Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Żywienie niemowląt Prof. Hanna SZAJEWSKA Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Żywienie niemowląt Prof. Hanna SZAJEWSKA Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie."— Zapis prezentacji:

1 Żywienie niemowląt Prof. Hanna SZAJEWSKA Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie

2 Żywienie niemowląt Karmienie piersią –Skład pokarmu kobiecego –Zasady karmienia piersią –Przeciwwskazania Karmienie sztuczne –Mleka modyfikowane –Produkty uzupełniające Diety eliminacyjne –Hydrolizaty białkowe –Preparaty sojowe

3 Karmienie piersią American Academy of Pediatrics. Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 2005; 115:

4 Karmienie piersią Pokarm kobiecy wytwarzany w wystarczających ilościach przez zdrową, dobrze odżywioną matkę w pełni zaspokaja zapotrzebowanie niemowlęcia na wszystkie niezbędne składniki odżywcze, zapewniając mu jednocześnie prawidłowy rozwój w pierwszym półroczu życia

5 Fizjologia laktacji Jak powstaje pokarm? Gruczoły piersiowe –Pokarm powstaje w pęcherzykach mlecznych (A) –Przewodami mlecznymi (B) spływa do zatok mlecznych (C) zlokalizowanych pod otoczką brodawki sutkowej –Przewodami wyprowadzającymi (D) (umiejscowionymi w brodawce) pokarm wydostaje się na zewnątrz A B C D

6 Fizjologia laktacji Odruch wytwarzania pokarmu –Prolaktynowy Odruch uwalniania pokarmu –Oksytocynowy

7 Skład pokarmu kobiecego

8 Zmienny –Okres laktacji –Faza karmienia (wodna  tłuszczowa) –Pora dnia (w nocy więcej tłuszczu) –Czas trwania ciąży –Dieta kobiety karmiącej

9 Skład pokarmu w zależności od okresu laktacji BiałkoTłuszcze Siara colostrum 1 tydz.++++ Mleko przejściowe 2 tydz.++ Mleko dojrzałe>2 tyg.++++

10 Składnik (jedn/100 ml)Pokarm kobiecyMleko krowie Energia (kcal)68 Białko (g)13.3 Serwatka/kazeina72/2818/82 Tłuszcze (g) Węglowodany (g) Ca (mg)28120 P (mg)1492 Ca/P21.2 Na (mEq/l)722 Fe (  g) 4046 Wit. D (IU) Porównanie pokarmu kobiecego i krowiego

11 Białko Pokarm kobiecy Mleko krowie Uwagi Ogółem 1.2  Kazeina0.42.4Podatna na działanie enzymów proteolitycznych Serwatkowe0.7  -laktoalbumina Źródło aminokwasów  -laktoglobulina -0.2Silny alergen! Ig (sIgA, IgG, IGM) Laktoferyna, lizozym, IgA – oporne na działanie enzymów proteolitycznych Lizozym Albuminy osocza

12 Atopowe zapalenie skóry ok. 20% - alergia na białka mleka krowiego

13 Białko (2) Enzymy i hormony np. –lipaza –amylaza aktywność w siarze 60x większa niż w mleku krowim w mleku dojrzałym 40x większa niż w mleku krowim –katalaza –proteazy –hormony tarczycy

14 Białko (3) Czynniki wzrostowe np. –GH –IGF-I –GM-CSF (colony stimulating factor) –TGF-beta (tumor growth factor) –Działanie: poprawa czynności jelit oraz mechanizmów obronnych śluzówki

15 Tłuszcze 3.8 g/100 ml Jakość, a nie ilość kw. linolowy kw.  linolenowy kw. arachidonowy kw. dokozaheksaenowy Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe wchodzą w skład błon komórkowych (rozwój mózgu i siatkówki!) Elongazy Desaturazy

16 Węglowodany Laktoza 7 g/100 ml –Źródło energii –Stymulacja rozwoju korzystnej mikroflory jelitowej Gram+ –Wpływ na wchłanianie wapnia Oligosacharydy 1.5 g/100 ml –Strukturalnie zbliżone do receptorów dla antygenów bakteryjnych –Tzw. rozpuszczalne receptory –Hamowanie adhezji bakterii do błony śluzowej

17 Wapń i fosfór Pokarm kobiecy –Ca/P = 2/1 –Chroni przed hipokalcemią i hiperfosfatemią Mleko krowie –Wysoka zawartość P –Późna hipokalcemia noworodkowa i tężyczka noworodków

18 Sód Pokarm kobiecy –Niska zawartość chroni przed nadmiernym obciążeniem osmotycznym nerek Mleko krowie –Wysoka zawartość zwiększa ryzyko wystąpienia odwodnienia hiperosmotycznego u niemowląt żywionych mlekiem krowim (np. w toku ostrej biegunki)

19 Mikroflora jelitowa Wyłączne karmienie piersią –Dominacja Bifidobacterium –Znacznie mniej Bacteroides Żywienie sztuczne –Bacteroides, Bifidobacteria, Staphylococci, E. coli, Clostridium Wprowadzanie produktów bezmlecznych –Mikroflora bardziej zróżnicowana –Ok. 2 r.ż. – jak u dorosłego

20 Zasady karmienia piersią Wczesne przystawianie do piersi bezpośrednio po urodzeniu Karmienie „na żądanie” 8-12x  ok. 8x Nie wyznaczać sztywnych godzin karmień „Leniwy” noworodek –Śpi >4 h, nie przybywa na wadze –Budzić i przystawiać do piersi Nie dopajać! –Podawanie dodatkowych płynów może osłabić potrzebę ssania,  wypływ mleka

21 Zasady karmienia piersią Dziecko należy przystawiać do piersi, a nie pierś do dziecka Technika karmienia –dziecko musi objąć ustami całą brodawkę wraz z otoczką! Z jednej piersi? Z obu piersi? –AAP 2005 – z obu –Zmieniać pierś, od której zaczyna się karmienie Smoczek –AAP 2005 – unikać w początkowym okresie

22 Ocena efektywności karmienia piersią Ocena przyrostów masy ciała –15-30 g/dobę – g/miesiąc –Przyrost masy ciała może być wolniejszy niż u niemowląt karmionych sztucznie <500 g/miesiąc –analiza sposobu karmienia (liczba karmień, technika karmienia)

23 Przeciwwskazania do karmienia piersią Ze strony matki Czynna gruźlica HIV HTLV-1, HTLV-2 Antymetabolity Izotopy radioaktywne Inne leki – zależy od leku Ze strony dziecka Galaktozemia Nietolerancja laktozy AAP Pediatrics 2005; 115:

24 Nie stanowią przeciwwskazania Ostra choroba infekcyjna Hepatitis A (po podaniu matce  -globuliny) Hepatitis B (dziecko HBIG + pierwsze szczepienie) Hepatitis C (jeżeli nie ma dodatkowych zakażeń) CMV Herpes simplex (wyjątek: zmiany na piersi) Varicella-zoster (po okresie zakaźnym) Wirus EB Toksoplazmoza Mastitis AAP Pediatrics 2005; 115:

25 Wskazania do podawania pokarmu odciągniętego Rozszczep podniebienia Niedorozwój żuchwy Wyniszczenie Niektóre wady serca Słaby odruch ssania Pokarm powinien być podawany przez sondę, kieliszkiem, łyżeczką lub butelką

26 Sytuacje nietypowe Cięcie cesarskie –Karmienie piersią zwykle możliwe w ciągu pierwszych 6-12 godzin Bliźnięta –Jednoczesne karmienie obu niemowląt Wcześniaki –>34 tygodnia ciąży –>1500 g AAP Pediatrics 2005; 115:

27 Odciąganie pokarmu Wskazania –Oddzielenie od matki –Zaburzenia przepływu pokarmu w piersi (zastoje mleka) –Zaburzenia motoryki jamy ustnej u dziecka –Stymulacja laktacji w przypadku niedostatecznej ilości pokarmu

28 Przechowywanie odciągniętego pokarmu Dzieci donoszone Dziecko urodzone przedwcześnie Temperatura pokojowa8-12 h2-4 h Lodówka (  4 0 C) 4 dni2 dni Zamrażalnik wewnątrz lodówki 2 tyg.Nie stosuje się Zamrażalka przy lodówce 3 miesiąceNie stosuje się C6-12 miesięcyOdpowiednio do potrzeb

29 Przechowywanie odciągniętego pokarmu Mleka kobiecego nie należy gotować –Traci właściwości odżywcze i aktywność biologiczną Rozmrażać w kąpieli wodnej, podgrzać do ok C Nie podgrzewać w kuchence mikrofalowej –Następuje zmiana struktury białek Po rozmrożeniu przechowywać w t 0 pokojowej –Dla dzieci donoszonych do 4 h –Dla urodzonych przedwcześnie do 2 h –W lodówce dla obydwu grup do 24 h Nie zamrażać ponownie!

30 Jak długo? Wyłączne karmienie piersią –Zalecane do końca 6 m.ż. –Nie podawać innych płynów (wody, soków, mieszanek) –Wyjątek: witaminy lub leki –Zalecenie populacyjne(w indywidualnych przypadkach mogą być konieczne modyfikacje) AAP Pediatrics 2005; 115:

31 Jak długo? WHO –Kontynuowanie karmienia mlekiem z piersi do drugiego roku życia i uzupełnianie diety produktami żywnościowymi występującymi w danym regionie AAP –Kontynuacja karmienia piersią przez co najmniej pierwszy rok życia, a następnie tak długo jak chce matka i dziecko Wprowadzanie pokarmów uzupełniających zwykle po 6 m.ż.

32 Witaminy, fluor, żelazo Witamina D –400 j.m./dobę –dawka zależy od ekspozycji na słońce; pory roku; uprzemysłowienia; zanieczyszczenia środowiska Fluor –od 6 m.ż. do 3 r.ż –0.25 mg (jeżeli zawartość fluoru <0.3 ppm) Żelazo –po 4-5 miesiącu życia –1-2 mg/kg

33 Rzadsze występowanie lub łagodniejszy przebieg –Zakażeń dróg oddechowych –Zakażeń przewodu pokarmowego –Zapaleń ucha środkowego –Bakteryjnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych –Posocznicy –Zakażeń układu moczowego –Martwiczego zapalenia jelit AAP Pediatrics 2005; 115: Karmienie piersią Dobrze udokumentowane korzyści dla dziecka

34 Karmienie piersią Korzyści dla dziecka Prawdopodobnie mniejsze ryzyko (niejednoznaczne dane z piśmiennictwa) –Zespołu nagłego zgonu niemowląt –Cukrzycy typu I i II –Chłoniaka, białaczki, NHL –Nadwagi i otyłości –Hipercholesterolemii –Chorób alergicznych AAP Pediatrics 2005; 115:

35 Karmienie piersią Korzyści dla matki  Krwawienia poporodowego Przyspieszenie inwolucji macicy Szybszy powrót do masy ciała z okresu przed ciążą Zwiększenie remineralizacji kości w okresie poporodowym  Ryzyka zachorowanie na raka jajników i raka piersi w okresie pomenopauzalnym AAP Pediatrics 2005; 115:

36 O czym mówiliśmy? Karmienie piersią –Fizjologia laktacji –Skład pokarmu kobiecego –Zasady karmienia piersią –Przeciwwskazania

37 Żywienie sztuczne

38 m.ż. 7x6x 5x 4-5 Liczba posiłków Wielkość porcji Mleko początkoweMleko następne Zupa jarzynowa/przeciery jarzynowe Soki owocowe/przeciery owocowe Bezglutenowe kaszki (np. ryżowe) Mięso Żółtko Biszkopty bezglutenowe Gluten, twaróg, wędliny

39 Mleko modyfikowane

40 Modyfikacja mleka krowiego  zawartości białka Modyfikacja stosunku białek serwatkowych do kazeiny Modyfikacja składu tłuszczów (NNKT) Modyfikacja składu węglowodanów (laktoza, ew. niewielki udział glukozy i/lub dekstromaltozy)  Na Wzbogacenie w witaminy, pierwiastki śladowe

41 Mleko modyfikowane Mleko początkoweMleko następne Od urodzenia do czasu wprowadzenia produktów uzupełniających (zwykle do 4-6 m.ż., można dłużej) Od chwili wprowadzenia pokarmów uzupełniających Znaczny stopień modyfikacjiMniejszy stopień modyfikacji Np. Bebiko 1 Nan 1 Np. Bebiko 2 Nan 2

42 Które mleko modyfikowane jest najlepsze? Skład wszystkich mlek zgodny z Dyrektywą UE Obecnie prace nad nowelizacją Dyrektywy

43 LCPUFA Nukleotydy Probiotyki Prebiotyki Potencjalnie korzystne Prawdopodobnie bezpieczne Dopuszczone, ale nie ma wymogu suplementacji Stosować czy nie? –Rozważyć bilans korzyści i kosztów –Podjąć decyzję Suplementacja mleka modyfikowanego

44 Wprowadzanie pokarmów uzupełniających

45 m.ż. 7x6x 5x 4-5 Liczba posiłków Wielkość porcji Mleko początkoweMleko następne Zupa jarzynowa/przeciery jarzynowe Soki owocowe/przeciery owocowe Bezglutenowe kaszki (np. ryżowe) Mięso Żółtko Biszkopty bezglutenowe Gluten, twaróg, wędliny

46 Wprowadzanie pokarmów uzupełniających Cel –Dostarczenie energii, żelaza, witamin, pierwiastków śladowych Zwykle w 5-6 m.ż. –4 – 8 m.ż. Kolejność –Prawdopodobnie nie ma większego znaczenia! Wprowadzać stopniowo –Nowy produkt co kilka dnia –Powoli zwiększające się porcje

47 Wprowadzanie pokarmów uzupełniających Pierwsze posiłki bezmleczne Lokalnie dostępne! –Zupa jarzynowa/przeciery jarzynowe –Kaszki zbożowe bezglutenowe (np. ryżowe) –Soki owocowe/przeciery owocowe Woda dobrej jakości o znanym składzie Bez soli (nadciśnienie?) Bez cukru (próchnica)

48 Wprowadzanie glutenu Gluten –Pszenica –Żyto –Jęczmień –(Owies?)

49 Gluten  celiakia

50 Wprowadzanie glutenu –Kiedy ??? –Polska9-10 m.ż. –Finlandia 4-6 m.ż. –Francja4-6 m.ż. –Szwecja małe dawki jeszcze w czasie karmienia piersią

51 Najczęściej uczulające pokarmy Mleko krowie Jajo kurze Soja Pszenica Orzeszki ziemne Orzechy (laskowe, włoskie itp.) Ryby, skorupiaki Odpowiedzialne za ok % alergii pokarmowych

52 Kiedy wprowadzać? (w rodzinach, w których występuje choroba alergiczna) Zalecenia europejskie Pokarmy uzupełniające> 5 m.ż. Zalecenia amerykańskie Pokarmy uzupełniające> 6 m.ż. Mleko krowie>12 m.ż. Jajo kurze>24 m.ż. Orzeszki ziemne lub inne, ryby>36 m.ż.

53 m.ż. 7x6x 5x 4-5 Liczba posiłków Wielkość porcji Mleko początkoweMleko następne Zupa jarzynowa/przeciery jarzynowe Soki owocowe/przeciery owocowe Bezglutenowe kaszki (np. ryżowe) Mięso Żółtko Biszkopty bezglutenowe Gluten, twaróg, wędliny

54 Liczba posiłków noworodek8-6 x dziennnie < 5 m.ż. 6x dziennie > 5 m.ż.5x dziennie ok m.ż.4x dziennie

55 Wielkość posiłków 1-10 doba życia –Wielkość porcji (ml) = 10 x (doba życia – 1) > 10 doby życia –Wielkość porcji (ml) = (m.ż. X 10) 1 m.ż. 110 ml/posiłek 2 m.ż. 120 ml/posiłek 3 m.ż. 130 ml/posiłek

56 Preparaty mlekozastępcze

57 Wskazanie do preparatów mlekozastępczych Dieta eliminacyjna –Czasowe lub stałe usunięcie z diety szkodliwego lub źle tolerowanego składnika pokarmowego z jednoczesnym wprowadzeniem na jego miejsce składników zastępczych o równoważnych właściwościach odżywczych

58 Preparaty mlekozastępcze Najczęściej stosowane diety eliminacyjne –Dieta bezmleczna –Dieta bezglutenowa Najczęściej stosowane preparaty mlekozastępcze –Hydrolizaty białkowe –Preparaty sojowe

59 Hydrolizaty białkowe Preparaty odżywcze, w których białko będące produktem wyjściowym do produkcji hydrolizatu poddane zostało hydrolizie w celu obniżenia jego właściwości antygenowych

60 Hydrolizaty białkowe Epitopy = determinanty antygenowe Hydroliza termiczna i/lub enzymatyczna Krótkie peptydy o mniejszych właściwościach antygenowych

61 Hydrolizaty białkowe i mieszanki mlekozastępcze Nieznaczny stopień hydrolizy Znaczny stopień hydrolizy Mieszanki elementarne Bebiko HA Nan HA Serwatkowe Alfare Bebilon pepti Bebilon pepti MCT Kazeinowe Nutramigen Pregestimil Bebilon amino Neocate

62 Hydrolizaty białkowe Masa cząsteczkowa –Im niższa masa cząsteczkowa peptydów, tym mniejsze właściwości antygenowe –Nie ma takiej masy cząsteczkowej, poniżej której peptydy całkowicie pozbawione są właściwości antygenowych Smak –Im wyższy stopień hydrolizy, tym gorszy smak Cena –Im wyższy stopień hydrolizy, tym wyższa cena

63 Zastosowanie Nieznaczny stopień hydrolizy –Zapobieganie alergii pokarmowej Znaczny stopień hydrolizy –Zapobieganie, diagnostyka i leczenie alergii na białka mleka krowiego i/lub soję –Zaburzenia trawienia i wchłaniania (np. zespół krótkiego jelita, CF) Mieszanki elementarne –Ciężkie postaci alergii pokarmowej –Alergia na hydrolizaty białkowe

64 Preparaty sojowe

65 Izolowane białko soi L-metionina L-karnityna, tauryna Tłuszcze –Oleje roślinne (sojowy, słonecznikowy, palmowy, szafranowy, kokosowy) Węglowodany –Bezlaktozowe! –Źródłem węglowodanów: skrobia kukurydziana lub produkty jej hydrolizy (polimery glukozy)

66 Zastosowanie preparatów sojowych Zalecenia AAP 1996 Nietolerancja laktozy Galaktozemia Dieta wegetariańska Ostra biegunka zakaźna –Tylko w przypadku potwierdzonej nietolerancji laktozy! IgE zależna alergia na białka mleka krowiego –Wyjątek: jeżeli objawia się biegunką i/lub enteropatią

67 Preparaty sojowe Bebiko sojowe Bebilon sojowy 1 Bebilon sojowy 2 Humana SL Isomil Prosobee Prosobee 2

68 Żywienie niemowląt Karmienie piersią –Skład pokarmu kobiecego –Zasady karmienia piersią –Przeciwwskazania Karmienie sztuczne –Mleka modyfikowane –Produkty uzupełniające Diety eliminacyjne –Hydrolizaty białkowe –Preparaty sojowe

69 Dziękuję!

70

71

72 Jak powstaje pokarm? A – Pęcherzyki mleczne B – Przewody mleczne C – Zatoki mleczne D – Przewody wyprowadzające A B C D A

73 Tauryna i L-karnityna Tauryna –Konjugacja kwasów żółciowych –Udział w procesie trawienia i wchłania tłuszczów –Rozwój siatkówki L-karnityna –Transport długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów

74 MATERNAL CAUSES INFANTS’ CAUSES Infectious causes Metabolic causes Other causes HIV HTLV HCV HBV CMV Group B Streptococcus Tuberculosis HSV lesions on the breast VZV lesions Wilson’s disease Use of drug Severe chronic diseases Exposure to radioactive materials Galactosemia Absolute contraindication Relative (if any) contraindication amino acid disorders? severe atopy?

75 Trudności w inicjowaniu i kontynuowaniu karmienia piersią Niewystarczająca wiedza rodziców Niektóre praktyki/procedury szpitalne Przerywanie karmienia piersią Wczesny wypis ze szpitala Brak wizyt patronażowych Praca matki Brak wsparcia ze strony rodziny/środowiska Wzorce medialne Promocja mieszanek mlecznych AAP Pediatrics 2005; 115:


Pobierz ppt "Żywienie niemowląt Prof. Hanna SZAJEWSKA Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google