Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wstęp do prawoznawstwa UW im. Marii Skłodowskiej-Curie 2007/2008.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wstęp do prawoznawstwa UW im. Marii Skłodowskiej-Curie 2007/2008."— Zapis prezentacji:

1 Wstęp do prawoznawstwa UW im. Marii Skłodowskiej-Curie 2007/2008

2 Literatura T. Stawecki, P. Winczorek, Wstęp do prawoznawstwa, Wydawnictwo C. H. Beck G. L. Seidler, H. Groszyk, J. Malarczyk, A. Pieniążek, Wstęp do nauki o państwie i prawie, MORPOL Lublin A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Wydawnictwo Naukowe PWN

3 15/16 MARCA 2008 R. Norma prawna Pojęcie i struktura

4 Wprowadzenie. Normy postępowania Norma w teorii prawa oznacza normę postępowania, która jest wyrażeniem dyrektywalnym, tzn. wskazującym komuś określony sposób postępowania Cechy normy postępowania: - nie opisuje rzeczywistości - nie zawiera ocen zachowania - nie jest opisem wzoru przedmiotu - ogranicza swobodę adresata

5 Wprowadzenie. Normy postępowania Elementy normy postępowania: - adresat (adresaci) - wskazanie okoliczności, w których norma znajduje zastosowanie - określenie zakazywanego lub nakazywanego postępowania

6 Wprowadzenie. Normy postępowania Klasyfikacja norm postępowania ze względu na adresata: indywidualne i generalne ze względu na zachowanie: konkretne i abstrakcyjne Normy prawne to normy generalne i abstrakcyjne

7 Wprowadzenie. Normy postępowania c.d. klasyfikacji norm postępowania - ze względu na sposób określenia zachowania: normy merytoryczne i normy blankietowe (określają w jaki sposób mają być ujęte zachowania) - z uwagi na różne podstawy uznawania (uzasadnienia) norm za obowiązujące: normy moralne, obyczajowe, religijne, estetyczne, prawne, itp.

8 Sposoby pojmowania prawa Norma prawna jest rodzajem normy postępowania Pytanie: co decyduje, czy dana norma postępowania jest normą prawną? Odpowiedź: uzasadnienie mocy obowiązującej normy W teorii prawa różne są uzasadnienia tego, co decyduje o tym, że norma postępowania jest normą prawną? W istocie jest to pytanie: czym jest prawo?

9 Sposoby pojmowania prawa Koncepcje pojmowania prawa: - prawnonaturalne (koncepcje prawa natury); - pozytywistyczne; - koncepcje mieszane (koncepcje trzeciej drogi: hermeneutyka prawnicza, teorie argumentacji, retoryka prawnicza) - realistyczne

10 Sposoby pojmowania prawa Dominujące współcześnie rozumienie prawa i normy prawnej: Zespół norm postępowania obowiązujący z uwagi na ich ustanowienie (lub uznanie) przez organizację państwową i gwarantowanych przez państwo dysponujące różnymi formami przymusu bezpośredniego.

11 Relacje prawa stanowionego z innymi normami postępowania Rodzaje relacji: - zbieżne; - rozbieżne; - indyferentne (obojętność systemów normatywnych wobec siebie) Prawo stanowione przez państwo nie jest jedynym zespołem norm postępowania reglamentujących zachowania ludzi i innych uczestników życia społecznego i gospodarczego

12 Norma prawna, jej właściwości i budowa Norma prawna jest najmniejszym, stanowiącym strukturalna całość, elementem prawa. Norma prawna jest zatem regułą zachowania (postępowania), która daje odpowiedź na pytania: kto? w jakich warunkach? jak powinien się zachować? co dzieje się w przypadku nie wykonania nakazu lub zakazu określonego w normie?

13 Norma prawna, jej właściwości i budowa Właściwości normy prawnej: - jest uzasadniona tetycznie (ustanowiona przez kompetentne organy państwowe); - ma charakter heteronomiczny (państwo gwarantuje jej skuteczność przymusem); - jest rezultatem naszego procesu myślowego (jest odkodowywana z przepisów prawnych zawartych w aktach normatywnych)

14 Norma prawna, jej właściwości i budowa Budowa normy prawnej: - hipoteza (określa warunki, które muszą zaistnieć, aby można oczekiwać zachowania podanego w dyspozycji) - dyspozycja (określa rodzaj zachowania zakazanego, nakazanego lub dozwolonego) - sankcja (określa rodzaj dolegliwości, jakie prawodawca przewidział dla adresata normy) Adresata wskazuje hipoteza normy prawnej.

15 Norma prawna, jej właściwości i budowa Hipoteza dotyczy elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podmiotowych, gdy wskazuje adresata oraz jego cechy. Przedmiotowych, gdy odnosi się do stanów, zjawisk lub wydarzeń w stosunku do adresata zewnętrznych. Dyspozycja wyznacza zachowania regulowane przez prawo; zachowania te można klasyfikować jako czyny i czynności konwencjonalne oraz kwalifikować jako nakazy, zakazy i zachowania dozwolone.

16 Norma prawna, jej właściwości i budowa Typologia rodzajów czynności konwencjonalnych: - prawnie istotne: akty tworzenia prawa, akty stosowania prawa, czynności prawne - prawnie obojętne: obyczajowe, organizacyjne, religijne, inne

17 Norma prawna, jej właściwości i budowa Kwalifikacja zachowań określonych w dyspozycji normy prawnej: - zakaz określa te typy zachowań, które są uznane przez prawodawcę za niedopuszczalne - nakaz obejmuje jeden typ zachowania lub jeden typ podstawowy i drugi fakultatywny; określa sytuację przymusową dla adresata, zmusza do określonego zachowania - dozwolenia – dozwolone jest wszystko, co nie jest prawem zakazane lub przez prawo nakazane.

18 Norma prawna, jej właściwości i budowa Sankcja jako trzeci człon normy prawnej przybiera różne postacie: - sankcja represyjna; - sankcja egzekucji; - sankcja nieważności.

19 Norma prawna a przepis prawny Przepis prawny to wypowiedź stanowiąca całość gramatyczną, zawarta w tekście aktu normatywnego i wyodrębniona jako artykuł, paragraf, punkt, litera. Przepis prawny to najmniejsza redakcyjna jednostka aktu normatywnego. Relacja między normą prawną a przepisem prawnym jest taka, jaka występuje między treścią a formą.

20 Przepisy prawne Podział przepisów prawnych: - ze względu na treść: przepisy prawa materialnego i formalnego - ze względu na stopień konkretności: konkretne, blankietowe i odsyłające - zasięg obowiązywania: uniwersalne i partykularne - moc stosowania: bezwzględnie obowiązujące i względnie obowiązujące;

21 Przepisy prawne c.d. podział przepisów -c.d. kryterium: moc stosowania: powszechnie obowiązujące, zindywidualizowane, przepisy prawa wewnętrznego (kierownictwa wewnętrznego) -przynależność do gałęzi prawa: przepisy prawa konstytucyjnego, administracyjnego, cywilnego, karnego, międzynarodowego (publicznego i prywatnego), pracy i inne

22 Przepisy prawne c.d. podział przepisów - stopień ogólności: ogólne (lex generalis) i szczegółowe (lex specialis) - w zależności od tego, czy decydują o obowiązywaniu innych przepisów: derogacyjne, kolizyjne, przejściowe

23 Obowiązywania prawa i pojęcie systemu prawnego

24 Obowiązywanie przepisów prawa Obowiązywanie przepisów prawa uzasadnione jest: - tetycznie (formalnie) - realistycznie - aksjologicznie Obowiązywanie prawa w przestrzeni i czasie

25 Obowiązywanie przepisów prawa w czasie Zasady: Przepisy obowiązują od momentu wyznaczonego przez ustawodawcę, nie wcześniej jednak niż od dnia opublikowania Pojęcie: vacatio legis Problem retroakcji prawa oraz desuetudo

26 System prawny System prawny to całokształt obowiązujących w określonym czasie norm prawnych w danym państwie, uporządkowanych w oparciu określone kryteria. Cechy systemu prawnego: - jednolitość, różnorodność, zupełność, określony stopień niesprzeczności.

27 System prawny Podział prawa w ramach systemu: - pionowy i poziomy system prawny - prawo przedmiotowe i podmiotowe - prawo publiczne i prywatne

28 System prawny Gałęzie prawa w ramach systemu - Prawo konstytucyjne - Prawo administracyjne - Prawo finansowe - Prawo cywilne (handlowe) - Prawo rodzinne - Prawo pracy - Prawo karne - Prawo rolne

29 System prawny System prawny a porządek prawny i ład społeczny Porządek prawny to wyznaczony przez obowiązujące normy układ organów i instytucji oraz procedur rozstrzygania określonych spraw, a także wyznaczone przez owe normy zachowania podmiotów prawa, rozważane w powiązaniu z zachowaniami innych osób i instytucji. Ład społeczny to z kolei sytuacja, w której akceptowany jest porządek prawny.

30

31


Pobierz ppt "Wstęp do prawoznawstwa UW im. Marii Skłodowskiej-Curie 2007/2008."

Podobne prezentacje


Reklamy Google