Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład."— Zapis prezentacji:

1 Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl

2 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy mocarstw światowych 3.Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy organizacji międzynarodowych

3 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl3 Literatura (1) 1.Porządek międzynarodowy u progu XXI wieku, Red. nauk. R. Kuźniar, WUW, Warszawa Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika, Red. nauk. E. Haliżak, R. Kuźniar, WUW, Warszawa B. Balcerowicz, Pokój i nie-pokój, DW Bellona, Warszawa Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie (red. naukowa R. Zięba), WAiP, Warszawa S. P. Huntington, Zderzenie cywilizacji, MUZA SA, Warszawa J. S. Nye jr, Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii, WAiP, Warszawa 2009

4 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl4 Literatura (2) 7.K. Mingst, Podstawy stosunków międzynarodowych, PWN, Warszawa F. Fukuyama, Budowanie państwa. Władza i ład międzynarodowy w XXI wieku, DW Rebis, Poznań F. Fukuyama, Ameryka na rozdrożu. Demokracja, władza i dziedzictwo neokonserwatyzmu, DW Rebis, Poznań Z. Brzeziński, Wybór. Dominacja czy przywództwo, ZNAK, Kraków R. Kagan, Potęga i raj. Ameryka i Europa w nowym porządku świata, Studio EMKA, Warszawa R. Kagan, Powrót historii i koniec marzeń, DW REBIS, Poznań 2009

5 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl5 Teoria i historia ładu międzynarodowego Teoria i historia ładu międzynarodowego

6 Terminy bliskoznaczne Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl6 Ład Porządek System Era Epoka Model

7 Pojęcie ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl7 Ład (porządek, system) międzynarodowy – to zbiór podmiotów międzynarodowych (państwowych i niepaństwowych) połączonych wzajemnymi relacjami (nadrzędności, równorzędności, podrzędności; zależności, niezależności; rywalizacji, kooperacji) o charakterze politycznym, ekonomicznym, społecznym, informacyjnym, militarnym itp. i działający wedle przyjętych wspólnie lub narzuconych reguł (konwencji, dyktatu, prawa międzynarodowego). Każdy ład międzynarodowy charakteryzują zatem trzy elementy: a) rodzaje podmiotów międzynarodowych; b) charakter relacji między podmiotami; c) zasady funkcjonowania podmiotów w ramach danego ładu.

8 Typy ładów międzynarodowych Z uwagi na podmioty: – Regionalne, globalne; – Jednopodmiotowe (imperialne, federalne) i wielopodmiotowe; – międzypaństwowe (tylko państwa) i międzynarodowe (państwa i nie-państwa: cywilizacje, organizacje międzynarodowe i transnarodowe) Z uwagi na relacje: – Hegemoniczne, równowagi sił, kooperatywne, integracyjne Z uwagi na charakter reguł: – Ideologiczne, prawne; – narzucone, uzgodnione; – naturalne, sformalizowane Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl8

9 Łady międzynarodowe w historii Grecki Rzymski Średniowieczny ………….? Westfalski (nowożytny) Wiedeński (ponapoleoński) Wersalski (międzywojenny) Jałtański (zimnowojenny) Pozimnowojenny …….. Przyszły? Po-pozimnowojenny? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl9

10 Wojna trzydziestoletnia (1618 – 1648) Religijna – powód walka o równouprawnienie religijne w państwach niemieckich Dynastyczna – wzajemne wspieranie się dynastii rządzących Wyniszczająca – trudna do rozstrzygnięcia mimo włączania się w nią wszystkich głównych armii europejskich Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl10

11 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl11 Pokój westfalski

12 Środowisko przedwestfalskie Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl12 Wojny chaotyczne, religijne, państwowe, feudalne, prywatne, dynastyczne Anarchia strategiczna Stan bezładu, nieuporządkowania Bałagan przedwestfalski

13 Pokój westfalski Zapoczątkował nowy system stosunków zwany westfalskim. Pięć podstawowych cech: Państwo narodowe wyłącznym podmiotem stosunków międzynarodowych (system państwowo- centryczny) Zasada terytorialności (państwo ma uprawnienia zwierzchnie do terytorium) Zasada suwerenności (państwa są suwerenne i równe, wewnętrznie - wyłączność uprawnień dotyczącego własnego państwa, zewnętrznie- niezależne od innych państw) Spoiwem społeczności międzynarodowej zamiast więzów religijnych staje się prawo międzynarodowe Równowaga sił jako mechanizm regulujący stosunki międzynarodowe Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl13

14 Ład westfalski Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl14 Koniec rządów religijnych Niebiegunowy (zerobiegunowy, zerocentryczny) Państwa równe wobec prawa, suwerenne jako jedyne główne podmioty Monopol państwa na przemoc Uporządkowanie

15 Rewolucja francuska i wojny napoleońskie Zaburzenie oryginalnego (klasycznego) systemu westfalskiego – nieudana próba ustanowienia hegemona Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl15

16 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl16

17 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl17 Kongres wiedeński

18 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl18 Koncert mocarstw (Rosja, Austria, Prusy, Wielka Brytania, Francja) -Seria kongresów, konferencji, w czasie których rozstrzygano kwestie bezpieczeństwa europejskiego - utrzymywanie równowagi sił

19 Ład wiedeński Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl19 Wielobiegunowy Państwa jako podmioty, mocarstwa jako główne podmioty Ustalają reguły gry Koncert mocarstw

20 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl20 I wojna światowa rywalizacja między mocarstwami sojusze (bloki): trójprzymierze (Niemcy, Austria, Włochy) dwuprzymierze (Francja, Rosja) Wojna i rozpad trzech imperiów: rosyjskiego, austrowęgierskiego i otomańskiego

21 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl21 Traktat Wersalski Liga Narodów – miała zapewnić realizację postanowień traktatu, kompletnie nieskuteczna Koncepcja bez praktyki Wykluczeni – mocarstwa pokonane (Niemcy, Austria, Turcja, Bułgaria) oraz ZSRR (jako nielojalny uczestnik ENTENTY, który podpisał separatystyczny pokój z Niemcami). Źródło rewanżyzmu

22 Ład wersalski Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl22 Pojawia się Liga Narodów Koncepcja bez realizacji W zamyśle: skorygowany system westfalski; w praktyce – anarchia strategiczna Nieudany koncept LN

23 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl23 II wojna światowa Następstwo słabości powersalskiego ładu międzynarodowego Zbrodnicze ideologie: faszyzm i komunizm

24 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl24 Układ jałtański Podział świata na strefy wpływów Ustanowienie ONZ

25 Ład jałtański (jałtańsko-poczdamski) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl25 Dwubiegunowy, zimnowojenny Pojawia się ONZ Trzeci świat zaczyna się organizować

26 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl26 Zimna wojna Równowaga sił Wyścig zbrojeń Rozpad systemu dwublokowego

27 Ład pozimnowojenny Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl27 Jednobiegunowy, hegemonistyczny Pax Americana? Słaba ONZ

28 Przyszły ład międzynarodowy? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl28 Problem: Jaki może być przyszły ład międzynarodowy? Hipoteza: Niewątpliwie jego zalążki już istnieją dzisiaj. Prawdopodobnie kształtował się będzie podobnie, jak poprzednie systemy. Nie można też wykluczyć rewolucyjnej zmiany, na miarę westfalskiej. Procedura: Najpierw zdiagnozować i opisać dotychczasową ewolucję ładu międzynarodowego i ustalić jej tendencję. Po tym ekstrapolować tę tendencję w przyszłość

29 Diagnoza powestfalskiej ewolucji ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl29 Istotą każdego ładu był i jest system autoregulacji, sterowania, decydowania: to, kim jest sternik, regulator, decydent, główny aktor? Zmiana charakteru regulatora powoduje zmianę typu (rodzaju) ładu. Ład westfalski – bez dominującego aktora, czyli - wszyscy są równymi uczestnikami systemu, samoistna autoregulacja (0 lub W, system bezbiegunowy) Ład wiedeński (i wersalski) – wielu, kilku realnych decydentów (wielobiegunowy) Ład jałtańsko-poczdamski – dwóch realnych decydentów (dwubiegunowy), plus regulator pomocniczy (ONZ) Ład pozimnowojenny – jeden realny decydent? (jednobiegunowy), plus pomocniczy (ONZ)

30 Prognoza przyszłej ewolucji ładu międzynarodowego Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl30 Jaki może być dalszy ciąg dotychczasowej ewolucji? Czyli: w jakim kierunku może ewoluować obecny ład międzynarodowy? Trzy metody uporządkowania opisu dotychczasowej ewolucji i analizy prognostycznej (studiów): a) Tarcza zegara (krąg) b) Spirala c) Sinusoida

31 Tarcza zegara Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl31 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Kilka 2 1 Liczba centrów (biegunów) regulujących funkcjonowanie systemu

32 Tarcza zegara Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl32 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Kilka 2 1 Tu jesteśmy!!! ? Anarchia strategiczna? Chaos neośredniowieczny? 0/12

33 Spirala Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl33 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Kilka 2 1 Tu jesteśmy!!! ? Powestfalski- zglobalizowany, zerobiegunowy np. system ONZ Rząd światowy Wielobiegunowy kooperacyjny (międzybiegunowy, interpolar). Zglobalizowana wielobiegunowość. Dwubiegunowy kooperacyjny

34 Sinusoida - diagnoza Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl 34 Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Wiele Liczba centrów (biegunów) 1815/

35 Sinusoida –opcje projekcji Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl 35 DWUBIEGUNOWY (konfrontacyjny, kooperacyjny) A) USA + Chiny? Pozimnowojenny JEDNOBIEGUNOWY Westfalski ZEROBIEGUNOWY Wiedeński/wersalski WIELOBIEGUNOWY Tu jesteśmy!!! WIELOBIEGUNOWY A)Skorygowany B)Klasyczny koncert mocarstw Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY Jałtański/zimnowojenny DWUBIEGUNOWY JEDNOBIEGUNOWY A) Pax Americana Westfalski BEZBIEGUNOWY Westfalski BEZBIEGUNOWY ZEROBIEGUNOWY A)Powestfalski, Westfalski skorygowany (ONZ) B)neośredniowieczny

36 Charakter opcji przyszłego ładu Zerobiegunowy – Anarchia strategiczna (wycofanie się USA, izolacjonizm amerykański, walka o spadek pohegemonistyczny; spadek znaczenia państw narodowych i zmierzanie do neośredniowiecznej anarchii – zalążki rewolucji globalnej) – Idealna społeczność międzynarodowa (samorząd światowy?) Jednobiegunowy – Pax Americana? – Inny hegemon (państwo, organizacja) – Rząd światowy? Dwubiegunowy – Klasyczny, państwowy: USA – Chiny? – Ponadpaństwowy-międzyregionalny: atlantycko-azjatycki? – Ponadpaństwowy-międzyblokowy: blok państw demokratycznych – blok państw autorytarnych? – Międzycywilizacyjny: atlantycko - islamski? Wielobiegunowy – Nowy koncert mocarstw narodowych (wielobiegunowa równowaga sił) – Międzybiegunowy (interpolarny) – wielobiegunowy kooperacyjny (w ramach systemu ONZ?) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl36

37 Prawdopodobieństwo i kolejność opcji przyszłego ładu Która opcja jest najbardziej prawdopodobna dzisiaj? Jaka może być lista opcji według ich prawdopodobieństwa? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl37 jednobiegunowy dwubiegunowy wielobiegunowy niebiegunowy

38 Prawdopodobieństwo i kolejność opcji przyszłego ładu Jednobiegunowy – amerykański – kruszejący, z widmem anarchii strategicznej w systemie zerobiegunowym Zerobiegunowy (nie dokończony…?) – Anarchia strategiczna (walka o spadek pohegemonistyczny; zalążki rewolucji globalnej) Wielobiegunowy (kooperatywny) – Nowy koncert mocarstw w ramach systemu ONZ Dwubiegunowy (mało prawdopodobny) – Atlantycko-azjatycki (zintegrowane Zachód – Wschód) lub demokratyczno-autorytarny lub międzycywilizacyjny? Jednobiegunowy (docelowy?) – Ponadpaństwowy rząd światowy Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl38

39 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl39

40 Istota studiów strategicznych prace na pograniczu teorii (badań naukowych) i praktyki (analiz, ocen, projektów), głównie na potrzeby konkretnych, praktycznych decyzji strategicznych, prowadzone przez praktyków (pracowników instytucji zarządzania strategicznego) i akademików (naukowców) Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl40

41 Cykl studium strategicznego (analizy, badań strategicznych) 1. Przygotowanie (koncepcja, plan, organizacja) 2. Realizacja (studia teoretyczne, weryfikacja praktyczna) 3. Ocena wyników (kierunki dalszych studiów) Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

42 Koncepcja analizy strategicznej (układ) 1. Geneza i ustawienie problemu (sformułowanie głównego problemu) 2. Cel i problematyka analizy (zagadnienia szczegółowe) 3. Założenia i hipotezy 4. Procedura analizy (tok - harmonogram - analizy) 5. Planowany układ referatu, pracy studialnej Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

43 Problematyka (zagadnienia szczegółowe) Problemy, zagadnienia - przeszkody na drodze do celu logicznie podporządkowane celowi analizy forma - pytania badawcze ustalane poprzez dekompozycję głównego problemu z punktu widzenia przyjętego kryterium Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

44 Założenia do analizy Wiedza nadsystemowa wobec problemu (np. wyniki innych badań, wiedza podręcznikowa) coś, co nie będzie podlegać analizie, przyjmowane jest takie, jakie jest - a jednocześnie stanowi podstawę, ograniczenie lub część rozwiązania problemu Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

45 Hipotezy Przypuszczenia co do rozwiązania problemu (zagadnień) próbne (wstępne) odpowiedzi na pytania analityczne tezy, które będą weryfikowane w toku analizy hipotezy wstępne, robocze, rozwinięte, końcowe Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

46 Procedura przeprowadzenia studium 1. Przygotowanie (opracowanie koncepcji studium) 2. Etap analiz teoretycznych i opracowanie projektu rozwiązania problemu 3. Etap weryfikacji (teoretycznej i/lub praktycznej?) projektu 4. Synteza wyników i ich pisarskie (redakcyjne) ujęcie w postaci referatu (pracy studialnej) Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

47 Układ referatu studialnego Wstęp: problematyka, założenia, hipotezy Rozdziały (punkty) merytoryczne: treść analizy, argumentacja Zakończenie: synteza wniosków Bibliografia Ewentualnie: Aneksy, załączniki Warszawa/Ursynów www.koziej.pl

48 Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl48 Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy głównych podmiotów (aktorów, graczy) międzynarodowych Przyszły ład międzynarodowy z perspektywy głównych podmiotów (aktorów, graczy) międzynarodowych

49 USA Pozycja hegemona światowego (korzyści i niedogodności): czy ją utrzymywać? Oczekiwanie na partnera: Chiny? Wizja koncertu mocarstw? (jedno supermocarstwo i wiele politycznych potęg) Alternatywne koncepcje przyszłego ładu Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl49

50 Rosja Powrót mocarstwowego nacjonalizmu. Rosja dziś – jak Niemcy po Wersalu (upokorzeni przez zwycięzców, źli na skorumpowanych polityków) Walka o własną pozycję, dążenie do dominacji regionalnej (strefa wpływów) Geopolityczna linia uskoku na południu i zachodzie Rosji (rywalizacja: Rosja- Zachód) Preferowanie systemu wielobiegunowego (multipolarnego) Chiny – partner czy rywal? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl50

51 Chiny, Indie, Japonia Chiny: czekanie na szansę Indie: nadzieja na szansę Japonia: zatrzymać szansę Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl51

52 ONZ Siła i słabości Moderator ładu Szansa na rząd światowy? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl52

53 UE Nadzieje UE jako ponowoczesnego, dobrowolnego imperium (nie narzucanego, wspólnota wartości i interesów, dobrowolne samoograniczenie suwerenności Zadyszka integracyjna Potęga gospodarcza, karzeł polityczny Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl53

54 Interpolar world Interpolar world (wielobiegunowość w erze interdependence, wzajemnej zależności)– międzybiegunowy system (globalizacja, uzależnienie, gracze zainteresowani w uzgodnieniach (G-8, G-20 itp.). Wielka zmiana światowa: od zachodniej dominacji do bardziej zróżnicowanego świata, gdzie nowi gracze nie tylko bronią, ale też promują swój punkt widzenia. W tych warunkach konieczne współdziałanie globalne. nowy ład – Wg - G. Grevi, The interpolar world: a new scenario, EU ISS, Occasional Paper - n°79, June 2009; Dwa trendy powodują zmianę systemu międzynarodowego: redystrybucja siły na szczeblu światowym (czyli nowa forma wielobiegunowości) oraz wzrost wzajemnych zależności, upodabniający warunki bezpieczeństwa i dobrobytu dużych mocarstw i szerszej społeczności międzynarodowej. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl54

55 NATO Opcje przyszłego NATO – Regionalny system obronny? – Globalny system bezpieczeństwa (GLOBALTO)? Tandem NATO – UE? Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl55

56 Polska perspektywa Rola Polski w różnych ładach światowych Polska a łady europejskie: szansa w integracji europejskiej Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl56

57 Podsumowanie Istota ładu międzynarodowego Przyszłe opcje ładu międzynarodowego Wytyczne do konwersatoriów – Panele dyskusyjne – Referaty analityczne Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl57


Pobierz ppt "Warszawa/Ursynów 20101www.koziej.pl. Warszawa/Ursynów 2010www.koziej.pl2 Zagadnienia 1.Wstęp do teorii i historii ładu międzynarodowego 2.Przyszły ład."

Podobne prezentacje


Reklamy Google