziom celu: Streszczenie Komentarz: Internauta licytuje zazwyczaj wiele razy zanim uda mu się wygrać licytację. Proces ten jest rozłożony w czasie. Każda z takich licytacji stanowi jedno posiedzenie Przypadki użycia 46

47 Poziom celu użytkownika Przypadki użycia na tym poziomie opisują sekwencje czynności, po wykonaniu której użytkownik systemu uzyska jakąś korzyść Tego typu przypadki użycia charakteryzują się jednoposiedzeniowością - użytkownik systemu po wykonaniu ciągu interakcji z system osiąga jakąś korzyść, przy czym żaden z pośrednich kroków nie stanowi dla użytkownika wartości samej w sobie Poziom celu użytkownika jest tym poziomem, na którym powinien się skupić analityk, bowiem tego typu przypadki dostarczają najwięcej wartościowych informacji dla projektanta systemu Grupa przypadków na poziomie celu użytkownika jest najliczniejsza w całym projekcie systemu 47 Przypadki użycia

48 Poziom celu użytkownika - Przykład Bankomat Przypadek użycia: Wybierz gotówkę Poziom Celu: Użytkownika Komentarz: Wybierając gotówkę z bankomatu wykonywane są m.in. takie czynności jak: Weryfikacja karty, Weryfikacja PIN-u, itd. Żadna z tych czynności nie jest celem użytkownika - jest jedynie środkiem do realizacji celu głównego, jakim jest wypłata gotówki. Nietrudno zauważyć, że przypadek użycia Wypłać gotówkę spełnia warunek jednego posiedzenia: nie można bowiem włożyć karty, wprowadzić PIN i zgłosić się za kilka dni po odbiór gotówki 48 Przypadki użycia

49 Poziom podfunkcji Obejmuje przypadki użycia, które same w sobie nie stanowią wartości dla użytkownika – są jedynie środkiem do uzyskania celu Liczba kroków w tego typu przypadkach jest zazwyczaj nieduża Wyodrębnienie podfunkcji w postaci nowego przypadku użycia zwykle ma na celu uproszczenie przypadku głównego lub wykorzystanie wyodrębnionego zachowania w kilku innych przypadkach użycia Przypadki użycia 49

50 Poziom podfunkcji - przykłady Loguj się do systemu Wyślij powiadomienie Komentarz: Tego typu operacje nie stanowią wartości samej w sobie. Logujemy się do sytemu, aby np. sprawdzić saldo konta – i to stanowi pewną wartość dla użytkownika. 50 Przypadki użycia

51 Poziomy celu - diagram Przypadki użycia 51

52 Biznesowe a systemowe przypadki użycia Biznesowy przypadek użycia: Zakres - zakresem jest całe przedsiębiorstwo lub jego dział, komórka, etc. Poziom celu - cel przypadku użycia jest realizowany wieloposiedzeniowo Systemowy przypadek użycia: Zakres - zakresem jest system lub jego cześć (podsystem, moduł, etc.) Poziom celu - aktor realizuje swój cel w trakcie jednej sesji Przypadki użycia 52

53 Warunki początkowe Określają stan systemu w momencie rozpoczęcia przypadku użycia Spełnienie warunków początkowych leży w gestii systemu System nie pozwoli na rozpoczęcie przypadku użycia, jeśli warunek początkowy nie jest spełniony Najczęściej w tej sekcji umieszcza się informację o wykonaniu jakiegoś innego przypadku, od którego zależy możliwość wykonanie danego przypadku użycia Przykład: Warunek początkowy: Użytkownik jest zalogowany 53 Przypadki użycia

54 Warunki końcowe Określają stan systemu po wykonaniu przypadku użycia Istnieją dwa rodzaje warunków końcowych: Minimalna gwarancja Gwarancja powodzenia 54 Przypadki użycia

55 Minimalna gwarancja Stan systemu po ukończeniu przypadku użycia, niezależnie od realizowanego scenariusza Przykłady: Minimalna gwarancja: Dziennik systemowy zawiera wpis o dokonanej transakcji, pozwalający odtworzyć przebieg zdarzeń Minimalna gwarancja: Brak zmian w systemie Przypadki użycia 55

56 Gwarancja powodzenia Stan systemu po ukończeniu scenariusza głównego W tej sekcji należy opisać w jaki sposób zrealizowano cele wszystkich uczestników Pomocne w tej kwestii może być pytanie: Co sprawi, że uczestnik będzie niezadowolony po ukończeniu głównego scenariusza? Lista zaprzeczeń odpowiedzi na powyższe pytanie stanowi gwarancje powodzenia Przykład: Przypadek użycia: Wypłać gotówkę Gwarancją powodzenia: (i) Bankomat wydał gotówkę w kwocie wnioskowanej przez klienta (ii) Stan konta klienta został pomniejszony o kwotę równą wnioskowanej kwocie Przypadki użycia 56

57 Wyzwalacz Określa zdarzenie, które powoduje rozpoczęcie przypadku użycia Czasami wyzwalacz poprzedza pierwszy krok przypadku użycia, czasami jest pierwszym krokiem Przykłady: Wyzwalacz: Klient wkłada kartę do bankomatu Wyzwalacz: Recepcjonistka odbiera telefon od klienta w sprawie reklamacji 57 Przypadki użycia

58 Przypadek użycia - przykład Nazwa: Wybierz gotówkę Aktor główny: Klient Uczestnicy i interesy: Klient chce wybrać gotówkę Właściciel bankomatu chce mieć potwierdzenie o wykonanej transakcji Zakres: Bankomat Poziom: Cel użytkownika Warunki początkowe: Bankomat jest sprawny i zawiera gotówkę Minimalna gwarancja: Dziennik systemowy zawiera informacje, pozwalające odtworzyć sekwencje wszystkich działań Gwarancja powodzenia: Bankomat wydał gotówkę w kwocie wnioskowanej przez klienta, Stan konta klienta został pomniejszony o kwotę równą wnioskowanej kwocie Wyzwalacz: Klient wkłada kartę do bankomatu Główny scenariusz: … Rozszerzenia: … 58 Przypadki użycia

59 Notacja UML – podstawowe symbole Przypadki użycia 59 SymbolZnaczenie Aktor Przypadek użycia Asocjacja – zachodzi pomiędzy aktorem a przypadkiem użycia Zawieranie – zachodzi pomiędzy przypadkami użycia Rozszerzenie – zachodzi pomiędzy przypadkami użycia Generalizacja – zachodzi pomiędzy przypadkami użycia lub pomiędzy aktorami Nazwa przypadku użycia >

60 Generalizacja aktorów Generalizacja - relacja miedzy aktorem ogólniejszym a specjalizowanym Aktor specjalizowany może wykonać wszystkie przypadki użycia aktora ogólniejszego, ale nie odwrotnie Przypadki użycia 60

61 Generalizacja aktorów - przykład Przypadki użycia 61

62 Zależności między przypadkami użycia Notacja UML dopuszcza 3 rodzaje zależności między przypadkami użycia: zawieranie rozszerzenie generalizacja/specjalizacja 62 Przypadki użycia

63 Zawieranie Związek zawierania oznacza, że przypadek bazowy wywołuje inny przypadek użycia (zwany przypadkiem zawieranym ) w określonym miejscu Związku zawierania używa się w sytuacji, gdy pewna sekwencja kroków jest wspólna dla kilku przypadków użycia, bądź też wtedy, gdy przypadek użycia jest bardzo złożony W przypadku bazowym i przypadku zawieranym występują ci sami aktorzy Związek zawierania oznacza się stereotypem > 63 Przypadki użycia

64 Zawieranie - przykład 64 Przypadki użycia UC1: Złóż zamówienie Poziom: Cel Użytkownika Scenariusz główny: 1. Użytkownik przegląda produkty UC3. Przeglądaj produkty 2. Klient dodaje produkt do koszyka 3. System umieszcza produkt w koszyku i podlicza zawartość koszyka … UC3: Przeglądaj produkty Poziom: Cel użytkownika Scenariusz główny: 1. Klient prosi system o pokazanie listy produktów 2. System wyświetla listę produktów 3. Klient wybiera jeden produkt 4. System wyświetla szczegółowe dane o produkcie …

65 Rozszerzenie Związek rozszerzenia oznacza, że przypadek bazowy może w określonym kroku wywołać inny przypadek, zwany przypadkiem rozszerzającym Związku rozszerzenia używa się do modelowania sytuacji, gdzie istnieje pewien typowy scenariusz oraz dodatkowe czynności, które mają charakter opcjonalny Rozszerzenie zostało pomyślane jako sposób na dodanie nowej funkcjonalności, bez ingerencji w pierwotną treść przypadku użycia W przypadku bazowym i rozszerzeniu występują ci sami aktorzy Związek rozszerzenia oznacza się stereotypem > 65 Przypadki użycia

66 Rozszerzenie - przykład 66 Przypadki użycia UC1: Edytuj dokument Scenariusz główny: 1. Użytkownik wybiera dokument do edycji 2. System otwiera wybrany dokument 3.Użytkownik edytuje wybrany dokument 4.Użytkownik prosi system o zapisanie dokumentu Scenariusze alternatywne: 2a. Dokument nie może być otwarty: 2a1. … Punkty rozszerzenia: 3a Opcja sprawdzanie pisowni: UC3. Sprawdź pisownie 3b Opcja synonimy: UC4. Znajdź synonim UC3: Sprawdź pisownię Warunek początkowy: Dokument, dla którego ma być sprawdzana pisownia jest otwarty (UC1 Edytuj dokument) Wyzwalacz: Użytkownik wybrał opcję sprawdzania pisowni Scenariusz główny: 1. System sprawdza pisownie 2. System prezentuje użytkownikowi listę błędów i propozycję poprawy 3. Użytkownik akceptuje propozycje poprawy błędów

67 Generalizacja Oznacza sytuacje, kiedy jeden przypadek użycia jest specjalizowaną wersją innego przypadku użycia Przypadek specjalizowany dziedziczy całą sekwencje kroków po przypadku bazowym Kroki odziedziczone po przypadku bazowym mogą być zmieniane, usuwane; można również dodawać nowe kroki W przypadku specjalizowanym mogą występować inni aktorzy niż w przypadku bazowym 67 Przypadki użycia

68 Generalizacja - przykład Przypadki użycia 68 UC1: Rezerwacja pokoju Scenariusz główny: 1. Rezerwujący przegląda ofertę i wybiera pokój 2. Rezerwujący prosi system o rezerwacje wybranego pokoju 3. System rezerwuje wybrany pokój 4. System wystawia potwierdzenie rezerwacji UC1.1: Rezerwacja przez WWW Scenariusz główny: 1.1. Internauta prosi system o pokazanie listy pokoi 1.2. System wyświetla listę pokoi 1.3. Internauta wybiera pokój 1.4. System pokazuje szczegółowe dane pokoju 2-4 Tak jak w przypadku generalizującym UC1.2: Rezerwacja telefoniczna Scenariusz główny: 1.1. Recepcjonistka odbiera telefon od klienta… 1.2. Recepcjonistka prosi system o wyszukanie pokoju spełniającego kryteria klienta 1.3. System wyszykuje pokój spełniający kryteria 2-4 Tak jak w przypadku generalizującym

69 Pakiet Forma organizacji przypadków użycia Obejmuje przypadki użycia logicznie powiązane ze sobą, tzn. posiadające tego samego aktora, dotyczące tego samego problemu (biznesowego przypadku użycia), itp. Przypadki użycia 69

70 Pakiet - przykład Przypadki użycia 70

71 Instancja przypadku użycia Instancja aktora Przypadki użycia 71 Przypadek użycia: Zakup napoju Aktor główny: Klient Główny scenariusz: 1. Klient wrzuca bilon do automatu 2. Klient wybiera rodzaj napoju 3. Automat stwierdza, że wartość bilonu odpowiada cenie wybranego napoju 4. Automat wydaje napój Scenariusze alternatywne: *a. Awaria automatu: *a1. Koniec przypadku użycia 3a. Cena wybranego napoju jest większa niż wartość wrzuconego bilonu: 3a1. Automat prosi o wrzucenie dodatkowego bilonu 3a2. Klient wrzuca dodatkowy bilon 3b. Cena wybranego napoju jest mniejsza niż wartości bilonu: 3b1. Automat zwraca resztę Scenariusz Jana 1. Jan wrzuca bilon do automatu przy ul. Szewskiej 2. Jan wybiera rodzaj napoju *a. Awaria automatu przy ul. Szewskiej: *a1. Koniec przypadku użycia Scenariusz Anny 1. Anna wrzuca bilon do automatu przy ul. Szewskiej 2. Anna wybiera rodzaj napoju 3. Automat przy ul. Szewskiej stwierdza, że wartość bilonu odpowiada cenie wybranego napoju 4. Automat przy ul. Szewskiej wydaje napój Przypadek użycia: Zakup napoju Aktor: Klient Instancja przypadku użycia - konkretny scenariusz Instancja aktora – konkretna osoba wykonującą instancję przypadku użycia

72 Literatura Alistair Cockburn: Jak pisać efektywne przypadki S. Adolph, P. Bramble, A Cockburn, A Pols: Patterns for effective use cases ria_oprogramowania ria_oprogramowania Przypadki użycia 72


Pobierz ppt "Specyfikacja wymagań Przypadki użycia. Proces wytwarzania oprogramowania Przypadki użycia 2 Co system będzie robił (zebranie i analiza wymagań) Analiza."

Podobne prezentacje


Reklamy Google