Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Teoria identyczności: fizykalistyczne rozwiązanie problemu psychofizycznego  Identyczność typów.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Teoria identyczności: fizykalistyczne rozwiązanie problemu psychofizycznego  Identyczność typów."— Zapis prezentacji:

1 dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN

2 Plan wykładu  Teoria identyczności: fizykalistyczne rozwiązanie problemu psychofizycznego  Identyczność typów  Identyczność egzemplarzy  Redukcjonizm  Emergencja

3 Teoria identyczności a fizykalizm  Większość zwolenników teorii identyczności to fizykaliści.  Zdarzają się nietypowe stanowiska!  Teoria identyczności głosi, że stany (własności, procesy) umysłowe to stany (własności, procesy) mózgu.

4 Identyczność typów  Zwolennicy:  J.J. C. Smart ( )  Ullin Place ( )  Wg tego ostatniego stany umysłowe składają się z niższego poziomu stanów mózgowych. Mózg Ullina Place’a

5 Obiekcja przeciwko materializmowi  Tożsamość wymaga tożsamości własności. Stany mózgowe mają inne własności niż stany umysłowe.  Np. neurony przewodzą elektryczność, a myśli nie.  Odpowiedź materialistów australijskich:  „Błyskawica” znaczy co innego niż „wyładowanie elektryczne w atmosferze”. Przypisujemy jej inne własności, ale te zdarzenia są tożsame!

6 Status tezy o identyczności  Teza teorii identyczności nie jest a priori, lecz a posteriori.  A priori = uzasadnialny bez odwołania do doświadczenia  A posteriori = uzasadnialny tylko z odwołaniem do doświadczenia  Np. twierdzenia logiki są a priori, chociaż można je odkryć też na drodze doświadczenia, czytając podręcznik do logiki. Teorii ewolucji nie sposób uzasadnić bez odwołania do faktów empirycznych, dlatego jest a posteriori.  Czyli musimy dopiero odkryć, jak dokładnie stany i procesy umysłowe wiążą się z mózgowymi. To nie jest prawda pojęciowa!!!

7 Identyczność typów  Dlaczego mowa o identyczności typów?  Identyczność typów: typy umysłowe odpowiadają typom mózgowym w sposób jednoznaczny.  Inne przykłady identyczności typów: określonym rodzajom genotypów odpowiadają rodzaje organizmów; czysta woda jako typ jest identyczna z H 2 O.

8 Analizy tematycznie neutralne  Co z terminami typu „powidok”?  Teoretycy identyczności typów proponują analizę tematycznie neutralną:  Kiedy mówię, że mam zielony powidok, to mówię, że mam przeżycie, które jest typowe w przypadkach, kiedy patrzę na światło barwy zielonej.  Kiedy mam żółtawy powidok, to zachodzi we mnie proces, który jest podobny do takiego, kiedy mam otwarte oczy, nie śpię i przede mną jest żółtawy przedmiot.

9 Zarzut funkcjonalistów  Stany umysłowe nie mogą być utożsamione co do typów ze stanami fizycznymi, bo są wielorako realizowalne (J. Fodor, H. Putnam).  Tak jak pieniądze: pieniądze nie mogą być utożsamione z monetami ze złota, banknotami dolarowymi, muszelkami, paciorkami… Predykaty opisujące fizyczne realizatory pieniędzy tworzyłyby potencjalnie nieskończoną alternatywę.

10 Wieloraka realizowalność  Ból u żaby realizowany jest przez inne części mózgu niż w przypadku bólu u człowieka, który ma zupełnie inny mózg. A zatem ból nie może być utożsamiony ze stanem konkretnego mózgu; typy stanów mózgu nie odpowiadają stanom umysłowym, które są realizowane wielorako.  Do tego argumentu wrócimy za tydzień, bo można go bardzo łatwo podważyć!

11 Identyczność egzemplarzy  Słabsza teza: każdy stan (proces, własność) umysłowy jest fizyczny, lecz nie istnieje odpowiedniość między typami (wyrażanymi odpowiednimi predykatami).  Możliwe, że nie da się znaleźć odpowiedniości między bólem jako typem a stanami mózgu, lecz każdy ból zawsze jest realizowany przez jakieś stany fizyczne.

12 Zarzut Kripkego  Kripke twierdzi, że tożsamości takie jak:  woda = H 2 O są konieczne a posteriori (odkryliśmy, że istotą wody jest ditlenek wodoru).  Natomiast tożsamość:  ból = pewnego rodzaju proces mózgowy nie może być konieczna, bo może istnieć proces mózgowy, który nie jest odczuwany jako bolesny.

13 Redukcjonizm  Rozróżnia się dwa rodzaje redukcji:  ontyczną, polegającą na sprowadzaniu pewnych bytów do innych;  reprezentacyjną, polegającą na sprowadzaniu pewnych reprezentacji (np. teorii, pojęć) do innych.  Celem redukcji ontycznej jest eliminacja zbędnych bytów, a reprezentacyjnej – oszczędna reprezentacja.

14 Rodzaje relacji redukcji ontycznej  Identyczność  Eliminacja  Złożenie  Superweniencja  Fizyczna relacja

15 Identyczność a redukcja  Utożsamienie wody z H 2 O to przykład redukcji. W teorii nie musimy mówić o dwóch różnych bytach: H 2 O i wodzie, lecz wystarczy o jednym.  To jest redukcja zachowawcza.  Inną formą redukcji jest redukcja eliminacyjna: np. z teorii spalania wyeliminowano flogiston, gdyż okazało się, że musi mieć ujemną masę. W zamian przyjęto istnienie tlenu.

16 Superweniencja  Relacja superweniencji to relacja ścisłej asymetrycznej zależności.  Rodzina własności rodzaju S superweniuje na rodzinie własności rodzaju B wtedy i tylko wtedy, gdy nie jest możliwa zmiana pod względem własności rodzaju S bez zmiany pod względem własności rodzaju B.  Np. kształt kawałka plasteliny nie może się zmienić bez zmiany ułożenia cząsteczek wchodzących w skład plasteliny.

17 Fizyczna realizacja  Relacja między własnością (procesem, stanem) wyższego rzędu a czymś, co urzeczywistnia rolę przyczynową typową dla tej własności.  Np. kod genetyczny jest realizowany przez cząsteczki DNA

18 Teorie redukcji  Klasyczne ujęcie redukcji:  Zdania teorii redukowanej wynikają logicznie ze zdań teorii redukującej i założeń dodatkowych (tzw. praw pomostowych).  W przypadku teorii identyczności zdania o stanach umysłowych wynikają tylko przy założeniu dodatkowych zdań pomostowych wskazujących tożsamości (np. „ból” znaczy tyle, co „pobudzenie C-neuronów”).

19 Wady klasycznego ujęcia  Nowe teorie rzadko odpowiadają jednoznacznie starym teoriom.  Współczesna teoria ewolucyjna: synteza teorii genetycznej i teorii ewolucji. Zastępuje obie te wcześniejsze teorie, lecz nie wynikają one z niej logicznie. Mimo że ta nowa teoria wyjaśnia więcej faktów i więcej przewiduje.  Terminy mentalne nie tworzą teorii w sensie naukowym.  Tzw. psychologia potoczna nie jest ścisłą teorią w sensie E. Nagela (tzn. nie jest sformalizowanym i zinterpretowanym rachunkiem).

20 Wady klasycznego ujęcia  Praktyka redukcjonizmu w biologii polega na odkrywaniu mechanizmów różnych zjawisk.  Np. odkrycie mechanizmu metabolizmu polega na lokalizacji procesów metabolicznych i dekompozycji tych procesów na etapy, m.in. cyklu Krebsa, który zachodzi w macierzy mitochondrialnej eukariontów i cytoplazmie prokariotów.

21 Wady klasycznego ujęcia  Różne teorie interesują się różnymi aspektami tych samych przedmiotów, a nawet różnie je idealizują.  Nie wiadomo, czemu wtedy redukcja miałaby służyć.  Wyjaśnienie redukcyjne powinno odwoływać się wyłącznie do własności występujących na niższym poziomie.  Prawa pomostowe teorii identyczności tego warunku nie spełniają! Dlatego ten model redukcji jest wadliwy wg J. Kima.

22 Ujęcie funkcjonalne J. Kima  Redukcja funkcjonalna ma następujące etapy:  funkcjonalizacja własności podlegającej redukcji;  identyfikacja realizatora.  Funkcjonalizacja = podanie definicji funkcjonalnej o postaci: „posiadanie M = def. „posiadanie własności F (należącej do bazy redukcji M) spełniającej rolę przyczynową C”.  Identyfikacja realizatora: wskazanie mechanizmów odpowiedzialnych za C.

23 Polecane lektury dodatkowe  D.M. Armstrong, Materialistyczna teoria umysłu, tłum. H. Krahelska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa  R. Poczobut, Relacje psychofizyczne, w: Przewodnik po filozofii umysłu pod red. M. Miłkowskiego i R. Poczobuta, W.A.M., Kraków 2012, s (trudne!)


Pobierz ppt "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Teoria identyczności: fizykalistyczne rozwiązanie problemu psychofizycznego  Identyczność typów."

Podobne prezentacje


Reklamy Google