Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 EKONOMIA SZCZĘŚCIA (ang. economics of happiness)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 EKONOMIA SZCZĘŚCIA (ang. economics of happiness)"— Zapis prezentacji:

1

2 1 EKONOMIA SZCZĘŚCIA (ang. economics of happiness)

3 2 Od prawie pół wieku na świecie rozwija się szybko tzw. ECONO- MICS OF HAPPINESS, czyli EKONOMIA SZCZĘŚCIA. Badania te polegają na ankietowaniu setek tysięcy obywateli, którzy ocenia- ją poziom własnego dobrobytu.

4 3 Chodzi o pytania w rodzaju: Ogólnie rzecz biorąc, na ile jesteś zadowolona/zadowolony ze swo- jego życia? (ang. Generally speaking, how happy are you with your life). Odpowiedź polega na wskazaniu liczby punktów na skali (np. czteropunktowej lub siedmiopunktowej). Te oceny są następnie SU- MOWANE i UŚREDNIANE.

5 4 SCEPTYCY WĄTPIĄ: Czy można wierzyć ocenom dokonywanym przez ludzi, np. pod wpływem emocji (ang. emotions effect) lub zmiennych okoliczności (ang. framing effect)?

6 5 OBROŃCY ODPOWIADAJĄ: 1.Ewentualne zniekształcenia opinii wielu osób kompensują się, więc nie wpływają na przeciętny wynik pomiaru.

7 6 OBROŃCY ODPOWIADAJĄ: 2. W dodatku wskazania różnych mierników szczęścia są: a)silnie skorelowane (co czyni je wiarygodnymi); b) pokrywają się z informacjami uzyskanymi od bliskich osób an- kietowanych, a także z danymi dotyczącymi tętna, ciśnienia krwi, aktywności przedniej części płata czołowego mózgu, dep- resji, braku apetytu, bezsenności, prawdziwych uśmiechów Duchenne.

8 7 Jest jeszcze PROBLEM PORÓWNYWALNOŚCI wyników pomia- ru (np. dotyczących różnych osób i okresów). Czy równa 1 różnica poziomu szczęścia zarejestrowana w przypadku jednej osoby na skali od 0 do 10 oznacza to samo co ta- ka sama różnica dotycząca innej osoby? Czy w przypadku konkretnej osoby różnica poziomu szczęścia między 8 a 9, jest tak samo ważna jak różnica między 4 a 5?

9 8 Badane są także PRZYCZYNY, od których zależy poziom szczęścia.

10 9 Ankiety dostarczają szczegółowych informacji o ważności wielu różnych czynników. Chodzi m. in. o: - poziom dochodu, - różnice dochodów, - zdrowie, - zatrudnienie, - małżeństwo, - płeć, - rasę, - zanieczyszczenie środowiska, - inflację, - bezrobocie, - klimat.

11 10 Oto najważniejsze ustalenia ECONOMICS OF HAPPI- NESS: 1. Poziom szczęścia pojedynczych ludzi, owszem, zależy OD POZIOMU DOCHODU, lecz istnieją także INNE WAŻNE CZYNNIKI, od których zależy szczęście. W efekcie np. poziom szczęścia mieszkańców KRA- JÓW SKANDYNAWSKICH jest O WIELE WYŻSZY, a po- ziom szczęścia MIESZKAŃCÓW POSTSOCJALISTYCZ- NYCH KRAJÓW EUROPY WSCHODNIEJ O WIELE NIŻSZY niż wynika to z poziomu PKB per capita w tych kra- jach.

12 11 2. Obok dochodu (i konsumpcji) bardzo ważnym czynnikiem, od którego zależy szczęście, jest np. udane małżeństwo. Ogólnie, bardzo istotne są RELACJE Z LUDŹMI (np. z rodziną, sąsiadami, współpracownikami), zdrowie, ja- kość środowiska, w którym żyjemy.

13 12 3. Bardzo ważne są WZGLĘDNE RÓŻNICE DOCHODÓW. Ich zwiększanie się skutkuje spadkiem poziomu szczęścia w społeczeństwie.

14 13 4. BEZROBOCIE bardzo silnie (o wiele silniej niż np. inflacja i spadek dochodów) negatywnie wpływa na poziom szczęścia ludzi.

15 14 5. Ludzie popełniają błędy, oceniając swój przyszły poziom szczęścia. Zwykle nie doceniają własnej zdolności do przy- stosowania się do nowej sytuacji. W efekcie PRZECENIA- JĄ WPŁYW ZWIĘKSZENIA SIĘ KONSUMPCJI na swój przyszły długookresowy poziom szczęścia.

16 15 6. Przeciętnie mieszkańcy krajów bogatych są szczęśliwsi niż mieszkańcy krajów biednych, lecz POWYŻEJ PEWNEJ GRANICY DOCHODU POZIOM SZCZĘŚCIA NIEMAL PRZESTAJE REAGOWAĆ NA WZROST DOCHODU. To się nazywa PARADOKS EASTERLINA (od naz- wiska Richarda Easterlina, ekonomisty, który jeszcze w la- tach 70. XX w. jako pierwszy zajął się ECONOMICS OF HAPPINESS).

17 16 Wyjaśnienia PARADOKSU EASTERLINA: 1. ASPIRACJE ROSNĄ WRAZ Z DOCHODAMI (Co z tego, że wreszcie kupiłem sobie punto, skoro teraz pragnę toyo- ty!) (ang. hedonic treadmill theory). Gdy podstawowe potrzeby zostaną zaspokojone, SZCZĘŚCIE ZACZYNA ZALEŻEĆ RACZEJ OD WZGLĘDNEGO NIŻ OD BEZWZGLĘDNEGO POZIO- MU DOCHODÓW (Cieszy mnie moja nowa toyota, bo No- waka nie stać na taką!).

18 17 Wyjaśnienia PARADOKSU EASTERLINA: 2. Inne wyjaśnienie paradoksu Easterlina oferują zwolennicy TEORII STABILNEGO POZIOMU SZCZĘŚCIA (ang. hap- piness set point theory). Każdy ma swój typowy poziom szczęścia, do jakiego z czasem powraca, nawet po ważnych zdarzenich takich jak wygrana na loterii lub rozwód. (Jest i tak, ze w efekcie politycy gospodarczy nie są w stanie znacząco wpłynąć na poziom szczęścia w gospodar- ce).

19 18 Wyjaśnienia PARADOKSU EASTERLINA: 3. Chodzi o PRAWO MALEJĄCYCH PRZYCHODÓW (ang. law of diminishing returns). Krańcowy pożytek z danego przyrostu dochodu ma- leje wraz ze wzrostem dochodu. Np. kolejne dodatkowe ty- siące dolarow miesięcznego dochodu z przyczyn technicz- nych coraz wolniej zwiększają długość życia i zdolność do korzystania z jego uroków.

20 19 KRYTYCY PODWAŻAJĄ USTALENIA EASTERLINA, np. argumentując w oparciu o nowsze i dotyczące większej liczby krajów dane, że owszem od pewnego poziomu docho- du przyrosty dochodu skutkują coraz wolniejszymi przyros- tami szczęścia, lecz że nie istnieje poziom dochodu, po któ- rego przekroczeniu związek dochodu i szczęścia zanika. Niemniej: Także krytycy Easterlina uważają, że przyrosty szczęścia po- wodowane stałymi przyrostami dochodu maleją.

21 20

22 21 Studium to zostało napisane przez dr. Bogusława Czarnego ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie PIENIĄDZE SZCZĘŚCIA NIE DAJĄ? © 2011 by Bogusław Czarny Warszawa, wrzesień 2009 [E]konomiści zainteresowani problemami praktycznymi koncentrują swoją uwagę na miernikach tradycyjnych. Panuje zgoda co do tego, że PKB informuje jedynie o wy- branych aspektach jakości życia w konkretnych społe- czeństwach, inne zaś (jak np. długość życia, sprawiedli- wość społeczna, radość na widok tęczy) pomija. Pamiętaj- my jednak, że informacje te ciągle stanowią standardową podstawę porównań dobrobytu różnych narodów. B. Czarny, Podstawy ekonomii, Warszawa 2011.

23 22 Od prawie pół wieku na świecie rozwija się szybko tzw. economics of happi- ness, czyli ekonomia szczęścia. Praktykujący ją ekonomiści wykorzystują m. in. metody stosowane przez psychologów. Chodzi o porównawcze badania poziomu szczęścia w różnych czasach i w różnych krajach. Badania te pole- gają na ankietowaniu setek tysięcy obywateli, którzy oceniają poziom włas- nego dobrobytu. Na przykład ludzie, odpowiadają na następujące pytania:Ogólnie rzecz biorąc, na ile jesteś zadowolona/zadowolony ze swojego ży- cia? (ang. Generally speaking, how happy are you with your life), wskazu- jąc odpowiedź w formie liczby punktów na pewnej skali (np. na skali cztero- punktowej lub siedmiopunktowej). Te oceny są następnie sumowane i uśred- niane. [1] [1] Ekonomiści, którzy zajmują się economics of happiness, badają również przyczyny, które sprawiają, że ludziom jest dobrze (lub że ludziom jest źle). Wspomniane ankiety dostarczają szczegółowych informacji o waż- ności wielu różnych czynników, od których zależy zadowolenie ludzi z życia (m. in. poziom dochodu, róznice dochodów, zdrowie, zatrudnienie, małżeńst- wo, płeć, rasa, zanieczyszczenie środowiska, inflacja, bezrobocie, klimat). [2] [2] * Oto najważniejsze tezy economics of happiness. [3] [3] 1. Poziom szczęścia pojedynczych ludzi, owszem, zależy od poziomu docho- du, lecz istnieją także inne ważne czynniki, od których zależy szczęście. [4] [4] [1] [1] Pomiarowi szczęścia towarzyszą trudności, dotyczące m. in. wiarygodności (ekonomiści ufają raczej wynikom obser- wacji rzeczywistych zachowań, niż deklaracjom). Sceptycy wątpią: Czy można wierzyć ocenom dokonywanym przez ludzi, np. pod wpływem emocji (ang. emotions effect) lub zmiennych okoliczności (ang. framing effect)? Obrońcy odpowiadają: ewentualne zniekształcenia opinii wielu osób kompensują się, więc nie wpływają na przeciętny wynik pomiaru. W dodatku wskazania różnych mierników szczęścia są silnie skorelowane i pokrywają się z informacjami uzyskanymi od przyjaciół i członków rodziny osób ankietowanych, a także z danymi dotyczącymi tętna, ciśnienia krwi, aktywności przedniej części płata czołowego mózgu, depresji, braku apetytu, bezsenności, prawdziwych uśmiechów w sensie Duchenne (od nazwiska neurologa Gabriela Duchenne). Jest jeszcze (zdaniem wielu nierozwiązywalny) problem porównywalności wyników pomia- ru (np. dotyczących różnych osób lub różnych okresów). Czy równa 1 różnica poziomu szczęścia zarejestrowana w przy- padku jednej osoby na skali punktowej od 0 do 10 oznacza to samo co taka sama różnica dotycząca innej osoby? Czy w przypadku konkretnej osoby różnica poziomu szczęścia między 8 a 9, jest tak samo ważna jak różnica między 4 a 5? [2] [2] Szczegółowo obecny stan ekonomii szczęścia opisują np. Bruno Frey i in. w pracy pt. Happiness: a revolution in econo- mics, MIT Press, Cambridge Massachusetts, [3] [3] Wnioski ekonomistów zajmujących się economics of happiness są niekiedy zaskakujące. Na przykład, Ng przepowiada powstanie nieuzależniających narkotyków, a także technik elektrycznej stymulacji mózgu, zapewniających – inaczej niż np. jedzenie i seks – doznania, które nie podlegają prawu malejących przychodów (zob. Yew-Kwang Ng, Happiness Stu- dies: Ways to Improve Comparability and Some Public Policy Implications, w: The Economic Record, vol. 84, nr 265, czer- wiec 2008, s ). W tym studium pomijam te kwestie. [4] [4] W efekcie np. poziom szczęścia mieszkańców krajów skandynawskich jest o wiele wyższy, a poziom szczęścia mieszkań- ców postsocjalistycznych krajów Europy Wschodniej o wiele niższy niż wynika to z poziomu PKB per capita w tych kra- jach (zob. D. Akst, A talk with Betsey Stevenson and Justin Wolfers, w: The Boston Globe, 23 listopada 2008 r., wydanie internetowe: ) (artykuł dostępny w internecie 22 sierpnia 2009 r.).

24 23 2. Obok dochodu (i wielkości konsumpcji) bardzo ważnym czynnikiem, od którego zależy szczęście, jest np. udane małżeństwo. Ogólnie, bardzo istotne są relacje z ludźmi (np. z rodziną, sąsiadami, współpracownikami), zdrowie, jakość środowiska, w którym żyjemy. 3. Bardzo ważne są względne różnice dochodów. Ich zwiększanie się skutkuje spadkiem poziomu szczęścia w społeczeństwie. 4. Bezrobocie bardzo silnie (o wiele silniej niż np. inflacja i ubytek do- chodów) negatywnie wpływa na poziom szczęścia ludzi. 5. Ludzie popełniają błędy, oceniając swój poziom szczęścia w przyszłości. Zwykle nie doceniają własnej zdolności do przystosowania się do nowej sytu- acji. W rezultacie przeceniają wpływ zwiększenia się obecnej konsumpcji na przyszły długookresowy poziom swojego szczęścia. 6. Przeciętnie mieszkańcy krajów bogatych są szczęśliwsi niż mieszkańcy krajów biednych, lecz powyżej pewnej granicy dochodu poziom szczęścia niemal przestaje reagować na wzrost dochodu. To się nazywa paradoks Easterlina (od nazwiska Richarda Easterlina, ekonomisty, który jeszcze w latach siedemdziesiątych XX w. jako pierwszy zajął się economics of happi- ness). [1] Jednak krytycy podważają ustalenia Easterlina, np. argumentując w oparciu o nowsze i dotyczące większej liczby krajów dane, że owszem od pewnego poziomu dochodu przyrosty dochodu skutkują coraz wolniejszymi przyrostami szczęścia, lecz że nie istnieje poziom dochodu, po którego prze- kroczeniu związek dochodu i szczęścia zanika. [2] [1] [2] [1] [1] Zgodnie z popularnym wytłumaczeniem paradoksu Easterlina aspiracje rosną wraz z dochodami (Co z tego, że wreszcie kupiłem sobie punto, skoro teraz pragnę toyoty!) (ang. hedonic treadmill theory). Kiedy podstawowe potrzeby zostaną już zaspokojone, szczęście zaczyna zależeć raczej od względnego niż od bezwzględnego poziomu dochodów (Cieszy mnie moja nowa toyota, bo Nowaka nie stać na taką!). Inne wyjaśnienie paradoksu Easterlina oferują zwo- lennicy teorii stabilnego poziomu szczęścia (ang. happiness set point theory), którzy uważają, że każdy ma swój typowy po- ziom szczęścia, do jakiego z czasem powraca, nawet po ważnych zdarzenich takich jak wygrana na loterii lub rozwód. (Wniosek jest taki, że politycy gospodarczy nie są w stanie znacząco wpłynąć na poziom szczęścia w gospodarce). Jeszcze inne objaśnienie paradoksu Easterlina odwołuje się do prawa malejących przychodów (ang. law of diminishing returns): krańcowy pożytek z danego przyrostu dochodu maleje wraz ze wzrostem dochodu; np. kolejne dodatkowe tysiące dolarow miesięcznego dochodu z przyczyn technicznych coraz słabiej zwiększają długość życia i zdolność do korzystania z kultu- ry (zob. C. Graham, Economics of happiness, w: The New Palgrave Dictionary of Economics, red. S. N. Durlauf i L. E. Blu- me: Palgrave Macmillan, 2008). [2] [2] Zob. np. B. Stevenson, J. Wolfers, Economic Growth and Subjective Well-Being: Reassessing the Easterlin Paradox w: Brookings Papers on Economic Activity, Spring 2008; por. D. Leonhardt, Maybe Money Does Buy Happiness After All, w: The New York Times, 16 kwietnia 2008 r., wydanie internetowe: (artykuł zawiera m. in. komentarze R. Easterlina, B. Stevenson, J. Wolfersa, a także dane o poziomie szczęścia w różnych krajach, w tym w Polsce) (artykuł dostępny w internecie 22 sierpnia 2009 r.).

25 24 O

26 25 A teraz... ODPOWIEDZ NA NASTĘPUJĄCE PYTANIA (I): 1. Na czym polegają następujące problemy: a) Problem międzyosobowej porównywalności wyników po- miaru szczęścia?

27 26 1. Na czym polegają następujące problemy: a) Problem międzyosobowej porównywalności wyników po- miaru szczęścia? b) Problem międzyokresowej porównywalności wyników po- miaru szczęścia?

28 27 2. Wskaż podobieństwo sposobu obliczania poziomu szczęścia oraz zasady demokratycznego głosowania, zgodnie z którą jeden człowiek równa się jeden głos?

29 28 3. Wskaż podobieństwo sposobu obliczania poziomu szczęścia i głosowania większością głosów?

30 29 4. Czy podejmowanie decyzji za pomocą głosowania narażone jest na skutki: a) Efektu zmiennych emocji (ang. emotions effect)?

31 30 4. Czy podejmowanie decyzji za pomocą głosowania narażone jest na skutki: a) Efektu zmiennych emocji (ang. emotions effect)? b) Efektu zmiennych okoliczności (ang. framing effect)?

32 31 5. Przeanalizuj odpowiedzi na pytania 1-4. Czy zgadzasz się z opinią, że sposób pomiaru zagregowanego poziomu szczęścia zasługuje na akceptacje w podobnym stopniu, jak zasady de- mokracji?

33 32

34 33 A teraz ODPOWIEDZ NA NASTĘPUJĄCE PYTANIA (II): 1. Na czym polega rzekomy paradoks Easterlina? Wyjaśnij pa- radoks Easterlina, odwołując się do: a) Teorii rosnących wraz z dochodami aspiracji (ang. hedonic tread- mill theory).

35 34 1. Na czym polega rzekomy paradoks Easterlina? Wyjaśnij pa- radoks Easterlina, odwołując się do: a) Teorii rosnących wraz z dochodami aspiracji (ang. hedonic tread- mill theory). b) Teorii stabilnego poziomu szczęścia (ang. set point theory of hap- piness).

36 35 1. Na czym polega rzekomy paradoks Easterlina? Wyjaśnij pa- radoks Easterlina, odwołując się do: a) Teorii rosnących wraz z dochodami aspiracji (ang. hedonic tread- mill theory). b) Teorii stabilnego poziomu szczęścia (ang. set point theory of hap- piness). c) Prawa malejących przychodów (ang. law of diminishing returns).

37 36 2. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wynika, że na- leży mniejszą niż do tej pory wagę przykładać do wzrostu produktu krajowego brutto (PKB)?

38 37 3. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wynika, że można śmielej, niż sądzono do tej pory, podatkami zmniejszać różnice dochodów?

39 38 4. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wyni- ka, że miejsc pracy warto bronić z większym poświęceniem, niż sądzono wcześniej, zwłaszcza wtedy, kiedy ich utrata gro- zi długotrwałym bezrobociem.

40 39 5. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wyni- ka, że należy przeznaczać więcej pieniędzy na takie cele jak np.: a)Ochrona zdrowia.

41 40 5. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wyni- ka, że należy przeznaczać więcej pieniędzy na takie cele jak np.: b) Wspieranie lokalnych wspólnot.

42 41 5. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wyni- ka, że należy przeznaczać więcej pieniędzy na takie cele jak np.: c) Pomoc ubogim.

43 42 5. Dlaczego z ustaleń ekonomii szczęścia zdaniem wielu wyni- ka, że należy przeznaczać więcej pieniędzy na takie cele jak np.: d) Ochrona środowiska.

44 43 6. W tekście studium jest mowa o tym, że poziom szczęścia mieszkańców krajów skandynawskich jest o wiele wyższy, a po- ziom szczęścia mieszkańców postsocjalistycznych krajów Euro- py Wschodniej o wiele niższy, niż wynika to z poziomu PKB per capita w tych krajach. a) Wypowiedz tę samą myśl innymi słowami.

45 44 6. W tekście studium jest mowa o tym, że poziom szczęścia mieszkańców krajów skandynawskich jest o wiele wyższy, a po- ziom szczęścia mieszkańców postsocjalistycznych krajów Euro- py Wschodniej o wiele niższy, niż wynika to z poziomu PKB per capita w tych krajach. b) Wskaż możliwe przyczyny tego stanu.


Pobierz ppt "1 EKONOMIA SZCZĘŚCIA (ang. economics of happiness)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google