Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

2.31. Błędy żywieniowe i ich skutki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "2.31. Błędy żywieniowe i ich skutki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."— Zapis prezentacji:

1 2.31. Błędy żywieniowe i ich skutki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska

2 „ Nie po to się żyje, aby jeść, ale po to się je, aby żyć.”

3 Ważne pytania: Na czym polegają zasady prawidłowego odżywiania? Czym grożą odstępstwa od tych zasad? Jakie błędy najczęściej popełniamy?

4 Kilka zasad prawidłowego żywienia Regularne i urozmaicone posiłki. Prawidłowy rozkład kalorii w całodziennej racji pokarmowej: Prawidłowy rozkład kalorii w całodziennej racji pokarmowej: I śniadanie: 25-30% II śniadanie: 5% II śniadanie: 5% Obiad: 35-40% Obiad: 35-40% Podwieczorek: 5-10% Podwieczorek: 5-10% Kolacja: 15-20% Kolacja: 15-20% Częste posiłki powinny spożywać dzieci, młodzież, starcy, kobiety ciężarne i karmiące, osoby chore oraz ciężko pracujące fizycznie. Przy późnym obiedzie powinno wprowadzić się drugie śniadanie. Godziny posiłków powinny być ustalone, a przerwy między nimi możliwe jednakowe. Przy 3 posiłkach przerwy powinny wynosić od 3 do 6 godzin. Dłuższe przerwy między posiłkami powodują obniżenie poziomu cukru krwi, co powoduje zmęczenie i obniża wydajność pracy. Wybierając produkty żywieniowe należy poświecić temu trochę uwagi, by wybierać zawsze te najbardziej odpowiednie. Powinno się spożywać produkty nisko przetworzone np. chleb razowy zamiast białego. Produkty o niskim stopniu przetworzenia zawierają więcej składników odżywczych niż ich wysoce przetworzone odpowiedniki. Często są one również lepiej trawione przez organizm niż produkty o wysokim stopniu przetworzenia.

5 Wartość energetyczna posiłków Dieta powinna dostarczać dostosowaną do indywidualnych potrzeb danego człowieka ilość składników odżywczych, energetycznych, niezbędnych do przeprowadzania procesów fizjologicznych. Przyjmowanie właściwych ilości pożywienia jest łatwiejsze wtedy, gdy znamy jego wartość energetyczną. Oznacza ona, ilość energii, jaką uzyskamy z określonego pokarmu. Wartość energetyczną podaje się w kaloriach lub dżulach (1 cal = 4,2 J) Obecnie, na wielu opakowaniach produktów spożywczych podane są informacje, dotyczące składu chemicznego i wartości energetycznej. Wartość energetyczną wybranych produktów znajdziesz na tej stronie internetowej

6 Czynniki wpływające na zapotrzebowanie energetyczne Wiek – największe zapotrzebowanie w wieku dojrzewania, później spada. Płeć – u mężczyzn większe niż u kobiet. Rodzaj pracy – większe u osób pracujących fizycznie. Pora roku – zimą większe niż latem. Klimat – większe w chłodnym klimacie.

7 Posiłki dla Ciebie Śniadanie: Jest to posiłek spożywany po długiej nocnej przerwie, dlatego powinien dostarczać organizmowi odpowiedniej ilości różnych produktów. Powinien mieć on wysoką wartość energetyczną. Drugie śniadanie: Stosuje się je w przypadku dłuższych przerw pomiędzy I śniadaniem a obiadem. Jest ono zwykle mniej obfite, a jego celem jest uzupełnienie składników odżywczych oraz dostarczenie nowego zapasu energii. Obiad: Jest uważany za główny posiłek w ciągu dnia. Dlatego też powinien dostarczyć organizmowi wszystkich składników odżywczych i mieć odpowiednią wartość energetyczną. Obiad nie powinien być jednak zbyt obfity. Podwieczorek: Podobnie jak drugie śniadanie, jest posiłkiem uzupełniającym. Stosuje się go głównie u dzieci. Może się składać np. z owoców lub warzyw, ciasta, itp. Kolacja: Jest to ostatni posiłek w ciągu dnia, dlatego powinien być mniej obfity. Każda kolacja powinna być spożywana co najmniej 2 godziny przed snem.

8 Wpływ żywności i sposobu żywienia na zdrowie człowieka

9 Coraz częściej dostrzegamy, że wpływ na zdrowie i urodę człowieka ma niewłaściwy styl życia - nieprawidłowe odżywianie, brak ruchu (a więc i niedotlenienie), udogodnienia cywilizacyjne, stres, nadmiar używek itp. Literatura medyczna uznaje ponad 70 różnych chorób jako choroby powstałe na skutek nieprawidłowego odżywiania. Choroby cywilizacyjne zbierają coraz większe żniwo. Plagą naszych czasów są choroby układu krążenia, choroby nowotworowe, przewodu pokarmowego, otyłość, stres. Choroby cywilizacyjne zbierają coraz większe żniwo. Plagą naszych czasów są choroby układu krążenia, choroby nowotworowe, przewodu pokarmowego, otyłość, stres. Co siódmy Polak cierpi obecnie z powodu chorób cywilizacyjnych (ponad 14%), a w przedziale wieku lat pozostaje niepełnosprawnymi na skutek tych chorób aż 5% ludzi w naszym kraju. 80% społeczeństwa nie musiałoby korzystać z wizyt lekarskich tylko dzięki lepszemu (tj. racjonalnemu) odżywianiu się. Prawie 75% zgonów na świecie jest spowodowanych złym odżywianiem i zaburzeniami przemiany materii.

10

11 Zaplanuj prawidłowe odżywianie Podstawową sprawą w planowaniu prawidłowego odżywiania jest, zapewnienie odpowiednich proporcji białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i składników mineralnych w spożywanych produktach. Należy codziennie spożywać posiłki zawierające: pieczywo, kaszę (i inne produkty zbożowe), mięso, drób, ryby, owoce, warzywa, rośliny strączkowe oraz produkty mleczne. Posiłki muszą również składać się z produktów zawierających tłuszcze nienasycone. Spożywane regularnie odpowiednie posiłki dostarczą organizmowi wszystkich niezbędnych substancji, nie powodując nadmiernego przyrostu masy ciała. Bardzo ważne jest regularne spożywanie trzech posiłków dziennie. Ludzie, którzy odżywiają się nieregularnie, szybciej przybierają na wadze. Postaraj się ograniczyć spożycie tłuszczów nasyconych. Jeżeli jest to możliwe zastąp je tłuszczami nienasyconymi. Tłuszcze nasycone podnoszą poziom cholesterolu we krwi. Ich źródłem są: mięso, sery, mleko, masło. Źródła tłuszczów nienasyconych to: tłuste ryby, orzechy, margaryna, większość olejów roślinnych. Tłuszcze nienasycone mogą wpływać na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, co przyczyni się do polepszenia stanu układu krążenia.

12 Ocena zróżnicowania dziennego jadłospisu (wg Bielińska Z. Domowy poradnik medyczny, PZWL,Warszawa1991) Kryteria oceny Liczba przyznanych punktów 520 Jadłospis zawiera 4-5 posiłków 3 posiłki Mniej niż 2 Przerwy między posiłkami są mniejsze niż 3 godziny nie-- Mleko i produkty mleczne występują w: 2-3 posiłkach 1 posiłku żadnym Produkty dostarczające białka zwierzęcego występują w: 3-4 posiłkach 2 posiłkach 1 lub żadnym Warzywa lub owoce występują w : 3-4 posiłkach 2 posiłkach 1 lub żadnym Warzywa lub owoce bogate w witaminę C lub karoteny są w: 3 posiłkach 1 posiłku Nie występują Surówka występuje przynajmniej w: 2 posiłkach 1 posiłku Nie występują Ciemne pieczywo lub grube kasze wchodzą w skład: 2 posiłkach 1 posiłku Nie występują

13 c.d. Jeżeli uzyskaliście co najmniej 31 punktów, to wasze jadłospisy są prawidłowe. Mniejsza liczba punktów oznacza, że prawdopodobnie należy jadłospis urozmaicić.

14 Błędy żywieniowe Do podstawowych błędów żywieniowych (jak wynika ze statystyk) należy: Do podstawowych błędów żywieniowych (jak wynika ze statystyk) należy: dostarczanie do organizmu tzw. "pustych kalorii" spowodowane nadmiernym spożyciem słodyczy (zastępowanie nimi podstawowych posiłków lub podjadanie pomiędzy posiłkami), dostarczanie do organizmu tzw. "pustych kalorii" spowodowane nadmiernym spożyciem słodyczy (zastępowanie nimi podstawowych posiłków lub podjadanie pomiędzy posiłkami), spożywanie produktów typu fast food (dostarczających dużej ilości kalorii, a także niekorzystnych dla zdrowia NKT), spożywanie produktów typu fast food (dostarczających dużej ilości kalorii, a także niekorzystnych dla zdrowia NKT), wypijanie w nadmiernej ilości kolorowych wód gazowanych, wypijanie w nadmiernej ilości kolorowych wód gazowanych, spożywanie posiłków o zbyt niskiej zawartości energii – dotyczy to głównie dziewcząt, które podejmują próby odchudzania, co może doprowadzić do wyniszczenia, anemii, w skrajnych przypadkach nawet anoreksji, spożywanie posiłków o zbyt niskiej zawartości energii – dotyczy to głównie dziewcząt, które podejmują próby odchudzania, co może doprowadzić do wyniszczenia, anemii, w skrajnych przypadkach nawet anoreksji, u młodych chłopców pojawia się problem spożywania posiłków zbyt kalorycznych wynikający z błędnego przekonania, że w ten sposób staną się bardziej męscy – prowadzi to do nadwagi, u młodych chłopców pojawia się problem spożywania posiłków zbyt kalorycznych wynikający z błędnego przekonania, że w ten sposób staną się bardziej męscy – prowadzi to do nadwagi, zbyt małe spożycie mleka i jego przetworów, co jest powodem zaburzeń wzrostu kośćca, zbyt małe spożycie mleka i jego przetworów, co jest powodem zaburzeń wzrostu kośćca, zbyt małe spożycie warzyw i owoców prowadzi do niedoboru witamin i minerałów, w tym witamin antyoksydacyjnych tzw. "zamiataczy" wolnych rodników, zbyt małe spożycie warzyw i owoców prowadzi do niedoboru witamin i minerałów, w tym witamin antyoksydacyjnych tzw. "zamiataczy" wolnych rodników, nadmierne spożycie soli wynikające chociażby ze zbyt pochopnego sięgania po produkty typu chipsy, produkty z grupy żywności wygodnej np. gorące kubki lub inne, nadmierne spożycie soli wynikające chociażby ze zbyt pochopnego sięgania po produkty typu chipsy, produkty z grupy żywności wygodnej np. gorące kubki lub inne, pomijanie śniadania, pomijanie śniadania, objadanie się na noc (zbyt obfite i ciężkostrawne kolacje), objadanie się na noc (zbyt obfite i ciężkostrawne kolacje), jedzenie nieregularne, w pośpiechu, zbyt duże przerwy między posiłkami, jedzenie nieregularne, w pośpiechu, zbyt duże przerwy między posiłkami, odżywianie jednorodne, nie urozmaicone. odżywianie jednorodne, nie urozmaicone.

15 Skutki błędów żywieniowych Doraźne: Doraźne: złe samopoczucie, złe samopoczucie, obniżenie nastroju zmęczenie, obniżenie nastroju zmęczenie, znużenie, osłabienie witalności, osłabienie witalności, spadek sprawności fizycznej i intelektualnej, spadek sprawności fizycznej i intelektualnej, bóle głowy, bóle głowy, niestrawność, bóle brzucha, bóle brzucha, wzdęcia, zatrucia pokarmowe. zatrucia pokarmowe. Odległe: niedowaga i wyniszczenie organizmu niedowaga i wyniszczenie organizmu nadwaga i otyłość, nadwaga i otyłość, anemia, schorzenia przewodu pokarmowego (nieżyty żołądkowe, kamica żółciowa, zaburzenia wchłaniania), schorzenia przewodu pokarmowego (nieżyty żołądkowe, kamica żółciowa, zaburzenia wchłaniania), miażdżyca naczyń krwionośnych i jej powikłania, miażdżyca naczyń krwionośnych i jej powikłania, choroby serca, choroby serca, nowotwory, krzywica,osteoporoza, anoreksja,bulimia.

16 Aby być zdrowym … Aby być zdrowym, należy codziennie spożyć: Aby być zdrowym, należy codziennie spożyć: Co najmniej 3 posiłki (optymalnie 4 -5 posiłków) umiarkowanej wielkości - w tym koniecznie śniadanie. Co najmniej 3 posiłki (optymalnie 4 -5 posiłków) umiarkowanej wielkości - w tym koniecznie śniadanie. W każdym posiłku produkty zbożowe, takie jak: ciemne pieczywo, płatki, kasze, makarony albo ziemniaki (w ilości umiarkowanej). W każdym posiłku produkty zbożowe, takie jak: ciemne pieczywo, płatki, kasze, makarony albo ziemniaki (w ilości umiarkowanej). Warzywa i owoce (mogą być mrożone) do każdego posiłku, a także między posiłkami. Co najmniej 2 pełne szklanki mleka (najlepiej chudego) albo tyle samo kefiru lub jogurtu oraz 1-2 plasterki sera. Co najmniej 2 pełne szklanki mleka (najlepiej chudego) albo tyle samo kefiru lub jogurtu oraz 1-2 plasterki sera. Jedną porcję (do wyboru): ryby, drobiu, grochu, fasoli, innego mięsa np. (cielęcina). Jedną porcję (do wyboru): ryby, drobiu, grochu, fasoli, innego mięsa np. (cielęcina). Jedną łyżkę stołową oleju lub oliwy oraz nie więcej niż 2 łyżeczki margaryny miękkiej. Jedną łyżkę stołową oleju lub oliwy oraz nie więcej niż 2 łyżeczki margaryny miękkiej. Wodę mineralną oraz naturalne soki z owoców i warzyw (nie mniej niż 1 litr). Wodę mineralną oraz naturalne soki z owoców i warzyw (nie mniej niż 1 litr). Staraj się unikać: Staraj się unikać: nadmiaru soli, cukru i alkoholu.

17 Nie jadanie śniadania grozi obniżeniem poziomu cukru we krwi, co powoduje ospałość, kłopoty z koncentracją, bóle głowy, złe samopoczucie. Nie jadanie śniadania grozi obniżeniem poziomu cukru we krwi, co powoduje ospałość, kłopoty z koncentracją, bóle głowy, złe samopoczucie.

18 Czy masz prawidłową wagę ciała? Aby określić bez konsultacji z lekarzem, czy masz odpowiednią wagę zastosuj wskaźnik masy Queteleta (Body Mass Index – BMI). Aby określić bez konsultacji z lekarzem, czy masz odpowiednią wagę zastosuj wskaźnik masy Queteleta (Body Mass Index – BMI). masa ciała w kg masa ciała w kg BMI = wysokość ciała w m 2 BMI = wysokość ciała w m 2 Jeżeli BMI osoby wynosi: Jeżeli BMI osoby wynosi: poniżej 18,5 - jest to niedobór masy ciała; 18,5 – 25 - są to wartości prawidłowe; powyżej 25 - nadwaga; powyżej 30 - otyłość; powyżej 40 - otyłość duża.

19 Rady dla osób z nadwagą: nie jedz słodyczy i ogranicz tłuszcze; jedz często, ale mało (co najmniej pięć posiłków) i nie podjadaj między posiłkami; jedz dużo owoców i warzyw; jedz powoli i dokładnie żuj pokarm; ogranicz spożywanie soli; unikaj napojów gazowanych, pij dużo wody mineralnej niegazowanej; bądź aktywny, uprawiaj sport; pamiętaj, że możesz zasięgnąć porady lekarza, aby poznać podłoże Twojego problemu z nadwagą.

20 Rady dla osób z niedowagą: zjadaj regularnie pięć posiłków dziennie; jedz posiłki urozmaicone, bogate w różne składniki odżywcze i estetycznie podane; staraj się nie ulegać stresom, nie żyj w ciągłym napięciu, pozwól sobie na relaks; przebywaj dużo na świeżym powietrzu, aby pobudzić apetyt; pamiętaj, że możesz zasięgnąć porady lekarza, aby poznać przyczynę Twojego problemu z niedowagą.

21 Nowa piramida żywienia Aktualny model piramidy zdrowia został opracowany przez lekarzy Uniwersytetu Harvarda. Największą nowością w piramidzie profesora dietetyki Waltera Willeta z Harvard School of Public Heath w USA jest jej fundament czyli podstawa – aktywność fizyczna, niezbędna dla utrzymania zdrowia oraz w profilaktyce wielu schorzeń. A zatem myślenie o zdrowym jedzeniu trzeba zacząć od myślenia o tym, co robimy, jak spędzamy czas, jaki tryb życia prowadzimy. Co i ile jemy, powinno być bezpośrednio powiązane z tym, jaki styl życia prowadzimy. Układając codziennie menu, należy pamiętać, że kalorii powinno być dokładnie tyle, ile jesteśmy w stanie spalić w ciągu dnia. A zatem myślenie o zdrowym jedzeniu trzeba zacząć od myślenia o tym, co robimy, jak spędzamy czas, jaki tryb życia prowadzimy. Co i ile jemy, powinno być bezpośrednio powiązane z tym, jaki styl życia prowadzimy. Układając codziennie menu, należy pamiętać, że kalorii powinno być dokładnie tyle, ile jesteśmy w stanie spalić w ciągu dnia.

22 Nowa piramida żywienia Najważniejsze założenia nowej piramidy żywienia: Poszczególne porcje nie są podane, pokarmy są podzielone na te do spożywania codziennie, kilka razy w tygodniu i parę razy w miesiącu. Podstawą jest ruch - minimum 30 minut energicznego spaceru dziennie - oraz codzienna kontrola wagi. Najczęściej powinniśmy jeść produkty zbożowe, ale pełnoziarniste! (biały chleb można jeść kilka razy w miesiącu) oraz ziemniaki. Drugie piętro to tłuszcze roślinne, oleje i miękkie margaryny. Codziennie należy jeść również jarzyny, warzywa strączkowe, orzechy i owoce, a także (choć w mniejszych ilościach) sery i jogurty. Kilka razy w tygodniu w menu powinny się znaleźć ryby. Maja one pierwszeństwo przed drobiem i jajami. Również słodycze możemy jeść tylko parę razy w tygodniu. Czerwone mięso, występujące na szczycie piramidy, wolno jeść tylko parę razy w miesiącu. Dla dorosłych, od czasu do czasu polecana jest lampka wina.

23 I poziom piramidy – to produkty zbożowe oraz tłuszcze pochodzenia roślinnego. Do niedawna uważany za przyczynę wszelkiego zła tłuszcz, został zastąpiony przez węglowodany – białe pieczywo i biały ryż. Cóż się jednak okazało, że zamiast chudnąć przybieramy na wadze. Dlaczego? Ponieważ podstawą naszej wysokowęglowodanowej diety były węglowodany w formie oczyszczonej, błyskawicznie trawione, następnie zamieniane w glukozę, a potem w tkankę tłuszczową. Dlatego podstawą nowej piramidy zdrowia są produkty zbożowe pełnoziarniste. Zawierają one bardzo ważny błonnik pokarmowy regulujący pracę przewodu pokarmowego oraz minerały (żelazo, magnez, cynk, miedź, fosfor, potas) i witaminy (A, C, E). Zastępujemy zatem białe, "nadmuchane" bułeczki pełnoziarnistym chlebem, biały ryż – brązowym, wprowadzamy na talerze gruboziarniste kasze – jaglana, gryczana. Im mniej przetworzone produkty tym lepiej dla naszego zdrowia. Obok produktów zbożowych pełnoziarnistych podstawę naszego żywienia winny stanowić UWAGA! tłuszcze roślinne - są to tzw tłuszcze nienasycone - oliwa z oliwek, olej rzepakowy, słonecznikowy, kukurydziany, sojowy nie tylko nie szkodzą,ale redukują we krwi poziom "złego", a podnoszą poziom "dobrego" cholesterolu. Podobnie działa margaryna miękka produkowana z olejów roślinnych (nie utwardzana! – w trakcie utwardzania powstają szkodliwe tłuszcze trans). Ograniczamy zatem tłuszcze nasycone – pochodzenia zwierzęcego: masło, wysokoprocentowe śmietany, słoniny, smalec itd. I poziom piramidy – to produkty zbożowe oraz tłuszcze pochodzenia roślinnego. Do niedawna uważany za przyczynę wszelkiego zła tłuszcz, został zastąpiony przez węglowodany – białe pieczywo i biały ryż. Cóż się jednak okazało, że zamiast chudnąć przybieramy na wadze. Dlaczego? Ponieważ podstawą naszej wysokowęglowodanowej diety były węglowodany w formie oczyszczonej, błyskawicznie trawione, następnie zamieniane w glukozę, a potem w tkankę tłuszczową. Dlatego podstawą nowej piramidy zdrowia są produkty zbożowe pełnoziarniste. Zawierają one bardzo ważny błonnik pokarmowy regulujący pracę przewodu pokarmowego oraz minerały (żelazo, magnez, cynk, miedź, fosfor, potas) i witaminy (A, C, E). Zastępujemy zatem białe, "nadmuchane" bułeczki pełnoziarnistym chlebem, biały ryż – brązowym, wprowadzamy na talerze gruboziarniste kasze – jaglana, gryczana. Im mniej przetworzone produkty tym lepiej dla naszego zdrowia. Obok produktów zbożowych pełnoziarnistych podstawę naszego żywienia winny stanowić UWAGA! tłuszcze roślinne - są to tzw tłuszcze nienasycone - oliwa z oliwek, olej rzepakowy, słonecznikowy, kukurydziany, sojowy nie tylko nie szkodzą,ale redukują we krwi poziom "złego", a podnoszą poziom "dobrego" cholesterolu. Podobnie działa margaryna miękka produkowana z olejów roślinnych (nie utwardzana! – w trakcie utwardzania powstają szkodliwe tłuszcze trans). Ograniczamy zatem tłuszcze nasycone – pochodzenia zwierzęcego: masło, wysokoprocentowe śmietany, słoniny, smalec itd. II poziom piramidy stanowią warzywa i owoce. Mają niską wartość energetyczną ze względu na dużą zawartość wody, są głównym źródłem witaminy C oraz karotenów przekształcanych w organizmie w wit.A, soli mineralnych, zawierają również błonnik pokarmowy oraz pektyny regulujące poziom cukru i cholesterolu we krwi. Zaleca się 4 porcje warzyw w ciągu dnia. Owoce spożywamy w ilości 3 porcji dziennie. Owoce i warzywa najzdrowiej jest spożywać na surowo lub w postaci mrożonek, które mają niewiele mniejszą wartość odżywczą. II poziom piramidy stanowią warzywa i owoce. Mają niską wartość energetyczną ze względu na dużą zawartość wody, są głównym źródłem witaminy C oraz karotenów przekształcanych w organizmie w wit.A, soli mineralnych, zawierają również błonnik pokarmowy oraz pektyny regulujące poziom cukru i cholesterolu we krwi. Zaleca się 4 porcje warzyw w ciągu dnia. Owoce spożywamy w ilości 3 porcji dziennie. Owoce i warzywa najzdrowiej jest spożywać na surowo lub w postaci mrożonek, które mają niewiele mniejszą wartość odżywczą. III poziom piramidy – i ważne miejsce w naszym żywieniu winny stanowić nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soczewica, soja): - są bogate w białko o dobrym składzie aminokwasów - są dobrym źródłem witamin z grupy B i kwasu foliowego, a także składników mineralnych - są dobrym źródłem błonnika soja jest bardzo dobrym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych ale są też ciężkostrawne, a produkty ich rozpadu są wzdymające - zaleca się ich porcje dziennie. ciężkostrawne, a produkty ich rozpadu są wzdymające - zaleca się ich porcje dziennie. IV poziom piramidy zdrowia – nabiał, białe mięso, jajka. Mleko i jego przetwory spełniają bardzo ważna rolę w żywieniu człowieka (głównie dzieci i młodzieży), białko mleka ma wysoką wartość biologiczną, a tłuszcz jest łatwo przyswajalny, dostarcza witamin z grupy B oraz A, D, C oraz żelazo i wapń. Ważną rolę odgrywa białe mięso (drobiowe), zalecane jest zwłaszcza mięso ryb – najlepiej przyswajalne przez organizm ryby morskie są źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych i jodu. Jajka - są wartościowym produktem spożywczym, zawierają białko o wzorcowym składzie aminokwasów egzogennych, witaminy B, A, selen, żelazo, fosfor, żółtko jaja obfituje w cholesterol. W menu stosujemy zasadę: albo ryba, albo filet albo jajko, nie wszystko na raz jednego dnia. IV poziom piramidy zdrowia – nabiał, białe mięso, jajka. Mleko i jego przetwory spełniają bardzo ważna rolę w żywieniu człowieka (głównie dzieci i młodzieży), białko mleka ma wysoką wartość biologiczną, a tłuszcz jest łatwo przyswajalny, dostarcza witamin z grupy B oraz A, D, C oraz żelazo i wapń. Ważną rolę odgrywa białe mięso (drobiowe), zalecane jest zwłaszcza mięso ryb – najlepiej przyswajalne przez organizm ryby morskie są źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych i jodu. Jajka - są wartościowym produktem spożywczym, zawierają białko o wzorcowym składzie aminokwasów egzogennych, witaminy B, A, selen, żelazo, fosfor, żółtko jaja obfituje w cholesterol. W menu stosujemy zasadę: albo ryba, albo filet albo jajko, nie wszystko na raz jednego dnia. V poziom piramidy – stanowi białe pieczywo i czerwone mięso. Unikamy w jadłospisie wysoko oczyszczonych węglowodanów – białego pieczywa, makaronów z białej mąki, białego ryżu, drastycznie ograniczamy czerwone mięso – ciężkostrawne i miażdżycorodne. V poziom piramidy – stanowi białe pieczywo i czerwone mięso. Unikamy w jadłospisie wysoko oczyszczonych węglowodanów – białego pieczywa, makaronów z białej mąki, białego ryżu, drastycznie ograniczamy czerwone mięso – ciężkostrawne i miażdżycorodne. VI poziom – słodycze poza dostarczaniem energii nie wnoszą żadnych innych wartości odżywczych – są źródłem "pustych kalorii" szczególnie przyczyniają się do otyłości i chorób cywilizacyjnych. Najlepiej nie jadać ich w ogóle, a jeśli już to jak najmniej! VI poziom – słodycze poza dostarczaniem energii nie wnoszą żadnych innych wartości odżywczych – są źródłem "pustych kalorii" szczególnie przyczyniają się do otyłości i chorób cywilizacyjnych. Najlepiej nie jadać ich w ogóle, a jeśli już to jak najmniej!

24 Nowa piramida Czym różni się nowa piramida od starej: Podstawę poprzedniej piramidy żywienia( przedstawionej poprzedniej prezentacji) stanowiły zboża, chleb, ryż i makaron. Okazało się jednak, czyli jedząc (tak jak zalecali to naukowcy) przede wszystkim węglowodany i maksymalnie ograniczając spożycie tłuszczów nie udaje się uniknąć otyłości. Przeciwnie - problem otyłości na świecie rośnie. Nowa piramida żywienia skorygowała te zalecenia, dzieląc tłuszcze na dobre i złe. W ten sposób, chociaż umieszcza tłuszcze przed owocami i warzywami, to jednocześnie zaleca, aby były to wyłącznie tłuszcze roślinne - oleje i wytwarzane z nich miękkie margaryny. Prof. W. Willett podczas wizyty w Polsce wspomniał nawet, że ilość spożywanych tłuszczów to rzecz wtórna. Najważniejsze jest to, jakie tłuszcze wprowadzamy do organizmu.

25 Wegetarianizm - zalety i wady Dieta wegetariańska polega na wyłączeniu z posiłków produktów mięsnych, w niektórych jej odmianach rezygnuje się nawet z innych produktów pochodzenia zwierzęcego, czyli np. jaj, mleka, miodu. Moda na dietę wegetariańską chyba nigdy nie przeminie. Jej zwolennicy uważają, że jest zdrowsza od tradycyjnej. A przeciwnicy alarmują, iż nie dostarcza organizmowi potrzebnych składników pokarmowych. Zalety wegetarianizmu: > pomaga schudnąć, bo zawiera mniej kalorii, > zapobiega wystąpieniu nadciśnienia tętniczego, > stabilizuje poziom cholesterolu we krwi - z powodu wykluczenia tłuszczów zwierzęcych, chroni przed miażdżycą. Wady wegetarianizmu: > może doprowadzić do anemii, > grozi osteoporozą (skłonnością do złamań kości), > pozbawia organizm witamin z grupy B, które są odpowiedzialne m.in. za sprawne funkcjonowanie układu nerwowego, > wywołuje schorzenia przewodu pokarmowego, m.in. zaburzenia motoryczne, które utrudniają przyswajanie pokarmu, a następnie wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii.

26 Choroby „brudnych rąk” Choroby „brudnych rąk” są wywołane przez wirusy, bakterie i pierwotniaki obecne w naszym otoczeniu, pokarmie i wodzie. Sprzyja im brak higieny - nieumyte podczas przygotowywania czy spożywania posiłków ręce, brudny sprzęt kuchenny, woda, do której mogły dostać się zarazki. Do chorób „brudnych rąk” należą: dur brzuszny, cholera, salmonelloza, żółtaczka zakaźna, czerwonka. Chorobom tym można zapobiec, stosując zasady higieny i odpowiednie szczepienia. Jest to szczególnie istotne przed wyjazdem do krajów tropikalnych.

27 Choroby wywołane niewłaściwym odżywianiem się: -zaparcia, -zgada, -zespół jelita nadpobudliwego, -niestrawność, -uchyłkowatość jelita grubego, -choroba wrzodowa, -kamica nerkowa i żółciowa, -nadciśnienie tętnicze, -miażdżyca, -zakrzepy i zatory krwionośne, -rak żołądka, trzustki, jelita grubego, -przewlekłe choroby wątroby, -otyłość, -cukrzyca. -zaparcia, -zgada, -zespół jelita nadpobudliwego, -niestrawność, -uchyłkowatość jelita grubego, -choroba wrzodowa, -kamica nerkowa i żółciowa, -nadciśnienie tętnicze, -miażdżyca, -zakrzepy i zatory krwionośne, -rak żołądka, trzustki, jelita grubego, -przewlekłe choroby wątroby, -otyłość, -cukrzyca.

28 Cukrzyca Wyróżnia się dwa rodzaje cukrzycy: typu pierwszego, na którą cierpi około 10 procent wszystkich diabetyków, typu pierwszego, na którą cierpi około 10 procent wszystkich diabetyków, typu drugiego, dotyczącą pozostałych 90 procent chorych. typu drugiego, dotyczącą pozostałych 90 procent chorych. Cukrzyca typu pierwszego - dochodzi do niej z powodu zniszczenia trzustki przez przeciwciała wytwarzane przez organizm i zaprzestania wydzielania insuliny.Kiedyś cukrzyca typu pierwszego dotyczyła głównie ludzi młodych do roku życia. Natomiast obecnie wykrywa się ją coraz częściej także u osób starszych. Do cukrzycy typu drugiego - organizm otrzymuje odpowiednią ilość insuliny, ale ma kłopoty z jego przetwarzaniem. A w efekcie - z utrzymaniem odpowiedniego poziomu cukru we krwi. Jest on podwyższony lub niebezpiecznie wysoki. Cukrzyca typu drugiego jest chorobą podstępną, może przez kilka lub kilkanaście lat rozwijać się skrycie, nie dając żadnych objawów, co usypia czujność niejednej osoby. W efekcie wielu chorych rozpoczyna leczenie dopiero wtedy, gdy rozwiną się groźne powikłania. Tymczasem cukrzycę można wykryć odpowiednio wcześnie i zacząć ją leczyć. Trzeba jednak pamiętać o systematycznym poddawaniu się kontrolnemu badaniu. Dotyczy to zwłaszcza osób, które ukończyły 45. rok życia. Ponadto, niezależnie od wieku, badanie to powinno się przeprowadzać co roku u ludzi należących do tzw. grupy ryzyka: otyłych lub z nadwagą, mało aktywnych fizycznie, cierpiących na nadciśnienie tętnicze, posiadających zbyt wysoki poziom cholesterolu, nie tolerujacych glukozy, mających w rodzinie - obecnie lub w przeszłości - chorych na cukrzycę. Za prawidłowy uważa się wynik, jeśli poziom cukru we krwi jest poniżej 100 miligramprocent. Gdy przekracza on 126 miligram - rozpoznaje się cukrzycę. Natomiast jeżeli jest między 100 a 126, to jeszcze nie stwierdza się cukrzycy, ale uważa się to już za stan przedcukrzycowy. Jest to ostatni dzwonek, by zmienić styl życia. Liczba chorych na cukrzycę typu drugiego w Polsce tylko w latach wzrosła dwukrotnie. Nowszych danych jeszcze nie ma, ale diabetolodzy alarmują, że diabetyków będzie systematycznie przybywać. Jest to bowiem schorzenie cywilizacyjne, dotyczące społeczeństw bogatych krajów. Wiąże się to m.in. z rozwojem fast foodów, z mimowolnym propagowaniem niezdrowego sposobu odżywiania.

29 Miażdżyca Miażdżyca jest chorobą upośledzającą funkcję naczyń krwionośnych. Spowodowana jest: –nieodpowiednim sposobem odżywiania się, –otyłością, –brakiem aktywności fizycznej, –stresem. –schorzenie nasilają także inne dolegliwości- cukrzyca i nadciśnienie. Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna są najlepszymi sposobami zapobiegania tej chorobie.

30 Anoreksja i bulimia Na anoreksję i bulimię cierpią zwykle młode kobiety. Często przyczyną ich choroby jest fałszywe przekonanie, że dzięki szczupłej figurze będą atrakcyjniejsze. Anoreksja - jadłowstręt psychiczny- niedożywienie, osłabienie, odwodnienie organizmu na skutek niejedzenia. Bulimia - spożywanie dużej porcji jedzenia i zmuszanie się do wymiotów, co prowadzi do wyniszczenia organizmu.

31 Zadania 1. Przeanalizuj skutki zdrowotne wymienionych poniżej błędów w żywieniu. Podaj po jednym dla każdego opisanego przypadku a/ spożywanie posiłków mało urozmaiconych a/ spożywanie posiłków mało urozmaiconych b/ objadanie się chipsami i hamburgerami b/ objadanie się chipsami i hamburgerami c/ „zapominanie” o zjedzeniu śniadania (2 punkty) c/ „zapominanie” o zjedzeniu śniadania (2 punkty) 2. Opracuj własny dekalog zasad zdrowego odżywiania się (10 zaleceń w trybie rozkazującym np. Myj ręce przed jedzeniem! ). ( 2 punkty) (10 zaleceń w trybie rozkazującym np. Myj ręce przed jedzeniem! ). ( 2 punkty) 3. Określ, na czym polega niebezpieczeństwo diety wegetariańskiej, stosowanej przez Twojego rówieśnika. (1 punkt)

32 Źródła W.Lewiński,J.Prokop, Biologia1, OPERON 2004r. B.Klimuszko, Biologia I, ŻAK,2000r. D.Cichy,I.Żeber-Dzikowska,DEBIT 2000r. B.Potocka,W.Górski, Biologia, MAC Edukacja 2003r. J.Loritz-Dobrowolska i wsp., Biologia, OPERON 2007r.


Pobierz ppt "2.31. Błędy żywieniowe i ich skutki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google