Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

INTERPRETACJA MATERIAŁÓW WIZUALNYCH. PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ Koncentracja na tych aspektach psychoanalizy, które odnoszą się do wizualności. SKOPOFILIA.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "INTERPRETACJA MATERIAŁÓW WIZUALNYCH. PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ Koncentracja na tych aspektach psychoanalizy, które odnoszą się do wizualności. SKOPOFILIA."— Zapis prezentacji:

1 INTERPRETACJA MATERIAŁÓW WIZUALNYCH

2 PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ Koncentracja na tych aspektach psychoanalizy, które odnoszą się do wizualności. SKOPOFILIA (Freud, Lacan)

3 PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ (Lacan) Pewne momenty widzenia oraz konkretne widoki są kluczowe z perspektywy kształtowania się podmiotowości i seksualności.

4 PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ KRYTYKA FEMINISTYCZNA: W jaki sposób wizualność jest uwikłana w wytwarzanie różnicy seksualnej? Analiza przedstawień wizualnych z perspektywy ich społecznego oddziaływania (widz, płeć, władza).

5 PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ Psychoanaliza nie ma ściśle określonego kodeksu postępowania metodologicznego Szczególnie podatny na interpretacje psychoanalityczne jest film (film nadaje strukturę widzeniu - spojrzenie między bohaterami filmu i miedzy bohaterami a widzami).

6 Podmiotowość, seksualność, nieświadomośc Psychoanaliza bada dwa obszary tworzenia znaczeń: -obszar samego obrazu, -obszar jego odbiorczości.

7 Podmiotowość Uznanie subiektywności podmiotu (tego, jak pojmujemy samych siebie i nasze światy na podstawie złożonych, a często nieracjonalnych sposobów rozumienia: odczuwamy, snujemy fantazje, oddajemy się przyjemnościom i czujemy odrazę, potrafimy być nieracjonalni i sprzeczni, reagujemy w sposób, który nie daje się wyrazić słowami.

8 Podmiotowość Podmiotowość jest konstruowana zarówno psychicznie, jak i kulturowo a proces ten trwa przez całe życie. Uczymy się patrzeć w określony sposób i powtarzamy ten proces za każdym razem, gdy na coś patrzymy (społeczna modalność). Widz wnosi pewna podmiotowość, która rzutuje na oglądany przez niego obraz. Podmiotowość ta jest uwikłana w oglądane wizerunki.

9 Nieświadomość Nie wszystkie reakcje zachodzą na poziomie pełnej świadomości. Pewne reakcje mają swoje źródło w nieświadomości. Tłumienie instynktów w dzieciństwie skutkuje kształtowaniem się nieświadomości. Granica między nieświadomością a świadomością nie jest szczelna i nieświadomość wyraża się w gestach i przejęzyczeniach

10 Nieświadomość Nigdy całkowicie nie poznamy samych siebie, ponieważ nieświadomość pozostaje poza zasięgiem świadomości. Lacan w sferze widzialności wszystko jest pułapką

11 Analiza treści Psychoanaliza

12 psychoanaliza semiologia

13 Seksualność Psychoanalizę interesuje proces, za pośrednictwem którego różnica między płciami jest ustanawiana i podtrzymywana (często chwiejnie).

14 Przyjemność patrzenia Podglądactwo (aktywny sposób widzenia) wytwarza dystans między patrzącym i tym, na co patrzymy i uprzedmiotawia to drugie, daje władzę (mężczyzna patrzy na kobietę). Skopofilia fetyszystyczna – postać kobieca ukazana jako obiekt na wystawie (kadrowanie, oświetlenie, ruch kamery)

15 Faza lustra i przyjemność wzrokowa Koncepcję fazy lustra opracował Jacques Lacan rozpoznanie się przynosi przyjemność z racji oglądania własnego ciała i niepokój z powodu alienacji.

16 Faza lustra. Mężczyzna na ekranie Mężczyzna nie jest przedmiotem spojrzeń, napędza narrację, jest postacią czynną. Ruch kamery zdeterminowany przez bohatera. Kamera z jego punktu widzenia. kobieta jako obraz, mężczyzna jako władca spojrzenia

17 Od spojrzenia voyerystycznego do lacanowskiego Lacan Koncepcja Spojrzenia jako uzupełnienie fazy lustra Lacana interesuje to, jak podmiot jest widziany. Spojrzenie to kulturowo konstruowana wizualność podmiotu.

18 Spojrzenie Spojrzenie to forma wizualności, która istnieje przed indywidualnym podmiotem. I choć wizualność tę podmioty przyjmują jako własną, jest ona konstruowana kulturowo. Spojrzenie przypomina nam o naszej śmiertelności.

19 Symboliczność (Lacan) Wejście dziecka w kulturę - w świat znaków, które tworzą język, wizualność oraz symboliczność – oznacza traumatyczne oddzielenie od realności. Hans Holbein Ambasadorowie

20 Fantazja i pożądanie Fantazja mieści się między świadomością a nieświadomością. Fantazja nadaje nieświadomości pewien rodzaj formy czasowej, przestrzennej i symbolicznej. Fantazja to rodzaj inscenizacji. Fantazje z kinem łączy przyjemność wzrokowa.

21 Fantazja i pożądanie Fantazje oferują rozmaite role podmiotowe. Fantazja pozwala na większą różnorodność możliwości interpretacyjnych, tak w odniesieniu do filmów, jak i publiczności.

22 Psychoanaliza i wizualność: ocena Dominacja badań nad seksualnością eliminuje inny konteksty, np.: różnice społeczne lub społeczne stosunki władzy. Psychoanaliza kładzie szczególny nacisk na sferę psychiki, mniej akcentując sferę kultury. Psychoanaliza nie uwzględnia instytucji społecznych wytwarzających filmy.

23 Analiza dyskursu Tekst, intertekstualność i kontekst (Michel Foucault) krytyk teorii psychoanalitycznej Łączy go z psychoanalizą kwestia podmiotowości. Podmiot ludzki jest wytwarzany, a nie po prostu się rodzi. Podmiotowość jest tworzona w toku określonych procesów.

24 Dyskurs Dyskurs (wg M. F.)odnosi się do stwierdzeń, które strukturę sposobowi myślenia o danej rzeczy oraz temu, jak działamy.

25 Dyskurs Dyskurs to określona forma wiedzy o świecie, np.: dyskurs medyczny. Dyskurs medyczny: język medycyny, formy wiedzy, instytucje, przestrzeń społeczna. Podmioty dyskursu medycznego: lekarz, pielęgniarz, pacjent.

26 Dyskurs Sztukę też można rozumieć jako dyskurs. Dyskurs sztuki: przedstawienia wizualne, język, krytyka artystyczna, instytucje kulturalne, publiczność, wartości, wiedza…

27 Intertekstualność Dyskurs może być wyrażany za pomocą wizualnych i werbalnych tekstów oraz obrazów. Intertekstualność opisuje to, w jaki sposób znaczenia dowolnego obrazu czy tekstu w obrębie dyskursu zależą nie tylko od konkretnego obrazu czy tekstu, lecz także od znaczeń niesionych przez inne teksty.

28 Formacja dyskursywna Formacja dyskursywna to sposób, w jaki znaczenia łączą się ze sobą w konkretnym dyskursie. W wypadku, gdy zdołamy określić jakąś regularność w obrębie przedmiotów, sposobów wypowiadania, pojęć i wyborów tematycznych (porządek, korelacje, pozycje, funkcjonowanie, transformacje), powiemy, że mamy do czynienia z formacją dyskursywną.

29 Władza (M.F.) Dyskurs jest formą dyscypliny. (M.F.) Dyskurs ma władzę, która wynika z tego, że podmioty ludzkie są wytwarzane przez dyskursy. Dyskursy rywalizują ze sobą i walczą o wpływy.

30 Władza - wiedza Wiedza ma charakter dyskursywny. Każdy dyskurs przesiąknięty jest władzą. Każdy dyskurs rości sobie prawo do prawdy.

31 Dyskurs i kultura wizualna Analiza treści, semiologia i psychoanaliza zakładają, że analiza powinna drążyć pod powierzchnią widzialnego w poszukiwaniu: analiza treści – ukrytych znaczeń ukrytych w wielkich ilościach, semiologia szuka dominujących kodów, mitów i systemów odniesień, Psychoanaliza bada oznaki nieświadomości.

32 Dyskurs i kultura wizualna M. F. koncentruje się na pytaniu: jak działa władza. Jak robi to, co robi, i jak dokonała tego, czego dokonała.

33 Analiza dyskursu I i II Analiza dyskursu IAnaliza dyskursu II Jak dyskurs wyraża się poprzez różnego rodzaju przedstawienia wizualne i teksty werbalne. Dominanta: dyskurs, formacje dyskursywne. Dominanta: praktyki poszczególnych instytucji. Pojęcia: władza, reżim, prawda, instytucja, technologia.

34 Analiza dyskursu I Koncentruje się na języku: jak ludzie używali języka do tworzenia własnych opowieści o świecie społecznym. Może dotyczyć obrazu: jak obrazy tworzą konkretne opowieści o świecie społecznym. Analiza dyskursu skupia się na strategiach perswazji. Każdy dyskurs zorganizowany jest tak, aby przekonywać.

35 Analiza dyskursu I Analiza dyskursu I poświęca wiele uwagi obrazom oraz ich społecznemu wytwarzaniu i oddziaływaniu.

36 Analiza dyskursu I. Źródła Dyskursy wyrażają się przez zróżnicowaną gamę obrazów, tekstów i praktyk. (dzienniki, powieści, wiersze, dokumenty tworzone przez różne instytucje rządowe, ryciny, mapy, komiksy, zdjęcia) Eklektyzm wynika z intertekstualności dyskursu.

37 Analiza dyskursu I. Źródła Punktem wyjścia jest wybór źródeł: które źródła wniosą coś do badania? Obrazy i teksty stanowiące punkt wyjścia odnoszą się do kolejnych obrazów i tekstów. Pytanie: kiedy przestać zbierać materiały?

38 Analiza dyskursu I. Źródła Pytanie: w jaki sposób wizualizuje się kobiety ciężarne we współczesnej kulturze? Jakie byłyby źródła wyjściowe? Gdzie szukać przedstawień wizualnych i tekstów, które konstruują ciało ciężarnej kobiety? Jak zdobyć wiedzę o tym, w jaki sposób kobiety ciężarne tworzą własne poczucie cielesnego Ja? A co z reklamą? Czasopismami kobiecymi? Czy to, że kobiety ciężarne pozostają niewidzialne, nie jest ciekawym tematem do badań?

39 Analiza dyskursu I. Źródła (Erwin Panofsky) Ikonografia Znaczenie dzieła sztuki wynika ze zrozumienia symboli i znaków w taki sposób, w jaki zrozumieliby je współcześni twórcy.

40 Ikonografia 1.PIERWOTNENATURALNEPREIKONOGRAFICZNE 2.WTÓRNEUMOWNEIKONOGRAFICZNE 3.WEWNĘTRZNESYMBOLICZNEIKONOLOGICZNE

41 Ikonografia

42 Jan van Eyck Portret małżonków Arnolfini 1434

43 Między semiologią a analizą dyskursu ZNAKINTERTEKSTUALNOŚĆ

44 Analiza dyskursu I: wytwarzanie dyskursu i jego organizacja retoryczna Jak konkretny dyskurs opisuje rzeczy? Jak tworzy winę i odpowiedzialność? Jak tworzy wiarygodność? Jak kategoryzuje i wyróżnia?

45 Analiza dyskursu I: wytwarzanie dyskursu i jego organizacja retoryczna Kroki: zapomnij o wszystkich uprzedzeniach i opiniach, długo czytaj i patrz, czytaj teksty na nowo, na nowo oglądaj obrazy, określ kluczowe wątki w formie słów – kluczy, ułóż listę i przejrzyj jeszcze raz materiał, rozważ powiązania między kluczowymi słowami i obrazami, zwróć uwagę na złożoność dyskursu i wewnętrzne sprzeczności, zwracaj uwagę na szczegóły.

46 Analiza dyskursu I: wytwarzanie dyskursu i jego organizacja retoryczna Odpowiedz na pytania: W jaki sposób konkretnym słowom czy wizerunkom nadawane są określone znaczenia? Czy istnieją znaczące skupiska słów i obrazów? Jakiego rodzaju obiekty wytwarzają tego rodzaju skupiska? Jakie skojarzenia ustanowione są wewnątrz tych skupisk? Jakie powiązania łączą ze sobą takie skupiska?

47 Badanie społecznego wytwarzania dyskursu Każdy dyskurs dzieje się w konkretnej sytuacji społecznej. Społeczny kontekst wytwarzanie dyskursu jest ważny z perspektywy rozważań nad zakładaną przez wizerunki i teksty publicznością.

48 Ocena analizy dyskursu I Mocna strona to niezwykle szczegółowa lektura obrazów oraz interpretacja ich oddziaływania zwłaszcza w odniesieniu do wytwarzania różnicy społecznej. Słaba strona to zdecydowanie, kiedy przestać szukać nowych powiązań intertekstualnych.

49 Analiza dyskursu II Badanie wytwarzania przez konkretne instytucje praktyk kulturowych.

50 Analiza dyskursu II Jak proces archiwizacji oddziałuje na teksty? Jakie są sposoby dyscyplinowania w szpitalu, więzieniu, domu obłąkanych? (M.F. Nadzorować i karać)

51 Analiza dyskursu II Jeremy Bentham Panoptykon

52 Analiza dyskursu II (M. F.) Instytucje działają na dwa sposoby: poprzez aparat funkcjonalny i technologie instytucjonalne.

53 Analiza dyskursu II Aparat instytucjonalny – formy władzy – wiedzy, które tworzą instytucje: architektura, regulacje prawno – organizacyjne, traktaty naukowe, twierdzenia filozoficzne, prawa a także wyrażany przez nie dyskurs.

54 Analiza dyskursu II Technologie instytucjonalne – techniki stosowane podczas praktyk realizujących władzę – wiedzę: okna i żaluzje w panoptykonie.

55 Analiza dyskursu II Analiza dyskursu II przenosi uwagę z pojedynczych obrazów na procesy ich wytwarzania i użytkowania.

56 Analiza dyskursu II Będąc w galerii czy muzeum zwróć uwagę na inne rzeczy niż wystawione obiekty. Spróbuj zwrócić uwagę na architekturę budynku, rozkład pięter, strażnikom, innym zwiedzającym.

57 Aparat instytucjonalny galerii i muzeum Muzea tworzą specyficzny dyskurs na temat kultury. Użycie kultury jako narzędzia zarządzania społeczeństwem.

58 Technologie instytucjonalne galerii i muzeum gabloty, rekonstrukcje, repliki, eksponaty bez zabezpieczenia, ramy, przestrzenne zorganizowanie wystawy (sposób wieszania obrazów).

59 Wizualne i tekstualne techniki interpretacji podpisy i metryczki, tablice poglądowe, katalogi.

60 Wizualne i tekstualne techniki interpretacji Będąc w muzeum przyjrzyj się metryczkom i podpisom. Jaki skutek miałoby usunięcie wszystkich podpisów. Wybierz dwa – trzy obiekty i wymyśl dla nich nowe podpisy. Jak ma oddziaływać twój nowy tekst?

61 Techniki rozplanowania i techniki dotykowe rozplanowanie poszczególnych sal, urządzenia w muzeum, kolor ścian.

62 Przestrzeń poza ekspozycjami Zajrzyj do sklepu i kawiarni w muzeum. Jakie dyskursy tu działają? Z jakimi praktykami mamy do czynienia? Czy wiążą się one w jakiś sposób z tym, co obserwujemy na wystawie? We wnętrzu?

63 Zwiedzający Zwiedzający to przede wszystkim OKO – ktoś, kto widzi i dzięki widzeniu rozumie w określony sposób. Muzeum czyni to w sposób otwarty, prezentując swe obiekty widzom jako rodzaj edukacyjnego spektaklu.

64 Reguły zwiedzania Co wolno, a czego nie wolno robić w muzeum? Dyscyplinowanie zwiedzających przez kierunki zwiedzania. Podpowiedzi w postaci podkreślenia obiektów wartych szczególnej uwagi. Samoregulacja zachowań przez zwiedzających. Podmiot – zwiedzający konstruowany jest przez rozmaite dyskursy.

65 Analiza dyskursu II. Ocena Analiza dyskursu II koncentruje się na wyrażaniu dyskursów poprzez aparaty i technologie. Skuteczna w badaniach dyskursów władzy wytwarzających przedmioty i podmioty powiązane z różnymi instytucjami, na przykład przedmioty uznane za sztukę. O wiele mniej interesuje się obszarem samego obrazu.

66 Podejście antropologiczne Podejście antropologiczne koncentruje uwagę na tym, co różni ludzie robią z materiałami wizualnymi.

67 Społeczne życie przedmiotów Materialność, materializacja, mobilność.

68 Materialność, materializacja, mobilność Traktowanie zdjęć jako obiektów oznacza zwrócenie uwagi na ich specyficzne właściwości fizyczne, ich złożone oddziaływanie na zmysły, ich materialność: to, jak wyglądają, jakie są w dotyku, jaki mają kształt i objętość, wagę i fakturę. Oznacza to też umiejscowienie zdjęć w określonym kontekście społecznym i kulturowym.

69 Materialność, materializacja, mobilność Materiały wizualne mają charakter perfomatywny, tzn. materialne cechy obrazu oddziałują na świat, zwłaszcza na świat ludzi.

70 Materialność, materializacja, mobilność

71 Jak obrazy i ludzie wchodzą we wzajemne relacje w konkretnym czasie i miejscu, w konsekwencji stwarzając się nawzajem w specyficzny sposób? WZAJEMNE USTANAWIANIE SIĘ OBRAZU I OBSERWATORA

72 Materialność, materializacja, mobilność Fotografie i inne obiekty wizualne wytwarza się w jednym miejscu a eksponuje w innym. Efektem jest rekontekstualizacja.

73 Jak obserwować życie społeczne obrazów? Znaleźć obrazy: w podejściu antropologicznym nie troszczymy się o reprezentatywność prób obrazów do interpretacji. Podejściu antropologicznemu najlepiej poddają się fotografie.

74 Materialność obiektu wizualnego na przykładzie fotografii rodzinnej

75 Forma wizualna, czyli treść, forma materialna, czyli fizyczne właściwości samego obiektu wizualnego, forma prezentacji, czyli sposób prezentacji obrazu patrzącemu.

76 Co się dzieje z obiektem wizualnym w konkretnym miejscu?

77 Mobilność obiektu wizualnego Fotografie rodzinne podróżują.

78 Podejście antropologiczne; ocena Metoda może stanowić wszechstronne podejście do sytuacji społecznych, w których obiekty wizualne uczestniczą. O jej słabości stanowi przedkładanie empirii nad teorię oraz kwestia odniesienia do wszystkich rodzajów obrazów.


Pobierz ppt "INTERPRETACJA MATERIAŁÓW WIZUALNYCH. PSYCHOANALIZA I WIZUALNOŚĆ Koncentracja na tych aspektach psychoanalizy, które odnoszą się do wizualności. SKOPOFILIA."

Podobne prezentacje


Reklamy Google