Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SOCJALIZM UTOPIJNY I NAUKOWY Pierwsze koncepcje socjalistyczne. Karol Marks (1818-1883). Włodzimierz Lenin (1870-1924). ZAJĘCIA IX – dr I. Barwicka-Tylek.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SOCJALIZM UTOPIJNY I NAUKOWY Pierwsze koncepcje socjalistyczne. Karol Marks (1818-1883). Włodzimierz Lenin (1870-1924). ZAJĘCIA IX – dr I. Barwicka-Tylek."— Zapis prezentacji:

1 SOCJALIZM UTOPIJNY I NAUKOWY Pierwsze koncepcje socjalistyczne. Karol Marks ( ). Włodzimierz Lenin ( ). ZAJĘCIA IX – dr I. Barwicka-Tylek

2 SOCJALIZM – ogólne założenia rewolucja przemysłowa – pozytywne skutki ekonomiczne, ale kontrowersyjne efekty społeczne (nędza robotników); liberalizm stwarza iluzję, że najważniejszy dla jednostki jest posiadany kapitał; podczas gdy faktycznie liczą się konkretne DOBRA wytwarzane w procesie PRACY a potrzebuje ich każdy – nie wystarcza formalna równość szans, ale należy rozszerzyć tę zasadę na faktyczną równość społeczną. najważniejszy w społeczeństwie proces organizacji produkcji i DYSTRYBUCJI dóbr (prymat sfery ekonomicznej) – postulat SPRAWIEDLIWOŚCI SPOŁECZNEJ źródłem zła jest przede wszystkim PRYWATNA WŁASNOŚĆ ŚRODKÓW PRODUKCJI, usankcjonowana w prawie liberalnego państwa (wniosek: sam instytucja państwa jest co najmniej podejrzana, jeśli nie wroga wobec zdecydowanej większości społeczeństwa);

3 SOCJALIZM – ogólne założenia c.d. konfliktowy obraz nowoczesnego społeczeństwa: KLASY – grupy o odmiennej pozycji społecznej – mimo formalnej równości wobec prawa – i innych interesach ekonomicznych (por. definicję stanu społecznego); recepta: ograniczenie prawa własności prywatnej (środków produkcji!) – do jego zniesienia włącznie SPOŁECZEŃSTWO SOCJALISTYCZNE – łac. sociare = łączyć, jednoczyć wspólnota organiczna; kolektywizm – przeciwieństwo liberalnego indywidualizmu; harmonia społeczna, etos pracy; najczęściej punktem dojścia społeczeństwo bezpaństwowe (państwo utożsamiane z aparatem przymusu).

4 SOCJALIZM UTOPIJNY pogardliwy epitet nadany przez Marksa socjalistom I poł. XIX w. dla podkreślenia, że głoszone przez nich koncepcje stanowiły przypadkową kompilację wymyślonych projektów idealnego społeczeństwa; C.-H. de Saint-Simon – prekursor socjologii. Budowa społeczeństwa industrialnego na drodze pokojowych reform: –władza w rękach wytwórców: przemysłowców, bankierów i uczonych, planujących proces produkcji i dystrybucji dóbr; –podstawą moralną chrześcijańska miłość bliźniego; –zachowanie prawa własności, ale zależnego od zdolności i pracowitości (zniesienie dziedziczenia).

5 SOCJALIZM UTOPIJNY R. Owen – poprawa warunków pracy, higieny, edukacja robotników prowadzi do wzrostu wydajności. Eksperyment: New Harmony (USA) – wspólnota bez własności prywatnej, religii i instytucji małżeństwa (po kilku latach upadła); Ch. Fourier – wykorzystanie różnic indywidualnych do budowy wspólnego dobra: –falanster – samowystarczalna wspólnota rolniczo- przemysłowa, w której funkcja społeczna pełniona przez jednostkę zgadza się z jej talentami i upodobaniami (810 typów charakterów); –zwolennik równouprawnienia kobiet (wg niektórych inicjator feminizmu), zniesienia instytucji rodziny i wprowadzenia całkowitej swobody seksualnej.

6 K. Marks – założenia ogólne dzieła: Kapitał t. I, Rękopisy ekonomiczno- filozoficzne; wspólnie z F. Engelsem: Manifest komunistyczny, Ideologia niemiecka; materializm historyczny: połączenie dialektyki G.W.F. Hegla (konieczny rozwój wolności, twórcza rola sprzeczności i konfliktów) i materializmu L. Feuerbacha (przywrócenie właściwej rangi człowieczeństwu przez zniesienie alienacji – m.in. likwidacja religii); wpływ pozytywizmu (dążenie do naukowości – poszukiwanie prostych praw wyjaśniających proces dziejowy) i darwinizmu.

7 K. Marks – opis społeczeństwa SPOŁECZEŃSTWO: BAZA MATERIALNA SIŁY WYTWÓRCZE (praca, surowce, środki produkcji – narzędzia, fabryki, technologie itp.) prywatna własność środków produkcji jedni posiadają, drudzy nie - dominują zawsze 2 KLASY – ich interesy w konflikcie – WALKA KLAS motorem dziejów STOSUNKI PRODUKCJI – relacje między ludźmi powstałe na bazie określonych sił wytwórczych NADBUDOWA PIERWSZE PRAWO ROZWOJU SPOŁECZNEGO: określone stosunki produkcji są wynikiem rozwoju sił wytwórczych państwo, religia, prawo, kultura – utrzymywane przez klasę posiadającą, co czyni z tych instytucji narzędzia przemocy; panowania nad klasą nieposiadającą DRUGIE PRAWO ROZWOJU SPOŁECZNEGO: nadbudowa jest wytworem bazy: byt określa świadomość rozwój sił wytwórczych pociąga za sobą (z opóźnieniem) zmianę stosunków społecznych oraz form organizacji państwowej – historia to następstwo jakościowo odmiennych FORMACJI SPOŁECZNO-EKONOMICZNYCH

8 K. Marks – kapitalizm i socjalizm ewentualne przyspieszenie historii wymaga ostrożności – stadium przejściowe: DYKTATURA PROLETARIATU przejęcie instytucji państwa (aparatu przymusu) przez robotników; władza jednej klasy, której celem będzie likwidacja podziału klasowego, czyli zniesienie siebie jako klasy FORMACJE SPOŁECZNO-EKONOMICZNE (europejskie – odrębna formacja azjatycka) HISTORIA – POSTĘP WOLNOŚCIKONIEC HISTORII (królestwo wolności) zniesienie własności prywatnej brak podziału klasowego brak instytucji państwa niewolniczafeudalizmkapitalizmSOCJALIZM ? historyczne sprzeczności rozwoju: - zysk nie rośnie w nieskończoność (wolna konkurencja – spadek cen); - wyzysk proletariatu - wzrost świadomości alienacji, integracja środowisk robotniczych wokół programu rewolucyjnego upadek kapitalizmu jest kwestią czasu, ale można go przyspieszyć – REWOLUCJA PROLETARIACKA – tam, gdzie ta formacja jest najbardziej rozwinięta: Anglia, Niemcy.

9 W. Lenin – korekta marksizmu KAPITALIZMSOCJALIZM skok w bok - (1. pomyłka tow. Marksa) IMPERIALIZM: - ceny (i zyski) nie spadają (monopole, nowe rynki zbytu); - reformy społeczne – poprawa sytuacji robotników, co zniechęca ich do rewolucji. rewolucja niezbędna, bo nie jesteśmy w stanie przewidzieć, co stanie się dalej, ale: (2. pomyłka tow. Marksa) - nie można jej wywołać tam, gdzie imperializm rozwinięty, bo nie znamy dokładnie warunków działania TEORIA NAJSŁABSZEGO OGNIWA: - rewolucja w Rosji (feudalizm/kapitalizm); - nie może być proletariacka (bo nie ma proletariatu), więc: awangarda proletariatu (zawodowi rewolucjoniści); - wyeksponowanie stadium przejściowego – dyktatura (reprezentantów) proletariatu (partii). powstanie pierwszego państwa socjalistycznego jako wstęp do ogólnoeuropejskiej rewolucji – INTERNACJONALIZM (na przeszkodzie Polska: bitwa warszawska 1920)

10 PYTANIA POD ROZWAGĘ Marks dumnie uważał swą teorię za naukową, odwołując się do rozumienia naukowości przez pozytywizm (nakazujący mówienie tylko o tym, co dostępne empirycznie, czyli o faktach). Spójrz na marksowski opis socjalizmu – czy jest w nim coś charakterystycznego, co uprawniałoby tego myśliciela do tak mocnego odcięcia się od projektów utopijnych? Czy dostrzegasz jakieś istotne różnice między traktowaniem koncepcji politycznych jako części myśli filozoficznej, a postrzeganiem ich jako nauki, na wzór nauk przyrodniczych?


Pobierz ppt "SOCJALIZM UTOPIJNY I NAUKOWY Pierwsze koncepcje socjalistyczne. Karol Marks (1818-1883). Włodzimierz Lenin (1870-1924). ZAJĘCIA IX – dr I. Barwicka-Tylek."

Podobne prezentacje


Reklamy Google