Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Choroby atopowe lek. med. Maciej Chałubiński, dr Małgorzata Cieślak.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Choroby atopowe lek. med. Maciej Chałubiński, dr Małgorzata Cieślak."— Zapis prezentacji:

1 Choroby atopowe lek. med. Maciej Chałubiński, dr Małgorzata Cieślak

2 Choroby atopowe pyłkowica astma oskrzelowa zesp. atopowego zapalenia skóry alergie pokarmowe pokrzywka IgE

3 ASTMA OSKRZELOWA Definicja: wg GINA 2002 Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, w której uczestniczy wiele komórek i substancji przez nie uwalnianych. Przewlekłe zapalenie jest przyczyną nadreaktywności oskrzeli, prowadzącej do nawracających epizodów świszczącego oddechu, duszności, ściskania w klatce piersiowej i kaszlu, występujących szczególnie w nocy lub nad ranem. Epizodom tym zwykle towarzyszy rozlana obturacja oskrzeli o zmiennym nasileniu, często ustępująca samoistnie lub pod wpływem leczenia.

4 ASTMA OSKRZELOWA przewlekły proces zapalny – eozynofile mastocyty limfocyty T dyskomfort oddechowy, napadowa duszność ze świszczącym oddechem ucisk w klatce piersiowej nadreaktywność oskrzeli

5 ASTMA OSKRZELOWA alergiczna niealergiczna

6 ASTMA OSKRZELOWA - inne postacie zawodowa - wywołana przez cz. zawodowe aspirynowa - triada aspirynowa astma oskrzelowa nadwrażliwość na aspirynę polipy nosa wysiłkowa = powysiłkowy skurcz oskrzeli zespół Corrao (ekwiwalent kaszlowy astmy)

7 Różnice pomiędzy astmą alergiczną i niealergiczną początek< 30r.ż., zwykle w dzieciństwie> 30r.ż., zwykle po przebytej infekcji wirusowej Towarzyszące inne choroby atopowe Tak, np.. AZS, pyłkowicanie Rodzinne występowanietakRzadziej niż w astmie atopowej Przyczyny zaostrzeńKontakt ze swoistym alergenemZwykle infekcje wirusowe lub bakteryjne Testy skórne z alergenami wziewnymi Wynik dodatniWynik ujemny Swoiste IgEwystępująNie występują przebiegCzęściej epizodyczne napady duszności z okresami remisji objawów Częściej postępujący, przewlekły Alergiczą Niealergiczną

8 Typy odpowiedzi immunologicznej zależne od Th1 i Th2 IFN-gamma IL-12 IL-3 IL-4 IL-5 IL-6 IL-9 IL-13 IgE Histamina Leukotrieny Prostaglandyny Cytokiny zapalenie alergiczne Alergen ThO Th1 Th2 B mastocyt eozynofil APC mikrośrodowisko IFN-gamma IL-12 IL-4 mikrośrodowisko Prezentacja antygenu

9 Fazy odpowiedzi oskrzelowej na ekspozycję alergenową późnawczesna Monografia Zyrtec UCB Pharma, Warszawa 2002, s 18

10 Zjawiska morfologiczne zachodzące w napadzie astmy oskrzelowej skurcz błony mięśniowej obrzęk błony śluzowej wydzielina śluzowa Oskrzela:

11 wystąpienie skurczu oskrzeli w wyniku oddziaływania różnych bodźców endo- i egzogennych, które u osób zdrowych nie wywołują wyraźnej reakcji, np. Nadreaktywność oskrzeli wysiłek fizyczny zimne powietrze ostre zapachy pyły przemysłowe

12 REMODELING Wykładniki morfologiczne: pogrubienie mięśniówki gładkiej proliferacja naczyń zwłóknienie podnabłonkowe metaplazja gruczołowa przebudowa dróg oddechowych – skutek przewlekłego zapalenia;

13 Diagnostyka astmy: kaszel - suchy, przewlekły (i powysiłkowy), często nocny napadowa duszność, ciężar w klatce piersiowej, związane z określonymi sytuacjami, porami roku, miejscami przebywania (sezonowość objawów) zapalenia oskrzeli nawracające, przedłużające się (>10 dni) (szczególnie w określonych miesiącach) współistnienie innych chorób o podłożu atopowym: alergiczny nieżyt nosa alergiczne zapalenie spojówek atopowe zapalenia skóry dodatni wywiad rodzinny w kierunku astmy i chorób atopowych Wywiad - (bardzo ważny!)

14 Pytania, na które należy odpowiedzieć w diagnostyce astmy: Czy pacjent miał napad lub nawracające napady świszczącego oddechu? Czy pacjent miewa (w nocy) męczący kaszel? Czy u pacjenta występuje świszczący oddech lub kaszel po wysiłku fizycznym? Czy u pacjenta występuje świszczący oddech, uczucie ściskania w klatce piersiowej lub kaszel po narażeniu na alergeny wziewne lub zanieczyszczenie powietrza? Czy pacjent skarży, że przeziębienia trwają dłużej niż 10 dni? Czy objawy ustępują pod wpływem właściwego leczenia przeciwastmatycznego?

15 Diagnostyka astmy- badanie przedmiotowe NAPAD ASTMY OSKRZELOWEJ oglądanie: silna duszność, pogłębienie oddechów, kaszel, pozycja siedząca z podpartymi rękami, uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych, zasinienie osłuchiwanie: świsty, furczenia, wydłużona faza wydechowa opukiwanie: odgłos opukowy nadmiernie jawny + tachykardia, zaburzenia świadomości OKRES MIĘDZY NAPADAMI kaszel, i/lub pojedyncze świsty nad polami płucnymi szczególnie przy forsownym wydechu świszczący oddech i/lub wydłużona faza wydechowa lub stan bezobjawowy

16 Diagnostyka astmy- badania dodatkowe spirometria m.in. FEV1 FVC test odwracalności oskrzeli (próba z beta2-mimetykiem krótkodziałającym test nadreaktywności oskrzeli (próba z histaminą lub metacholiną) Badania czynnościowe płuc: Ocena monitorowania astmy: zmienność szczytowego przepływu wydechowego PEF zmienność pierwszosekundowej natężonej objętości wydechowej FEV1 zapotrzebowanie na SABA pomiar stężenia H2O2, NO w wydychanym powietrzu

17 Diagnostyka alergii Testy skórne SPT - punktowe Swoiste IgE w surowicy krwi Chociaż poniższe badania niewiele wnoszą do diagnostyki astmy, mogą pomóc wykryć czynniki ryzyka lub czynniki wyzwalające objawy choroby, dzięki czemu umożliwiają zalecenie odpowiednich metod zapobiegania ekspozycji Głównym ograniczeniem wymienionych metod jest fakt, że dodatni wynik niekoniecznie świadczy o alergicznym podłożu choroby, ponieważ niektóre osoby mające swoiste IgE nie odczuwają żadnych objawów. Ekspozycję na odpowiedni alergen musi potwierdzić wywiad chorobowy.

18 Klasyfikacja ciężkości astmy na podstawie obrazu klinicznego przed leczeniem GINA 2002 Stopień 1 – astma sporadyczna Objawy rzadziej niż 1 raz w tygodniu Zaostrzenia krótkotrwałe Objawy nocne nie częściej niż 2 razy w miesiącu FEV1>=80% wartości należnej lub PEF>=80% wartości maksymalnej dla chorego Zmienność PEF lub FEV1 < 20% Stopień 2 – astma przewlekła lekka Objawy częściej niż 1 raz w tygodniu, ale rzadziej niż 1 raz dziennie Zaostrzenia mogą zaburzać sen i utrudniać dzienną aktywność Objawy nocne częściej niż 2 razy w miesiącu FEV1>=80% wartości należnej lub PEF>=80% wartości maksymalnej dla chorego Zmienność PEF lub FEV1 20 – 30%

19 Klasyfikacja ciężkości astmy na podstawie obrazu klinicznego przed leczeniem cd. GINA 2002 Stopień 3 – astma przewlekła umiarkowana Objawy występują codziennie Zaostrzenia mogą zaburzać sen i utrudniać dzienną aktywność Objawy nocne częściej niż 1 raz w tygodniu Konieczność inhalacji krótko działającego beta2-mimetyku codziennie FEV % wartości należnej lub PEF % wartości maksymalnej dla chorego Zmienność PEF lub FEV1 > 30% Stopień 4 – astma przewlekła ciężka Objawy występują codziennie Częste zaostrzenia Częste objawy nocne Ograniczenie aktywności fizycznej FEV1<=60% wartości należnej lub PEF<=60% wartości maksymalnej dla chorego Zmienność PEF lub FEV1 > 30%

20 Rozpoznanie różnicowe astmy oskrzelowej: asthma cardiale przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) ostra niewydolność lewokomorowa niedrożność dolnych dróg oddechowych (ciało obce, guz oskrzela) zmiany pochodzenia krtaniowego (ostry obrzęk krtani) zator tętnicy płucnej eozynofilowe zapalenie płuc duszność psychogenna

21 Diagnostyka różnicowa astmy i POChP astmaPOChP Wystąpienie choroby w młodym wieku ++- Nagły początek++- Palenie papierosów++++ Atopia+++ Eozynofilia+++ Podwyższone całkowite IgE +++ Duszność, świszczący oddech +++

22 Diagnostyka różnicowa astmy i POChP cd. astmaPOChP Radiologiczne cechy rozedmy-++ Nadreaktywnośćoskrzeli++++ Dzienna zmienność PEF >15% +++ Odwracalność obturacji szybka lub/i całkowita ++- Nieżyt błony śluzowej nosa++- Test odwracalności z beta2- mimetykiem Dobry efekt – wzrost FEV1>= 15% wartości wyjściowej Słaby efekt – wzrost FEV1 < 15% wartości wyj ściowej lub FEV1,9% wartości należnej Test odwracalności z kortykosterydem Dobry efekt – wzrost FEV1>= 15% wartości wyjściowej Słaby efekt lub jego brak

23 Dotyczy 5-15% populacji. PYŁKOWICA Zespół objawów klinicznych obejmujących spojówki i błonę śluzową nosa i układu oddechowego występujących sezonowo, u podłoża których leży nadwrażliwość na pyłki roślin. Progowe stężenie pyłku zależy od wrażliwości osobniczej fazy sezonu pylenia rodzaju pyłku

24 alergiczny nieżyt nosa kichanie wydzielina wodnista, surowicza świąd nosa spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła uczucie zatkanego nosa zapalenie błony śluzowej nosa po ekspozycji na alergen Objawy EAR LAR zapalenie

25 alergiczny nieżyt nosa diagnostyka Testy skórne SPT Cytologia Całoroczny Sezonowy WYWIAD podstawowe znaczenie w rozpoznaniu odgrywa:

26 alergiczny nieżyt nosa - sezonowy Stężenie pyłku % eozynofilów Objawy Monografia Zyrtec UCB Pharma, Warszawa 2002, s 21

27 alergiczne zap. spojówek łzawienie zaczerwienienie spojówek świąd oczu pieczenie Objawy:

28 mini- kalendarz pylenia drzewa: marzec – kwiecień trawy zboża: maj – lipiec chwasty: lipiec - wrzesień pleśnie sezonowe: maj - listopad

29 ALERGIE POKARMOWE Najczęściej uczulają: orzeszki ziemne soja białka mleka krowiego białka ryb białka jaja kurzego białka mięs Pseudoalergia pokarmowa: owoce (cytrusowe, kiwi, avocado, truskawki) barwniki i konserwanty Alergia krzyżowa niektórych alergenów wziewnych z pokarmowymi na skutek istnienia wspólnych epitopów)

30 Postacie kliniczne: oral allergy syndrom (OAS) - miejscowa anafilaksja jamy ustnej i gardła na świeże warzywa i owoce zespół atopowego zap. skóry - udział alergenów pokarmowych w 30% przypadków wymioty i/lub biegunka anafilaksja - ok.. 30 minut po posiłku (orzeszki ziemne, krewetki, mleko krowie, jajka, świeże warzywa i owoce), skojarzona często z alergią na lateks Diagnostyka w specjalistycznych ośrodkach: wyciągi alergenowe ze świeżych produktów próby ekspozycyjne z podwójnie ślepą próbą diety eliminacyjne

31 ZESPÓŁ ATOPOWEGO ZAPALENIA SKÓRY Przewlekła i nawrotowa dermatoza zapalna, której towarzyszy wybitny świąd i charakterystyczny obraz zmian skórnych. Często współistnieje z alergicznym nieżytem nosa i spojówek oraz astmą oskrzelową (24- 37%) - zespół asthma-prurigo. Wpływ czynników genetycznych: 1 rodzic atopowy - 30% ryzyka wystąpienia a.z.s. u dziecka atopia u obojga rodziców % ryzyka a.z.s. u dziecka Czynniki środowiskowe zaostrzające przebieg choroby: alergeny wziewne alergeny pokarmowe stres

32 Objawy kliniczne: Pierwsze objawy najczęściej między 2 a 6 m.ż. bardzo silny świąd (zwłaszcza w kontakcie z wełną) polimorficzność zmian skórnych: ostre - grudki i pęcherzyki na rumieniowym podłożu, czasem sączące, nadżerki, przeczosy, podostre - rumień z przeczosami i łuszczeniem przewlekłe - lichenizacja (ściemnienie, wzmożone poletkowanie,zgrubienie) - zwłókniałe grudki (świerzbiączka guzkowa) skłonność do zakażeń zmian skórnych (wirusy, gronkowce, paciorkowce, drożdżaki) suchość skóry (defekt ektodermalny)

33 Obraz zmian skórnych wg Hanifina i Rajki - objawy główne 1. Świąd skóry 2. Typowa morfologia i lokalizacja zmian (w zależności od wieku chorych): w okresie niemowlęcym i wczesnym dzieciństwie policzki i kończyny po stronie wyprostnej w okresie dojrzewania i u dorosłych okolice zgięciowe dużych stawów, skóry karku, stopy 3. Przewlekły, nawracajacy przebieg (okresy zaostrzeń trwające zazwyczaj > 6 tygodni) 4. W wywiadzie cechy atopii u pacjenta lub w rodzinie Rozpoznanie AZS po stwierdzeniu 3 z 4 objawów

34 Dodatkowe kryteria diagnostyczne Suchość skóry, zwiększona podatność skóry na zakażenia(szczególnie gronkowcem złocistym), rogowacenie przymieszkowe, dodatnie wyniki testów skórnych z alergenami, wczesny początek choroby, podwyższone stężenie całkowitego IgE w surowicy, skłonność do niespecyficznego stanu zapalnego skóry dłoni i stóp, rybia łuska, zapalenie brodawek sutkowych, zapalenie czerwieni wargowej, nawrotowe zapalenie spojówek, objaw Dennie-Morgana (dodatkowy fałd skórny poniżej dolnej powieki), stożek rogówki, przednia zaćma, przebarwienie powiek i skóry wokół oczu, łupież biały, świąd podczas pocenia się, pogrubienie fałdów na szyi, nietolerancja wełny, biały dermografizm, rumień twarzy, zaostrzenia choroby pod wpływem zdenerwowania i emocji, nietolerancja niektórych pokarmów Stwierdzenie 3 i większej liczby cech ma znaczenie uzupełniające w rozpoznaniu AZS

35 POKRZYWKA - jednorodna wysypka, charakteryzująca się występowaniem bąbli ograniczonych od górnej części warstwy siatkowatej oraz warstwy brodawkowatej skóry OBRZĘK ALERGICZNY - ostro ograniczone obrzmienie skóry i błon śluzowych, pojawiające się nagle i wykazujące dużą dynamikę zmian POKRZYWKA I OBRZĘK ALERGICZNY

36 Najczęstsze przyczyny: alergeny pokarmowe alergeny wziewne alergeny kontaktowe (lateks, sierśc zwierząt) leki (np. ACE, NLPZ) jady owadów Patomechanizm - zaburzenia w mikrokrążeniu skóry wywołane mediatorami alergiczno - zapalnymi. Histamina PGD2 LTC i D PAF rozszerzenie naczyń żylnych i włosowatych Obrzęk powierzchowny Rumień Świąd mastocyt

37 Przebieg kliniczny: ostry (do 6 tygodni) nawracający (ponad 6 tygodni, jednak z dłuższymi okresami remisji) przewlekły (powyżej 6 tygodni,nawroty co najmniej 2x/tydzień) Objawy: świąd skóry obrzęki - twarz (najczęściej okolice warg i powieki) - kończyny - nn. płciowe obrzęki nn, wewnętrznych (krtani, przewodu pokarmowego) może towarzyszyć gorączka i anafilaksja Rozpoznanie: szczegółowy wywiad dieta eliminacyjna dieta prowokacyjna bezwzględna eozynofilia obwodowa > 400/mm 3 SPT i inne testy skórne

38 Rodzaje pokrzywek Ostra alergiczna pokrzywka kontaktowa Pokrzywki fizykalne Cholinergiczna Dermografizm Z zimna Z ucisku Słoneczna Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

39 Przyczyny pokrzywek Leki (penicylina, NLPZ, opiaty) Pożywienie, konserwanty Antygeny wziewne, kontaktowe, pokarmowe Reakcje potransfuzyjne Zakażenia bakteryjne, grzybicze, wirusowe, pasożytnicze Owady Choroby tkanki łącznej Nowotwory (np. białaczki) Czynniki fizyczne

40 Typowy rozwój choroby alergicznej Monografia Zyrtec UCB Pharma, Warszawa 2002, s 9


Pobierz ppt "Choroby atopowe lek. med. Maciej Chałubiński, dr Małgorzata Cieślak."

Podobne prezentacje


Reklamy Google