Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Cezary Mech PhD 25 Maj 20 1 0 Gliwice EKONOMICZNE ASPEKTY KATASTROFY DEMOGRAFICZNEJ Prof. Dariusz Gątarek Dr Cezary Mech.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Cezary Mech PhD 25 Maj 20 1 0 Gliwice EKONOMICZNE ASPEKTY KATASTROFY DEMOGRAFICZNEJ Prof. Dariusz Gątarek Dr Cezary Mech."— Zapis prezentacji:

1 Cezary Mech PhD 25 Maj Gliwice EKONOMICZNE ASPEKTY KATASTROFY DEMOGRAFICZNEJ Prof. Dariusz Gątarek Dr Cezary Mech

2 Cezary Mech PhD Za czasów Chrystusa, na początku naszej ery w okresie Imperium Rzymskiego populacja ludności wynosiła ok. 200 mln Liczba ludności w roku 1000 nie przekraczała 270 mln W roku 1700 osiągnęła poziom 600 mln, a ok. roku 1820 przekroczyła miliard. Potem zajęło zaledwie dwa wieki do podwojenia, a zaledwie 40 lat do osiągnięcia 3 mld Obecnie przyrost zwolnił i całkowita liczba ludności wynosi ok. 6,5 mld W roku 2030 ludzi będzie 8,2 mld A w 2050 roku niewiele ponad 9 mld

3 Cezary Mech PhD Dodatkowe 2,5 mld ludzi którzy przybędą do 2050 roku urodzi się w krajach rozwijających się, a zwłaszcza w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Największy spadek wystąpi w Japonii, która rozpoczęła już tę drogę, krajach wschodniej Europy w tym niestety w Polsce która ma najniższy wskaźnik rozrodczości kobiet w UE na równi z Litwą i Słowacją, a także w Rosji, Niemczech i Włoszech.

4 Cezary Mech PhD Uwarunkowania demograficzne

5 Cezary Mech PhD Uwarunkowania demograficzne Urodzenia i zgony w latach oraz prognoza do 2030 r.

6 Cezary Mech PhD W XXI w. Polska wkroczyła z ujemnym przyrostem naturalnym i dalszym spadkiem dzietności Najniższy wskaźnik dzietności został osiągnięty w 2004 r. i wyni ó sł 1,22, co oznacza, że pokolenie dzieci narodzonych w tym czasie jest o 42% mniej liczne od pokolenia swoich rodzic ó w Starzenie się społeczeństwa pociąga za sobą znaczący wzrost wydatk ó w państwa na świadczenia emerytalnych i opiekę zdrowotną. Nadmierne obciążenie młodych pokoleń na rzecz starszych zwiększa ryzyko wt ó rnego regresu demograficznego oraz utrudnia szansę wyrwania się ze spirali coraz mniej licznych młodych pokoleń. Dalsza kontynuacja braku zastępowalności pokoleń zagraża fizycznej egzystęncji narodu Regres demograficzny zagrożeniem dla długookresowej kondycji finansów publicznych

7 Cezary Mech PhD Główną przyczyną starzenia się społeczeństw jest spadek dzietności Z przeciętnie 4,3 dzieci na jedną kobietę w 1970 r. do 2 w roku W Polsce wskaźnik ten jest już obecnie dramatycznie niski i wynosi ok. 1,3.

8 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

9 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

10 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

11 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

12 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

13 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

14 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

15 Cezary Mech PhD Za czasów Chrystusa średnia wieku wynosiła ok. 25 lat Do początków XX wieku w krajach wysoko rozwiniętych uległa podwojeniu Do roku 2050 wzrośnie z obecnych 68 lat do 76 lat W krajach wysoko rozwiniętych z 77 do 83 lat

16 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

17 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

18 Cezary Mech PhD Źródło: GUS

19 Cezary Mech PhD Alternatywą dla kraju w którym wskaźnik urodzeń wynosi 1,3 dziecka, zgodnie z Mikko Myrskyla z Uniwersytetu Pensylwanii opublikowanym w Nature Jest coroczna imigracja równa 1,5% populacji, A więc w przypadku Polski ok. 600 tyś. rocznie.

20 Cezary Mech PhD W efekcie zapotrzebowanie na imigrantów tylko w celu utrzymania poziomu zatrudnienia w Europie Zachodniej zwiększy się W krajach najmłodszych dwukrotnie W krajach o najstarszych trzykrotnie Będzie się utrzymywało w tej skali przez dziesięciolecia.

21 Cezary Mech PhD W numerze The Economist z 25 lipca 2009 r. specjalny raport wylicza: W ciągu najbliższych dwóch dekad w przeciwieństwie do Polski i Europy populacja krajów arabskich wzrośnie o 40% Dzieci w wieku do 19 lat jest tam dwa razy więcej w społeczeństwie niż w Europie W efekcie dodatkowo 150 mln obywateli tych państw będzie szukała zatrudnienia w swych krajach i w ościennej Europie. Młodzieńcze społeczeństwo muzułmańskie na południu i wschodzie Morza Śródziemnego skolonizuje starzejącą się Europę. Na to nakłada się dechrystianizacja państw zachodnich.[1] [1] New York Times, [1]

22 Cezary Mech PhD Uwarunkowania demograficzne (załącznik 2)

23 Cezary Mech PhD Połowa z 2,5 mld przyrostu ludności w ciągu najbliższych 40 lat będzie w wieku powyżej 60 lat W 2050 r. będą oni stanowili 2 mld ludzi Trzykrotnie więcej niż obecnie. Jako proporcja światowej populacji ich ilość zwiększy się dwukrotnie z 10% obecnie do 22% w 2050 r. podczas gdy jeszcze w 1950 r. stanowili oni 8%

24 Cezary Mech PhD Jeszcze szybciej będzie następował przyrost osób najstarszych powyżej 80 lat. Osób powyżej 80 roku życia będzie 10%. O ile obecnie żyje ich ok. 90 mln na świecie to w roku 2050 będzie ich powyżej 400 mln. W USA najszybciej rosnącą grupą wiekową są stulatkowie, których ilość wzrosła z poziomu w roku 1940 do ponad 100 tyś. obecnie.

25 Cezary Mech PhD Liczba Japończyków w wieku produkcyjnym spadnie już w najbliższym czasie z 84 mln w 2007 r. do 69 mln w roku W Niemczech ilość pracujących będzie spadać od przyszłego roku.

26 Cezary Mech PhD ZMIANY SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ W POLSCE Populacja w podziale na ekonomiczne grupy wieku w mln Populacja ogółem z tego: w wieku przedprodukcyjnym w wieku produkcyjnym w wieku poprodukcyjnym źródło: do 2035 r. - Prognoza demograficzna Główny Urząd Statystyczny, 2008 r., od 2036 r. - prognoza sporządzona w Departamencie Statystyki ZUS w oparciu o prognozę GUS do 2035 r. Źródło: ZUS

27 Cezary Mech PhD 27 Udziały poszczególnych ekonomicznych grup wieku w całej populacji źródło: do 2035 r. - Prognoza demograficzna Główny Urząd Statystyczny, 2008 r., od 2036 r. - prognoza sporządzona w Departamencie Statystyki ZUS w oparciu o prognozę GUS do 2035 r. Zmiany sytuacji demograficznej w Polsce Źródło: ZUS

28 Cezary Mech PhD Źródło: ZUS

29 Cezary Mech PhD Źródło: ZUS

30 Cezary Mech PhD 30 Przeciętne dalsze trwanie życia źródło: Prognoza demograficzna na lata 2008 – 2035, Główny Urząd Statystyczny, 2008 Zmiany sytuacji demograficznej w Polsce Dla kobiety w wieku 60 lat: ,4422,8823,3623,8824,4225,00 Dla mężczyzny w wieku 65 lat: ,2914,7515,2315,7216,2516,81 Źródło: ZUS

31 Cezary Mech PhD W krajach OECD w 1980 r. na jednego emeryta przypadało pięciu pracujących W 2050 r. pracujących będzie zaledwie dwóch W Japonii ilość osób w wieku produkcyjnym (od 20 do 64 roku życia) na jedną osobę w wieku emerytalnym malała systematycznie Z dziesięciu w 1950 r. do 7,7 w 1975 r. i do 3,6 w 2000 r. Trend ten się nasili do 1,9 osób w 2025 r. i zaledwie niewiele ponad 1 osobę, a więc 1,2 osoby w 2050 r.

32 Cezary Mech PhD 32 Prognoza funduszu emerytalnego - wariant nr 1 (model FUS08) Liczba ubezpieczonych i liczba emerytów Stan na koniec danego roku Źródło: ZUS

33 Cezary Mech PhD W USA gdy w 1935 roku zostały wprowadzone świadczenia emerytalne pracownicy nabywali uprawnień do nich w wieku 65 lat, w sytuacji gdy przeciętny okres życia wynosił 62 lata. Obecnie w krajach wysoko rozwiniętych długość życia wzrosła do 78 lat, a okres korzystania z emerytury wydłużył się dla mężczyzn do przeciętnie 18 lat, a kobiet 22 lat, podczas gdy we Francji nawet do 28 lat.

34 Cezary Mech PhD 34 Prognoza funduszu emerytalnego - wariant nr 1 (model FUS08) Przeciętny wiek osób pobierających emeryturę Źródło: ZUS

35 Cezary Mech PhD 35 Prognoza funduszu emerytalnego - wariant nr 1 (model FUS08) Struktura wieku osób pobierających emeryturę - KOBIETY Źródło: ZUS

36 Cezary Mech PhD Wyliczenia poczynione dla Stanów Zjednoczonych przez R.D. Lee, a więc kraju, w który następuje wolniejszy proces starzenia się niż w Polsce. Od początku lat 90 występuje tam prosta zastępowalność pokoleń. Zgodnie z tymi wyliczeniami po to, aby zrównoważyć system emerytalno- zdrowotny, powinny być podniesiony podatki o 38 proc., albo zmniejszone świadczenia emerytalne o 30 proc.

37 Cezary Mech PhD Podobnie wyliczenia Alana Greenspana[1]:[1] Po to aby zrównoważyć system emerytalny już obecnie powinien być podniesiony podatek od wynagrodzeń o 2 pkt. proc. albo zmniejszone świadczenie emerytalne o 20%. Równocześnie składka na opiekę zdrowotną powinna wzrosnąć o 3,5 pkt. proc. albo powinno się zredukować świadczenia aż o 50%. Jeśli te świadczenie nie zostaną zbilansowane obecnie to już za 13 lat 25 proc. wpływów podatkowych, a więc trzykrotnie więcej niż w r będzie potrzebne do likwidacji deficytu związanego z tymi świadczeniami. Jeśli tych działań nie podejmie się, to wg Alana Greenspana od 2032 r. aż 40 proc. wpływów podatkowych (ilość nierealna do zgromadzenia na ten cel), byłaby potrzebna na finansowanie jedynie tych świadczeń. [1] Era zawirowań MUZA SA, Warszawa 2008, rozdział 22 Świat idzie na emeryturę. Ale czy stać go na to? [1]

38 Cezary Mech PhD Zmniejszenie się dzietności rodzin ma olbrzymi aspekt finansowy Utrzymywanie dzieci jest tańsze niż osób starszych Wg wyliczeń prof. Lee kosztuje państwo trzykrotnie mniej Brak młodego pokolenia oznacza spadek ilości osób pracujących oraz proces starzenia się społeczeństwa

39 Cezary Mech PhD W Unii Europejskiej aż 30 – 40 proc. całości wydatków na świadczenia zdrowotne przeznacza się na świadczenia dla osób starszych Proces starzenie się społeczeństwa oznacza przyspieszoną akcelerację kosztów opieki zdrowotnej Wydatki na świadczenia zdrowotne ludzi młodych są przeciętnie czterokrotnie niższe

40 Cezary Mech PhD Wydatki na osoby starsze są 4 razy większe od wydatków na młodych: 2,5 razy większe na usługi ze strony lekarzy, 3 razy większe na lekarstwa, 4 razy większe na świadczenia szpitalne, 10 razy większe na opiekę nad chorym w domu, 30 razy większe na opiekę pielęgniarską.

41 Cezary Mech PhD 41 Time Value of Money $100 Today -Consume 3.00 % Return After One Year FV=$ 100 X (1 +.03) =$ After Two Years FV=$100 X (1+.03) X (1+.03) =$106.09

42 Cezary Mech PhD Present Value Discounting is the process of finding the Present Value (PV) of a future cash flow or a series of cash flows: discounting is the reciprocal of compounding. FV n (1+i) n PV=

43 Cezary Mech PhD Źródło: ZUS

44 Cezary Mech PhD 44 Prognoza funduszu emerytalnego - wariant nr 1 (model FUS08) Deficyt roczny funduszu emerytalnego i stan środków FRD*) *) stan środków FRD (w kwotach zdyskontowanych na 2008 r.) przy założeniu stopy zwrotu netto 5% i przy założeniu, że środki FRD nie zostaną wcześniej uwolnione **) w kwotach zdyskontowanych na 2008 r. rok deficyt roczny funduszu emerytalnego **) [mld zł] 45,341,861,773,372,163,051,541,734,0 stan środków FRD *) [mld zł] 7,015,626,639,855,674,596,8122,8152,8 Źródło: ZUS

45 Cezary Mech PhD 45 Prognoza funduszu emerytalnego - wariant nr 1 (model FUS08) Deficyt roczny funduszu emerytalnego i stan środków FRD Źródło: ZUS

46 Cezary Mech PhD Całkowity deficyt związany z narastaniem zobowiązań emerytalno-zdrowotnych zgodnie z wyliczeniami Kontrolera Generalnego USA D.M. Walkera zawarty w Rządowym Raporcie Finansowym z 2006 r.: $4.351,8 mld, Całość tych zobowiązań wynosi $53,1 bn Czyli 420% PKB, ok. $ na amerykańską rodzinę[1] [1] Jerome R. Corsi Real US shortfall $4.6 tryllion in red WorldNetDaily.com 2009[1]

47 Cezary Mech PhD Całkowity deficyt związany z narastaniem zobowiązań emerytalno-zdrowotnych wg norm GAAP zgodnie z listopadowym raportem Departamentu Skarbu wzrósł w 2006 r. do: $5,1 bn A całość tych zobowiązań do $66 bn Czyli 460% PKB

48 Cezary Mech PhD Shadowstats, niezależne biuro statystyczne, szacuje deficyt GAAP w 2009 r. na 9 bln USD, czyli 63 proc. amerykańskiego PKB, a więc o 50 pkt. proc. więcej od i tak rekordowego deficytu oficjalnego

49 Cezary Mech PhD 389 mld zł – od 1999 r. zostało wpłacone na konta emerytalne ZUS-u; 495 mld suma wpłat obecnie po waloryzacji; 1 bln 270 mld zł - kapitał początkowy 7 mln osób z uprawnionych 11 mln; Całość tych zobowiązań wynosi 1 bln 765 mld PLN; Czyli 138% PKB

50 Cezary Mech PhD Ponadto zobowiązania względem: Obecnych emerytów i rencistów; Osób pracujących w starym systemie emerytalnym; Osób posiadających przywileje emerytalne: służby mundurowe, sędziowie i prokuratorzy, górnicy; 4 mln osób uprawnionych, a nie mających wyliczonego kapitału początkowego

51 Cezary Mech PhD A także: Brak kapitalizacji zobowiązań wobec emerytur pomostowych; Brak kapitalizacji ryzyka rentowego; I: Nie pokryte zobowiązania służby zdrowia

52 Cezary Mech PhD Na świecie analizowane są różne działania wspierające finanse publiczne polegające na wsparciu rodzin. Gdy rodzi się dziecko w rodzinie koszty utrzymania wzrastają średnio o 30 proc. Te kraje, które są skuteczne w kreowaniu polityki prorodzinnej i mają prostą zastępowalność (Francja i kraje nordyckie) mają skuteczne pakiety pro-rodzinne. Aby były skuteczne muszą wynoszą one 3-4 proc. PKB bezpośredniego wsparcia dla rodzin.

53 Cezary Mech PhD Źródło: dr Szczepan Hummel

54 Cezary Mech PhD OFEs NAV will reach above 1/3 of Polands GDP in 2020

55 Cezary Mech PhD Dług – najwyższy rachunek w historii /The Economist /

56 Cezary Mech PhD Gazeta SETNA ROCZNICA TRAKTATU BRZESKIEGO ZNOWU BEZ POLAKÓW Po raz kolejny Prezydent Polski nie został zaproszony na ważne uroczystości międzynarodowe Apel do polskiego parlamentu o ustanowienie drugim językiem urzędowym języka naszych południowo- wschodnich sąsiadów Radość wśród ekonomistów: osiągnęliśmy rewelacyjny wzrost gospodarczy Po 10 latach stagflacji osiągnęliśmy 2,5% wzrost PKB - str dzień strajków Solidarności w Berlinie Stan zdrowia 146 głodujących Polaków pogarsza się gazeta codzienna Podniesienie wieku emerytalnego stało się faktem 73 lat kobiety, 70 lat mężczyźni- tak długo będziemy pracować- str. 8 Dziś pierwsze czytanie ustawy o eutanazji osób powyżej 90 roku życia Zdaniem MF tylko takie rozwiązanie uchroni Polskę przed zapaścią finansów publicznych


Pobierz ppt "Cezary Mech PhD 25 Maj 20 1 0 Gliwice EKONOMICZNE ASPEKTY KATASTROFY DEMOGRAFICZNEJ Prof. Dariusz Gątarek Dr Cezary Mech."

Podobne prezentacje


Reklamy Google