Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Transport elektronowy w metalicznych materiałach nieuporządkowanych Antoni Paja Zakład Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademia.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Transport elektronowy w metalicznych materiałach nieuporządkowanych Antoni Paja Zakład Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademia."— Zapis prezentacji:

1 Transport elektronowy w metalicznych materiałach nieuporządkowanych Antoni Paja Zakład Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

2

3

4 Plan wystąpienia 1. Wprowadzenie: rodzaje nieporządku 2. Opór idealny i wpływ domieszek 3. Transport elektronowy w stopach podstawieniowych w ciekłych metalach w szkłach metalicznych 4. Podsumowanie

5 Wprowadzenie: rodzaje nieporządku idealny porządek: monokryształ w T=0 statyczny nieporządekdynamiczny nieporządek defekty izolowane stopy podstawieniowe stopy amorficzne (szkła metaliczne) drgania termiczne ciekłe metale

6 Opór idealny Teoria Blocha-Gruneisena Założenia: 1.Elastyczne i nieelastyczne rozpraszanie elektronów przez fonony 2.Model Debye’a dla drgań sieci

7 Przebieg oporu idealnego doświadczalny teoretyczny

8 Opór izolowanych defektów statycznych ρ 0 – niezależne od T ρ 0 – proporcjonalne do koncentracji defektów ρ(T)= ρ 0 + ρ i (T)reguła Matthiesena Ważny wyjątek – domieszki magnetyczne efekt Kondo

9 Oporność stopów podstawieniowych A x B 1-x Fakty empiryczne reguła Nordheima

10 Półilościowe wyjaśnienie: rozpraszanie na średnim potencjale źle odtwarza brzegi nie daje wyników ilościowych dla maksimum nie może wyjaśnić minimów dla faz uporządkowanych Cu x Au 1-x

11 Teoria oporności stopów podstawieniowych przybliżenie koherentnego potencjału (CPA) Velicky, Kirkpatrick, Ehrenreich stop podwójny całkowicie nieuporządkowany (V A, V B )  potencjał zespolony Σ identyczne kształty obu pasm wielokrotne rozpraszanie Odtwarza poprawnie regułę Nordheima Uogólnienia: stopy porządkujące się, (Plischke i Mattis) stopy porządkujące się, dowolny skład (A. P.) wpływ drgań sieci (Chen et al.) hybrydyzacja s-d (Brouers i Vedyayev, A. P.)

12 Transport elektronowy w ciekłych metalach Fakty doświadczalne:  (faza ciekła)>  (faza stała); najczęściej ujemny współczynnik Wyjaśnienie teoretyczne: model dyfrakcyjny Fabera-Zimana; Idea: dyfrakcja fali elektronowej na nieuporządkowanym zbiorze potencjałów.

13 Struktura i oporność ciekłych metali funkcja rozkładu par g(r)czynnik strukturalny S(q) zmiana S(q) z temperaturą oporność ciekłego stopu NaK

14 Szkła metaliczne Szkło metaliczne – zamrożona struktura ciekłego metalu (stopu) Otrzymywanie – szybkie schładzanie cieczy lub par (Duwez et al. 1960) Produkt końcowy – cienkie warstwy, taśmy, bryłki  max producing amorphous material (masywne szkło metaliczne  grubość ≥ 1mm) 1cm szybkość chłodzenia [ K/s ] 10 mm 0,1 mm 1 mm J. Morgiel, IMIM PAN

15 Właściwości szkieł metalicznych Duży opór elektryczny ( μΩcm) Mała koercja Odporność na złamania Odporność na korozję Struktura podobna do cieczy

16 Opór właściwy szkieł metalicznych Model dyfrakcyjny (Sinha 1970, Meisel i Cote 1977) Zależność ρ(T) – poprzez czynnik strukturalny (Nagel 1977, A. P. 1990)

17 Niewystarczalność modelu dyfrakcyjnego Nie wyjaśnia bardzo dużych wartości oporu (do 450 μΩcm dla CaAl) Nie uwzględnia wielokrotnego rozpraszania Ignoruje zjawisko lokalizacji elektronów

18 Interferencja kwantowa i słaba lokalizacja półklasycznie: kwantowo: Konsekwencje: - duża oporność elektryczna - ujemny współczynnik temperaturowy oporu - ujemny magnetoopór - zmniejszenie oporu wskutek rozpraszania spin-orbita

19 Kwantowa teoria transportu Morgan, Howson i Saub 1985 Klasyczne równanie transportu (r. Boltzmanna) gdzie f=f (r, k, t) - funkcja rozkładu, f=f (r, k) - w stanach stacjonarnych. W QM jednoczesna, dokładna znajomość (r, k) – niemożliwa.

20 Funkcja Wignera ρ W ( r, k ): związek z macierzą gęstości ρ kk’ reprezentacja Wignera:

21 Kwantowe równanie transportu w reprezentacji Wignera Gęstość prądu pozwala w zasadzie wyliczyć σ.

22 Rozwiązanie w przybliżeniu czasu relaksacji Opór właściwy stopu amorficznego Ca 1-x Al x

23 Wpływ temperatury Howson, Paja, Morgan, Walker 1986 Całki trzeba liczyć na nowo: założenie:

24 Porównanie z eksperymentem dla stopu Ca 1-x Al x x=0.3x=0.35x=0.5

25 Zależność oporności od pola magnetycznego (Paja i Morgan 1998) Równanie dla swobodnej funkcji Greena w polu B Rozwiązanie w przybliżeniu czasu relaksacji Wyrażenie na τ tr -1 takie samo, tylko A zależy od B

26 Porównanie z doświadczeniem Magnetoprzewodnictwo stopu Ca 70 Al 30 w temperaturze T=30 K

27 Wpływ rozpraszania spin-orbita na opór elektryczny Hamiltonian Element macierzowy oddziaływania z jonem wodoropodobnym Wpływ powinien być widoczny w stopach wysokooporowych z domieszką metali ciężkich, np. CaAl(Au)

28 Teoria oparta na funkcji Wignera (Spisak, Paja, Morgan 2005) Układ 4 równań transportowych. Wynik: zmiana oporu właściwego Względna zmiana oporu dla stopu Ca 70 Al 30-x Au x

29 Podsumowanie Wpływ nieporządku na opór elektryczny w ramach teorii klasycznych: opór wzrasta z nieporządkiem. Teza pozostaje słuszna, dopóki nieporządek jest mały i możemy stosować opis quasiklasyczny. Mały nieporządek + oddziaływanie spin-spin = minimum oporności. Duży nieporządek (materiały amorficzne)  QI  słaba lokalizacja  duży opór. Duży nieporządek + czynnik zaburzający QI (drgania termiczne, pole magnetyczne, oddziaływanie spin- orbita) = zmniejszenie oporu.

30 Dziękuję za uwagę.

31

32

33


Pobierz ppt "Transport elektronowy w metalicznych materiałach nieuporządkowanych Antoni Paja Zakład Fizyki Ciała Stałego Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademia."

Podobne prezentacje


Reklamy Google