Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

9. Wiedza o języku Studia Podyplomowe „Polski Język Migowy” 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "9. Wiedza o języku Studia Podyplomowe „Polski Język Migowy” 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."— Zapis prezentacji:

1 9. Wiedza o języku Studia Podyplomowe „Polski Język Migowy” 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje (pok. 1): śr , soboty w terminach zjazdów – po zgłoszeniu Strona przedmiotu — szukaj pod:

2 Program 1.Co to jest język naturalny? 2.Aparat pojęciowy analizy tekstu. 3.Poziomy struktury tekstu. 4.Wstęp do morfologii. 5.Fleksja polska. 6.Elementarz składni. 7.Derywacja i gniazda słowotwórcze. 8.Świat znaczeń: podstawy leksykologii. Leksykografia. 9.Komunikacja językowa. 10.Zróżnicowanie języków świata. Typologia języków. 11.Inne. –2–2

3 Wykład 9: Świat znaczeń: podstawy leksykologii. Leksykografia.

4 –4–4 1.Kompetencja językowa: znajomość słownika i gramatyki. 2.Słownik to zbiór pewnych jednostek (= haseł słownikowych); głównie – leksemów. 3.Leksem – zbiór form wyrazowych mających to samo odniesienie do rzeczywistości (= znaczenie). 4.Leksemy identyfikuje się i klasyfikuje na podstawie cech gramatycznych. 5.Utrwalona fizycznie postać słownika: leksykon. Przypomnienie

5 –5–5 Użytkownik identyfikuje i pamięta JS: –jako kształty –jako pakiety cech semantycznych –jako komplety cech gramatycznych JS to: –leksemy –pewne klasy wyrażeń Jednostki słownika

6 –6–6 Leksykologia – dziedzina językoznawstwa zajmująca się opisem zasobu JS. Dla gramatyka: istotne własności gramatyczne (= morfologiczne i składniowe) JS. Dla leksykografa: istotne własności semantyczne. Jednostki słownika

7 –7–7 Leksemy: KOT, CZEKAĆ, ON, WESOŁY, ALE, KRÓTKOWZROCZNOŚĆ, JAN, WCZORAJ, KTÓRY, PRZED, PIĘĆSET, OJEJ,... Wyrażenia: BAĆ SIĘ, PO OMACKU, KLUB PARLAMENTARNY, KOCIE ŁBY, ZOSTAĆ NA LODZIE, PIJANY JAK BELA, CIEMNO CHOĆ OKO WYKOL, BYLE JAK, CZARNA KAWA,... Jednostki słownika

8 –8–8 Typy wyrażeń: -leksemy „nieciągłe” (BAĆ SIĘ, PO OMACKU, BYLE JAK) -idiomy (ZOSTAĆ NA LODZIE, PIJANY JAK BELA, CIEMNO CHOĆ OKO WYKOL) -kolokacje (KLUB PARLAMENTARNY, CZARNA KAWA) Jednostki słownika

9 –9–9 Porządkowanie zbioru JS –według cech gramatycznych („części mowy”) –według cech semantycznych (pola semantyczne, semantyka składnikowa; synonimia, hiponimia, antonimia, konwersja; wieloznaczność) –według cech pozalingwistycznych (warianty stylistyczne, socjalne, terytorialne, chronologiczne, idiolektalne) Porządkowanie

10 –10 [Znaczenie – prymarnie: to, co wynika z danego wyrażenia (to, co wyrażenie mówi bezpośrednio). Semantyka zdaniowa] JS ma pewną strukturę semantyczną. Jest to przedmiotem semantyki leksykalnej. Znaczenie JS – wtórne w stosunku do znaczenia wyrażeń: da się wywnioskować ze znaczenia wyrażenia. oznaczanie (denotacja) – relacja między wyrażeniem a klasą obiektów rzeczywistych referencja (odniesienie) – relacja między aktem mowy a konkretnym fragmentem rzeczywistości. Znaczenie a oznaczanie

11 –11 Semantyka leksykalna formułuje definicje JS – te definicje to główny składnik słownika jako kompendium. PISAĆ 1.«kreślić na papierze lub innym materiale znaki graficzne (litery, cyfry itp.) ręcznie lub odbijać je za pomocą maszyny dla wyrażenia czegoś słowami»] 2.«tworzyć, układać co na piśmie, np. jakiś artykuł, jakieś dzieło literackie, naukowe; komponować» 3.«formułować, ujmować swoje myśli na piśmie, utrwalać je za pomocą pisma» 4.«donosić, komunikować coś na piśmie lub w druku» 5.zwykle w imiesł. przymiotnikowym biernym, przestarz. «malować we wzory, zdobić rysunkami, deseniami itp.» Semantyka leksykalna

12 –12 Różne szkoły semantyki leksykalnej: Teoria pól semantycznych: Jost Trier, Walter Porzig Semantyka składnikowa: Manfred Bierwisch Semantyka sensów elementarnych: Anna Wierzbicka, Andrzej Bogusławski, Igor Mielczuk Tezaurus: zbiór tematyczny JS Semantyka leksykalna

13 –13 Synominia mocna: równoznaczność JS1 i JS2 LINGWISTYKA – JĘZYKOZNAWSTWO UMRZEĆ – SKONAĆ DUŻY – WIELKI KARTOFLE – ZIEMNIAKI DOZORCA – CIEĆ Relacje semantyczne

14 –14 słaba: bliskoznaczność JS1 i JS2 ZESTAW – KOLEKCJA – ZBIÓR BAĆ SIĘ – TRZĄŚĆ PORTKAMI – OBAWIAĆ SIĘ MĄDRY – ROZUMNY – ROZSĄDNY Niemożliwe do zdefiniowania... Relacje semantyczne

15 –15 Hiponimia (inkluzja) WRÓBEL – PTAK MATKA – KOBIETA – CZŁOWIEK POWIEDZIEĆ – ZAKOMUNIKOWAĆ OGROMNY – DUŻY ZIMA – PORA ROKU – OKRES Relacje semantyczne

16 –16 Konwersja OJCIEC – SYN OŻENIĆ SIĘ (Z) – WYJŚĆ (ZA) WYŻSZY – NIŻSZY Relacje semantyczne

17 –17 Antonimia PRAWDA – FAŁSZ KRÓTKI – DŁUGI TAKI SAM (JAK) – RÓŻNY (OD) OŻENIĆ SIĘ – ROZWIEŚĆ SIĘ WESOŁY – SMUTNY Relacje semantyczne

18 –18 DOM: ‘budynek’, ‘mieszkanie’, ‘rodzina’, ‘gospodarstwo’, ‘ród’ PISAĆ: ‘utrwalać znaki na papierze’, ‘tworzyć’, ‘komunikować na piśmie’, ‘malować (ikony)’ PŁYWAK:..... O:..... SZARY:..... Wieloznaczność

19 –19 stylistyczne: UMRZEĆ – ODEJŚĆ – ZEJŚĆ – WYKITOWAĆ – ZGASNĄĆ socjalne: WIĘZIENIE – PIERDEL – ZAKŁAD KARNY terytorialne: KARTOFLE – GRULE – PYRY chronologiczne: SAMOCHÓD – AUTOMOBIL idiolektalne: Relacje niesemantyczne w zbiorze JS

20 –20 Leksykologia – podstawa leksykografii Leksykografia: (a) teoria słowników (= nauka), (b) inżynieria budowy słowników (= rzemiosło), (c) wydawanie słowników (= przemysł) Leksykografia

21 –21 Literatura 1.Bańko, Mirosław: Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN: Warszawa Grochowski, Maciej, Zarys leksykologii i leksykografii, Toruń Żmigrodzki, Piotr, Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice Leksykografia

22 –22 Słownik: kolekcja artykułów hasłowych podana w jakimś porządku (niekoniecznie alfabetycznym). Słowniki różnią się: koncepcją artykułu hasłowego („Co jest hasłem?”) ogólną zawartością artykułu hasłowego („Co mówi artykuł hasłowy?”) liczbą i doborem artykułów hasłowych – siatką haseł („Ile i jakie?”) adresatem („Dla kogo?”) celem („Po co?”). Leksykografia

23 –23 Leksykografia jednojęzyczna i dwu-(wielo-)języczna (1L//2L-lexicography). Podstawa: wielki jednojęzyczny słownik ogólny. Słowniki pochodne: - średni//mały słownik ogólny - słowniki specjalne: a.ortoepiczny, b.wyrazów obcych, c.ortograficzny, d.frazeologiczny, e. synonimów, f słowniki dwu- i wielojęzyczne Leksykografia

24 –24 KSJP

25 –25 ISJP (2001)

26 –26 SJPDor.

27 –27 CIDE

28 –28 hasło artykuł hasłowy nazwa hasła głowa hasła kwalifikator informacja fleksyjna informacja składniowa znaczenie // podznaczenie definicja ilustracja empiryczna idiomatyka Terminy

29 –29 KSJP Nazwa hasła Hasło: PŁYWAK

30 –30 KSJP Głowa hasła

31 –31 KSJP Informacja fleksyjna

32 –32 KSJP Znaczenia Definicje Podznaczenia

33 –33 KSJP Ilustracja empiryczna Kwalifikatory

34 –34 ISJP Informacja składniowa

35 –35 SJP Dor. Idiomatyka

36 korpus zrównoważony narzędzia przeszukiwania komercyjne oprogramowanie leksykograficzne (baza danych, narzędzie sporządzania konkordancji, edytor haseł) konwerter bazy danych na podstawę tekstową wydruku (SGML) oprogramowanie automatycznej korekty –36 Warsztat współczesnego leksykografa

37 1987 –37 COBUILD

38 –38 COBUILD

39 –39 Korpus PWN

40 –40 Korpus PWN

41 –41 Korpus PWN Konkordancja

42 Leksykografia w Polsce UE – perspektywy obiecujące!!! Jest rynek pracy dla polonistów... –42 Perspektywy leksykografii

43 –43 Podsumowanie 1.Leksykologia: opis JS. 2.JS: proste (leksemy) i złożone (leksemy „nieciągłe”, idiomy, kolokacje). 3.Różne typologie JS. 4.Semantyka leksykalna. Rózne szkoły. Relacje semantyczne: synonimia – bliskoznaczność – antonimia - konwersja. 5.Leksykografia: nauka – rzemiosło – komercja. 6.Tworzenie wielkiego słownika ogólnego: budowa korpusu – narzędzia przetwarzania korpusu – konwerter „baza danych => tekst”). 7.Leksykografia – ważny rynek pracy dla humanistów, informatyków i wydawców.


Pobierz ppt "9. Wiedza o języku Studia Podyplomowe „Polski Język Migowy” 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google