Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład."— Zapis prezentacji:

1 Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl

2 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy mocarstw światowych 3.Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy organizacji międzynarodowych

3 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl3 Literatura (1) 1.Porządek międzynarodowy u progu XXI wieku, Red. nauk. R. Kuźniar, WUW, Warszawa 2005 2.Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika, Red. nauk. E. Haliżak, R. Kuźniar, WUW, Warszawa 2001 3.B. Balcerowicz, Pokój i nie-pokój, DW Bellona, Warszawa 2002 4.Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie (red. naukowa R. Zięba), WAiP, Warszawa 2007 5.S. P. Huntington, Zderzenie cywilizacji, MUZA SA, Warszawa 1997 6.J. S. Nye jr, Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii, WAiP, Warszawa 2009

4 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl4 Literatura (2) 7.K. Mingst, Podstawy stosunków międzynarodowych, PWN, Warszawa 2006 8.F. Fukuyama, Budowanie państwa. Władza i ład międzynarodowy w XXI wieku, DW Rebis, Poznań 2005 9.F. Fukuyama, Ameryka na rozdrożu. Demokracja, władza i dziedzictwo neokonserwatyzmu, DW Rebis, Poznań 2006 10.Z. Brzeziński, Wybór. Dominacja czy przywództwo, ZNAK, Kraków 2004 11.R. Kagan, Potęga i raj. Ameryka i Europa w nowym porządku świata, Studio EMKA, Warszawa 2003 12.R. Kagan, Powrót historii i koniec marzeń, DW REBIS, Poznań 2009

5 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl5 Teoria i historia ładu międzynarodowego Teoria i historia ładu międzynarodowego

6 Terminy bliskoznaczne Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl6 Ład Porządek System Era Epoka Model

7 Pojęcie ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl7 Ład (porządek, system) międzynarodowy – to zbiór podmiotów międzynarodowych (państwowych i niepaństwowych) połączonych wzajemnymi relacjami (nadrzędności, równorzędności, podrzędności; zależności, niezależności; rywalizacji, kooperacji) o charakterze politycznym, ekonomicznym, społecznym, informacyjnym, militarnym itp. i działający wedle przyjętych wspólnie lub narzuconych reguł (konwencji, dyktatu, prawa międzynarodowego). Każdy ład międzynarodowy charakteryzują zatem trzy elementy: a) rodzaje podmiotów międzynarodowych; b) charakter relacji między podmiotami; c) zasady funkcjonowania podmiotów w ramach danego ładu.

8 Typy ładów międzynarodowych Z uwagi na podmioty: – Regionalne, globalne; – Jednopodmiotowe (imperialne, federalne) i wielopodmiotowe; – międzypaństwowe (tylko państwa) i międzynarodowe (państwa i nie-państwa: cywilizacje, organizacje międzynarodowe i transnarodowe) Z uwagi na relacje: – Hegemoniczne, równowagi sił, kooperatywne, integracyjne Z uwagi na charakter reguł: – Ideologiczne, prawne; – narzucone, uzgodnione; – naturalne, sformalizowane Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl8

9 Łady międzynarodowe w historii Grecki Rzymski Średniowieczny ………….? Westfalski (nowożytny) Wiedeński (ponapoleoński) Wersalski (międzywojenny) Jałtański (zimnowojenny) Pozimnowojenny …….. Przyszły? Po-pozimnowojenny? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl9

10 Wojna trzydziestoletnia (1618 – 1648) Religijna – powód walka o równouprawnienie religijne w państwach niemieckich Dynastyczna – wzajemne wspieranie się dynastii rządzących Wyniszczająca – trudna do rozstrzygnięcia mimo włączania się w nią wszystkich głównych armii europejskich Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl10

11 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl11 Pokój westfalski

12 Środowisko przedwestfalskie Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl12 Wojny chaotyczne, religijne, państwowe, feudalne, prywatne, dynastyczne Anarchia strategiczna Stan bezładu, nieuporządkowania Bałagan przedwestfalski

13 Pokój westfalski - 1648 Zapoczątkował nowy system stosunków zwany westfalskim. Pięć podstawowych cech: Państwo narodowe wyłącznym podmiotem stosunków międzynarodowych (system państwowo- centryczny) Zasada terytorialności (państwo ma uprawnienia zwierzchnie do terytorium) Zasada suwerenności (państwa są suwerenne i równe, wewnętrznie - wyłączność uprawnień dotyczącego własnego państwa, zewnętrznie- niezależne od innych państw) Spoiwem społeczności międzynarodowej zamiast więzów religijnych staje się prawo międzynarodowe Równowaga sił jako mechanizm regulujący stosunki międzynarodowe Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl13

14 Ład westfalski Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl14 Koniec rządów religijnych Niebiegunowy (zerobiegunowy, zerocentryczny) Państwa równe wobec prawa, suwerenne jako jedyne główne podmioty Monopol państwa na przemoc Uporządkowanie

15 Rewolucja francuska i wojny napoleońskie Zaburzenie oryginalnego (klasycznego) systemu westfalskiego – nieudana próba ustanowienia hegemona Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl15

16 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl16

17 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl17 Kongres wiedeński

18 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl18 Koncert mocarstw (Rosja, Austria, Prusy, Wielka Brytania, Francja) -Seria kongresów, konferencji, w czasie których rozstrzygano kwestie bezpieczeństwa europejskiego - utrzymywanie równowagi sił

19 Ład wiedeński Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl19 Wielobiegunowy Państwa jako podmioty, mocarstwa jako główne podmioty Ustalają reguły gry Koncert mocarstw

20 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl20 I wojna światowa rywalizacja między mocarstwami sojusze (bloki): trójprzymierze (Niemcy, Austria, Włochy) dwuprzymierze (Francja, Rosja) Wojna i rozpad trzech imperiów: rosyjskiego, austrowęgierskiego i otomańskiego

21 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl21 Traktat Wersalski Liga Narodów – miała zapewnić realizację postanowień traktatu, kompletnie nieskuteczna Koncepcja bez praktyki Wykluczeni – mocarstwa pokonane (Niemcy, Austria, Turcja, Bułgaria) oraz ZSRR (jako nielojalny uczestnik ENTENTY, który podpisał separatystyczny pokój z Niemcami). Źródło rewanżyzmu

22 Ład wersalski Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl22 Pojawia się Liga Narodów Koncepcja bez realizacji W zamyśle: skorygowany system westfalski; w praktyce – anarchia strategiczna Nieudany koncept LN

23 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl23 II wojna światowa Następstwo słabości powersalskiego ładu międzynarodowego Zbrodnicze ideologie: faszyzm i komunizm

24 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl24 Układ jałtański Podział świata na strefy wpływów Ustanowienie ONZ

25 Ład jałtański (jałtańsko-poczdamski) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl25 Dwubiegunowy, zimnowojenny Pojawia się ONZ Trzeci świat zaczyna się organizować

26 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl26 Zimna wojna Równowaga sił Wyścig zbrojeń Rozpad systemu dwublokowego

27 Ład pozimnowojenny Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl27 Jednobiegunowy, hegemonistyczny Pax Americana? Słaba ONZ

28 Przyszły ład międzynarodowy? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl28 Problem: Jaki może być przyszły ład międzynarodowy? Hipoteza: Niewątpliwie jego zalążki już istnieją dzisiaj. Prawdopodobnie kształtował się będzie podobnie, jak poprzednie systemy. Nie można też wykluczyć rewolucyjnej zmiany, na miarę westfalskiej. Procedura: Najpierw zdiagnozować i opisać dotychczasową ewolucję ładu międzynarodowego i ustalić jej tendencję. Po tym ekstrapolować tę tendencję w przyszłość

29 Diagnoza powestfalskiej ewolucji ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl29 Istotą każdego ładu był i jest system autoregulacji, sterowania, decydowania: to, kim jest sternik, regulator, decydent, główny aktor? Zmiana charakteru regulatora powoduje zmianę typu (rodzaju) ładu. Ład westfalski – bez dominującego aktora, czyli - wszyscy są równymi uczestnikami systemu, samoistna autoregulacja (0 lub W, system bezbiegunowy) Ład wiedeński (i wersalski) – wielu, kilku realnych decydentów (wielobiegunowy) Ład jałtańsko-poczdamski – dwóch realnych decydentów (dwubiegunowy), plus regulator pomocniczy (ONZ) Ład pozimnowojenny – jeden realny decydent? (jednobiegunowy), plus pomocniczy (ONZ)

30 Prognoza przyszłej ewolucji ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl30 Jaki może być dalszy ciąg dotychczasowej ewolucji? Czyli: w jakim kierunku może ewoluować obecny ład międzynarodowy? Trzy metody uporządkowania opisu dotychczasowej ewolucji i analizy prognostycznej (studiów): a) Tarcza zegara (krąg) b) Spirala c) Sinusoida

31 Tarcza zegara Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl31 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY 0/@ Kilka 2 1 Liczba centrów (biegunów) regulujących funkcjonowanie systemu

32 Tarcza zegara Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl32 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY 0/@ Kilka 2 1 Tu jesteśmy!!! ? Anarchia strategiczna? Chaos neośredniowieczny? 0/12

33 Spirala Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl33 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY 0/@ Kilka 2 1 Tu jesteśmy!!! ? Powestfalski- zglobalizowany, zerobiegunowy np. system ONZ Rząd światowy Wielobiegunowy kooperacyjny (międzybiegunowy, interpolar). Zglobalizowana wielobiegunowość. Dwubiegunowy kooperacyjny

34 Sinusoida - diagnoza Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl 34 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY 0 1 2 Wiele Liczba centrów (biegunów) 1815/19181945198920101648

35 Sinusoida –opcje projekcji Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl 35 DWUBIEGUNOWY (konfrontacyjny, kooperacyjny) A) USA + Chiny? Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Tu jesteśmy!!! WIELOBIEGUNOWY A)Skorygowany B)Klasyczny koncert mocarstw Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY JEDNOBIEGUNOWY A) Pax Americana Westfalski BEZBIEGUNOWY Westfalski BEZBIEGUNOWY ZEROBIEGUNOWY A)Powestfalski, Westfalski skorygowany (ONZ) B)neośredniowieczny

36 Charakter opcji przyszłego ładu Zerobiegunowy – Anarchia strategiczna (wycofanie się USA, izolacjonizm amerykański, walka o spadek pohegemonistyczny; spadek znaczenia państw narodowych i zmierzanie do neośredniowiecznej anarchii – zalążki rewolucji globalnej) – Idealna społeczność międzynarodowa (samorząd światowy?) Jednobiegunowy – Pax Americana? – Inny hegemon (państwo, organizacja) – Rząd światowy? Dwubiegunowy – Klasyczny, państwowy: USA – Chiny? – Ponadpaństwowy-międzyregionalny: atlantycko-azjatycki? – Ponadpaństwowy-międzyblokowy: blok państw demokratycznych – blok państw autorytarnych? – Międzycywilizacyjny: atlantycko - islamski? Wielobiegunowy – Nowy koncert mocarstw narodowych (wielobiegunowa równowaga sił) – Międzybiegunowy (interpolarny) – wielobiegunowy kooperacyjny (w ramach systemu ONZ?) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl36

37 Prawdopodobieństwo i kolejność opcji przyszłego ładu Która opcja jest najbardziej prawdopodobna dzisiaj? Jaka może być lista opcji według ich prawdopodobieństwa? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl37 jednobiegunowy dwubiegunowy wielobiegunowy niebiegunowy

38 Prawdopodobieństwo i kolejność opcji przyszłego ładu Jednobiegunowy – amerykański – kruszejący, z widmem anarchii strategicznej w systemie zerobiegunowym Zerobiegunowy (nie dokończony…?) – Anarchia strategiczna (walka o spadek pohegemonistyczny; zalążki rewolucji globalnej) Wielobiegunowy (kooperatywny) – Nowy koncert mocarstw w ramach systemu ONZ Dwubiegunowy (mało prawdopodobny) – Atlantycko-azjatycki (zintegrowane Zachód – Wschód) lub demokratyczno-autorytarny lub międzycywilizacyjny? Jednobiegunowy (docelowy?) – Ponadpaństwowy rząd światowy Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl38

39 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl39

40 Istota studiów strategicznych prace na pograniczu teorii (badań naukowych) i praktyki (analiz, ocen, projektów), głównie na potrzeby konkretnych, praktycznych decyzji strategicznych, prowadzone przez praktyków (pracowników instytucji zarządzania strategicznego) i akademików (naukowców) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl40

41 Cykl studium strategicznego (analizy, badań strategicznych) 1. Przygotowanie (koncepcja, plan, organizacja) 2. Realizacja (studia teoretyczne, weryfikacja praktyczna) 3. Ocena wyników (kierunki dalszych studiów) Warszawa/Ursynów 201041www.koziej.pl

42 Koncepcja analizy strategicznej (układ) 1. Geneza i ustawienie problemu (sformułowanie głównego problemu) 2. Cel i problematyka analizy (zagadnienia szczegółowe) 3. Założenia i hipotezy 4. Procedura analizy (tok - harmonogram - analizy) 5. Planowany układ referatu, pracy studialnej Warszawa/Ursynów 201042www.koziej.pl

43 Problematyka (zagadnienia szczegółowe) Problemy, zagadnienia - przeszkody na drodze do celu logicznie podporządkowane celowi analizy forma - pytania badawcze ustalane poprzez dekompozycję głównego problemu z punktu widzenia przyjętego kryterium Warszawa/Ursynów 201043www.koziej.pl

44 Założenia do analizy Wiedza nadsystemowa wobec problemu (np. wyniki innych badań, wiedza podręcznikowa) coś, co nie będzie podlegać analizie, przyjmowane jest takie, jakie jest - a jednocześnie stanowi podstawę, ograniczenie lub część rozwiązania problemu Warszawa/Ursynów 201044www.koziej.pl

45 Hipotezy Przypuszczenia co do rozwiązania problemu (zagadnień) próbne (wstępne) odpowiedzi na pytania analityczne tezy, które będą weryfikowane w toku analizy hipotezy wstępne, robocze, rozwinięte, końcowe Warszawa/Ursynów 201045www.koziej.pl

46 Procedura przeprowadzenia studium 1. Przygotowanie (opracowanie koncepcji studium) 2. Etap analiz teoretycznych i opracowanie projektu rozwiązania problemu 3. Etap weryfikacji (teoretycznej i/lub praktycznej?) projektu 4. Synteza wyników i ich pisarskie (redakcyjne) ujęcie w postaci referatu (pracy studialnej) Warszawa/Ursynów 201046www.koziej.pl

47 Układ referatu studialnego Wstęp: problematyka, założenia, hipotezy Rozdziały (punkty) merytoryczne: treść analizy, argumentacja Zakończenie: synteza wniosków Bibliografia Ewentualnie: Aneksy, załączniki Warszawa/Ursynów 201047www.koziej.pl

48 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl48 Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy głównych podmiotów (aktorów, graczy) międzynarodowych Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy głównych podmiotów (aktorów, graczy) międzynarodowych

49 USA Pozycja hegemona światowego (korzyści i niedogodności): czy ją utrzymywać? Oczekiwanie na partnera: Chiny? Wizja koncertu mocarstw? (jedno supermocarstwo i wiele politycznych potęg) Alternatywne koncepcje przyszłego ładu Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl49

50 Rosja Powrót mocarstwowego nacjonalizmu. Rosja dziś – jak Niemcy po Wersalu (upokorzeni przez zwycięzców, źli na skorumpowanych polityków) Walka o własną pozycję, dążenie do dominacji regionalnej (strefa wpływów) Geopolityczna linia uskoku na południu i zachodzie Rosji (rywalizacja: Rosja- Zachód) Preferowanie systemu wielobiegunowego (multipolarnego) Chiny – partner czy rywal? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl50

51 Chiny, Indie, Japonia Chiny: czekanie na szansę Indie: nadzieja na szansę Japonia: zatrzymać szansę Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl51

52 ONZ Siła i słabości Moderator ładu Szansa na rząd światowy? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl52

53 UE Nadzieje UE jako ponowoczesnego, dobrowolnego imperium (nie narzucanego, wspólnota wartości i interesów, dobrowolne samoograniczenie suwerenności Zadyszka integracyjna Potęga gospodarcza, karzeł polityczny Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl53

54 Interpolar world Interpolar world (wielobiegunowość w erze interdependence, wzajemnej zależności)– międzybiegunowy system (globalizacja, uzależnienie, gracze zainteresowani w uzgodnieniach (G-8, G-20 itp.). Wielka zmiana światowa: od zachodniej dominacji do bardziej zróżnicowanego świata, gdzie nowi gracze nie tylko bronią, ale też promują swój punkt widzenia. W tych warunkach konieczne współdziałanie globalne. nowy ład – Wg - G. Grevi, The interpolar world: a new scenario, EU ISS, Occasional Paper - n°79, June 2009; http://www.iss.europa.eu/uploads/media/op79.pdf http://www.iss.europa.eu/uploads/media/op79.pdf Dwa trendy powodują zmianę systemu międzynarodowego: redystrybucja siły na szczeblu światowym (czyli nowa forma wielobiegunowości) oraz wzrost wzajemnych zależności, upodabniający warunki bezpieczeństwa i dobrobytu dużych mocarstw i szerszej społeczności międzynarodowej. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl54

55 NATO Opcje przyszłego NATO – Regionalny system obronny? – Globalny system bezpieczeństwa (GLOBALTO)? Tandem NATO – UE? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl55

56 Polska perspektywa Rola Polski w różnych ładach światowych Polska a łady europejskie: szansa w integracji europejskiej Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl56

57 Podsumowanie Istota ładu międzynarodowego Przyszłe opcje ładu międzynarodowego Wytyczne do konwersatoriów – Panele dyskusyjne – Referaty analityczne Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl57


Pobierz ppt "Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład."

Podobne prezentacje


Reklamy Google