Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

RZĄDY SANACJI 1926-1939 1.Geneza i przebieg zamachu majowego 12-14 V 1926 2.Układ sił politycznych w Polsce po przewrocie majowym 3.Konstytucja kwietniowa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "RZĄDY SANACJI 1926-1939 1.Geneza i przebieg zamachu majowego 12-14 V 1926 2.Układ sił politycznych w Polsce po przewrocie majowym 3.Konstytucja kwietniowa."— Zapis prezentacji:

1 RZĄDY SANACJI Geneza i przebieg zamachu majowego V Układ sił politycznych w Polsce po przewrocie majowym 3.Konstytucja kwietniowa 23 IV 1935 r. 4.Polityka zagraniczna J. Piłsudskiego 5.Sanacja po śmierci Piłsudskiego (12 V 1935) 6.Reformy gospodarcze Eugeniusza Kwiatkowskiego (COP)

2 GENEZA ZAMACHU MAJOWEGO CZYNNIKI WEWNĘTRZNE  Kryzys gospodarczy bezrobocie tzw. „druga inflacja”bieda  Niestabilny system parlamentarny: niestabilność rządów partyjnictwo- skandale polityczne- korupcja- dominacja interesów partyjnych nad racją stanu paraliż ustawodawczy  Trudna sytuacja na kresach (akcje terrorystyczne przeciwko polskim urzędnikom)  Powołanie rządu Chjeno – Piasta z Wincentym Witosem (10 V 1926) oburzenie społeczeństwa, pamiętającego rządy prawicy z 1923(krwawa rozprawa z robotnikami w Krakowie)  Ambicje polityczne J. Piłsudskiego

3 GENEZA ZAMACHU MAJOWEGO CZYNNIKI ZEWNĘTRZNE  Wojna celna z Niemcami (ujemny bilans handlowy)  Rosnące zagrożenie ze strony Niemiec i ZSRR dążenie do rewizji granic układ w Rapallo z 1922 – nawiązanie stosunków dyplomatycznych, tajna współpraca wojskowa układ w Berlinie 1926 – o przyjaźni i neutralności  Wrogość innych państw ościennych sprawa Zaolzia problem Wileńszczyzny  Nieefektywność sojusz z Francją z 1921 układ w Locarno (traktat reński) z 1925  Wzrost popularność idei autorytarnych i totalitarnych w Europie Podpisanie układu w Rapallo w 1922 roku. Na zdjęciu kanclerz Joseph Wirth, Walther Rathenau oraz delegacja rosyjska Leonid Krasin, Gieorgij Cziczerin oraz Adolf JoffeJoseph WirthWalther RathenauLeonid KrasinGieorgij Cziczerin Gustav StresemannGustav Stresemann, Austen Chamberlain i Aristide Briand w Locarno Austen Chamberlain Aristide Briand1925

4 PRZEBIEG ZAMACHU 10 MAJA 1926 Utworzenie rządu W. Witosa( tzw. Chjeno – Piast) i jednoczesna zapowiedź J. Piłsudskiego walki z „sejmokracją” oraz ogłoszenie konieczności przeprowadzenia sanacji ( uzdrowienia) życia politycznego. „I staję do walki, tak jak poprzednio, z głównym złem państwa: panowaniem rozwydrzonych partyj i stronnictw nad Polską, zapominaniem o imponderabiliach, a pamiętaniem tylko o groszu i korzyści”

5

6 PRZEBIEG ZAMACHU 11/12 MAJA 1926 Ogłoszenie alarmu w warszawskim garnizonie, część oficerów wiernych J. Piłsudskiemu wymaszerowała do Rembertowa i oddała się pod komendę Marszałka. Gdy dzisiaj zwracamy się do Ciebie, mamy także bóle i trwogi, do domu wraz z nędzą zaglądające. Chcemy, byś wierzył, że gorące chęci nasze, byś nie zechciał być w tym kryzysie nieobecny, osierocając nie tylko nas, wiernych Twoich żołnierzy, lecz i Polskę, nie są tylko zwykłymi uroczystościowymi komplementami, lecz, że niesiemy Ci prócz wdzięcznych serc i pewne, w zwycięstwach zaprawione szable

7 PRZEBIEG ZAMACHU 12 MAJA 1926 Wojska wierne Piłsudskiemu skoncentrowane pod Rembertowem pod pozorem udziału w manewrach ( na rozkaz gen. L. Żeligowskiego) wyruszyły na stolicę i zajęły przyczółki na Wiśle. Rząd Witosa ogłasza stan wyjątkowy.

8 PRZEBIEG ZAMACHU 12 MAJA 1926 ok Spotkanie Piłsudskiego z prezydentem S. Wojciechowskim na moście Poniatowskiego. Marszałek żądał ustąpienia rządu W. Witosa, prezydent zaś natychmiastowego odwołania oddziałów ze stolicy

9 PRZEBIEG ZAMACHU 12 MAJA 1926 ok Załamanie pertraktacji i początek walk zbrojnych

10 PRZEBIEG ZAMACHU 13 MAJA 1926 Nieudana próba mediacji podjęta przez arcybiskupa A. Kakowskiego i marszałka sejmu M. Rataja Józef Piłsudski: Do mnie, dziecko, będziesz strzelał? Henryk Piątkowski: Tak, bo taki mam rozkaz.

11 PRZEBIEG ZAMACHU 14 MAJA 1926 Strajk generalny kolejarzy ogłoszony na wniosek PPS popierającej J. Piłsudskiego

12 PRZEBIEG ZAMACHU 14 MAJA 1926 „Wolę, by Piłsudski objął władzę choćby na 10 lat, niż żeby na 100 lat zagarnęły Polskę Sowiety”- Wojciechowski

13

14 Rządy sanacji w Polsce lat 1926 – 1930 po zamachu majowym pod względem formalnym w Polsce nic się nie zmieniło. ( Piłsudski nie zawłaszczył dla siebie fotela prezydenckiego proponując swojego kandydata Ignacego Mościckiego, nadal funkcjonował sejm sprzed zamachu majowego, nadal obowiązywała konstytucja marcowa itp.) jednakże rzeczywista władza w zawoalowanej formie znajdowała się w rękach Pilsudskiego i jego obozu zwanego sanacją. Z wojska i administracji usunięto przeciwników politycznych. Piłsudski objął bardzo ważną, stworzoną specjalnie dla niego funkcję Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, która dawała mu całkowitą władzę nad wojskiem. Dysponował faktycznie władzę dyktatorską ( wprowadzono system rządów autorytarnych ) Ugrupowania lewicowe, które pierwotnie poparły zamach majowy licząc na dojście do władzy w Polsce teraz przeszły do jawnej opozycji, albowiem Piłsudski dawny lewicowiec z PPS – u poszedł na współpracę z ziemiaństwem i przemysłowcami podpisując z nimi ugodę w Nieświeżu w dawnej rodowej rezydencji Radziwiłłów. W 1927 r. zakończyła się kadencja sejmu a w nowych wyborach 1928 r. duży sukces odniósł Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem ( BBWR ) - Walerego Sławka utworzony przez zwolenników sanacji. Ale 27 % mandatów to za mało aby rządzić w zgodzie z prawem i konstytucją.

15 Centrolew i sprawa brzeska Przeciwnicy sanacji mieli w sejmie znaczącą przewagę i Piłsudski bazował w walce z nią na jej wewnętrznych podziałach i skłóceniu. W 1929 r. stronnictwa lewicy i centrum parlamentarnego skonsolidowały się i stworzyły antysanacyjny blok opozycyjny zwany – Centrolewem było to 6 ugrupowań : PSL,, Piast ‘’, Narodowa Partia Robotnicza, Chrześcijańska Demokracja,, PSL,, Wyzwolenie’’, Stronnictwo Chłopskie i PPS ) Wobec jawnej walki politycznej w parlamencie na polecenie Piłsudskiego zgodnie z nowelą sierpniową prezydent Mościcki rozwiązał sejm ( skrócił jego kadencję ), po to aby władze sanacyjne mogły aresztować pozbawionych immunitetów poselskich działaczy i posłów Centrolewu. Zostali oni osadzeni w twierdzy Brześć nad Bugiem. Większość z osadzonych otrzymała szansę, dobrowolnej emigracji ‘’ W wyniku nowych wyborów 1930 r. BBWR odniósł pełne zwycięstwo mogąc formalnie forsować wszelkie ustawy zgodnie z obowiązującym prawem konstytucyjnym mając większość parlamentarną.

16 Uchwalenie konstytucji kwietniowej ( 23 kwietnia 1935 r ) Według Piłsudskiego głównym lekarstwem na chorobę polskiego parlamentaryzmu były silne rządy prezydenckie a te mogła wprowadzić nowa konstytucja, stąd był to najważniejszy cel sanacji. BBWR mimo przewagi w parlamencie nie dysponował wymaganą dla zmiany konstytucji wiekszością 2/3 mandatów., dlatego posłużono się podstępem. W trakcie posiedzenia sejmu w styczniu 1934 r przedstawiono 63 tezy konstytucyjne jako podstawę do dyskusji. Kiedy opozycja opuściła na znak protestu salę obrad posłowie BBWR – u pozostali i tezy uznano za formalny projekt nowej konstytucji, po czym niezwłocznie go uchwalono Konstytucja weszła w życie po podpisaniu jej przez prezydenta.

17 Zasady konstytucji We wstępie stwierdzano, ze państwo polskie jest wspólnym dobrem wszystkich obywateli. ( Prezydent ) – koncentrował w swym ręku najważniejsze uprawnienia i,, odpowiadał tylko przed Bogiem i historią ‘’. Wybierało go Zgromadzenie Elektorów w składzie ( marszałkowie senatu i sejmu, premier rządu, Prezes Sądu Najwyższego, Generalny Inspektor Sil Zbrojnych i 75 elektorów wybranych przez sejm i senat ) Był zwierzchnikiem rządu, sejmu, senatu, sił zbrojnych, sądów i organów kontroli państwowej. Zawierał umowy z innymi państwami, decydował o wojnie i pokoju. Mianował o odwoływał prezesa Rady Ministrów, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Naczelnego Wodza, Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Powoływał 1/3 składu senatu, mógł rozwiązać sejm i senat przed upływem kadencji. Miał prawo weta wobec ustaw sejmowych i mógł wydawać dekrety zarówno w okresie, kiedy sejm był rozwiązany, jak i w czasie jego kadencji. ( Sejm ) – pełnił głównie funkcję opiniodawczą i kontrolną ( Senat ) – wzrosło jego znaczenie, zatwierdzał uchwały sejmu i wnosił poprawki do projektów ustaw. Konstytucja kwietniowa legalizowała w Polsce funkcjonowanie ustroju autorytarnego poprzez oddanie zupełnej władzy ustawodawczej w ręce prezydenta i zależnego od niego w 1/3 senatu i pomniejszając rolę sejmu jako organu ustawodawczego. ( było to zresztą bardzo charakterystyczne dla wszystkich odrodzonych lub nowopowstałych państw – młodych demokracji Europy Środkowo – Wschodniej oprócz Czechosłowacji.

18 ŚMIERĆ JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO 12 V 1935

19 DEKOMPOZYCJA OBOZU SANACYJNEGO w łonie sanacji doszło do wewnętrznych podziałów na trzy grupy : ( prezydenta Mościckiego, marszałka Edwarda Rydza – Śmigłego i byłego szefa BBWR – u płk. Walerego Sławka ) faktycznie władzę sprawowali od 1935 r Mościcki i Smigły, którzy doszli do porozumienia. Zaostrzono metody walki z opozycja, tworząc obóz izolacyjny w Berezie Kartuskiej ( więźniów osadzano tam bez wyroku sądowego ). W 1937 r. władze sanacyjne utworzyły w miejsce rozwiązanego BBWR – u Obóz Zjednoczenia Narodowego ( OZON ) : głosił on konieczność skupienia społeczeństwa wokół armii i marszałka Rydza Śmigłego, oraz realizacji zasad ustrojowych sformułowanych w konstytucji kwietniowej wobec pogarszającej się sytuacji międzynarodowej Polski i wzrostu sił komunistycznych. Uznawano zasadę wodzostwa i kult Józefa Piłssudskiego.

20 Opozycja antysanacyjna Najsilniejszym ugrupowaniem antysanacyjnym pozostawał obóz narodowo – demokratyczny zafascynowany w tym czasie ideami włoskiego faszyzmu. W 1926 r utworzono z inicjatywy Romana Dmowskiego organizację paramilitarną Obóz Wielkiej Polski ( OWP ) – wzorowany na włoskich czarnych koszulach. Rozwiązany przez władze w 1933 r. Rozwiązanie OWP i rozłam w Stronnictwie Narodowym ( dawnej Endecji ) doprowadziły do powstania w 1934 r nowej organizacji antysanacyjnej o nazwie Obóz Narodowo–Demokratyczny ( ONR ) Program ( ONR ) posługiwał się demagogią, głosząc solidaryzm klasowy, antysemityzm i konieczność upaństwowienia kapitału zagranicznego. Po dwóch miesiącach władze rozwiązały go. Poważna siłę antysanacyjną stanowiły też ugrupowania chłopskie mimo ich początkowego rozdrobnienia. w 1931 r największe ugrupowania : PSL,,Piast ‘’, PSL,,Wyzwolenie ‘’ i Stronnictwo Chłopskie połączyły się tworząc jednolitą partię ludową – Stronnictwo – Ludowe ( SL ) Istniało również antysanacyjne ugrupowanie emigracyjne o nazwie Front Morges ( czyt. Front Morsz ) założone przez Ignacego Paderewskiego w Szwajcarii a skupiające tych polityków którzy musieli emigrować z Polski w obawie przed aresztowaniami i procesem brzeskim ( gen. Władysław Sikorski, Wojciech Korfanty, Wincenty Witos ).

21


Pobierz ppt "RZĄDY SANACJI 1926-1939 1.Geneza i przebieg zamachu majowego 12-14 V 1926 2.Układ sił politycznych w Polsce po przewrocie majowym 3.Konstytucja kwietniowa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google