Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Adam Grobler Co istnieje/Powszechniki2 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Adam Grobler Co istnieje/Powszechniki2 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje."— Zapis prezentacji:

1 Adam Grobler

2 Co istnieje/Powszechniki2 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje.

3 Co istnieje/Powszechniki3 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje. Nawet gdyby coś istniało, nie dałoby się poznać.

4 Co istnieje/Powszechniki4 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje. Nawet gdyby coś istniało, nie dałoby się poznać. Nawet gdyby coś istniało i dało się poznać, nie dałoby się nic o tym powiedzieć.

5 Co istnieje/Powszechniki5 Główne problemy filozofii teoretycznej: Co istnieje? Co (i skąd) można wiedzieć? Dzięki czemu słowa coś znaczą?

6 Co istnieje/Powszechniki6 Główne problemy filozofii teoretycznej: Co istnieje? Co (i skąd) można wiedzieć? Dzięki czemu słowa coś znaczą? Ontologia Epistemologia Logika

7 Co istnieje/Powszechniki7 Główne działy filozofii teoretycznej: Ontologia (metafizyka) –ont = byt; –metafizyka = to, co następuje po fizyce

8 Co istnieje/Powszechniki8 Główne działy filozofii teoretycznej: Ontologia (metafizyka) –ont = byt; –metafizyka = to, co następuje po fizyce Epistemologia (teoria poznania) –episteme = wiedza

9 Co istnieje/Powszechniki9 Główne działy filozofii teoretycznej: Ontologia (metafizyka) –ont = byt; –metafizyka = to, co następuje po fizyce Epistemologia (teoria poznania) –episteme = wiedza Logika (szeroko pojęta: semiotyka, semantyka, filozofia języka…) –logos = słowo

10 Co istnieje/Powszechniki10 Natura pytań filozoficznych: Odpowiedź wydaje się oczywista, a nie jest. Są bardziej abstrakcyjne od pytań naukowych. Domagają się odpowiedzi uzasadnionych.

11 Co istnieje/Powszechniki11 Natura pytań filozoficznych: Odpowiedź wydaje się oczywista, a nie jest. Są bardziej abstrakcyjne od pytań naukowych. Domagają się odpowiedzi uzasadnionych. Filozofia różni się od: wiedzy potocznej; –zdrowego rozsądku (common sense);

12 Co istnieje/Powszechniki12 Natura pytań filozoficznych: Odpowiedź wydaje się oczywista, a nie jest. Są bardziej abstrakcyjne od pytań naukowych. Domagają się odpowiedzi uzasadnionych. Filozofia różni się od: wiedzy potocznej; –zdrowego rozsądku (common sense); nauki;

13 Co istnieje/Powszechniki13 Natura pytań filozoficznych: Odpowiedź wydaje się oczywista, a nie jest. Są bardziej abstrakcyjne od pytań naukowych. Domagają się odpowiedzi uzasadnionych. Filozofia różni się od: wiedzy potocznej; –zdrowego rozsądku (common sense); nauki; religii i światopoglądu

14 Co istnieje/Powszechniki14 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne?krasnoludki, Zagłoba

15 Co istnieje/Powszechniki15 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne? Teoretyczne przedmioty nauki? krasnoludki, Zagłoba elektrony, geny, dominacja, introwersja

16 Co istnieje/Powszechniki16 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne? Teoretyczne przedmioty nauki? Przedmioty abstrakcyjne? krasnoludki, Zagłoba elektrony, geny, dominacja, introwersja liczby, białość, sprawiedliwość, białość,

17 Co istnieje/Powszechniki17 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne? Teoretyczne przedmioty nauki? Przedmioty abstrakcyjne? Powszechniki (uniwersalia)? krasnoludki, Zagłoba elektrony, geny, dominacja, introwersja liczby, białość, sprawiedliwość, białość, Człowiek

18 Co istnieje/Powszechniki18 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne? Teoretyczne przedmioty nauki? Przedmioty abstrakcyjne? Powszechniki (uniwersalia)? Przedmioty potocznego doświadczenia? krasnoludki, Zagłoba elektrony, geny, dominacja, introwersja liczby, białość, sprawiedliwość, białość, Człowiek to-oto drzewo, zwierzę, krzesło

19 Co istnieje/Powszechniki19 Co istnieje? Przedmioty fikcyjne? Teoretyczne przedmioty nauki? Przedmioty abstrakcyjne? Powszechniki (uniwersalia)? Przedmioty potocznego doświadczenia? Dusze (umysły)? krasnoludki, Zagłoba elektrony, geny, dominacja, introwersja liczby, białość, sprawiedliwość, białość, Człowiek to-oto drzewo, zwierzę, krzesło

20 Co istnieje/Powszechniki20 Problem początku (zasady bytu, arche): Przedmioty zmysłowe powstają i giną. Mogłyby w ogóle nie istnieć. Musi zatem istnieć jakiś początek bytu, który nie powstaje, ani nie ginie.

21 Co istnieje/Powszechniki21 Problem początku Tales z Miletu ( pne) Teza: początkiem bytu jest woda. Źródło:

22 Co istnieje/Powszechniki22 Problem początku Tales z Miletu ( pne) Teza: początkiem bytu jest woda. Źródło: Problem: woda jest jedną z rzeczy zmysłowych, nie może być początkiem.

23 Co istnieje/Powszechniki23 Problem początku Anaksymander ( pne) Teza: początkiem bytu jest bezkres (apeiron).

24 Co istnieje/Powszechniki24 Problem początku Anaksymander ( pne) Teza: początkiem bytu jest bezkres (apeiron). Ogólna zasada wyjaśniania: wyjaśniać jawne przez niejawne (znane przez nieznane) Źródło: Wikipedia

25 Co istnieje/Powszechniki25 Problem początku Anaksymenes (ok pne) Teza: początkiem bytu jest powietrze.

26 Co istnieje/Powszechniki26 Problem początku Anaksymenes (ok pne) Teza: początkiem bytu jest powietrze. Argument: –powietrze jest niejawne, –lecz może działać.

27 Co istnieje/Powszechniki27 Problem tożsamości i zmiany: Co się zmienia, staje się czymś innym, niż było. Zatem przestaje istnieć.

28 Co istnieje/Powszechniki28 Problem tożsamości i zmiany: Co się zmienia, staje się czymś innym, niż było. Zatem przestaje istnieć. Przedmioty zmysłowe wciąż się zmieniają. Ledwie zaistnieją, przestają istnieć. Zatem nie istnieją.

29 Co istnieje/Powszechniki29 Wariabilizm Heraklit z Efezu (ok pne) zmienność (ogień) jest zasadą bytu. Źródło: sl.wikipedia.org panta rhei = wszystko płynie

30 Co istnieje/Powszechniki30 Wariabilizm Heraklit z Efezu (ok pne) zmienność (ogień) jest zasadą bytu. Źródło: sl.wikipedia.org panta rhei = wszystko płynie Problem: o czym można orzec, że się zmieniło, jeżeli zmiana jest utratą tożsamości?

31 Co istnieje/Powszechniki31 Podstawowa zasada ontologiczna: istnieje to, i tylko to, co jest identyczne ze sobą. istnieć = zachowywać tożsamość

32 Co istnieje/Powszechniki32 Eleatyzm Parmenides z Elei (ok pne) Teza: istnieje jeden, wieczny i niezmienny Byt; zmienne, przemijające i wielorakie zjawiska są tylko Pozorem. Parmenides Rafaella

33 Co istnieje/Powszechniki33 Eleatyzm Argument: Tylko to, co jest, istnieje; Byt jest, Niebytu nie ma. Byt nie mógł powstać, bo nie mógł powstać ani z Bytu, ani z Niebytu. Byt nie może przestać być, bo nic może go unicestwić. Byt jest jedyny, bo to, co istnieje jest identyczne z tym, co istnieje. Byt nie może zmienić się ani w Byt, ani w Niebyt.

34 Co istnieje/Powszechniki34 Eleatyzm Problemy: Konflikt rozumu i doświadczenia.

35 Co istnieje/Powszechniki35 Eleatyzm Problemy: Konflikt rozumu i doświadczenia. Jak wyjaśnić związek między Bytem i Pozorem?

36 Co istnieje/Powszechniki36 Podważenie eleatyzmu Argument Gorgiasza ( pne): Gdzie Byt istnieje? Nie może istnieć w Bycie, bo nic nie istnieje w sobie samym.

37 Co istnieje/Powszechniki37 Podważenie eleatyzmu Argument Gorgiasza ( pne): Gdzie Byt istnieje? Nie może istnieć w Bycie, bo nic nie istnieje w sobie samym. Nie może istnieć w Niebycie, bo Niebytu nie ma. Byt nie istnieje nigdzie. Zatem nic nie istnieje. Źródło: TVP

38 Co istnieje/Powszechniki38 Atomizm Demokryt z Abdery ( pne) Istnieją wieczne i niezmienne atomy (byt) oraz próżnia (niebyt) Rzeczy są skupiskami atomów Źródło: staff.amu.edu.pl Atomy różnią się między sobą wielkością i kształtem Dlatego rzeczy są zróżnicowane Atomy są w ruchu, skutkiem zderzeń łączą się i rozdzielają Dlatego rzeczy się zmieniają

39 Co istnieje/Powszechniki39 Atomizm Demokryt z Abdery ( pne) Istnieją wieczne i niezmienne atomy (byt) oraz próżnia (niebyt) Rzeczy są skupiskami atomów Źródło: staff.amu.edu.pl Atomy różnią się między sobą wielkością i kształtem Dlatego rzeczy są zróżnicowane Atomy są w ruchu, skutkiem zderzeń łączą się i rozdzielają Dlatego rzeczy się zmieniają Czy Demokryt zmyślił to, co dzięki nauce dziś wiadomo?

40 Co istnieje/Powszechniki40 Krótka historia pojęcia atomu I Rozkwit i upadek atomizmu jako ateizmu (I w.) Przypomnienie atomizmu w XV, a potem w XVII w. Nieudana próba wyjaśnienia barw światła (Newton) Prawo stałych stosunków wagowych (Proust 1799) Teoria atomistyczna Johna Daltona (1803)

41 Co istnieje/Powszechniki41 Krótka historia pojęcia atomu I Rozkwit i upadek atomizmu jako ateizmu (I w.) Przypomnienie atomizmu w XV, a potem w XVII w. Nieudana próba wyjaśnienia barw światła (Newton) Prawo stałych stosunków wagowych (Proust 1799) Teoria atomistyczna Johna Daltona (1803) Czy Dalton dowiedział się o atomach czegoś, czego Demokryt nie wiedział?

42 Co istnieje/Powszechniki42 Nauka a metafizyka Obie mają na celu teoretyczne wyjaśnienie doświadczenia

43 Co istnieje/Powszechniki43 Nauka a metafizyka Obie mają na celu teoretyczne wyjaśnienie doświadczenia Teorie naukowe, inaczej niż metafizyczne, są wrażliwe na świadectwa empiryczne

44 Co istnieje/Powszechniki44 Nauka a metafizyka Obie mają na celu teoretyczne wyjaśnienie doświadczenia Teorie naukowe, inaczej niż metafizyczne, są wrażliwe na świadectwa empiryczne Teorie metafizyczne są wrażliwe na argumenty rozumowe (analizę pojęć)

45 Co istnieje/Powszechniki45 Nauka a metafizyka Obie mają na celu teoretyczne wyjaśnienie doświadczenia Teorie naukowe, inaczej niż metafizyczne, są wrażliwe na świadectwa empiryczne Teorie metafizyczne są wrażliwe na argumenty rozumowe (analizę pojęć) Metafizyka dostarcza pojęć nauce

46 Co istnieje/Powszechniki46 Krótka historia pojęcia atomu II Prawo prostych stosunków objętościowych (Gay-Lussac 1808) Hipoteza równej liczby cząstek w próbce gazu o danej objętości (Avogadra 1811) Wyznaczenie ciężarów atomowych jako liczb całkowitych (Prout 1815) Hipoteza składalności atomów z atomów wodoru Odkrycie promieni katodowych (Crookes 1876) i kanalikowych

47 Co istnieje/Powszechniki47 Krótka historia pojęcia atomu III Odkrycia kolejnych cząstek elementarnych: neutron (Rutherford 1919) pozyton (1933) itd. mezon pi (Yukawa 1935) itd. Hipoteza kwarków (Gell-Mann 1964)

48 Co istnieje/Powszechniki48 Inne pojęcia o rodowodzie filozoficznym pierwiastek, siła, presja społeczna, stres, zasada zachowania (np. energii), prawo przyrody

49 Co istnieje/Powszechniki49 Rzut oka na filozofię indyjską Upaniszady ( pne): Teoria reinkarnacji (samsara = krąg wcieleń) Tożsamość atman z Brahman (jaźni z bytem absolutnym) Idea wyzwolenia z kręgu wcieleń (moksza), ucieczki od świata Przyczynowość moralna (karma)

50 Co istnieje/Powszechniki50 Rzut oka na filozofię chińską tao = nieokreślone, nieskończone, niezmienne, chaos i forma zarazem punkt wyjścia i powrotu wszelkiego bytu, idea przystosowania się do świata Konfucjusz ( pne): zasada miary Filozofia księgi, a nie publicznego dyskursu

51 Co istnieje/Powszechniki51 Sokratejska a demokrytejska koncepcja filozofii Sokrates ( p.n.e.): poznaj samego siebie Główne działy filozofii praktycznej (praxis = działalność): etyka (ethos = postępowanie) polityka (polis = państwo) estetyka (esthesis = doznanie)

52 Co istnieje/Powszechniki52 Relatywizm sofistów sophia = mądrość Protagoras ( p.n.e.): człowiek jest miarą wszechrzeczy

53 Co istnieje/Powszechniki53 Relatywizm sofistów sophia = mądrość Protagoras ( p.n.e.): człowiek jest miarą wszechrzeczy –relatywizm poznawczy –relatywizm moralny

54 Co istnieje/Powszechniki54 Relatywizm sofistów sophia = mądrość Protagoras ( p.n.e.): człowiek jest miarą wszechrzeczy –relatywizm poznawczy –relatywizm moralny Dobro: przedmiot abstrakcyjny

55 Co istnieje/Powszechniki55 Idee Platon ( p.n.e.): idee = wieczne, niezmienne przedmioty myśli

56 Co istnieje/Powszechniki56 Idee Platon ( p.n.e.): idee = wieczne, niezmienne przedmioty myśli Dobro, białość, kulistość, człowiek, koń

57 Co istnieje/Powszechniki57 Idee Platon ( p.n.e.): idee = wieczne, niezmienne przedmioty myśli Dobro, białość, kulistość, człowiek, koń Idee odbijają się w rzeczach zmysłowych; rzeczy zmysłowe są cieniami idei

58 Co istnieje/Powszechniki58 Mit jaskini

59 Co istnieje/Powszechniki59 Mit jaskini Matematyka jedyną nauką, o pozorach można mieć tylko mniemanie.

60 Co istnieje/Powszechniki60 Idee Podsumowanie zalet teorii idei: rozwiązanie problemu tożsamości rozwiązanie problemu związku Bytu z Pozorem rozwiązanie problemu zmiany: idee odbijają się w rzeczach ze zmienną intensywnością objaśnienie doświadczenia moralnego i estetycznego dostarczenie tła metafizycznego przyszłym teoriom pola

61 Co istnieje/Powszechniki61 Arystoteles ze Stagiry ( p.n.e.) Argument trzeci człowiek: przyczyna tego, co wspólne wszystkim ludziom, leży poza nimi;

62 Co istnieje/Powszechniki62 Arystoteles ze Stagiry ( p.n.e.) Argument trzeci człowiek: przyczyna tego, co wspólne wszystkim ludziom, leży poza nimi; jest ideą człowieka (drugim człowiekiem) – jak sądzi Platon; Idea człowieka = drugi człowiek Idea żyrafy

63 Co istnieje/Powszechniki63 Argument trzeci człowiek (c.d.): co jest przyczyną tego, co wspólne ludziom i idei człowieka? Idea człowieka = drugi człowiek Idea żyrafy

64 Co istnieje/Powszechniki64 Argument trzeci człowiek (c.d.): co jest przyczyną tego, co wspólne ludziom i idei człowieka? jeżeli leży ona poza pierwszym i drugim człowiekiem; to jest trzecim człowiekiem; Idea człowieka = drugi człowiek Idea żyrafy trzeci człowiek trzecia żyrafa

65 Co istnieje/Powszechniki65 Argument trzeci człowiek (c.d.): jeżeli jest trzeci człowiek; to jest czwarty Idea człowieka = drugi człowiek Idea żyrafy trzeci człowiek trzecia żyrafa czwarty człowiek

66 Co istnieje/Powszechniki66 Argument trzeci człowiek (c.d.): jeżeli jest trzeci człowiek; to jest czwarty i następni; Idea człowieka = drugi człowiek Idea żyrafy trzeci człowiek trzecia żyrafa czwarty człowiek

67 Co istnieje/Powszechniki67 Argument trzeci człowiek (c.d.): i następni… Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

68 Co istnieje/Powszechniki68 Argument trzeci człowiek (c.d.): Powstaje regres w nieskończoność Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

69 Co istnieje/Powszechniki69 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

70 Co istnieje/Powszechniki70 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

71 Co istnieje/Powszechniki71 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

72 Co istnieje/Powszechniki72 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek czwarty człowiek

73 Co istnieje/Powszechniki73 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek trzeci człowiek

74 Co istnieje/Powszechniki74 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny Idea człowieka = drugi człowiek

75 Co istnieje/Powszechniki75 Argument trzeci człowiek (c.d.): Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny

76 Co istnieje/Powszechniki76 Hylemorfizm Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny substancja = materia + forma

77 Co istnieje/Powszechniki77 Hylemorfizm Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny substancja = materia + forma idee są domniemanymi przyczynami form Idea człowieka

78 Co istnieje/Powszechniki78 Hylemorfizm Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny substancja = materia + forma idee są domniemanymi przyczynami form idee są przed rzeczą (jeśli są), formy są w rzeczy Idea człowieka

79 Co istnieje/Powszechniki79 Hylemorfizm Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny substancja = materia + forma idee są domniemanymi przyczynami form idee są przed rzeczą (jeśli są), formy są w rzeczy forma jest tym, co ogólne w rzeczy Idea człowieka

80 Co istnieje/Powszechniki80 Hylemorfizm Rozwiązanie: to, co wspólne wszystkim ludziom, nie ma zewnętrznej przyczyny substancja = materia + forma idee są domniemanymi przyczynami form idee są przed rzeczą (jeśli są), formy są w rzeczy forma jest tym, co ogólne w rzeczy materia jest tym, co indywidualne, jest zasadą tożsamości; Idea człowieka

81 Co istnieje/Powszechniki81 Hylemorfizm Zmiana: Materia traci jedną O

82 Co istnieje/Powszechniki82 Hylemorfizm Zmiana: Materia traci jedną a przybiera inną formę

83 Co istnieje/Powszechniki83 Hylemorfizm Unicestwienie:

84 Co istnieje/Powszechniki84 Hylemorfizm Unicestwienie: utrata formy substancjalnej

85 Co istnieje/Powszechniki85 Hylemorfizm rozwiązanie problemu stałego podłoża zmiany rozwinięcie idei metafizycznych stojących za prawami zachowania

86 Co istnieje/Powszechniki86 Problem powszechników (uniwersaliów) Realizm –skrajny (Platon) –umiarkowany (Arystoteles)

87 Co istnieje/Powszechniki87 Problem powszechników (uniwersaliów) Realizm –skrajny (Platon) –umiarkowany (Arystoteles) Nominalizm –umiarkowany (konceptualizm) –skrajny

88 Co istnieje/Powszechniki88 Problem powszechników (uniwersaliów) Realizm –skrajny (Platon) –umiarkowany (Arystoteles) Brzytwa Ockhama: nie mnożyć bytów ponad potrzebę Nominalizm –umiarkowany (konceptualizm) –skrajny

89 Co istnieje/Powszechniki89 Problem powszechników (uniwersaliów) Realizm –skrajny (Platon) –umiarkowany (Arystoteles) Brzytwa Ockhama: nie mnożyć bytów ponad potrzebę Nominalizm –umiarkowany (konceptualizm) –skrajny Idee ogólne są sprzeczne (Berkeley)


Pobierz ppt "Adam Grobler Co istnieje/Powszechniki2 Co istnieje? Gorgiasz z Leonitoi (V w. pne): Nic nie istnieje."

Podobne prezentacje


Reklamy Google