Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr Piotr Sitniewski Fundacja Centrum Inicjatyw na Rzecz Społeczeństwa www.fundacjafcis.plwww.fundacjafcis.pl www.wsap.edu.pl Prorektor Wyższej Szkoły Administracji.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr Piotr Sitniewski Fundacja Centrum Inicjatyw na Rzecz Społeczeństwa www.fundacjafcis.plwww.fundacjafcis.pl www.wsap.edu.pl Prorektor Wyższej Szkoły Administracji."— Zapis prezentacji:

1 dr Piotr Sitniewski Fundacja Centrum Inicjatyw na Rzecz Społeczeństwa Prorektor Wyższej Szkoły Administracji Publicznej im S. Staszica w Białymstoku 1

2 PLAN SZKOLENIA 1. Zasady kardynalne dostępu do informacji publicznej: pierwszeństwo regulacji szczególnych); nieograniczony podmiotowo zakres prawa do informacji zakaz żądania wykazywania się interesem prawnym lub faktycznym obowiązek udzielenia informacji aktualnej i będącej w posiadaniu zasady udostępniania na wniosek informacji zamieszczonych w BIP lub CR bezpłatność a bezkosztowość dostępu do informacji publicznej 2. Zakres przedmiotowy prawa do informacji publicznej (pojęcie informacji publicznej): prawo jako informacja publiczna (fakty a ich interpretacja), analizy prawne jako informacja publiczna, wynagrodzenie jako informacja publiczna (art. 5 ust. 2), akta postępowania jako informacja publiczna (wgląd do dokumentów urzędowych) 3. Rodzaje informacji publicznych: przekształcone, proste, przetworzone, REUSE (rozdz. 2a). 4. Podstawy nieudzielania informacji publicznej i formy prawne rozstrzygnięcia: niemożność udostępniania informacji odmowa udostępniania informacji publicznej bezczynność pomiotu zobowiązanego umorzenie postępowania 4. Przebieg postępowania wnioskowego: 2

3 WYKŁAD nr 1

4 "Przejrzystość to zobowiązanie, wyraz solidarności z innymi, zaufania. To nie jest akt cynizmu czy powierzchowności; nie wystarcza poznać niektóre dokumenty i opublikować ich część, by znać pełną prawdę 4

5 JAWNOŚĆ ŻYCIA PUBLICZNEGO Dostęp do Informacji publicznej WOLNEMEDIA Nabór do urzędu Podział zadań Stabilność zatrudnienia reuse

6 6 Prawo do informacji (1) Art. 3a ustawy Prawo prasowe W zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy uodip.

7 Ujęcie pozaprawne Trwałość zasad § ROZSĄDEK DOŚWIADCZENIE

8 8,,jakiekolwiek ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji publicznej korzysta z wykładni zawężającej, a wszelkie wątpliwości w zakresie istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego powinny być interpretowane NA KORZYŚĆ WNIOSKODAWCY Wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011, I OSK 1365/11

9 1. Czy istnieją zasady podstawowe/kardynalne dostępu do informacji publicznej ? 9

10 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ 1. Pierwszeństwo regulacji szczególnych (1 ust. 2) 2. Nieograniczony podmiotowo zakres prawa do informacji (Każdy) 3. Zakaz żądania interesu prawnego lub faktycznego od wnioskodawcy (2/2), 4. Obowiązek udzielania informacji będącej w posiadaniu podmiotu (4/3) 5. Brak obowiązku udostępniania na wniosek informacji zamieszczonych w BIP lub CR (10 ust.1); 6. Bezpłatność a bezkosztowość dostępu (7 ust. 2 i 15 ust. 1) 7. Jawności obrad organów kolegialnych pochodzących z wyborów powszechnych (3/1 pkt 3 - co się z tym wiąże prawo do otrzymania protokółów z obrad tych organów, jak i prawo do samodzielnego rejestrowania ich przebiegu),

11 1. Pierwszeństwo regulacji szczególnych (1 ust. 2) Ustawa o zamówieniach publicznych (8 ust. 3, 86 ust. 4) Ustawy ustrojowe samorządowe (11b, 24h ust. 1, 24i ; 18 ust. 2 pkt 2) Ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (37 i 284) ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ

12 8 ust. 3. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust ust. 4 Podczas otwarcia ofert podaje się nazwy (firmy) oraz adresy wykonawców, a także informacje dotyczące ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach. Art. 11 ust. 4 u.z.n.u. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. USTAWA O ZAMÓWIENIACH PUBLICZNYCH (8 ust. 23, 86 ust. 4)

13 Art. 11b. 1. Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw. 2. Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy. 3. Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy,,Informacje zawarte w oświadczeniu są jawne (…). Jawne informacje są zamieszczane w BIP.,,Do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzenia wójta. USTAWY USTROJOWE SAMORZADOWE

14 Art. 37 ust. 1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia. Art Plan audytu oraz sprawozdanie z wykonania planu audytu stanowią, udostępnianą na wniosek, informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. 2. Informacji publicznej nie stanowią inne niż wymienione w ust. 1 dokumenty wytworzone przez audytora wewnętrznego w trakcie prowadzenia audytu wewnętrznego. USTAWA O FINANSACH PUBLICZNYCH

15 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ 1. d 2. Nieograniczony podmiotowo zakres prawa do informacji (Każdy) 3. Zakaz żądania interesu prawnego lub faktycznego od wnioskodawcy (2/2), 4. Bezpłatność dostępu do informacji publicznej (7/2 i 15), 5. S

16 Art UODIP Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej prawem do informacji publicznej. Art. 61 Konstytucji Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o (…) Art. 74 ust. 3 Konstytucji Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. NIEOGRANICZONY PODMIOTOWO ZAKRES PRAWA DO INFORMACJI (KAŻDY)

17 Kwestia pełnoletniości i ubezwłasnowolnienia Kwestia obywatelstwa Kwestia zamieszkiwania w danej JST Kwestia bycia stroną, lub innym uczestnikiem postępowania

18 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ 3. Zakaz żądania interesu prawnego lub faktycznego od wnioskodawcy (2/2),

19 Art. 2. UODIP 2. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

20 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ Nieograniczony podmiotowo zakres prawa do informacji (Każdy)u do informacji publicznej (7/2 i 15), 4. Obowiązek udzielania informacji będącej w posiadaniu podmiotu (4/3) (bez względu na źródło jej pochodzenia czy podmiot, który ją wytworzył)

21 Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu tych informacji (art. 4/3) 21

22 Każdy podmiot - również np. organizacja pozarządowa - jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli wykonuje zadania publiczne i ma takie informacje Wyrok NSA z II SAB 91/03

23 POSIADANIE NIE ZAWSZE OZNACZA WŁAŚCIWOŚĆ MIEJSCOWO RZECZOWĄ Obowiązek informacyjny organu publicznego nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją. wyrok NSA z dnia , sygn. OSK 1931/04. 23

24 ,,Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez władze publiczne, i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 r. (II SAB 372/03)

25 ,,Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują cyklicznego trybu udzielania informacji przyszłych, które nie znajdują się jeszcze w posiadaniu organu, a których dotyczył wniosek wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2008 r., II SA/Gd 722/07). BARDZO WAŻNE

26 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ Nieograniczony podmiotowo zakres prawa informacji (Każdy) 5. Brak obowiązku udostępniania na wniosek informacji zamieszczonych w BIP lub CR (10 ust.1); podmiot, który ją wytworzył)

27 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ Art Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.

28 Wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji strony BiP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, bezpośrednio zawierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia Nieprawidłowe jest załatwienie wniosku poprzez odesłanie do stron Biuletynu Informacji Publicznej, gdy do uzyskania żądanej informacji konieczne jest zapoznanie się przez stronę z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymidodatkowych czynności (informacja prosta)., a następnie dokonanie selekcji zawartych w nich danych lub też gdy uzyskanie informacji polegać ma na interpretacji obszernych danych dostępnych w BIP, a następnie samodzielnym jej "wytworzeniu" na ich podstawie. wyrok WSA z dnia r., II SAB/Bk 7/08. BARDZO WAŻNE

29 STRONA BIP A STRONA KOMERCYJNA,,Umieszczenie żądanej informacji przez wnioskodawcę na stronie ministerstwa nie zwalnia z obowiązku do odpowiedzi na wniosek. Taki skutek pociągałoby, bowiem jedynie umieszczenie stosownej informacji w BIP, gdyż zgodnie z art. 10 uodip informacja, która nie została udostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek. Wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2003 r., II SAB 220/03, niepubl,

30 ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ Nieograniczony podmiotowo zakres prawa do informacji (Każdy) 6. Bezpłatność a bezkosztowość dostępu do informacji publicznej (7/2 i 15), zy podmiot, który ją wytworzył)

31 KOSZTY UDOSTĘPNIANIA INFORMACJI

32 Art. 7 ust. 2 Art. 7 ust. 2 Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Art. 15. ust. 1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. (koszta udostępnienia informacji)

33 33 Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji może pobrać od wnioskodawcy jedynie opłatę w wysokości odpowiadającej dodatkowym kosztom wynikającym ze wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej lub konieczności przekształcenia informacji w formę określoną we wniosku. nie jest obowiązkowe Pobieranie tej opłaty nie jest obowiązkowe.

34

35 wyrok WSA z dnia , sygn. II SA/Lu 44/10 Przepis art. 15 ust. 1 uodip nie daje organowi uprawnienia do określania ryczałtowej stawki za dodatkową pracę pracownika wykonującego dodatkowe czynności przy ustalaniu informacji publicznej. Przepis ten nie uprawnia rady powiatu do ustalenia opłaty, bowiem zezwala jedynie na pobieranie rzeczywistych kosztów powstałych w przypadku udzielania informacji publicznej w szczególny sposób. 35

36 1.XEROA1, A2, A3, A4 itd. / kolor 2.SKAN PŁYTA DVD.CD 4.WYSYŁKAwww.poczta-polska.pl 5.ANONIMIZACJAXero X 2 6.ZMIANA FORMATUnp. z Exel do WORD 7.WGLĄD DO DOKUMENTÓW ZANONIMIZOWANYCH Xero X 2 8.KWOTA GRANICZNAJeśłi w/w < od np. 10 zł = 0 PLN 36

37 KWESTIA KOSZTÓW ujęcie procesowe Art. 15 ust. 2 Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. 37

38 ,,Nieuiszczenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej określonej w art. 15 ust. 1, nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania, ani też odmowy udostępnienia. Udostępnienie informacji następuje po upływie określonego terminu od powiadomienia, a nie po uiszczeniu opłaty. Wyrok WSA z r., II SA/Gd 576/04, niepubl. ? ? ZAPŁAĆ A OTRZYMASZ ?

39 ek zapewnienia możliwości kopiowania, wydruku czy przesłania lub przeniesienia na powszechnie stosowany nośnik informacji publicznej oraz wglądu do dokumentów urzędowych (12/2, pkt 1), 7. Jawności obrad organów kolegialnych pochodzących z wyborów powszechnych (3/1 pkt 3 - co się z tym wiąże prawo do otrzymania protokółów z obrad tych organów, jak i prawo do samodzielnego rejestrowania ich przebiegu), udostępnienia informacji przetworzonej w razie braku szczególnej istotności tego przetworzenia dla interesu publicznego (3/1 pkt 1) ZASADY KARDYNALNE DOSTĘPU DO INFORMACJI PUBLICZNEJ

40 40 USTAWY USTROJOWE SAMORZĄDOWE Art. 11b. 1. Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw. 2. Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy. 3. Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy

41 41 USTAWA O DOSTĘPIE DO INFORMACJI PUBLICZNEJ Art. 18 uodip 1. Posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne. 2. Posiedzenia kolegialnych organów pomocniczych organów, o których mowa w ust. 1, są jawne i dostępne, o ile stanowią tak przepisy ustaw albo akty wydane na ich podstawie lub gdy organ pomocniczy tak postanowi. 3. Organy, o których mowa w ust. 1 są obowiązane zapewnić lokalowe lub techniczne środki umożliwiające wykonywanie prawa, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. W miarę potrzeby zapewnia się transmisję audiowizualną lub teleinformatyczną z posiedzeń organów, o których mowa w ust. 1. Art. 19 uodip Organy, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2, sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, chyba że sporządzą i udostępnią materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni te obrady.

42 42 Art. 18 ust. 4 uodip Ograniczenie dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i kolegialnych organów pomocniczych tych organów, z przyczyn lokalowych lub technicznych nie może prowadzić do nieuzasadnionego zapewnienia dostępu tylko wybranym podmiotom. ZASADY OGRANICZANIA JAWNOŚCI OBRAD ORGANÓW STANOWIĄCYCH

43 ,,Nie można twierdzić, że do czasu przyjęcia protokołu na następnej sesji rady nie funkcjonuje dokument w postaci protokołu, a jedynie jego projekt r. II SA/Wr 418/08

44 44 KWESTIA SPOSOBU DALSZEGO WYKORZYSTANIA NAGRANIA, ZDJĘĆ etc., POZOSTAJE POZA REGULACJĄ UODIP Art. 81 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pr. autorskim i prawach pokrewnych z Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych i zawodowych; oraz osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak, zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

45 45 2. Zakres przedmiotowy prawa do informacji publicznej

46 Pojęcie informacji publicznej 46

47 INFORMACJA TO FAKTY Wnioskiem w świetle uodip może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może być więc postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś innej sprawie np. cywilnej czy karnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania. wyrok WSA z dnia , sygn. II SA/Wa 1595/06 47

48 ZNACZENIE TREŚCI ART. 6 UODIP Art Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o (…) Katalog z art. 6 ust. 1 jest przykładowy, i nie stanowi on definicji informacji publicznej gdyż ta jest ustanowiona w art. 1 ust 1 uodip Wyrok NSA z dnia r., II S.A./wr 1600/02.

49 PRAWO JAKO INFORMACJA PUBLICZNA 49

50 Jeżeli wnioskodawca domaga się informacji o treści obowiązującego prawa, nie znajduje zastosowania uodip, gdyż na podstawie jej art. 1 ust. 2, dostęp do treści aktów prawnych /z wyjątkiem aktów nieogłoszonych i ich projektów/ regulowany jest odrębną ustawą ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych Wyrok NSA z dnia r., sygn. II SA 3301/02 50

51 Interpretacja nie mieści się w definicji informacji publicznej Wyrok WSA z dnia r., sygn. II SA/Ol 713/09 51

52 ANALIZY PRAWNE JAKO INFORMACJA PUBLICZNA 52

53 NSA nie podziela poglądu Sądu I instancji, że wszystkie dokumenty i informacje znajdujące się w posiadaniu Kancelarii Prezydenta RP, w tym również wszystkie opinie prawne i ekspertyzy, stanowią informację publiczną. wyrok NSA z dnia I OSK

54 Art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Opinie i ekspertyzy sporządzone przez wyspecjalizowane osoby lub podmioty odpowiadają tej ustawowej definicji. Należy jednak wskazać na treść art. 4 pkt 2 omawianej ustawy, zgodnie z którym nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole. Zdaniem NSA opinie i ekspertyzy sporządzone na zlecenie Kancelarii Prezydenta RP są materiałami urzędowymi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ww. ustawy. WYROK NSA , I OSK

55 Nie każda opinia prawna sporządzona przez organ administracji publicznej posiada walor informacji publicznej. O zakwalifikowaniu opinii prawnej do dokumentów podlegających udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje cel w jakim została opracowana. Opinia prawna sporządzona ma użytek organu administracji publicznej w przedmiocie zasadności wszczęcia w przyszłości postępowania w konkretnej sprawie cywilnej nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyrok NSA I OSK 89-09

56 OPINIE PRAWNE OGÓLNOPOZNAWCZE Prezydent RP jest podmiotem biorącym udział w procesie legislacyjnym. Art. 122 Konstytucji daje mu różnorodne uprawnienia. Prezydent może bowiem ustawę podpisać, skierować do Trybunału Konstytucyjnego lub przekazać ustawę Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.(…). Może w związku z tym, ze względu na ogromną różnorodność uchwalanego prawa korzystać z opinii ekspertów. Opinie te nie są jednak informacją publiczną jeżeli nie dotyczą konkretnego aktu będącego już przedmiotem toczącego się procesu legislacyjnego. Są natomiast dokumentem wewnętrznym, służącym gromadzeniu informacji, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w procesie decyzyjnym. Trzeba przy tym dodać, że opinie i ekspertyzy mające jedynie charakter poznawczy nie odnoszą się wprost do przyszłych działań i zamierzeń podmiotu zobowiązanego mają jedynie poszerzyć zakres wiedzy i informacji posiadanych przez ten podmiot. Dlatego poddanie tego procesu ścisłej kontroli społecznej byłoby niecelowe i utrudniłoby wewnętrzny proces kształtowania się stanowisk uzgadniania i ścierania się opinii dotyczących istniejącego stanu rzeczy, jego oceny oraz ewentualnej potrzeby zmian. WYROK NSA , I OSK

57 OPINIE PRAWNE KONKRETNE Odmiennie ocenić należy ekspertyzy i opinie dotyczące konkretnego projektu aktu prawnego, co do którego Trwa proces legislacyjny. Akty te dotyczą faktów, bo do takich należy projekt aktu prawnego przedłożony Sejmowi. Prezydent podejmuje decyzje w procesie legislacyjnym samodzielnie i niezależnie od stanowiska innych podmiotów biorących w tym procesie udział. Decyzje te mogą być zgodne z przedstawionymi na tę okoliczność opiniami ekspertów bądź też nie. Jednak w państwie prawa, gdzie zakłada się kontrolowanie władzy przez społeczeństwo obywatelskie, obywatel w ramach konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej ma prawo dowiedzieć się jakimi przesłankami kierował się Prezydent RP wykonując swoje uprawnienia określone w art. 122 Konstytucji, a tym samym zapoznać się z wnioskami opinii i ekspertyz dotyczących określonego projektu aktu prawnego. Proces legislacyjny na etapie jego trwania przed Sejmem i Senatem jest jawny dla opinii publicznej, a opinie i ekspertyzy są dla niej dostępne. WYROK NSA , I OSK

58 OPINIE O CHARAKTERZE PROCESOWYM jeżeli podmiot publiczny znajduje się z podmiotem zewnętrznym w procesie, przez co należy rozumieć spór sądowy, postępowanie arbitrażowe czy polubowne, jak i etapy poprzedzające te procesy, bez względu na etap tych procesów, wszelkie sporządzane na potrzeby tych procesów opinie, bez względu czy są zlecane zewnętrznie czy wykonywane wewnętrznie (opinie własnych prawników), do czasu prawomocnego i ostatecznego zakończenia procesów nie są informacjami publicznymi. Dotyczy to sytuacji, gdy stronami procesu są wyłącznie podmioty publiczne, ale również gdy wśród stron procesu są podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych. 58

59 OPINIE O CHARAKTERZE POZNAWCZYM organ administracji publicznej przed wydaniem aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym, bez względu na jego obszar oddziaływania, zasięgając opinii prawnej odnoszącej się wszelkich elementów związanych z wydaniem tego aktu, musi mieć świadomość, że opinie takie będą informacjami publicznymi na każdym etapie, i każdy zainteresowany ma prawo wglądu w ich treść. Akty normatywne o charakterze powszechnie obowiązującym odnoszą się erga omnes, i kształtują zakres praw i obowiązków wszystkich podmiotów usytuowanych zewnętrznie wobec tego podmiotu. 59

60 OPINIE W SPRAWIE O CHARAKTERZE INDYWIDUALNEJ jeżeli organ administracji publicznej korzystając z formuły władztwa publicznego, wydaje akt administracyjny wobec podmiotu zewnętrznego, tym samym kształtuje w sposób władczy jego sytuację prawno-faktyczną. Opinie sporządzane na potrzeby tego postępowania nie są informacjami publicznymi. Ich ewentualna jawność może być rozstrzygana jedynie w oparciu o jawność danego postępowania wobec jego uczestników, w oparciu o przepisy szczególne regulujące dane postępowanie. 60

61 WYNAGRODZENIE PRACOWNIKA JAKO INFORMACJA PUBLICZNA

62 Art. 5 ust. 2. UODIP,,Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (koncepcja sfer Kopff) lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne (115 § 19 k.k.), mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa(koncepcja sfer Kopff) (115 § 19 k.k.),

63 ODRÓŻNIAJMY: INDYWIDUALIZACJĘ KWOTY WYNAGRODZENIA, (Jan Kot 5634,98) OD WYNAGRODZENIA NA DANYM STANOWISKU (mł. inspektor Wydział Gospodarki 4,5 – 6 tys.)

64 ART.. 14 UST. 6 PR.PR. Nie wolno bez zgody osoby zainteresowanej publikować informacji oraz danych dotyczących prywatnej sfery życia, chyba że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby.,,Podanie w prasie informacji o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia może nastąpić bez zgody osoby, której dotyczy, gdy pełni ona funkcje publiczną w rozumieniu art. 14 ust. 6 prawa prasowego Wyrok SN z r. V CKN 440/00, OSN IC 5/2002.

65 LISTA OBECNOŚCI CZŁONKÓW NA ZEBRANIU WIEJSKIM Analiza zakresu prawa dostępu do informacji związanych z funkcjonowaniem organów władzy publicznej prowadzi do wniosku, że regulacja zawarta w przepisie art. 5 ust. 2 zd. 2 uodip nie narusza zasady proporcjonalności. Skoro ustawodawca expressis verbis określił, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej nie dotyczy osób mających związek z pełnieniem funkcji publicznych i uczynił to wprost w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej, to nie może być mowy, że udostępnienie list obecności osób uczestniczących w zebraniu wiejskim narusza ich prywatność. Wyrok NSA z dnia , I OSK 2021/12 65

66 ,,Wynagrodzenie strażnika miejskiego, a więc osoby zatrudnionej w strukturze organów samorządowych, należy do zakresu przedmiotowego uodip. Art. 5 ust. 2 uodip ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, jednak w tej sprawie ograniczenie to nie może mieć zastosowania, bowiem wniosek dotyczył pracownika na określonym stanowisku a nie konkretnej osoby Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 2 marca 2006 r., sygn. II SAB/Sz 80/05, niepubl. ` 66

67 Art. 151 ust. 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym:,,W uczelni publicznej wynagrodzenia rektorów, prorektorów, kanclerzy i kwestorów są jawne, nie podlegają ochronie danych osobowych Art. 15 ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi ( r. Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.),,Informacje o wynagrodzeniu, nagrodach rocznych, świadczeniach dodatkowych i odprawach są jawne i nie podlegają ochronie danych osobowych ani tajemnicy handlowej Art. 24h ust i ustawy o samorządzie gminnym,,Radny, wójt, zastępca wójta, sekretarz, skarbnik, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek zarządzający gminną osobą prawną, oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta (…) +,,Informacje zawarte w oświadczeniu są jawne (…). Jawne informacje są zamieszczane w BIP. Art. 18 ust. 2 pkt 2) ustawy o samorządzie gminnym,,Do wyłącznej właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzenia wójta. jawne

68 AKTA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO JAKO INFORMACJA PUBLICZNA 68

69 Należy rozróżnić wnioski o udostępnienie informacji znajdujących się w aktach sądowych pochodzące od stron i uczestników tych postępowań od pochodzących od innych post. WSA z dnia , sygn. II SAB/Bk 25/ BARDZO WAŻNE

70 . Niedopuszczalne jest uznanie z góry akt administracyjnych w całości za niepodlegające udostępnieniu, bez żadnych ustaleń, tzn. bez nadania im charakteru tajemnicy służbowej i nie opatrzeniu zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych klauzulą poufne, bądź też wykazania, że dotyczą one prawnie chronionej tajemnicy. Zróżnicować należy kwestię dostępu do zawartych w takich aktach danych osobowych czy informacji stanowiących prawnie chronioną tajemnicę. Organ, odmawiając udostępnienia informacji, musi konsekwentnie wskazać dokumenty bądź dane podlegające wyłączeniu ze względu na ochronę powołanych dóbr. NSA z r., II SA 1956/02

71 Nie jest wyłączone uzyskanie, na podstawie uodip dostępu do dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, gdyż stanowią one informację publiczną, jako odnoszące się do działań podmiotów publicznych. Dostęp do akt postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów uodip ograniczony jest jednak do podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego Wyrok NSA z dnia r., sygn. I OSK 485/09 71

72 ,,Akta sprawy administracyjnej jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, stanowią informację publiczną w rozumieniu uodip Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2004 r., II SAB/Rz, 26/04, niepubl.

73 ,,Akta sprawy administracyjnej są bez wątpienia wiadomością wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne. Należy je uznać za informacje publiczne w rozumieniu uodip. Nie ma znaczenia czy mają postać dokumentów urzędowych czy też nie. Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2005 r., IV SA/Po 1541/04, niepubl.

74 Akta sprawy administracyjnej zawierające wniosek o ustalenie warunków na budowę oraz inną dokumentację niezbędną do wydania decyzji jak i akta każdej sprawy administracyjnej w ogólności, jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych stanowią informację publiczną wyrok NSA z 11 maja 2006 r. (II OSK 812/05), zob. również wyrok WSA w Poznaniu z 5 marca 2009 r.(IV SAB/Po 36/08);

75 DOKUMENT URZĘDOWY JAKO INFORMACJA PUBLICZNA 75

76 Art UODIP. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2) WGLĄDU DO DOKUMENTÓW URZĘDOWYCH, 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. 76

77 Art. 6 ust. 2. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. 77

78 Art. 115 § 13 K.K. FUNKCJONARIUSZEM PUBLICZNYM JEST: 1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2) poseł, senator, radny, 2a) poseł do Parlamentu Europejskiego, 3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy, 4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych, 5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, 6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej, 7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej, 8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową 9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe. 78

79 STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (…), JEST DOKUMENTEM URZĘDOWYM; stanowi bowiem wewnętrzny akt kreacji polityki przestrzennej w gminie przez radę gminy (…). Przy udostępnieniu map sporządzonych dla potrzeb studium i prowadzonych przy nim prac nie chodzi zatem o rozporządzenie prawami autorskimi, lecz o dostęp do treści dokumentu stworzonego na zlecenie organu administracji publicznej w celu realizacji zadań publicznych. Wyrok NSA z dnia r., sygn. I OSK 2149/12. 79

80 Wnioskodawca może domagać się dostępu do źródła informacji, a niewątpliwie takim źródłem informacji jest dokument urzędowy. OSK 1682/04 - Postanowienie NSA r. 80

81 ,,Zakres znaczenia pojęcia "udzielanie informacji" nie powinien być ograniczony w ten sposób, aby obejmowało ono jedynie pochodzący od organu administracji publicznej przekaz pisemny lub ustny, albo w innej formie dotyczący działania tego organu. Udzielenie informacji to nie tylko dostarczenie informacji, lecz umożliwienie dostępu do informacji będących w posiadaniu organu. Oznacza to, że organ administracji publicznej może być zobowiązany nie tylko do poinformowania o swojej działalności, lecz także do udostępnienia dokumentów, które mogą świadczyć o działalności organu. Jest to więc prawo do informacji przetworzonej przez organ jak i prawo do wglądu do dokumentów nieprzetworzonych, będących w posiadaniu organu NSA wyrok z r., II SA 948/01, SN wyrok z dnia r., III RN 95/02 81

82 informacja publiczna to nie tylko dokumenty urzędowe. Są nią np. rachunki wystawione przez zleceniobiorcę za wykonane na rzecz urzędu miasta czynności, mimo że zostały wypisane przez osobę prywatną. wyrok WSA z dnia , sygn. II SA/Ol 713/ BARDZO WAŻNE

83 83 Wewnętrzna korespondencja

84 Korespondencja pomiędzy organami administracji państwowej, jakimi są minister właściwy do spraw edukacji i kurator oświaty, należy do dokumentów urzędowych. wyrok WSA z dnia , sygn. IV SA/Wr 712/06.

85 Uodip nie ogranicza w żaden sposób dostępu do informacji tylko do dokumentów stanowiących źródło powszechnie obowiązującego prawa. (…) w odniesieniu do aktów normatywnych także wewnętrzne obowiązujących i innych aktów prawnych będących w fazie projektowania, a także w odniesieniu do aktów, które nie podlegają ogłoszeniu, znajdą zastosowanie odpowiednie postanowienia uodip. wyrok WSA z dnia , sygn. IV SA/Wr 712/06.

86 86 3.Rodzaje informacji publicznej

87 INFORMACJA PRZEKSZTAŁCONA Art. 15 ust. 1 UODIP INFORMACJA PROSTA Art. 3/1 pkt 1 UODIP INFORMACJA PRZETWORZONA Art. 3/1 pkt 1 UODIP INF. PUBL. PRZEKAZANA DO PONOWNEGO WYKORZYSTANIA 23A UST. 1

88 Art. 15. ust. 1.uodip Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. INFORMACJA PRZEKSZTAŁCONA

89 ISTOTA PROCESU PRZEKSZTAŁCENIA,,Przekształcenie jest działaniem podejmowanym wobec informacji, natomiast przetworzenie to działania na samej informacji publicznej, zmieniające informację już istniejącą

90 Art Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego

91 ,,Przetworzenie oznacza,,podjęcie przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji ISTOTA POJĘCIA,,PRZETWORZENIE

92 Kompilacja posiadanych informacji ma sprawić, że z ich połączenia otrzymamy nową treść lub nową całkiem informację Podjęcie określonego działania w odniesieniu do zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu i nadania im cech nowej informacji - PRZETWORZENIE Wszystkie działania, które nie przybierają postaci wyłącznie technicznego przeniesienia danych ISTOTA POJĘCIA,,PRZETWORZENIE

93 ,,Informacja PRZETWORZONA to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów wyrok WSA w Krakowie z dnia r. sygn. akt II SA.Kr 1258/08).

94 ,,PRZETWORZENIE informacji jest zebraniem lub zsumowaniem często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu. Oznacza konieczność odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością podjęcia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie samodzielnej interpretacji i oceny Wyrok WSA z dnia 19 grudnia 2005 r., IV SAB/Wr 47/05

95 W przypadku informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wyrok NSA z dnia r., sygn. I OSK 1737/12

96 ,,Fakt przygotowywania przez skarżącego rozprawy doktorskiej nie wskazuje, aby udzielenie żądanej informacji publicznej przetworzonej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W pierwszej kolejności żądana informacja dotyczy przede wszystkim interesu skarżącego, który zbiera dane do pracy doktorskiej. Jednocześnie skarżący nie wykazał, że wyniki pracy naukowej mogą spowodować usprawnienie funkcjonowania organów administracji w zakresie ugody administracyjnej. Praca naukowa leży w sferze interesu prywatnego, gdyż ewentualne jej sfinalizowanie w postaci pracy doktorskiej nie oznacza, że praca ta zostanie szerzej opublikowana i co więcej wykorzystana przez właściwe organy. Wyrok NSA z , I OSK 279/11. PRACA NAUKOWA A PRZETWORZENIE

97 Tzw. ANONIMIZACJA decyzji, polegająca na wykreśleniu z niej niektórych elementów formalnych, dotyczących danych osobowych stron bez naruszenia samego rozstrzygnięcia administracyjnego, NIE JEST PRZETWORZENIEM informacji. Decyzja w ten sposób przygotowana do ujawnienia jest informacją publiczną nieprzetworzoną, która powinna być ujawniona bez żadnych dodatkowych warunków. WSA w Gliwicach z dnia r. IV SA/Gl 427/09 BARDZO WAŻNE

98 Tzw. anonimizacja decyzji, polegająca na wykreśleniu z niej niektórych elementów formalnych, dotyczących danych osobowych stron bez naruszenia samego rozstrzygnięcia administracyjnego, NIE JEST PRZETWORZENIEM informacji. Decyzja w ten sposób przygotowana do ujawnienia jest informacją publiczną nieprzetworzoną, która powinna być ujawniona bez żadnych dodatkowych warunków. WSA w Gliwicach z dnia r. IV SA/Gl 427/09 BARDZO WAŻNE

99 Nie zmienia charakteru informacji publicznej z prostej na przetworzoną konieczność usunięcia z treści decyzji pewnych jej elementów ze względu na wymogi ochrony danych osobowych, gdyż jest to po prostu realizacja obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 2 ustawy. Tak zwana "anonimizacja" decyzji, polegająca na wykreśleniu z niej niektórych elementów formalnych, dotyczących danych osobowych stron bez naruszenia samego rozstrzygnięcia administracyjnego, nie jest przetworzeniem informacji, zaś decyzja w ten sposób przygotowana do ujawnienia jest informacją publiczną nieprzetworzoną, która powinna być ujawniona bez żadnych dodatkowych warunków. II SA/Kr 1455/10 - Wyrok WSA w Krakowie z ANONIMIZACJA TO NIE PRZETWORZENIE

100 ,,Jeżeli (…) utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011, I OSK 977/11 ANALIZA ZBIORÓW TO JEST PRZETWORZENIE BARDZO WAŻNE ! !

101 KOMU PRZETWARZAĆ? Sam fakt występowania w charakterze radnego w żaden sposób nie powinien wpływać na zakres stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1. Ratio legis uodip jest równy dostęp do informacji publicznej. Żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie traktuje prawa dostępu do informacji publicznej jako instytucji "wchodzącej w zakres" sprawowania mandatu radnego. wyrok WSA z dnia r., sygn. IV SA/Wr 352/08 101

102 Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, o której stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 1, wnioskodawca nie ma obowiązku wskazywać, że żądana informacja ma charakter informacji PRZETWORZONEJ. Obowiązek ustalenia, czy objęta wnioskiem informacja ma taki charakter, ciąży na organach wymienionych w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, a odmowa jej udostępnienia może nastąpić tylko wówczas, gdy wnioskodawca nie wykaże interesu publicznego wyrok WSA z dnia , sygn. SA/Wa 1720/ BARDZO WAŻNE

103 4. PODSTAWY NIEUDZIELANIA INFORMACJI PUBLICZNEJ

104 NIEMOŻNOŚĆ UDOSTĘPNIENIA BEZCZYNNOŚĆ PODMIOTU ZOBOWIĄZANEGO ODMOWA UDOSTĘPNIENIA

105 NIEMOŻNOŚĆ UDOSTĘPNIENIA INFORMACJI PUBLICZNEJ

106 NIEMOŻNOŚĆ UDOSTĘPNIENIA podmiot informacji nie posiada, Wniosek nie dotyczy informacji publicznej żądanie nie dotyczy otrzymania informacji publicznej, wniosek dotyczy informacji publicznej, lecz zasady i tryb dostępu do informacji objętych wnioskiem są odmiennie uregulowane w innej ustawie (art. 1 ust. 2 uodip) wniosek został skierowany do niewłaściwego podmiotu

107 ,,Nie jest odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że organ informacji nie posiada. Pismo takie w swej istocie stanowi pewną informację Wyrok WSA z dnia 13 października 2005 r. IV SAB/Wr 41/05, niepubl.

108 Gdy organ administracji publicznej nie posiada żądanej informacji publicznej, bądź gdy do danej informacji publicznej istnieje inny tryb dostępu niż poprzez jej udostępnienie przez organ do którego został skierowany wniosek, organ kieruje do strony pismo informacyjne o stosownej treści wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., I OSK 1557/09.

109 ODMOWA UDOSTĘPNIENIA INFORMACJI PUBLICZNEJ

110 ODMOWA UDOSTĘPNIENIA 1.Ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust 1) 2. Ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust 2) 3.,,Poprawka Rockiego (5/1a) - niekonstytucyjna

111 BEZCZYNNOŚĆ PODMIOTU ZOBOWIĄZANEGO

112 Bezczynność w procesie udostępniania informacji publicznej to sytuacja, gdy: a)Podmiot objęty zakresem działania uodip nie reaguje na skierowany wniosek mimo upływu terminu, b)Udziela informacji niepełnej, c)Stosuje niewłaściwą formę załatwienia wniosku.

113 ,,Nieudzielanie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 uodip o powodach opóźnienia i terminie, w jakim zostanie udostępniona, oznacza BEZCZYNNOŚĆ organu Wyrok NSA z dnia 18 marca 2005 r., OSK 1209/04, niepubl. BARDZO WAŻNE

114 "strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynność organu w zakresie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków". Wyrok NSA I OSK 405/10 BARDZO WAŻNE

115 Jeżeli strona uznaje, że żądane przez nią informacje są jednak informacjami publicznymi i powinny być je udostępnione w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p., to może wnieść skargę na bezczynność organu. Tym samym może ona zwalczać stanowisko organu nie w trybie skargi złożonej na pismo informacyjne nieobjęte właściwością sądów administracyjnych, lecz skargi przewidzianej w art.3 §2 pkt. 8 p.p.s.a. Postanowienie NSA z dnia , I OSK 2437/12. BARDZO WAŻNE

116 Dopiero po merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność sąd administracyjny przesądza o charakterze żądanej informacji i o tym czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie. wyrok NSA z dnia r., I OSK 1719/12. BARDZO WAŻNE

117 Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracyjnego polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej w rozumieniu przepisów uodip nie jest uwarunkowane wyczerpaniem środka zaskarżenia przewidzianego w kpa. V SAB/Gl 36/09 - Wyrok WSA w Gliwicach BARDZO WAŻNE

118 ,,Przy BEZCZYNNOŚCI organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, nie zachodzi potrzeba poprzedzania skargi wnoszonej do sądu administracyjnego, żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. NSA wyrok z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05 BARDZO WAŻNE

119 Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. II SAB/Bk 27/09 - Wyrok WSA w Białymstoku

120 5. PRZEBIEG POSTĘPOWANIA WNIOSKOWEGO 120

121 WNIOSEK NIE WSZCZYNA POST. ADM. Nie zasługuje na uznanie stanowisko organu, że wniosek skarżącego z uwagi na formę listu elektronicznego, nieopatrzonego podpisem odręcznym bądź kwalifikowanym podpisem elektronicznym, nie stanowi wystarczającego prawnie żądania udzielenia informacji publicznej. WNIOSEK O UDZIELENIE INFORMACJI PUBLICZNEJ NIE WSZCZYNA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, nie zmierza do zakończenia procedury uzyskania takiej informacji decyzją odmowną (wnioskodawcy chodzi przecież o uzyskanie informacji, a nie o otrzymanie decyzji odmownej) (…). Przepisy KPA nie mają więc zastosowania na etapie złożenia wniosku. Dopiero do samej decyzji odmownej, z pewnymi odrębnościami wynikającymi z art. 16 ust. 2, stosuje się przepisy Kpa. wyrok WSA z dnia II SAB/Wa 86/07:

122 WNIOSEK MEILEM "W ocenie NSA za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną nawet gdy nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten wydaje się uzasadniony brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z uwagi na to, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać informację. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego co jest przedmiotem wniosku. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie, ale na tym etapie nie mają jeszcze zastosowania przepisy Kpa" NSA wyrok z dnia sygn. akt I OSK 1277/08,

123 W art. 16 ust. 2 uodip ustawodawca dokonał wyraźnego odesłania do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych, zgodnie z ust. 1, w razie odmowy udzielenia informacji i umorzenia postępowania. Nie dokonał takiego odesłania w stosunku do całego postępowania zmierzającego do udzielenia informacji, czyli dokonania czynności materialno- technicznej. Z postanowienia NSA z dnia 14 marca 2006 r., sygn. I OSK 243/06

124 Nie sposób zgodzić się z poglądem w kwestii żądania od wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej podania we wniosku danych osobowych w postaci imienia i nazwiska, adresu z kodem pocztowym, miejscowości i nr domu, a nadto podpisania wniosków, stosownie do art. 63 § 2 i § 3 kpa. Przepisy uodip nie nakazują zachowania szczególnej formy wniosku. Brak jest w niej również nakazu, aby wnioskodawca musiał podawać swoje dane osobowe, albowiem może informację uzyskać ustnie lub też wnioskować o przesłanie jej na poste restante czy na adres skrytki pocztowej. Może też uczynić to drogą elektroniczną, podając adres swojej poczty owej. Oznacza to, że podmiotom obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej powołana ustawa nie nadała uprawnień do żądania tych danych. wyrok WSA z dnia , sygn. II SAB/Wa 57/09 124

125 ,,Za wniosek o udostępnienie informacji publicznej uznać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną. W uodip brak jest jakichkolwiek wymogów formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Z tego względu chybione jest stanowisko, wnoszącego skargę kasacyjną, że organ miał możliwość pozostawienia na podstawie art. 64 § 1 k.p.a. wniosku (…) bez rozpoznania z uwagi na niewskazanie, mimo uprzedniego wezwania, aktualnego miejsca zamieszkania wnioskującego Wyrok NSA z dnia r., sygn. IOSK 1991/12 125

126 Pieniactwo 1 Ustawa nie zawiera jednak systemowych ograniczeń przeciwdziałających nadużywaniu prawa do uzyskania informacji. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę miedzy korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. 126

127 Pieniactwo 2 Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu ( zob. Nadużywane prawa do informacji publicznej – Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, Agnieszka Piskorz – Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008 ). Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu rozpatrującego. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem wnioskodawca złożył do urzędu gminy kilkaset wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a w niektórych sprawach znanych sądowi z urzędu, zarzuca wójtowi i urzędnikom gminy łamanie prawa, przy czym zarzuty te nie są oparte na żadnych udokumentowanych podstawach ( zob. sprawa o sygn. I OSK 655/12). 127

128 FORMY PRAWNE ROZSTRZYGNIĘCIA 128

129 1.CZYNNOŚĆ MAT. – TECHNICZNA: (NIE DECYZJA) a)udzielenie informacji publicznej. b)Informacja, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej; c)Informacja, że Organ nie jest w jej posiadaniu; d)Informacja, że Odmienny tryb art. 2 ust. 1 2.W DRODZE DECYZJI: a)odmowa udostępnienia informacji publicznej (5) b)umorzenie z art. 14 ust. 2 c)odmowa udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na brak wykazania szczególnej istotności z art. 3 /1/1 wyrok WSA z dnia r., II SAB/Sz, niepubl.

130 ,,udzielenie informacji następuje w drodze czynności materialno- technicznej, postanowienie NSA z dnia 26 września 2003 r.,, organy władzy publicznej lub inne podmiotu z art. 4 uodip udzielają informacji publicznej w formie czynności materialno- technicznej; wyrok NSA z dnia 19 marca, 2003 r., SA/Sz 1338/02,, Forma decyzji nie jest właściwa dla udzielenia informacji ani poinformowania strony o tym, że z uwagi na regulację zawartą z odrębnej ustawię nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2003 r., II Sa 1214/03

131 ,,Uodip nie precyzuje formy, w jakiej następuje udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a zatem odpowiedź pisemna wystosowana do strony ubiegającej się o dostęp do informacji musi być uznana na jej gruncie za dopuszczalną i wystarczająca z punktu widzenia oceny, czy organ pozostaje w bezczynności Wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2002 r., II SAB/Wr 7/02.

132 PRZESŁANKI WYDANIA DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ 132

133 Wydanie decyzji w sferze, w której powinna być zastosowana inna forma prawna działania, skutkuje jej nieważnością na podst. art., 156 § 1 pkt 2 kpa wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1983 r., I S.A. 283/83, ONSA 1983 Nr 1, poz. 44.

134 DECYZJAADMINISTRACYJNA UMORZENIE ODMOWA UDOSTĘPNIENIA 3 ust. 1 pkt 1 5 ust ust § 1 kpa 16 uodip 107 kpa

135 Brak cech informacji publicznej powoduje, że brak podstaw do wydania decyzji w trybie uodip. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. Organ, do którego wniesiono żądanie powinien natomiast wystosować pismo informacyjne o nienależeniu żądanej informacji do zakresu przedmiotowego ustawy. wyrok WSA z dnia r., sygn. II Sab/Bd 40/ BARDZO WAŻNE

136 ,,Uodip przewiduje wydanie decyzji o umorzeniu postępowania tylko w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 uodip, a więc gdy informacja wprawdzie istnieje, ale może udostępniona w sposób lub w formie innych niż określone we wniosku, a wnioskodawca w terminie 14 dni od powiadomienia nie zmodyfikuje wniosku. Wyrok WSA z dnia 2 lutego 2004 r., 4 II SA/Ka 2502/05, niepubl.

137 Art. 16 uodip + 1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. 2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: - odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, - uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji WYMOGI DECYZJI z UODIP

138 UMORZENIE POSTĘPOWANIA Z KPA Art § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. § 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. 138

139 139 ART. 3 § 1.PRAWO O POSTEPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;(…) 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (…)

140 K P A Art § 2. Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. § 3. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie

141 Art. 115 § 13 K.K. FUNKCJONARIUSZEM PUBLICZNYM JEST: 1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2) poseł, senator, radny, 2a) poseł do Parlamentu Europejskiego, 3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy, 4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych, 5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, 6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej, 7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej, 8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową 9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe. 141

142 WNIOSEK O UKARANIE ORGANU GRZYWNĄ,,Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego ( por. postanowienie NSA z dnia r. sygn. akt I OZ 953/10 ). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie ( por. postanowienie NSA z dnia r. sygn. akt I OZ 739/12 ). Postanowienie NSA z dnia , I OZ 309/12.


Pobierz ppt "Dr Piotr Sitniewski Fundacja Centrum Inicjatyw na Rzecz Społeczeństwa www.fundacjafcis.plwww.fundacjafcis.pl www.wsap.edu.pl Prorektor Wyższej Szkoły Administracji."

Podobne prezentacje


Reklamy Google