Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA Opracowała: Monika Haligowska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA Opracowała: Monika Haligowska."— Zapis prezentacji:

1 NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA Opracowała: Monika Haligowska

2 NADPOBUDLIWOŚĆ to termin potocznie określający ADHD czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. ADHD to określenie diagnostyczne, stosowane wobec dzieci i dorosłych, mających poważne trudności poznawcze i zaburzenia zachowania w ważnych aspektach życia codziennego, takich jak stosunki rodzinne i osobiste, w szkole lub w pracy.

3 WHO definiuje zespół nadpobudliwości ruchowej, jako grupę zaburzeń charakteryzujących się: wczesnym początkiem (zazwyczaj w pierwszych 5 latach życia), brakiem wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich, słabo kontrolowaną, nadmierną aktywnością.

4 PRZYCZYNY ADHD uszkodzenie mózgu na skutek działania patologicznych czynników, a raczej zaburzenia dojrzewania struktur układu nerwowego, spowodowane zmianami w obrębie materiału genetycznego, którego ekspresja powoduje zmiany na poziomie biochemicznym i strukturalnym, a w konsekwencji zaburzenia specyficznych procesów poznawczych i kontroli zachowania; U osób z ADHD istnieje zaburzona równowaga pomiędzy noradrenaliną i dopaminą. Prawdopodobnie czynnikiem sprawczym ADHD jest odziedziczona dyspozycja.

5 PRZYCZYNY ADHD ADHD nie jest konsekwencją błędów wychowawczych, czy też zaniedbań środowiskowych, co wykluczają badania nad biologicznym mechanizmem powstawania tego zaburzenia. Brak jasnych norm, zasad, jakie powinny obowiązywać w domu, napięta atmosfera domowa, przemoc lub impulsywność dorosłych, mogą nasilać objawy ADHD. ADHD najczęściej jest wynikiem interakcji pomiędzy wrodzonymi predyspozycjami organizmu, własną aktywnością dziecka, środowiskiem i wychowaniem.

6 ROZPOZNANIE ADHD W DSM – IV symptomy ADHD podzielono na zaburzenia koncentracji uwagi i nadpobudliwość ruchową. W zależności od występowania jednego lub obu symptomów definiuje się trzy podtypy ADHD: typ z przewagą nadpobudliwości, typ z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi, typ mieszany.

7 typ z przewagą nadpobudliwości: - rozpoznaje się go u dzieci, które są nadmiernie aktywne, ale nie mają zaburzeń koncentracji uwagi; - dzieci takie mają niespożytą energię, cały czas są w ruchu, jednak odpowiednio motywowane są w stanie odrobić całą pracę domową, nie mają problemów z przyswajaniem sobie wiadomości; - w przypadku hiperaktywności istnieją jednak zagrożenia, że dziecko może przejawiać tendencje antyspołeczne, mieć trudności w relacjach z nauczycielami i rówieśnikami z klasy; - często popadają w konflikty z otoczeniem, co jest skutkiem nieumiejętności panowania nad swoim impulsywnym zachowaniem;

8 typ z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi: - głównym problemem takiego dziecka jest silny brak koncentracji uwagi i nieumiejętność kontrolowania myśli; - zachowanie jego często powoduje, że jest uważane za leniwe i mniej zdolne; - często nie pamięta o codziennych obowiązkach, zamyśla się, nie potrafi skupić się na wykonywanym zadaniu, na rozmowie; - dziecko takie nie jest uważane za nadpobudliwe, ponieważ nie sprawia większych kłopotów wychowawczych, nie przeszkadza w czasie lekcji i jest posłuszne; może wydawać się nawet oderwane od rzeczywistości i sprawiać wrażenie sennego, przez co często jest niedostrzegane przez rówieśników;

9 typ mieszany: u dziecka występują zarówno nasilone objawy niepokoju ruchowego, nadpobudliwości psychoruchowej, zaburzona jest też kontrola impulsów i koncentracja uwagi; - dziecko nie jest w stanie wykonywać skomplikowanych zadań, - nie potrafi zorganizować sobie pracy, - ma problemy w kontaktach z rówieśnikami, bo nie potrafi dostatecznie się skupić, aby rozpoznać i właściwie ocenić sygnały płynące od partnera;

10 W klasyfikacji chorób (ICD-10) nadpobudliwość psychoruchowa znajduje się pod nazwą: Zespół hiperkinetyczny lub Zaburzenia hiperkinetyczne. zaburzenia uwagi, nadruchliwość, impulsywność; - nie później niż w wieku 7 lat, - objawy pojawiają się w więcej niż w jednej sytuacji, - powoduje istotne klinicznie cierpienie lub upośledzenie funkcjonowania, - nie spełnia kryteriów innych zaburzeń;

11 zaburzenia uwagi: - nie zwracanie bliższej uwagi na szczegóły lub beztroskie błędy w pracy szkolnej, pracy lub w innych czynnościach; - niepowodzenia w utrzymaniu uwagi na zadaniach lub czynnościach; - wydaje się nie słyszeć, co zostało powiedziane; - niepowodzenia w postępowaniu według instrukcji albo w kończeniu pracy szkolnej, pomocy w domu lub obowiązków w miejscu pracy; - upośledzona umiejętność organizowania zadań i aktywności; - unikanie lub silna niechęć do zadań wymagających wytrwałego wysiłku umysłowego; - gubienie rzeczy niezbędnych do niektórych zadań lub czynności; - łatwa odwracalność uwagi przez zewnętrzne bodźce; - zapominanie w toku codziennej aktywności;

12 nadmierna aktywność: - niespokojnie porusza rękoma lub stopami, albo wierci się na krześle; - opuszcza siedzenie w klasie lub w innych sytuacjach, w których oczekiwane jest utrzymanie pozycji siedzącej; - nadmierne rozbieganie w sytuacjach, w których jest to niewłaściwe; - przesadna hałaśliwość w zabawie lub trudność zachowania spokoju w czasie wypoczynku; - utrwalony wzorzec nadmiernej aktywności ruchowej, praktycznie nie modyfikowany przez społeczny kontekst i oczekiwania;

13 impulsywność: - udziela odpowiedzi zanim pytanie jest dokończone; -nie umie czekać w kolejce lub doczekać się swojej rundy w grach lub innych sytuacjach grupowych; - przerywa lub przeszkadza innym (np. wtrąca się do rozmów lub gier innych osób); - wypowiada się nadmiernie bez uwzględnienia ograniczeń społecznych;

14 KRYTERIA DODATKOWE wg DSM IV - objaw musi utrzymywać się 6 lub więcej miesięcy w stopniu utrudniającym adaptację (funkcjonowanie) dziecka bądź w stopniu niewspółmiernym do jego rozwoju; - objawy są stałą cechą występującą od lat; powinny były ujawnić się przed siódmym rokiem życia; - objawy muszą powodować pogorszenie funkcjonowania; dziecko z powodu kłopotów z koncentracją, nadruchliwością, nadmierną impulsywnością – ma kłopoty w szkole, w domu (negatywnie ocenia się jego zachowanie, gorzej radzi sobie z nauką, ma pogorszone lub złe kontakty z ważnymi dorosłymi), trudności w kontaktach z rówieśnikami;

15 KRYTERIA DODATKOWE wg DSM IV - nasilenie objawów musi być większe niż normalny obraz danej cechy u dzieci w tym samym wieku; - objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej nie są częścią innego zaburzenia; np. kłopoty ze skupieniem uwagi i impulsywnością mają też dzieci z upośledzeniem umysłowym, a problemy z koncentracją mają osoby z depresją itd.

16 CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA w populacji dzieci ok. 5%, w tym 1.5% prezentuje skrajnie nasilone objawy (zaburzenie hiperkinetyczne). Oznacza to że w każdej klasie w Polsce będzie co najmniej jedno albo dwoje dzieci z ADHD. 60% osób nadal ma objawy w wieku dorastania, a 30% w dorosłości.

17 DZIECI Z ADHD mają problem, aby przez moment usiedzieć; sprawiają wrażenie roztargnionych, zapominalskich, nieuważnych, niezdolnych do poprawnego wykonania polecenia i do zorganizowania swojej pracy; nie potrafią skorzystać ze złożonej informacji; mają trudności z abstrakcyjnym myśleniem, w tym przyczynowo – skutkowym;

18 OBJAWY ADHD ZMIENIAJĄ SIĘ Z DOJRZEWANIEM DZIECI: nadruchliwość łatwość DOROŚLI: agresja rozpraszania zmienianie niska tolerancja frustracji nieuwaga aktywności, impulsywność łatwe nudzenie się, niecierpliwość, niepokój

19 TRUDNOŚCI SZKOLNE DZIECI Z ADHD mają słabsze osiągnięcia szkolne (90 %) osiągają niższe wyniki w testach badających osiągnięcia szkolne (deficyt pkt.) stwierdza się u nich niższy Iloraz Inteligencji (deficyt 7-10 pkt.) trudności szkolne (24-70%): - dysleksja (15-30%) - dysortografia (26%) - matematyka (10-60%) - brzydkie pismo (częste, nie określono %)

20 DIAGNOZA RÓŻNICOWA nadczynność tarczycy zatrucie ołowiem znaczny przerost trzeciego migdałka choroby genetyczne i metaboliczne (np. fenyloketonuria, zespół Williamsa, neurofibromatoza) płodowy zespół alkoholowy (FAS) padaczka następstwa urazów głowy i stany zapalnych OUN zaburzenia lękowe zespół maltretowanego dziecka upośledzenie umysłowe przewlekłe zaburzenia rozwojowe (np. zespołu Aspergera) nadużywanie substancji psychoaktywnych zaburzenia nastroju: zespoły depresyjne / maniakalne, hipomania zaburzenia psychotyczne

21 DIAGNOZA RÓŻNICOWA W rozpoznaniu różnicowym wskazane jest uwzględnienie, czy dziecko nie przyjmuje leków mogących wywołać u niego objawy nadpobudliwości: np. barbiturany, benzodiazepiny, leki przeciwpadaczkowe, leki antyhistaminowe, teofilina, sympatykomimetyki, izoniazyd, sterydy oraz alkoholu.

22 SCHEMAT DIAGNOZY ZACHOWAŃ PROBLEMOWYCH U DZIECKA Zebranie wywiadu na temat problemów, z jakimi zgłaszają się rodzice dziecka. Zebranie typowego wywiadu rozwojowego. Zebranie wywiadu w kierunku przewlekłych chorób somatycznych. Zebranie wywiadu na temat funkcjonowania dziecka w trzech sferach: rodzinnej, szkolnej i rówieśniczej.

23 Zebranie wywiadu rodzinnego. Istotne wydaje się stwierdzenie, czy podobne problemy występują u innych członków rodziny. Diagnoza rodziny powinna być szczegółowa, tak aby obejmowała nie tylko ogólne funkcjonowanie rodziny, ale także występujące w niej problemy i zasoby. Badanie pediatryczne i neurologiczne. Zawsze powinno się zanotować wzrost, wagę, ciśnienie, tętno i obwód głowy. Badanie psychiatryczne dziecka. Zebranie, za zgodą rodziców, niezależnego wywiadu na temat funkcjonowania dziecka w szkole zawierającego konkretnych opisy trudnych lub problemowych zachowań.

24 Dobrym sposobem na zebranie informacji są kwestionariusze / ustrukturyzowane wywiady. Badanie psychologiczne.

25 ZASADY PRACY Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM 1.Konsekwentne postępowanie wobec dziecka, stawianie mu jasnych granic (co mu wolno, a czego nie). 2. Wyznaczanie dziecku niezbyt odległych celów działania i określanie sposobów ich realizacji. 3. Systematyczne przyzwyczajanie dziecka do konieczności zakańczania każdego rozpoczętego zadania. 4. Stała kontrola dziecka i przypominanie mu o obowiązkach oraz pomoc w ich realizacji.

26 REAGOWANIE NA NIEWŁAŚCIWE ZACHOWANIA 1.Szybkie – czyli natychmiast po przewinieniu. 2.Skuteczne - czyli doprowadzone do końca. 3.Sprawiedliwe - waga kary powinna być adekwatna do przewinienia. 4.Słuszne – kara powinna być adekwatna do przewinienia. 5.Sympatyczne – dziecko ma mieć poczucie, że jest lubiane. 6.Słowne - bezwzględnie należy wystrzegać się kar cielesnych.

27 WSKAZÓWKI DO PRACY Z DZIECKIEM Z ADHD DLA NAUCZYCIELI 1.Organizacja pracy nauczyciela: -ustawienie ławki dziecka blisko nauczyciela, -w pewnym oddaleniu od innych dzieci, - z dala od okna i drzwi, co ułatwia nauczycielowi stałą kontrolę dziecka, pozwala na częsty kontakt – wydawanie dodatkowych instrukcji, ogranicza rozpraszanie uwagi dziecka.

28 2. Poprawianie umiejętności organizacyjnych dziecka: - ustalenie jasnych reguł pracy w klasie (podczas lekcji siedzimy na miejscu, pracujemy nad swoim zadaniem, mówi tylko jedna osoba), -ustanowienie rutynowych czynności porządkujących i przygotowujących do pracy, -sporządzenie jasnego planu zajęć lekcyjnych, - kontrolowanie, czy dziecko wszystko zanotowało, łącznie z pracą domową, - kontrolowanie miejsca pracy dziecka.

29 3. Pobudzanie uwagi dziecka: - przekazywanie nauczanych treści i zadań krótko i zwięźle, w małych fragmentach, aby wykorzystać krótki czas skupienia uwagi dziecka, - przestrzeganie przez dziecko limitu czasu przeznaczonego na zadanie, - dokonywanie bieżącej kontroli pracy, - dzielenie materiału na części, zadawanie mniejszej ilości zadań domowych, - utrzymywanie kontaktu wzrokowego z dzieckiem, - wyróżnianie najważniejszych zagadnień, np. podkreślanie ich na kolorowo, - urozmaicanie zadań i przygotowywanie ich w sposób interesujący dla ucznia, korzystanie z ilustracji i materiałów, które dziecko może dotknąć i manipulować nimi, - proponowanie aktywności, która wymaga zaangażowania ucznia, - w razie potrzeby robienie kilkuminutowych przerw.

30 4. Poprawianie zdolności słuchania: - przygotowanie krótkich instrukcji, złożonych z prostych zadań, - w razie potrzeby powtarzanie przez nauczyciela instrukcji, - nakłanianie dziecka do powtarzania poleceń po ich usłyszeniu, - informowanie o tym, że komunikuje się mu najważniejsze wiadomości, - korzystanie z pomocy wizualnych. 5. Stwarzanie dziecku podczas lekcji naturalnej możliwości odreagowania ruchowego (podlanie kwiatów, starcie tablicy).

31 6. Nagradzanie za każde, nawet najmniejsze osiągnięcie. 7. Komunikowanie się z rodzicami dziecka w celu przekazania informacji dotyczących przygotowania go do zajęć oraz sprawdzianów wiadomości ustnych i pisemnych.

32 LITERATURA: B. Chrzanowska, J. Święcicka (2006). Oswoić ADHD. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli dzieci nadpobudliwych psychoruchowo. Warszawa Difin. Diagnostic and Statistical Manual Disorder (DSM-IV) American Psychiatric Association (1994). Washington DC. E.M. Hallowell, J. Ratey (2004). W świecie ADHD. Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniem uwagi u dzieci i dorosłych. Poznań Media Rodzina. A. Kołakowski, T. Wolańczyk, A. Pisula (2006). ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Gdańsk GWP. A. Marczak (2006). Program pracy z dzieckiem z objawami nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) w przedszkolu lub szkole. Warszawa Fraszka edukacyjna. S. Mihilewicz (2001). Nadpobudliwość psychoruchowa w: S. Mihilewicz (red.). Dziecko z trudnościami w rozwoju. Kraków Impuls. T. Opolska, E. Potempska (1999). Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo. Program korekcji zachowań. Warszawa CMPPP.

33 P. Pawlak (2005). Program profilaktyczno-terapeutyczny dla dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej, Kraków Impuls. S. Pużyński, J. Wiórka (2000). Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Kraków Vesalius. M. Święcicka (red.) (2003). Problemy psychologiczne dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej. Warszawa Zeszyty Sekcji Psychologii Klinicznej Dziecka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. T. Wolańczyk, A. Kołakowski, M. Skotnicka (1999). Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci. Prawie wszystko, co chcielibyście wiedzieć. Książka dla rodziców, nauczycieli i lekarzy. Lublin BiFolium. T. Wolańczyk,A. Kołakowski, M. Skotnicka (2003). Zespól nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci. w: S. Józwiak. Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób układu nerwowego u dzieci Tom 4. Lublin Bifolium. T. Wolańczyk, M. Skotnicka, A. Kołakowski (2004). Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci. Edukacja i Dialog nr 6, s


Pobierz ppt "NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA Opracowała: Monika Haligowska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google