Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Przedmiot: Fizyka doświadczalna: Termodynamika Liczba godzin Ogółem:30 Wykładów 15 Ćwiczeń15 Forma zaliczenia: Egzamin Termin prowadzenia przedmiotu: 4.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Przedmiot: Fizyka doświadczalna: Termodynamika Liczba godzin Ogółem:30 Wykładów 15 Ćwiczeń15 Forma zaliczenia: Egzamin Termin prowadzenia przedmiotu: 4."— Zapis prezentacji:

1 Przedmiot: Fizyka doświadczalna: Termodynamika Liczba godzin Ogółem:30 Wykładów 15 Ćwiczeń15 Forma zaliczenia: Egzamin Termin prowadzenia przedmiotu: 4. semestr Przedmioty poprzedzające: Rachunek różniczkowy i całkowy Mechanika Program przedmiotu 1.Wiadomości wstępne: fizyka statystyczna a termodynamika, masa i rozmiary cząstek, stan układu, przemiany termodynamiczne, energia wewnętrzna, pierwsza zasada termodynamiki, praca wykonana przez ciało w przypadku zmiany objętości, temperatura, równanie stanu gazu doskonałego, energia wewnętrzna i ciepło właściwe gazu doskonałego, równanie adiabaty gazu doskonałego, przemiany politropowe, praca gazu doskonałego w różnych przypadkach, gaz Van der Waalsa, wzór barometryczny. 2.Termodynamika: podstawowe prawa termodynamiki – pierwsza i druga zasada, cykl Carnota, termodynamiczna skala temperatur, przykłady obliczania entropii: entropia gazu doskonałego, zmiana entropii podczas topnienia, niektóre zastosowania entropii, potencjały termodynamiczne, energia swobodna i energia wewnętrzna, cykl termodynamiczny. 3.Równowaga faz: przemiany fazowe: parowanie i skraplanie, równowaga cieczy i pary nasyconej, stan krytyczny, para przesycona i ciecz przegrzana, topnienie i krystalizacja, równanie Clausiusa-Clapeyrona, punkt potrójny, wykres stanu.

2 1.A.I. Anselm, Podstawy fizyki statystycznej i termodynamiki, PWN Warszawa, K. Chłędowska, R. Sikora, Wybrane problemy fizyki z rozwiązaniami cz. II, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów D. Halliday, R. Resnick, J. Walker, Podstawy fizyki, t.2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, A. Hennel, W. Szuszkiewicz, Zadania i problemy z fizyki, t.2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa F. Reif, Fizyka statystyczna, PWN, Warszawa, I.W. Sawieliew, Wykłady z fizyki t.1, Mechanika, fizyka cząsteczkowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2002 Literatura

3 Warunki zaliczenia przedmiotu uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń rachunkowych (warunki podadzą prowadzący ćwiczenia) egzamin sesyjny – część pisemna obejmująca zadania i teorię egzamin poprawkowy – jak wyżej

4 Fizyka statystyczna a termodynamika fenomenologiczna Fizyka statystyczna (teoria kinetyczno-cząsteczkowa) i termodynamika - dział fizyki zajmujący się badaniem energetycznych efektów wszelkich przemian fizycznych i chemicznych, które wpływają na zmiany energii wewnętrznej analizowanych układów. Termodynamika zajmuje się nie tylko przemianami cieplnymi, lecz także efektami energetycznymi reakcji chemicznych, przemian z udziałem jonów, przemianami fazowymi, a nawet przemianami jądrowymi. Termodynamika fenomenologiczna - bada wspomniane zjawiska z punktu widzenia energetycznych efektów makroskopowych, nie wnikając w naturę tych przemian na poziomie pojedynczych cząsteczek. Zaniedbuje budowę mikroskopową ciał.

5 Fizyka statystyczna - próbuje wyjaśniać prawa i zjawiska badane przez termodynamikę klasyczną na poziomie rozważań cząsteczkowych. Zajmuje się badaniem parametrów mikroskopowych układu, poszukiwaniem ich wartości średnich oraz powiązaniem tych wartości średnich z parametrami makroskopowymi opisującymi układ jako całość. Dla dowolnego układu wielkości makroskopowe i mikroskopowe są ze sobą związane – stanowią inny sposób opisu układu.

6 1 cm 3 gazu cząstek. Równanie Newtona dla i-tej cząstki układu N cząstek Suma sił zewnętrznych Siła z jaką j-ta cząstka działa na i-tą Siły wewnętrzne są siłami newtonowskimi Dla układu N cząstek otrzymujemy układ N równań - trudny do rozwiązania numerycznego a niemożliwy do rozwiązania analitycznego.

7 Opis metodami statystycznymi Stan układu (gazu) jako całości jest opisany przez: temperaturę, ciśnienie objętość. Parametry makroskopowe są związane ze średnimi wartościami parametrów opisujących stan poszczególnych cząstek średnia prędkość średni kwadrat prędkości średnia energia kinetyczna masa cząstki pęd cząstki położenie cząstki parametry makroskopowe parametry mikroskopowe

8 Masa i rozmiary cząstek Masa atomowa danego pierwiastka A r – stosunek masy atomu tego pierwiastka do masy atomu węgla Masa cząsteczkowa M r – stosunek masy cząsteczki danej substancji do masy atomu węgla Atomowa jednostka masy (1 u) – masy atomu węgla

9 1 mol (gramocząsteczka) – ilość substancji zawierająca taką samą liczbę atomów (cząsteczek) co kg izotopu węgla Liczba Avogadra – liczba atomów (cząsteczek) w 1 molu substancji Masa molowa M – masa 1 mola substancji

10 Dla izotopu węgla

11 Masa dowolnego atomu masa dowolnej cząsteczki Z równania wynika, że iloczyn

12 masa molowa wyrażona w gramach jest równa względnej masie cząsteczkowej Rozmiary cząsteczek – oszacowanie 1 mol wody zajmuje objętość Na 1 cząsteczkę przypada objętość

13 Stan układu termodynamicznego Układ termodynamiczny wyodrębniona część świata stanowiąca przedmiot badań. Otoczenie wszystko to co nie należy do układu. Układ izolowany układ nie oddziałujący z otoczeniem. Układ termodynamiczny otoczenie

14 Stan układu termodynamicznego opisują parametry: wewnętrzne – uśrednione wielkości mikroskopowe i powiązane z nimi wielkości makroskopowe, zewnętrzne – siły zewnętrzne działające na układ, kształt, położenie układu. Parametry wewnętrzne możemy podzielić na: ekstensywne – zależne od masy układu (objętość, energia, entropia) intensywne – niezależne od masy układu (temperatura, ciśnienie, gęstość). m, V, U, S T, p, m c =6m, V c =6V, U c =6U, S c =6S T, p, - jednakowe dla całego układu ekstensywneintensywne

15 Układy termodynamiczne Otwarte wymieniające masę lub energię z otoczeniem Zamknięte (izolowane) nie wymieniające masy ani energii z otoczeniem

16 ścianki adiabatyczne układ zamknięty układ otwarty woda

17 Parametry stanu układu ciśnienie p objętośćV temperaturaT ilość moli (masa)n (m) Parametry te mierzymy odpowiednimi przyrządami

18 Stan nierównowagowy – jeśli jeden z parametrów opisujących stan układu, np. temperatura, przyjmuje w różnych punktach różne wartości. Jeśli układ odizolujemy od innych – temperatura zacznie się wyrównywać i przyjmie jednakową wartość we wszystkich punktach – układ osiągnie stan równowagi. stan nierównowagowy stan równowagi relaksacja Czas relaksacji – czas, po którym dany parametr maleje e-krotnie.

19 Stan równowagi – wszystkie parametry mają określone wartości przy jednakowych warunkach zewnętrznych. Każda przemiana – przejście ze stanu (1) do stanu (2) – narusza stan równowagi. stan 1 stan 2

20 Proces kwazistatyczny – proces odbywający się z nieskończenie małą prędkością - układ w każdej chwili jest w stanie równowagi. Przemiana składająca się z kolejnych stanów równowagi – przemiana równowagowa (kwazistatyczna). Niech podczas przemiany pewien parametr, np. A ulega zmianie o A w czasie. Jeśli to proces jest kwazistatyczny. Proces kwazistatyczny jest procesem odwracalnym – po powrocie ze stanu końcowego do początkowego otoczenie układu również znajduje się w stanie początkowym. A

21 Proces niekwazistatyczny – jest procesem nieodwracalnym. Przemiana kołowa (cykl) – przemiana, w której układ po przejściu szeregu stanów powraca do stanu początkowego.

22 izotermiczna adiabatyczna izochoryczna Przykładowy cykl 1 2 3

23 Temperatura Jeżeli dwa układy znajdują się w stanie równowagi termodynamicznej z trzecim układem, to muszą znajdować się w stanie równowagi względem siebie.

24 Zerowa zasada termodynamiki Jeśli układy A i B mogące ze sobą wymieniać ciepło są ze sobą w równowadze termodynamicznej, i to samo jest prawdą dla układów B i C, to układy A i C również są ze sobą w równowadze. Przez równowagę termodynamiczną rozumiemy stan, który w danych warunkach układ osiąga i już go nie zmienia. Z zerowej zasady wynika istnienie temperatury. Istnieje mianowicie taka wielkość fizyczna, która jest równa dla układów A i B, będących ze sobą w równowadze termodynamicznej W szczególności temperatura bezwzględna

25 Temperatura bezwzględna każdego zwyczajnego układu T > 0, Średnia energia kinetyczna E T, Układ o temperaturze bezwzględnej wyższej będzie oddawał ciepło układowi o temperaturze bezwzględnej niższej

26 Pomiar temperatury Termometr – dowolny układ makroskopowy do mierzenia temperatury: parametr termometryczny układu zmienia się dostatecznie szybko, gdy układ traci lub pobiera energię jest znacznie mniejszy niż układy, które badamy przy jego pomocy.

27 termometrParametr termometryczny X cieczowy – rtęć lub alkoholwysokość słupa cieczy gazowy o stałej objętościciśnienie gazowy o stałym ciśnieniuobjętość oporowyoporność termoparasiła termoelektryczna itd Dwa układy pozostaną w równowadze po ich skontaktowaniu termicznym wtedy i tylko wtedy, gdy ich temperatury względem tego samego termometru są równe.

28 oporność półprzewodnika

29 Załóżmy liniową zależność parametru termometrycznego od temperatury co oznacza, że Do wyskalowania termometru przyjęto punkt potrójny wody – lód, woda i para wodna współistnieją w stanie równowagi – ciśnienie Pa, temperatura (przyjęta arbitralnie) 0ºC = K

30 Skala Celsjusza (1742 r) dwa charakterystyczne punkty temperatury - topnienie śniegu i wrzenie wody. Skale temperatur Jednostką temperatury jest stopień - °C 0°C temperatura topnienia lodu, 100°C temperatury wrzenia wody w warunkach normalnego ciśnienia atmosferycznego.

31 Skala Kelvina K temperatura topnienia lodu, K temperatury wrzenia wody

32 Helowa reakcja termojądrowa 10 8 Wnętrze Słońca10 7 Powierzchnia Słońca Topnienie wolframu 3, Topnienie ołowiu Zamarzanie wody 2, Skraplanie tlenu Skraplanie wodoru Skraplanie helu ( 4 He)4,2 Skraplanie helu ( 3 He) przy najniższym osiągalnym ciśnieniu Adiabatyczne rozmagnesowanie soli paramagnetycznych Adiabatyczne rozmagnesowanie jąder atomowych10 -6 Niektóre temperatury [K]

33 Kinetyczna interpretacja temperatury Na każdy stopień swobody cząsteczki przypada średnio taka sama ilość energii (zasada ekwipartycji energii) W T=0K zamiera bezładny, translacyjny ruch cząsteczek. Z mechaniki kwantowej wynika, że przy T 0K energia kinetyczna cząsteczek dąży do pewnej wartości skończonej, tzw. energii zerowej. Zmiana temperatury powoduje zmianę rozmiarów ciał i zmianę stanów skupienia.

34 Zmiany stanu skupienia

35

36 Rozszerzalność cieplna Amplituda drgań ~ cm, częstość ~ Hz. Przy wzroście temperatury rośnie odległość między atomami.

37 Rozszerzalność cieplna odpowiada wzrostowi średnich odległości między atomami ciała. r < r e – siły odpychające i energia potencjalna szybko rośnie r > r e – siły przyciągania nieco słabsze, energia potencjalna rośnie wolniej Rozszerzalność jest wynikiem asymetrii krzywej energii potencjalnej.

38 Zmiana wymiaru liniowego ciała – rozszerzalność liniowa ·10 -6 [K -1 ] aluminium23 arsen6 kobalt12.6 żelazo12.5 potas84 srebro20 porcelana4 stal13 diament1 długość w temperaturze t długość w temperaturze t =0 ºC

39 Zmiana objętości ciała – rozszerzalność objętościowa. Dla ciał izotropowych współczynnik rozszerzalności objętościowej objętość w temperaturze t objętość w temperaturze t =0 ºC


Pobierz ppt "Przedmiot: Fizyka doświadczalna: Termodynamika Liczba godzin Ogółem:30 Wykładów 15 Ćwiczeń15 Forma zaliczenia: Egzamin Termin prowadzenia przedmiotu: 4."

Podobne prezentacje


Reklamy Google