Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pegaz zdębiał, czyli warsztaty skutecznego tworzenia tekstów 10. Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Pegaz zdębiał, czyli warsztaty skutecznego tworzenia tekstów 10. Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego."— Zapis prezentacji:

1 Pegaz zdębiał, czyli warsztaty skutecznego tworzenia tekstów 10. Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje: środa , pok. 1

2 2 ELEMENTARZ LIMERYSTYKI POLSKIEJ

3 3 Wstęp Zakładam, że: –dzieło sztuki to produkt rzemiosła (= rzecz po coś; ale równie ważne: jaka jest), –rzemiosło to sieć ograniczeń (konwencja), –rzemiosło to wyciśnięcie maksimum z tworzywa, –dobry rzemieślnik wie o tworzywie wszystko, –odbiorca ma nie widzieć ani ograniczeń, ani wyciskania. NB: na tym polega Mozart...

4 4 Klasyka Terapeutka z Dąbrowy Górniczej Łkała: Dziczeć chcesz, serce? – to dziczej Grzęznąc w życia zjełczałej osełce, Terapeucę wciąż i terapeucę. Duszo, spsiałaś? Zstąp niżej – zjamniczej! [Barańczak]

5 5 Klasyka Pewien baca w kurnej chacie z owieczką żył w konkubinacie. Ta beczy: "Ja to nawet lubię, ale czy myśli pan o ślubie? Bo jeśli nie, poskarżę tacie". [ Szymborska]

6 6 Klasyka Pewnemu panu ze Słomnik Sterczał ów narząd jak pomnik. Wreszcie rzekła żona, Nieco przerażona: Wiesz co, Józiu, kup sobie odgromnik". [ Słomczyński]

7 7 Z Wikipedii: Limeryk (ang. limerick, od miasta Luimneach w Irlandii) miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o skodyfikowanej budowie… […]ang.Luimneachlirycznanonsensownygroteskowywierszyk W limerykach angielskich absurd wydobywa się niemal wyłącznie za pomocą semantyki i pragmatyki sensu, nie kształtu wiersza; polszczyzna, język silnie fleksyjny, dostarcza limeryście o wiele większej palety środków językowych. Złożoność polskiej fleksji imponuje nawet na tle innych języków słowiańskich; są to setki wzorców koniugacyjnych i deklinacyjnych, dające niemal nieograniczone możliwość twórcze. W tekście polskim bogactwo form homonimicznych zachęca do korzystania z paronomazji, zwłaszcza na końcu słowa, w strefie rymu. […]semantykipragmatykipolszczyznafleksyjnyfleksjihomonimicznych paronomazjirymu

8 8 Z Wikipedii: Limeryk, którego historyczne proweniencje sięgają prawdopodobnie XVIII-wiecznej Irlandii, wprowadził do świata literatury Edward Lear w ostatniej dekadzie XIX w. Gatunek ten szybko zawojował męskie kluby wiktoriańskiej Anglii, gdzie powodzeniem cieszyły się limeryki sprośne, pornograficzne czy bluźniercze. W Polsce gatunek ten wykorzystywali m.in. Julian Tuwim, Maciej Słomczyński, Wisława Szymborska, Stanisław Barańczak, Janusz Minkiewicz, Antoni Marianowicz, Mariusz Parlicki, Krzysztof Daukszewicz, Bronisław Maj, Michał Rusinek, Piotr Michałowski.XVIIIIrlandiiEdward LearXIX wiktoriańskiejAngliipornograficzneJulian Tuwim Maciej SłomczyńskiWisława SzymborskaStanisław BarańczakJanusz MinkiewiczAntoni Marianowicz Mariusz ParlickiKrzysztof DaukszewiczBronisław Maj Michał RusinekPiotr Michałowski

9 9 Podstawa empiryczna Moje limeryki: –Limeryki (ok. 330): –Limeryki flamadzkie i niderlandzkie (ok. 50): –Limeryki dewiacyjne (1500): –Limeryki luzem (26): 2008-

10 10 Podstawa empiryczna

11 11 Podstawa empiryczna

12 12 Konwencja 1.PIĘĆ WERSÓW o długościach: –dłuższy –krótszy –dłuższy

13 13 Konwencja D 96. Pewna prymuska spod Kolna zwykła rozbierać się z wolna. Tymczasem czeka kadra, żeby skorzystać z wiadra. Kadra, jak zwykle, namolna.

14 14 Konwencja 2.RYMY A A B B A.

15 15 Konwencja D 96. Pewna prymuska spod Kolna zwykła rozbierać się z wolna. Tymczasem czeka kadra, żeby skorzystać z wiadra. Kadra, jak zwykle, namolna.

16 16 Konwencja 3.Podstawa rymu A – nazwa geograficzna (miejscowość!!!) 4.Preferowany incipit: Pewien... w/z/spod... Mieszka(ł)... w/na/nad Zawartość merytoryczna: –absurdalna, –obsceniczna lub –bluźniercza.

17 17 Konwencja D 96. Pewna prymuska spod Kolna zwykła rozbierać się z wolna. Tymczasem czeka kadra, żeby skorzystać z wiadra. Kadra, jak zwykle, namolna.

18 18 Konwencja 6.Polonistyka – zaobserwowane preferencje wersyfikacyjne: –raczej sylabik, –wers raczej krótki (8-10: np. 4+6), –być może, bez średniówki, –raczej rymy żeńskie, –rymy różne od gramatycznych. 7.Polonistyka –... i inne preferencje: –raczej nie bluźniercze...

19 19 Konwencja W polskim limeryku główny chwyt to rym. Dlaczego?

20 20 Realizacje Ad 1. PIĘĆ WERSÓW o długościach różnych

21 21 Realizacje D 692. Nie tyle rublów Moskwicin ma z Tuły; Nie tyle Szkot zły pustocie szkatuły; Nie tyle harmat puszkarz wysposobi; Nie tyle dziewek obłapią parobi, Ilem ja tobie, panno miła, czuły. Postscriptum: A ja pierdolę te wszystkie reguły. J. A. M.]

22 22 Realizacje D 86. Pewna Tybetanka w Lhasie lamom wciąż do wyrek pcha się. A lamowie w Częstochowie zaczaili się na Asię.

23 23 Realizacje D 9. We wsi Łęg kondom pękł turyście. Czyżbyście użyły szczęk?

24 24 Realizacje D 604. W Jerozolimie mdli mię i mdli mię. Kebab u Araba, a obsługa słaba, bo Arab drzymie.

25 25 Realizacje Ad 2. RYMY

26 26 Realizacje D 693. Limerysto jurny, miasto Pisz przyzwoite. Przyzwoicie pisz jak ci z Padwy czy Genui. Nie wyzywaj ich od szanownych panów. Zamiast w głąb to ty limerycz wzwyż.

27 27 Realizacje D 39. Pewnego Krakusa z Wiaźmy sparzmy z którąś może Baś my. Panienka we swetrze postęka, nie przeczę. Z papierem przeto doń właźmy.

28 28 Realizacje L 15a. Niepiśmienny sunnita w mieście Pszczynie kantora pytał: – Pan z Niżnich Łapsz czy nie? Terrorystów w Łapszach za chałaty łap, szach perski cię w serbskiej zasadzi Skupszczynie.

29 29 Realizacje D 454. Czarna dama (a stan: Alabama) zna Adama, chama z anagrama. A Atlanta? Tam biała Mada na Adama naga napada. Żal Adama, a drama – ta sama.

30 30 Realizacje D 523. Bale drwali spod Ramalli drwale mali malowali. A Dali się żali: bez bali mandali z Ukajali brak na Bali.

31 31 Realizacje Ad 3.: Podstawa rymu A

32 32 Realizacje L 171. Kiedy w przygranicznym mieścieście byli, spadło z nazwy BRZEŚĆ eś cie, co wygląda niedobrze: wsiową nazwą jest to BRZE! W końcu urzecze i wieś gdzieś cię.

33 33 Realizacje L 38. Pewien kleszcz spod Pesztu w puszcie chłopu rzekł: – Tylko nie órzcie! Od kombajnu i konika tańszy szpadel lub motyka. Chyba że krzyż boli już cię...

34 34 Realizacje Lista a tergo Kamieńca316 Kampali256 Kampali580 Kanie360 Kanie802 Kaplonos224 Karaczi296 Karaganda883 Karbala893 Karbali889

35 35 Rymy po polsku Jaki mamy surowiec? Wielki zbiór słów – form wyrazowych!!!

36 36 Rymy po polsku Pojęcia: –leksem –forma wyrazowa –słowo Polszczyzna to HIL (język wysoce fleksyjny). Anglosas ma słownik leksemów. Polak ma slownik form wyrazowych.

37 37 Rymy po polsku Ang. CAT = {cat, cats} BROWN = {brown} SIT = {sit, sits, sitting, sat}

38 38 Rymy po polsku Pol. KOT = {kot, kota, kotu, kotem, kocie, koty, kotów, kotom, kotami, kotach} BRĄZOWY = {brązowy, brązowego, brązowemu,..., brązowa, brązowej,..., brązowi, brązowych,... } SIEDZIEĆ = {siedzieć, siedzę, siedzisz,..., siedziałem, siedziałam,..., siedzieliśmy, siedziałyśmy,..., siedziano, siedź, siedźmy,..., siedzialbym, siedziałabym,..., siedząc}

39 39 Rymy po polsku Przeciętny leksem ang.: zbiór 3.5-elementowy. Przeciętny leksem pol.: zbiór 20-elementowy. Nasz puzzle ma kamieni!!!

40 40 Rymy po polsku Manipulacje 1.Punkt wyjścia rymu A: a.nazwa polska – nazwa obca Ceuty476 Chałup671 Chartumie706 Cheb340 Chełmnie113 Chemnitz861

41 41 Rymy po polsku b. wartość przypadka: M, D, C, B, N, Mc, W D 1. Niemowlakom w mieście Krosno D 57. Oboista z Kluk D 314. Buc z Bab ku Piotrkowowi D 418. Pijak z Łap w drodze na Iłżę D 488. W pewnej traktierni tuż za Kietrzem

42 42 Rymy po polsku D 57. Oboista z Kluk kupił sobie róg. Do solówki w Brahmsie z rogiem wpychał cham się, kiedy tylko mógł.

43 43 Rymy po polsku D 488. W pewnej traktierni tuż za Kietrzem ciasnota była, więc na wietrzem strzelił kielicha. A gdzie zagrycha? Na wolnym ogniu se upieczem.

44 44 Rymy po polsku c. wartość liczby D 381. Żeńców z Kamieńców, z Olcz i spod Raw Krzyś po pokosie śle na potraw. Chce traf, że traw brak: perz miast źdźbeł. Czas, by szedł kmieć i pełł i pełł. –Jak nie potrafi, to ty potraf!

45 45 Rymy po polsku D Pewien Argentyńczyk z Limy od Kamczatek woli Krymy, Kopenhagi od Aten, od Krew Tylże – my na ten wybór mu nie pozwolimy.

46 46 Rymy po polsku 2. Drugie i piąte A (a także B) Pomoce naukowe: Jan Tokarski, Indeks a tergo polskich form wyrazowych. Oprac. i red. Z. Saloni. Warszawa Software dla scrabblisty HOLMES

47 47 Rymy po polsku 3. Wyjście poza gramatykę polską... D 6. Pewien luter z miasta Krzyża młodej mniszce tak ubliża: – Jak się bierzesz do pacirza, habit zezuj, dupo ryża! Biust zobaczyć daj z pobliża...

48 48 Realizacje Ad 4.: Preferowany incipit

49 49 Realizacje Lista incipitów 1. Pewien leniwy robot w Egmondzie 2. Mieszkał raz wątły szczur w Alkmaarze 3. Pewnego razu w Castricum 4. Fundamentalisto z Enkhuizen 5. Miałem kochanka w mieście Bussum. 6. W Amsterdamie, w dzielnicy Sloterdijk 7. Pewien sklerotyk w mieście Zwolle 8. Jeden rabin w mieście Haarlemie 9. A znowu w niedalekiej Lejdzie 10. Mieszkał raz cieśla w mieście Den Haag

50 50 Zadania 1.Napisać limeryki z następującymi nazwami geograficznymi: MANILA (229) MANIOWY (321) MANITOBA (617) MANNHEIM (719) MAROKO (696) MARSYLIA (551) MATCZE (808) MAZOWIECKA (OSTRÓW) (640)

51 51 Zadania 2. Albo z takimi formami wyrazowymi: Ceuty476 Chałup671 Chartumie706 Cheb340 Chełmnie113 Chemnitz861

52 52 Zadania 3. Zmaksymalizować rymy, zminimalizować długości. 4. Poprawić limeryk D 9.: We wsi Łęg kondom pękł turyście. Czyżbyście użyły szczęk?

53 53 Zadania 5. Znaleźć jakieś limeryki innoslowiańskie.


Pobierz ppt "Pegaz zdębiał, czyli warsztaty skutecznego tworzenia tekstów 10. Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google