Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

ŻYWNOŚĆ, ŻYWIENIE A ZDROWIE Akademia Rolnicza we Wrocławiu Wydział Nauk o Żywności Zakład Żywienia Człowieka Alicja Żechałko-Czajkowska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "ŻYWNOŚĆ, ŻYWIENIE A ZDROWIE Akademia Rolnicza we Wrocławiu Wydział Nauk o Żywności Zakład Żywienia Człowieka Alicja Żechałko-Czajkowska."— Zapis prezentacji:

1 ŻYWNOŚĆ, ŻYWIENIE A ZDROWIE Akademia Rolnicza we Wrocławiu Wydział Nauk o Żywności Zakład Żywienia Człowieka Alicja Żechałko-Czajkowska

2 Zdrowie to stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego a nie tylko brak choroby lub kalectwa WHO

3 Na zdrowie mają wpływ: styl życia – 50% środowisko – 20% czynniki genetyczne – 20% opieka zdrowotna - 10% WHO

4 ŻYWNOŚĆ ZDROWIE ŻYWIENIE JAKOŚĆ ZDROWOTNA ŻYWNOŚCI WARTOŚĆ ODŻYWCZA RACJI POKARMOWEJ ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE WODA, GLEBA, POWIETRZE ZATRUCIA POKARMOWE -MIKROBIOLOGICZNE (np. salmonellozy) -CHEMICZNE (np. metalami ciężkimi) ZŁY STAN ODŻYWIENIA -NIEDOŻYWIENIE (np. awitaminozy) -PRZEŻYWIENIE (np. otyłość) CHOROBY WIEKU ROZWOJOWEGO CHOROBY METABOLICZNE CHOROBY ZAKAŹNE ZWIĄZKI MIĘDZY ŻYWNOŚCIĄ, ŻYWIENIEM I ZDROWIEM ++ --

5 CZYNNIKI WARUNKUJĄCE UZYSKANIE ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Dobór materiału do uprawy i hodowli Optymalne warunki uprawy (nawożenie, ochrona roślin, agrotechnika) i hodowli (warunki środowiskowe, żywienie) Dobór metod przechowywania surowców Dobór optymalnych procesów technologicznych żywności

6 JAKOŚĆ zespół cech, które wpływają na zdolność środka spożywczego do zaspokajania określonych potrzeb oraz decydujących o jego przydatności spożywczej

7 JAKOŚĆ ŻYWNOŚCI Wartość odżywcza (zawartość białka, tłuszczów, węglowodanów, witamin, składników mineralnych) Wartość organoleptyczna Strawność Przyswajalność Zawartość substancji obcych dodatkowych i zanieczyszczeń zgodna z zaleceniami

8 ogół warunków, które muszą być spełnione i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji i obrotu żywnością oraz środkami żywienia zwierząt gospodarskich w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

9 ŻYWNOŚĆ ZDROWA ŻYWNOŚĆ WOLNA OD ZANIECZYSZCZEŃ ŻYWNOŚĆ NIE STWARZAJĄCA ZAGROŻENIA ŻYWNOŚĆ NATURALNA ŻYWNOŚĆ BEZPIECZNA

10 Urzędowa Kontrola Żywności Państwowa Inspekcja Sanitarna Inspekcja Weterynaryjna Inspekcja Handlowa Inspekcja Jakości Handlowej Produktów Rolno-Spożywczych Międzyresortowy Zespół Koordynacyjny ds. Bezpieczeństwa Żywności (2002) Strategia Bezpieczeństwa Żywności Polska (2002) – koordynacja Minister Zdrowia

11 Ministerstwo Zdrowia Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Ministerstwo Finansów Współdziałanie:

12 Komisja Kodeksu Żywnościowego (ogólnoświatowa) (Codex Alimentarius, 140 państw) Komitety Ekspertów FAO/WHO (Joint FAO/WHO Committee on Food Additives, JEFCA) Komisja Unii Europejskiej Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywnościowego wg Rozporządzenia Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy

13 wg Codex Alimentarius, Zarządzenie Nr 178/2002 UE i in. OCENA RYZYKA KOMUNIKACJA RYZYKA ZARZĄDZANIE RYZYKIEM Analiza Ryzyka

14 Salmonella, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens, Escherichia coli, Campylobacter jejuni, Yersinia i inne Zanieczyszczenia biologiczne

15 Środowiskowe metale ciężkie pestycydy nawozy pierwiastki promieniotwórcze Przemysłowe metale ciężkie WWA węglowodory aromatyczne PCB dwufenyle polichlorowane dioksyny Technologiczne WWA węglowodory aromatyczne mykotoksyny HCA heterocykliczne aminy aromatyczne AA akrylamid Zanieczyszczenia chemiczne żywności

16

17 a. zawierające lub składające się z genetycznie zmodyfikowanych organizmów b. o nowej lub celowo zmodyfikowanej podstawowej strukturze molekularnej, c. wyizolowane z mikroorganizmów, grzybów lub wodorostów lub składające się z nich d. składające się z roślin lub uzyskane z roślin lub ze zwierząt, z wyjątkiem żywności i składników żywności otrzymywanych przy zastosowaniu tradycyjnych metod rozmnażania lub hodowli e. poddane procesowi technologicznemu niestosowanemu dotychczas, powodującemu istotne zmiany ich składu lub struktury, który wpływa na wartość odżywczą, metabolizm i zawartość niepożądanych substancji Ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z dnia 11 maja 2001 roku ( z późniejszymi zmianami) Art.3 pkt.26 Nowa żywność – substancje lub ich mieszaniny, które dotychczas nie były wykorzystywane do żywienia ludzi, w tym środki spożywcze lub ich składniki

18 ŻYWNOŚĆ ZDROWIE ŻYWIENIE JAKOŚĆ ZDROWOTNA ŻYWNOŚCI WARTOŚĆ ODŻYWCZA RACJI POKARMOWEJ ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE WODA, GLEBA, POWIETRZE ZATRUCIA POKARMOWE -MIKROBIOLOGICZNE (np. salmonellozy) -CHEMICZNE (np. metalami ciężkimi) ZŁY STAN ODŻYWIENIA -NIEDOŻYWIENIE (np. awitaminozy) -PRZEŻYWIENIE (np. otyłość) CHOROBY WIEKU ROZWOJOWEGO CHOROBY METABOLICZNE CHOROBY ZAKAŹNE ZWIĄZKI MIĘDZY ŻYWNOŚCIĄ, ŻYWIENIEM I ZDROWIEM ++ --

19 RACJONALNE ŻYWIENIE DIETA ZBILANSOWANA ZESTAW RÓŻNYCH PRODUKTÓW ŻYWNOŚCIOWYCH: zapewniający dostarczenie ustrojowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach odpowiednich do wieku, stanu fizjologicznego, rodzaju pracy, itp. właściwie przyrządzony pod względem smakowym spożywany regularnie o określonych porach dnia

20 Mapa światowego głodu

21 Europa

22 Ameryka Pd.

23 ŚWIATOWA ORGANIZACJA DO SPRAW WYŻYWIENIA I ROLNICTWA FAO

24 WHO WORLD HEALTH ORGANISATION ŚWIATOWA ORGANIZACJA ZDROWIA

25 Podstawowym obowiązkiem każdego społeczeństwa oraz państwa jest zapewnienie człowiekowi warunków prawidłowego żywienia, zgodnie z jego zapotrzebowaniem osobniczym. Właściwe żywienie jest warunkiem egzystencji człowieka, rozwoju stanu zdrowia, wydajności pracy, stosunku do otoczenia a także życia. (FAO)

26 kwashiorkor

27 marasmus

28 Nauka o żywieniu jest gałęzią wiedzy o związkach między pożywieniem i sposobem żywienia się a zdrowiem i życiem. W zakres nauki o żywieniu wchodzą również badania skutków zdrowotnych różnych sposobów żywienia się, przewidywanie bliskich i odległych następstw wadliwych tendencji w spożyciu oraz opracowywanie wytycznych racjonalnego żywienia. Prof. Aleksander Szczygieł

29 Prawidłowe żywienie, rozłożone na kilka posiłków w ciągu dnia, powinno zapewnić człowiekowi dostarczenie: ENERGII ENERGII – niezbędna do pracy narządów wewnętrznych (krążenia krwi, oddychania, trawienia, wydzielania gruczołów wewn. i in.), do utrzymania stałej ciepłoty ciała, do pracy mięśniowej. Organizm czerpie energię z biologicznego spalania węglowodanów, tłuszczów oraz białek niewykorzystanych do innych celów. SKŁADNIKÓW BUDULCOWYCH SKŁADNIKÓW BUDULCOWYCH – aminokwasy wchodzące w skład białek, składniki mineralne oraz niektóre składniki tłuszczów i węglowodanów. Materiał budulcowy potrzebny jest do rozwoju, wzrostu oraz do odnowy różnych tkanek (np. złuszczający się naskórek, wzrost paznokci i włosów, wydzielanie soków trawiennych i in.). Dostarczenie tych składników organizmowi gwarantuje zachowanie równowagi pomiędzy procesami rozpadu i syntezy składników ciała. SKŁADNIKÓW REGULUJĄCYCH SKŁADNIKÓW REGULUJĄCYCH – witaminy, niektóre składniki mineralne; wchodzą one w skład wielu enzymów i koenzymów warunkujących prawidłowy przebieg procesów przemiany materii.

30 REAKCJE ORGANIZMU CZŁOWIEKA NA RÓŻNE POZIOMY PODAŻY SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH W CODZIENNYM POŻYWIENIU PRZEŻYCIENIEDOBÓRZDROWIENADMIARŚMIERTELNOŚĆ PODAŻ SKŁADNIKA ODŻYWCZEGO W DZIENNEJ RACJI POKARMOWEJ charłactwo zmiany skórne zaparcia kwashiorkor niedokrwistość kurcze mięśni wole próchnica szkorbut krzywica Energia (MJ) Tłuszcz (g) Błonnik (g) Białko (g) Żelazo (g) Sód (g) Jod ( g) Fluor (mg) Witamina C (mg) Witamina D ( g) otyłość miażdżyca zespół złego wchłaniania dna moczanowa żelazica nadciśnienie tyreotoksykoza fluorzyca kamica nerkowa hiperkalcemia

31 PODSTAWOWE BŁĘDY ŻYWIENIOWE SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO Nadmierne pobranie energii otyłość Zbyt wysoki udział energii z tłuszczów (w tym z kwasów tłuszczowych nasyconych) Zbyt wysokie spożycie cholesterolu Niskie spożycie witamin i błonnika

32 Choroby cywilizacyjne to przewlekłe, długotrwałe procesy poprzedzone fazą bezobjawową, które stale i w sposób postępujący upośledzają sprawność organizmu

33 CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA STYL ŻYCIACECHY BIOCHEMICZNE I FIZJOLOGICZNE (poddające się modyfikacji) CECHY INDYWIDUALNE (nie podlegające modyfikacji) Dieta o nadmiernej wartości energetycznej obfitująca w tłuszcze ogółem, tłuszcze nasycone i cholesterol Palenie tytoniu Nadmierne spożycie alkoholu Mała aktywność fizyczna Podwyższone stężenie cholesterolu (LDL-chol) Podwyższone stężenie triglicerydów Niskie stężenie HDL- cholesterolu podwyższone ciśnienie tętnicze Otyłość Hiperglikemia / cukrzyca Czynniki trombogenne Zwiększone stężenie homocysteiny Wiek: mężczyzna > 45 lat kobieta > 55 lat Przedwczesna menopauza Wczesne występowanie w rodzinie ChNS lub innych chorób naczyniowych na tle miażdżycy: u mężczyzn przed 55 r.ż. u kobiet przed 65 r.ż. Istniejąca ChNS lub inne choroby na tle miażdżycy WHO

34 OCENA RYZYKA WYSTĄPIENIA CHUK W CIĄGU 10-LETNIEJ OBSERWACJI U OSÓB Z KILKOMA RÓWNOCZEŚNIE WYSTĘPUJĄCYMI CZYNNIKAMI RYZYKA

35 CHOROBY NA TLE WADLIWEGO ŻYWIENIA Miażdżyca Zawały mięśnia sercowego Udary mózgu Niektóre choroby przewodu pokarmowego Choroby nowotworowe Osteoporoza Wole endemiczne Cukrzyca Otyłość Niedokrwistość Opóźnienie wzrostu i dojrzewania Subkliniczne stany niedoboru witamin Obniżenie odporności ogólnoustrojowej

36 Struktura zgonów w Polsce w roku 2003 i 1960 wg wybranych przyczyn wg GUS

37 OSZACOWANA PRZEZ WHO STRUKTURA ZGONÓW W RÓŻNYCH KRAJACH ORAZ OGÓŁEM NA ŚWIECIE

38 LICZBA ZGONÓW Z POWODU CHORÓB SERCOWO-NACZYNIOWYCH NA 100 TYS. MIESZKAŃCÓW WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ I POLSKI

39

40 WARTOŚĆ ENERGETYCZNA I ZAWARTOŚĆ SKŁADNIKÓW POKARMOWYCH W ŚREDNIEJ RACJI POKARMOWEJ (n=2211) 16–20 LETNIEJ MŁODZIEŻY % realizacji norm i zaleceń DZIEWCZĘTACHŁOPCY

41 ZAWARTOŚĆ WYBRANYCH SKŁADNIKÓW MINERALNYCH W ŚREDNIEJ RACJI POKARMOWEJ (n=2211) 16–20 LETNIEJ MŁODZIEŻY % realizacji norm DZIEWCZĘTACHŁOPCY

42 % realizacji zaleceń SPOŻYCIE GRUP PRODUKTÓW PRZEZ LETNIĄ MŁODZIEŻ (n=2211 RACJI POKARMOWYCH) DZIEWCZĘTACHŁOPCY

43 MASA CIAŁA letnich dziewcząt % badanych prawidłowa 73,8% nadwaga 6,2% otyłość 5,6% niedowaga 14,4 %

44 CHOLESTEROL CAŁKOWITY W SUROWICY KRWI [mg/dl] % badanych graniczny mg wysoki >200mg pożądany <170 mg Poziom cholesterolu

45 ZAGROŻENIE CZYNNIKAMI RYZYKA DZIEWCZĄT I CHŁOPCÓW Płeć Czynniki ryzyka* (1)** (2)*** (3 i więcej) Dziewczęta n=28522%17%5,6% Chłopcy n=27019%10,6%3,7%

46

47 CHOROBY ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM SPOSOBEM ŻYWIENIA - OTYŁOŚĆ - Otyłość typu "jabłko" Otyłość typu "gruszka"

48 CHOROBY ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM SPOSOBEM ŻYWIENIA - MIAŻDŻYCA -

49 CHOROBY ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM SPOSOBEM ŻYWIENIA - OSTEOPOROZA - Normalna kość beleczkowa zbudowana jest ze wzajemnie ze sobą powiązanych beleczek i blaszek kostnych W osteoporozie zostały zniszczone całe beleczki kostne a pozostałe beleczki mają budowę zanikową

50 Tłuszcze, olej, słodycze SPOŻYWAJ RZADKO Mleko i produkty mleczne SPOŻYWAJ 2-3 RAZY DZIENNIE Warzywa SPOŻYWAJ 3-5 RAZY DZIENNIE Mięso, drób, ryby, strączkowe, jaja, orzechy SPOŻYWAJ 2-3 RAZY DZIENNIE OwoceSPOŻYWAJ 2-4 RAZY DZIENNIE Produkty zbożowe, ryż, makaron SPOŻYWAJ 6-11 RAZY DZIENNIE RAZY DZIENNIE Cukier (dodawany) Tłuszcze występujące naturalnie i dodawane PIRAMIDA ŻYWNOŚCI CODZIENNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE

51 NOWA PIRAMIDA ŻYWIENIA I ZDROWIA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA wg Willett W:Harvard School of Medicine, 2001 bez ograniczeń 1-2 porcji

52 ZALECENIA ŻYWIENIOWE

53 Utrzymanie należnej masy ciała BMI 20-25

54 PPPM* PPM** * Ponadpodstawowa przemiana materii ** Podstawowa przemiana materii POBÓR ENERGII WYDATEK ENERGII PRZYROST MASY UTRATA MASY BIA Ł KO T Ł USZCZE W Ę GLOWODANY B I L A N S E N E R G E T Y C Z N Y

55 ZALECANY UDZIAŁ ENERGII ZE SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH 55 – 65% 10-15% 25-30%

56 MASA CIAŁA A ŚMIERTELNOŚĆ * ryzyko zgonu w porównaniu do normalnej masy ciała NIEDOWAGA WAGA PRAWIDŁOWA NADWAGA OTYŁOŚĆ OLBRZYMIA

57 7-10% nasycone kwasy tluszczowe 15-16% jednonienasycone kwasy tluszczowe 3-4% wielonienasycone kwasy tluszczowe Ograniczenie spożycia tłuszczów do 25-30% ogólnej energii 7-10% nasycone kwasy tluszczowe (spożywamy % zalecanych ilości) 15-16% jednonienasycone kwasy tluszczowe 3-4% wielonienasycone kwasy tluszczowe Kobiety g Kobiety g Mężczyźni g Mężczyźni g

58 Ograniczenie spożycia cholesterolu do 300 mg dziennie

59 Zwiększenie spożycia mleka i produktów mlecznych (przede wszystkim niskotłuszczowych) 2-3 szklanki mleka dziennie g sera)

60 Zmiana struktury spożycia produktów węglowodanowych: - zwiększenie spożycia produktów skrobiowych (zbożowe głównie z pełnego przemiału) do ok. 60% ogólnej ilości energii - zmniejszenie spożycia słodyczy do ok. 8-10% ogólnej ilości energii

61 Zwiększenie spożycia warzyw i owoców do g dziennie (witaminy antyoksydacyjne, mikroelementy i inne substancje bioaktywne)

62 Zwiększenie spożycia ryb 2-3 razy w tygodniu

63 Zmniejszenie spożycia soli do 6-7 g dziennie

64 Duża rozmaitość produktów z poszczególnych grup gwarantuje lepsze pokrycie zapotrzebowania na składniki odżywcze

65 Aby żywność służyła Twojemu zdrowiu: - Jedz tyle ile potrzebuje Twój organizm - Dbaj o różnorodność Twojej żywności - Dbaj o dobrą jakość i bezpieczeństwo Twojej żywności - Bądź aktywny i sprawny

66 Prawidłowe żywienie warunkuje pełne wykorzystanie potencjalnych, genetycznie uwarunkowanych możliwości optymalnego rozwoju fizycznego i umysłowego człowieka oraz zapewnia zachowanie homeostazy ustrojowej ŚWIATOWA ORGANIZACJA ZDROWIA

67 Nutrigenomika? Inteligentne żywienie?

68

69 ŻYWNOŚĆ, ŻYWIENIE A ZDROWIE Akademia Rolnicza we Wrocławiu Katedra Technologii Rolnej i Przechowalnictwa Zakład Żywienia Człowieka Prof. dr hab. Alicja Żechałko-Czajkowska

70 ŻYWNOŚĆ ZDROWIE ŻYWIENIE JAKOŚĆ ZDROWOTNA ŻYWNOŚCI WARTOŚĆ ODŻYWCZA RACJI POKARMOWEJ ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE WODA, GLEBA, POWIETRZE ZATRUCIA POKARMOWE -MIKROBIOLOGICZNE (np. salmonellozy) -CHEMICZNE (np. metalami ciężkimi) ZŁY STAN ODŻYWIENIA -NIEDOŻYWIENIE (np. awitaminozy) -PRZEŻYWIENIE (np. otyłość) CHOROBY WIEKU ROZWOJOWEGO CHOROBY METABOLICZNE CHOROBY ZAKAŹNE ZWIĄZKI MIĘDZY ŻYWNOŚCIĄ, ŻYWIENIEM I ZDROWIEM ++ --

71 ŻYWNOŚĆ ZDROWA ŻYWNOŚĆ WOLNA OD ZANIECZYSZCZEŃ ŻYWNOŚĆ NIE STWARZAJĄCA ZAGROŻENIA ŻYWNOŚĆ NATURALNA ŻYWNOŚĆ BEZPIECZNA

72 wg Codex Alimentarius, Zarządzenie Nr 178/2002 UE i in. OCENA RYZYKA KOMUNIKACJA RYZYKA ZARZĄDZANIE RYZYKIEM Analiza Ryzyka

73 Salmonella, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens, Escherichia coli, Campylobacter jejuni, Yersinia i inne Zanieczyszczenia biologiczne

74 Środowiskowe metale ciężkie pestycydy nawozy pierwiastki promieniotwórcze Przemysłowe metale ciężkie WWA węglowodory aromatyczne PCB dwufenyle polichlorowane dioksyny Technologiczne WWA węglowodory aromatyczne mykotoksyny HCA heterocykliczne aminy aromatyczne AA akrylamid Zanieczyszczenia chemiczne żywności

75 a. zawierające lub składające się z genetycznie zmodyfikowanych organizmów b. o nowej lub celowo zmodyfikowanej podstawowej strukturze molekularnej, c. wyizolowane z mikroorganizmów, grzybów lub wodorostów lub składające się z nich d. składające się z roślin lub uzyskane z roślin lub ze zwierząt, z wyjątkiem żywności i składników żywności otrzymywanych przy zastosowaniu tradycyjnych metod rozmnażania lub hodowli e. poddane procesowi technologicznemu niestosowanemu dotychczas, powodującemu istotne zmiany ich składu lub struktury, który wpływa na wartość odżywczą, metabolizm i zawartość niepożądanych substancji Ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z dnia 11 maja 2001 roku ( z późniejszymi zmianami) Art.3 pkt.26 Nowa żywność – substancje lub ich mieszaniny, które dotychczas nie były wykorzystywane do żywienia ludzi, w tym środki spożywcze lub ich składniki

76 PODSTAWOWE BŁĘDY ŻYWIENIOWE SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO Nadmierne pobranie energii otyłość Zbyt wysoki udział energii z tłuszczów (w tym z kwasów tłuszczowych nasyconych) Zbyt wysokie spożycie cholesterolu Niskie spożycie witamin i błonnika

77 CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA STYL ŻYCIACECHY BIOCHEMICZNE I FIZJOLOGICZNE (poddające się modyfikacji) CECHY INDYWIDUALNE (nie podlegające modyfikacji) Dieta o nadmiernej wartości energetycznej obfitująca w tłuszcze ogółem, tłuszcze nasycone i cholesterol Palenie tytoniu Nadmierne spożycie alkoholu Mała aktywność fizyczna Podwyższone stężenie cholesterolu (LDL-chol) Podwyższone stężenie triglicerydów Niskie stężenie HDL- cholesterolu podwyższone ciśnienie tętnicze Otyłość Hiperglikemia / cukrzyca Czynniki trombogenne Zwiększone stężenie homocysteiny Wiek: mężczyzna > 45 lat kobieta > 55 lat Przedwczesna menopauza Wczesne występowanie w rodzinie ChNS lub innych chorób naczyniowych na tle miażdżycy: u mężczyzn przed 55 r.ż. u kobiet przed 65 r.ż. Istniejąca ChNS lub inne choroby na tle miażdżycy WHO

78 CHOROBY NA TLE WADLIWEGO ŻYWIENIA Miażdżyca Zawały mięśnia sercowego Udary mózgu Niektóre choroby przewodu pokarmowego Choroby nowotworowe Osteoporoza Wole endemiczne Cukrzyca Otyłość Niedokrwistość Opóźnienie wzrostu i dojrzewania Subkliniczne stany niedoboru witamin Obniżenie odporności ogólnoustrojowej

79 Tłuszcze, olej, słodycze SPOŻYWAJ RZADKO Mleko i produkty mleczne SPOŻYWAJ 2-3 RAZY DZIENNIE Warzywa SPOŻYWAJ 3-5 RAZY DZIENNIE Mięso, drób, ryby, strączkowe, jaja, orzechy SPOŻYWAJ 2-3 RAZY DZIENNIE OwoceSPOŻYWAJ 2-4 RAZY DZIENNIE Produkty zbożowe, ryż, makaron SPOŻYWAJ 6-11 RAZY DZIENNIE RAZY DZIENNIE Cukier (dodawany) Tłuszcze występujące naturalnie i dodawane PIRAMIDA ŻYWNOŚCI CODZIENNE ZALECENIA ŻYWIENIOWE

80 NOWA PIRAMIDA ŻYWIENIA I ZDROWIA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA wg Willett W:Harvard School of Medicine, 2001 bez ograniczeń 1-2 porcji

81 ZALECENIA ŻYWIENIOWE

82 Nutrigenomika? Inteligentne żywienie?

83 Prawidłowe żywienie warunkuje pełne wykorzystanie potencjalnych, genetycznie uwarunkowanych możliwości optymalnego rozwoju fizycznego i umysłowego człowieka oraz zapewnia zachowanie homeostazy ustrojowej ŚWIATOWA ORGANIZACJA ZDROWIA


Pobierz ppt "ŻYWNOŚĆ, ŻYWIENIE A ZDROWIE Akademia Rolnicza we Wrocławiu Wydział Nauk o Żywności Zakład Żywienia Człowieka Alicja Żechałko-Czajkowska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google