Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Projekt „Naukowy zawrót głowy” WND-POKL 09.01.02-10-158/13 Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, 95-060 Brzeziny Projekt współfinansowany.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Projekt „Naukowy zawrót głowy” WND-POKL 09.01.02-10-158/13 Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, 95-060 Brzeziny Projekt współfinansowany."— Zapis prezentacji:

1 Projekt „Naukowy zawrót głowy” WND-POKL /13 Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, Brzeziny Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze z biologii mgr Iwona Myśliwiec CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA

2 TRZUSTKA JAKO GRUCZOŁ ZEWNĄTRZWYDZIELNICZY I WEWNĄTRZWYDZIELNICZY

3 Położenie trzustki względem innych narządów wewnętrznych. Trzustka jest położona w górnej części jamy brzusznej, poprzecznie do osi długiej ciała. Jest zlokalizowana z przodu od 1. lub 2. kręgu lędźwiowego kręgosłupa oraz ku tyłowi od żołądka

4 ZEWNĄTRZWYDZIELNICZA ROLA TRZUSTKI: Czynność zewnątrzwydzielnicza to produkcja soku trzustkowego (ok.1l/dzień).soku trzustkowego Komórki śródpęcherzykowe produkują składniki enzymatyczne soku trzustkowego: -amylaza-amylaza trzustkowa, -trypsynogen-trypsynogen – enzym aktywuje się pod wpływem enzymu enterokinazy jelitowej w pH 5,2-6,0 lub autokatalitycznej aktywacji przy pH 7,9, w dwunastnicy do trypsyny,trypsyny -chymotrypsynogen-chymotrypsynogen – enzym aktywuje się pod wpływem trypsyny i pH 8,0 w dwunastnicy do chymotrypsyny, chymotrypsyny -elastaza-elastaza, -lipaza trzustkowa-lipaza trzustkowa, -nukleaza-nukleaza: rybonukleaza i deoksyrybonukleaza, -hydrolaza estrów cholesterolowych-hydrolaza estrów cholesterolowych, -fosfolipaza A2-fosfolipaza A2, -karboksypeptydaza-karboksypeptydaza.

5 Budowa trzustki Wyspy Langerhansa – zgrupowanie komórek endokrynnych leżących w części zewnątrzwydzielnic zej trzustki. Liczba wysp waha się od 0,5 do 2 mln. Większość znajduje się w ogonie narządu. Zrąb wyspy utworzony jest z tkanki łącznej, w której zawieszone są naczynia włosowate oraz komórki wydzielające hormony.

6 Wyspy trzustkowe komórki:  –glukagon  – insuline

7 WEWNĄTRZWYDZIELNICZA ROLA TRZUSTKI Wyspy trzustkowe, rozproszone wśród gruczołów wydzielania zewnętrznego, produkują substancje dokrewne: komórki Bkomórki B (β) (około 60%) – produkują insulinę, proinsulinę, peptyd C i amylinę,insulinę proinsulinępeptyd Camylinę komórki Akomórki A () (około 25%) – produkują glukagon,glukagon komórki Dkomórki D (δ) (około 10%) – produkują somatostatynę,somatostatynę komórki Fkomórki F (około 5%)– produkują polipeptyd trzustkowy(PP).polipeptyd trzustkowy Czynność wydzielniczą trzustki modulują neuroprzekaźniki i adrenalinaadrenalina ( epinefryna) zmniejsza wydzielanie insuliny, noradrenalinanoradrenalina (Nor) – hamuje wydzielanie insuliny, acetylocholinaacetylocholina (Ach) wpływa dodatnio na uwalnianie insuliny, gdy stężenie glukozy jest podwyższone.

8 Komórki endokrynne trzustki stanowią % wszystkich komórek trzustki. Komórki endokrynne: · komórki B – stanowią około 70% wszystkich komórek wydzielniczych wyspy. Produkują insulinę. · komórki A – stanowią około 15% komórek endokrynnych wyspy. Wydzielają hormon białkowy glukagon, który zwiększa. · komórki PP – stanowią około 1% komórek wydzielniczych wyspy. Produkują peptyd trzustkowy pobudzający wydzielanie żołądkowe. · komórki D – stanowią około 5% komórek wyspy. Odpowiadają za wytwarzanie somatostatyny hamującej wydzielanie insuliny, glukagonu oraz somatotropiny. · komórki APUD – występują w różnej liczbie i produkują substancje do krwioobiegu. Produkują:serotoninę, VIP oraz inne hormony.

9 Antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu Glukagon i insulina należą do podstawowych regulatorów przemian węglowodanowy ch w organizmie, wpływają na aktywny transport przez błonę komórkową i biosyntezę białek i tłuszczów w komórkach.

10 Poziom glukozy we krwi Badania poziomu cukru warto przeprowadzać kilka razy dziennie: 1. na czczo, 2. po posiłkach, 3. po spożyciu słodyczy, 4. po wysiłku fizycznym, 5. w nocy, 6. przy podejrzeniu nocnej hipoglikemii. W warunkach zdrowia po każdym posiłku poziom glukozy we krwi nieznacznie się podnosi, w odpowiedzi na to trzustka uwalnia pewną ilość insuliny do krwi - stosownie do wielkości i składu posiłku. Obecna we krwi insulina powoduje wnikanie glukozy do wnętrza komórek, co skutkuje obniżeniem jej stężenia we krwi. U ludzi i wielu ssaków stężenie glukozy we krwi przeciętnie zawiera się w granicach 4,5- 5,5 mmol/l. Po spożyciu pokarmu bogatego w węglowodany wzrastać może do 6,5-7,2 mmol/l. Podczas głodzenia glikemia obniża się do wartości 3,3-3,9 mmol/l

11 Glukozometr bada poziom cukru we krwi Glikemia – stężenie glukozy we krwi. Glikemia jest wyrażana w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem przeliczenia wartości glikemii z jednych jednostek na drugie stosuje się przelicznik: 1 mmol/l = 18 mg/dl. Miligramoprocent (miligram + procent) oznaczany mg% - jednostka stosowana dawniej w analizach biochemicznych, określała stężenie substancji w roztworze wyrażane jako liczba miligramów substancji oznaczanej w 100 cm³ próbki (mg/dl).

12 Porównanie objawów hipoglikemii z hiperglikemią Hipoglikemia niski poziom cukru we krwi Hiperglikemia wysoki poziom cukru we krwi Objawy hipoglikemii: - zimny pot, - "wilczy apetyt", - drżenie rąk, - szybkie bicie serca, - niepokój, - trudności w koncentracji, - zaburzenia widzenia. Objawy hiperglikemii: - wzmożone pragnienie, - wielomocz, - osłabienie, - zaburzenia widzenia (niewyraźne, zamazane widzenie), - trudne do wyleczenia infekcje.

13 Wyróżniamy jeszcze inne, znacznie rzadsze typy cukrzycy związane z: chorobami trzustki lub endokrynologicznymi, niektórymi zakażeniami wirusowymi np. (różyczka wrodzona, cytomegalia, świnka), zespołami genetycznymi czy ciążą. Cukrzyca typu 1Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 1 (nazywana również młodzieńczą lub insulinozależną) rozwija się w wyniku autoimmunologicznego uszkodzenia trzustki i braku insuliny. Ta postać cukrzycy zaczyna się głównie w dzieciństwie, przebieg choroby jest chwiejny i wymaga od początku insulinoterapii. Dotyczy około 10 % chorych na cukrzycę. Cukrzyca typu 2 (nazywana również cukrzycą dorosłych lub insulinoniezależną) rozwija się najczęściej w wyniku niedoboru insuliny. Przebieg choroby jest raczej stabilny. W przeciwieństwie do cukrzycy typu 1, nie wymaga od początku insulinoterapii, ponieważ dobrą kontrolę cukrzycy typu 2 mogą zapewnić doustne leki przeciwcukrzycowe.

14 Cukrzycę można rozpoznać, jeśli: 1. glikemia na czczo jest dwukrotnie powyżej 125 mg% (6,9 mmol/l), 2. glikemia wykonana o dowolnej porze dnia wykaże 200 mg% (11,1 mmol/l) lub wyższe. Objawy cukrzycy typu1Objawy cukrzycy typu2 Objawy rozwijają się zazwyczaj gwałtownie w ciągu kilku-kilkunastu. wzmożone pragnienie do picia (nawet do kilka litrów płynów w ciągu doby) zwiększone oddawanie moczu, chudnięcie, osłabienie, senność, wyczuwalny zapach acetonu z ust. Choroba przebiega przez długi czas w sposób utajony, bezobjawowy. niewielkie podwyższenie glikemii w przebiegu cukrzycy typu 2 nie wywołuje tych objawów, tym niemniej choroba się rozwija ze wszystkimi swoimi konsekwencjami zdrowotnymi.

15 Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia powoduje: zaburzenie czynności i niewydolność różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

16 Epidemia XXI wieku Cukrzyca swoim zasięgiem ogarnia cały świat. Dlatego i w Polsce chorych na nią jest coraz więcej. Przy czym ilość zachorowań na typ 1 cukrzycy (insulinozależny) utrzymuje się na dość stałym poziomie, natomiast zwiększa się gwałtownie liczba zachorowań na cukrzycę typu 2 (insulinoniezależną). Zachorowaniu na cukrzycę typu 2 sprzyjają: otyłość – przy sporej nadwadze ilość produkowanej przez trzustkę insuliny może nie wystarczać; wiek powyżej 45r. roku życia, chociaż zachorować można w każdym wieku; schorzenia wątroby i trzustki, kamica żółciowa i dróg moczowych; epizody cukrzycy w czasie ciąży albo urodzenie dziecka o wadze ponad 4 kg; miażdżyca, nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, mózgu, kończyn dolnych dające o sobie znać przed 50. rokiem życia; wrodzone predyspozycje i rodzinne obciążenia.

17 Za normoglikemie zdrowego człowieka, przyjmuje się przedział 60–99 mg%. Niższe stężenie glukozy oznacza hipoglikemię, a wyższe oznacza: stan przedcukrzycowy czyli: ◦glikemia na czczo 100– 125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) lub cukrzycę, gdy: ◦stężenie glukozy zmierzone o dowolnej porze doby przekracza 200 mg/dl i występują objawy hiperglikemii (polidypsja i poliuria), ◦dwukrotnie poziom glukozy na czczo przekracza 126 mg/dl (7,0 mmol/l). Normy podano według wytycznych WHO.

18 Glukoza – podstawowe źródło energii dla komórek organizmu Erytrocyty i neurony – niemal jedyne źródło energii Źródłem glukozy jest: pokarm, glikogen i glukoneogeneza -glukoza-glukoza

19 Cyklizacja glukozy -D-glukopiranozy Krystaliczna glukoza ma budowę cykliczną. Sześcioczłonowy pierścień hemiacetalu powstaje w wyniku reakcji grupy aldehydowej przy atomie węgla C1 z grupą hydroksylową przy atomie węgla C5 w łańcuchu. Możliwe są zatem dwa anomery – α oraz β w zależności od położenia grupy OH przy pierwszym atomie węgla formy cyklicznej.

20 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Dziękuję za uwagę. BIURO PROJEKTU: Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, Brzeziny www: projekt-lobrzeziny.pl; tel/fax: Projekt „Naukowy zawrót głowy” WND-POKL /13 Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, Brzeziny CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA


Pobierz ppt "Projekt „Naukowy zawrót głowy” WND-POKL 09.01.02-10-158/13 Liceum Ogólnokształcące im. J. Iwaszkiewicza, ul. Okrzei 1, 95-060 Brzeziny Projekt współfinansowany."

Podobne prezentacje


Reklamy Google