Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Systemy wspomagania decyzji 2010/2011 Joanna Michalik.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Systemy wspomagania decyzji 2010/2011 Joanna Michalik."— Zapis prezentacji:

1 Systemy wspomagania decyzji 2010/2011 Joanna Michalik

2 Techniki stosowane do wspomagania decyzji klinicznych Algorytmy (protokoły) kliniczne Systemy eksperckie (ekspertowe) oparte na wiedzy regułowej Sieci neuronowe Systemy rozmyte Systemy oparte na teorii zbiorów przybliżonych Systemy oparte na twierdzeniu Bayesa

3 Algorytmy kliniczne Definicja: Spis kolejnych czynności wykonywanych dla rozwiązania postawionego problemu lub osiągnięcia określonego celu w określonym czasie. Mówi się również, że algorytm jest pewną ściśle określoną procedurą obliczeniową, która dla zestawu właściwych danych wejściowych pozwala uzyskać żądane dane wyjściowe.

4 Sposoby zapisu algorytmów Algorytm powinien precyzyjnie przedstawiać kolejne jego kroki. Do opisu tych kroków stosuje się następujące sposoby: opisy werbalne zapisy formalne: zapisy graficzne (schematy blokowe), formalne specyfikacje programów zapisy w postaci pseudokodu (paraprogramu) implementacje programów w dowolnym języku programowania

5 Schemat blokowy algorytmu Jeden ze sposobów prezentowania algorytmu Składa się z bloków - symboli graficznych o różnych kształtach Różnym elementom algorytmu odpowiadają różne kształty Każda czynność przedstawiona jest w odrębnym bloku

6 Symbole graficzne schematu blokowego Początek lub koniec Blok decyzji (Czy…? TAK lub NIE) Blok instrukcji Blok procedury

7 Przykład algorytmu klinicznego przedstawionego jako schemat blokowy Algorytm: 1. Założyć rękawice 2. Które ramię? 3. Przygotować sterylną strzykawkę z igłą. 4. Założyć opaskę uciskową. 5. Zdezynfekować miejsce wkłucia. 6. Wykonać wkłucie. 7. Zdjąć opaskę uciskową. 8. Cofnąć tłok strzykawki pobierając wymaganą ilość krwi. 9. Założyć jałowy opatrunek, usunąć igłę, polecić pacjentowi ucisnąć miejsce wkłucia. 10. Zabezpieczyć pobraną próbkę Informatyka medyczna. red. R.Rudowski, Wydawnicwo Naukowe PWN, Warszawa 2003

8

9 Cele stosowania algorytmów Zmniejszenie odchyleń od prawidłowych wzorców postępowania klinicznego – eliminowane są czynności zbędne i nieprawidłowe, wahanie się, skraca się czas działania. Przypominanie o kolejnych czynnościach Taka sama intensywność opieki nad pacjentami Pomoc w procesach sądowych czyli w efekcie: poprawa jakości usług medycznych edukacja studentów i szkolenie personelu

10 Etapy opracowania skomputeryzowanego algorytmu 1. Opracowanie reguł diagnozy lub terapii w grupie specjalistów 2. Zapis i testowanie algorytmy w formie schematu blokowego na papierze 3. Zapis w postaci skomputeryzowanej 4. Testy na danych archiwalnych 5. Testowanie i poprawianie w pracy ciągłej np. w oddziale 6. Przygotowanie do rutynowego użytku klinicznego – opracowanie dokumentacji, podręczników, prezentacji. 7. Oddanie do rutynowego użytku klinicznego

11 Systemy eksperckie Definicja: System ekspercki (ekspertowy) to program komputerowy mający na celu zastąpienie pracy eksperta w danej dziedzinie wiedzy. Jest to specyficzny program komputerowy o następujących cechach: Wszystkie wiadomości z dziedziny wiedzy, będącej przedmiotem zainteresowania są zapisane w sformalizowany i uporządkowany sposób, tworząc strukturę zwaną bazą wiedzy. Przetwarzanie wiadomości z bazy wiedzy dokonywane jest przez odpowiednio skonstruowaną część programu – maszynę wnioskującą System zaopatrzony jest w interfejs użytkownika

12 Przykładowe dziedziny zastosowań systemów eksperckich Medycyna Systemy diagnostyczne określające chorobę na podstawie objawów Systemy terapeutyczne wspomagające proces leczenia Technika Systemy sterujące urządzeniami Systemy diagnostyczne wykrywające awarie Wspomaganie projektowania urządzeń Chemia Identyfikacja struktur molekularnych związków

13 Etapy tworzenia systemu ekspertowego zdefiniowanie problemu - identyfikacja gromadzenie wiedzy (inżynier wiedzy + ekspert w danej dziedzinie) formalizacja wiedzy (metody reprezentacji wiedzy) realizacja weryfikacja

14 Maszyna wnioskująca (inference engine) Wnioskowanie w systemie ekspertowym jest procesem wyszukania konkluzji przy wykorzystaniu zbioru reguł i faktów w konkretnej sytuacji, w określonych warunkach. Maszyna wnioskująca ma dać odpowiedź na następujące pytania: 1. jak zacząć proces wnioskowania? 2. którą regułę zastosować, gdy jest kilka reguł aktywnych? 3. jak znaleźć następne reguły?

15 Przykłady systemów eksperckich (1) MYCIN (1976) – najstarszy spośród nowoczesnych i udanych systemów ekspertowych. Jest systemem regułowym. Dotyczy diagnostyki i terapii bakteryjnych chorób krwi. HELP (1989) - zintegrowany szpitalny system informatyczny stosowany w Szpitalu w Salt Lake City USA. Zawiera kilka systemów eksperckich. System powiadamia i alarmuje o nieprawidłowościach, analizuje procesy, tworzy diagnozy, proponuje terapie. PRODIGY - wspomaga lekarzy w wyborze odpowiednich lekarstw. Podaje porady kliniczne, zalecenia terapeutyczne przy wyborze odpowiedniego leku, zaraz po postawieniu diagnozy. Powstał w latach , wspiera EHR w Wielkiej Brytanii

16 Przykłady systemów eksperckich (2) ORTHOPLANNER pomaga wybrać odpowiednią technikę leczenia wad zgryzu. Program wykorzystywany jest na co dzień Wielkiej Brytanii, gdzie 50 % leczenia ortodontycznego przeprowadzane jest przez dentystów bez specjalizacji, którzy styczność z ortodoncją mieli tylko na studiach, w czasie podstawowych zajęć teoretycznych. W trakcie oceny działania stwierdzono, że ORTHOPLANNER kwalifikuje pacjentów do leczenia podobnie do ortodonty z 10-letnim stażem i doświadczeniem (Stephens i Mackin,1998). Oprócz porad dotyczących technik leczenia, program zawiera również instrukcje dla pacjentów, listy oraz 200-stronicowy podręcznik, z ponad tysiącem odsyłaczy do innych źródeł.

17 Rysowanie schematu blokowego

18 Symbole graficzne schematu blokowego Początek lub koniec Blok decyzji (Czy…? TAK lub NIE) Blok instrukcji Blok procedury

19 Linki do stron WWW - proszę ocenić wiarygodność wiedzy medycznej

20 P Algorytm ABC

21 P Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Algorytm ABC

22 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę TAKNIE Algorytm ABC

23 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAKNIE Algorytm ABC

24 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? NIE TAK NIE Algorytm ABC

25 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? Czy oddycha? Udrożnij NIE TAK NIE Algorytm ABC

26 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? Czy oddycha? Udrożnij NIE TAK NIE Algorytm ABC

27 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? Czy oddycha?Czy ma tętno? Udrożnij NIE TAK NIE TAKNIE Algorytm ABC

28 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? Czy oddycha?Czy ma tętno? Udrożnij NIE TAK NIE sztuczne oddychanie sztuczne oddychanie + zewnętrzny masaż serca TAKNIE Algorytm ABC

29 P Czy osoba jest przytomna? Zawołaj pomoc Wezwij karetkę Ułóż w pozycji bezpiecznej Czekaj na karetkę K TAK Czy dr. oddechowe są drożne? Czy oddycha?Czy ma tętno? Udrożnij NIE TAK NIE sztuczne oddychanie sztuczne oddychanie + zewnętrzny masaż serca TAKNIE Algorytm ABC

30 Ćwiczenie 1 Algorytm postępowania przy nieprawidłowym poziomie glikemii Przypomnienie: insulina obniża glikemię (poziom glukozy) we krwi, podanie glukozy podwyższa Założenia: 1)Mierzymy poziom glikemii co 5 minut 2)Jeżeli wartość jest prawidłowa (w granicach normy), czekamy do ponownego pomiaru 3)Hipoglikemia ( ) - podajemy 20% glukozę dożylnie 4) Hiperglikemia ( ) - podajemy insulinę krótkodziałającą dożylnie

31 P Pomiar glikemii co 5 minut Czy ma hipoglikemię TAKNIE Czy wynik w normie? NIE TAK Podaj 20% glukozę dożylnie To jest hiperglikemia Podaj insulinę dożylnie

32 P Pomiar glikemii co 5 minut Czy ma hiperglikemię TAKNIE Czy wynik w normie? NIE TAK Podaj insulinę dożylnie To jest hipoglikemia Podaj 20% dożylnie

33 P Pomiar glikemii co 5 minut Czy ma hiperglikemię TAKNIE Czy ma hipoglikemią NIE TAK Podaj 20% glukozę dożylnie Wynik w normie Podaj insulinę dożylnie

34 Ćwiczenie 2

35 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Oparzenie termiczne Oparzenia ze względu na głębokość dzielimy na 4 stopnie I° - uszkodzenie naskórka II°- uszkodzenie naskórka i w różnym nasileniu skóry właściwej. IIA - najczęściej występujące np. po oblaniu gorącą wodą, objawy to pęcherze skórne z płynem, żywo bolesne, miękkie; gojenie przez naskórkowanie ok. 3 tygodnie. IIB - oparzenie obejmuje warstwę wewnętrzną skóry właściwej, występuje żółtawe zabarwienie bez pęcherzy, przeświecają skoagulowane naczynia; gojenie > 3 tygodni, mogą powstać przerosty, blizny. III°- uszkodzenie dotyczy conajmniej całej grubości skóry, zasięg w głąb może być bardzo różny IV° - uszkodzenia głębszych narządów, mięśni, kości Bardzo często oparzeniom towarzyszy uszkodzenie dróg oddechowych i zaburzenia oddychania

36 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Oparzenie termiczne W ocenie rozległości oparzenia można posłużyć się: regułą dziewiątek - przyjmuje się, że głowa stanowi 9% powierzchni ciała, każda z rąk także po 9%, tułów z przodu 18%, tułów z tyłu 18%,każda z nóg po 18% założeniem, że powierzchnia ręki chorego 1% powierzchni ciała

37 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Objawy oparzenia Stopień nasilenia objawów zależy od rozległości oraz głębokości oparzenia. W zależności od tego wyróżniamy rożne stopnie objawów oparzenia: I° - żywo-bolesne zaczerwienienie, po 3-6 dniach dochodzi do złuszczenia uszkodzonego naskórka. II°- uszkodzenie naskórka i w różnym nasileniu skóry właściwej IIA - pęcherze skórne z płynem, żywo bolesne, miękkie; gojenie przez naskórkowanie ok. 3 tygodnie IIB - żółtawe zabarwienie bez pęcherzy, przeświecają skoagulowane naczynia; gojenie > 3 tygodni, mogą powstać przerosty, blizny III°- oparzenie jest niebolesne (im głębsze oparzenie tym mniej bolesne, gdyż uszkodzenie dotyczy również włókien nerwowych przewodzących ból) najczęściej bez pęcherzy, skóra jest biaława lub występuje czarny strup; konieczne jest leczenie szpitalne - przeszczep skórny wykonywany najczęściej do 10 doby IV° - ciężkość oparzenia zależy od rozległości i głębokości obrażeń, ważne są także wiek (dzieci < 2 roku życia i osoby starsze gorzej rokują), lokalizacja i dodatkowo występujące urazy np. klatki piersiowej, głowy, które pogarszają rokowanie

38 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Rozpoznanie wywiadu od oparzonej osoby wywiadu od świadków zdarzenia typowych objawów klinicznych

39 Algorytmy Rozpoznanie algorytm diagnostyczny Postępowanie algorytm terapeutyczny

40 Jaka jest najważniejsza czynność przy udzielaniu pomocy osobie oparzonej ???

41 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Postępowanie Zawsze konieczna jest hospitalizacja, gdy: oparzenie obejmuje dłonie, stopy, krocze, większe powierzchnie twarzy, oczu oparzenie dotyczy małego dziecka poniżej 2rż oraz osoby w wieku powyżej 70rż istnieje podejrzenie oparzenia wziewnego (oparzenie dróg oddechowych) przyczyną było oparzenie elektryczne (porażenie prądem) chory prawdopodobnie nie będzie przestrzegał zaleceń lekarskich istnieje podejrzenie, że rana nie zagoi się samoistnie w przeciągu 3 tyg Ambulatoryjne leczenie stosuje się w przypadku: oparzenia I° i II° obejmującego mniej niż 15-20% powierzchni ciała (mniej niż 10% u dzieci), oparzenia II° o średniej głębokości lub głębokie obejmujące mniej niż 10% powierzchni ciała, oparzenia III° obejmującego mniej niż 1% powierzchni ciała

42 Materiały z Serwisu Internetowego MEDIWEB Postępowanie I°- oparzone miejsce należy natychmiast schładzać zimną wodą przez minut, co skraca w ten sposób czas przegrzania co może zmniejszyć głębokość oparzenia a w przypadku oparzenia chemicznego zmywa substancję chemiczną. Nie należy stosować spirytusu, tłuszczu, ewentualnie można zastosować krem natłuszczający. Jeżeli po 2 godz. od oparzeniach utrzymuje się gorączka oraz ból należy zgłosić się do lekarza, aby złagodzić dolegliwości bólowe można przyjąć środki przeciwbólowe II° i III° -postępowanie podobne jak w w oparzeniu I°. Dodatkowo nakładamy sterylny opatrunek (gaza) na oparzone miejsce, nie należy nakłuwać, przecinać samodzielnie pęcherzy. Jeżeli oparzenie obejmuje staw- należy go unieruchomić; ważną czynnością jest uniesienie oparzonej kończyny powyżej poziomu serca. Można ją opuszczać w ciągu dnia na krótko do 20min. Opatrunek powinien być zmieniany zgodnie z zaleceniami dwukrotnie w ciągu dnia a przed nałożeniem na ranę nowej dawki leki dokładnie spłukać pozostałości po leku wodą z mydłem

43 P Czy oparzony jest staw? Zawieź do szpitala K TAK NIE Czy chory może być leczony ambulatoryjnie ? K Czy oparzenie jest II° lub III° ? TAK NIE TAKNIE Unieruchom staw Załóż opatrunek Czy po 2h nadal ból? NIE Oparzenie I° Schłódź okolicę zimną wodą TAK

44 Literatura Informatyka medyczna. red. R.Rudowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003


Pobierz ppt "Systemy wspomagania decyzji 2010/2011 Joanna Michalik."

Podobne prezentacje


Reklamy Google