Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

CZAS W PROCESACH ODWRACALNYCH I NIEODWRACALNYCH 1. Czym jest czas? – próba definicji 2. Upływ czasu - konwencjonalny pogląd 3. Idea zdarzeń jednoczesnych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "CZAS W PROCESACH ODWRACALNYCH I NIEODWRACALNYCH 1. Czym jest czas? – próba definicji 2. Upływ czasu - konwencjonalny pogląd 3. Idea zdarzeń jednoczesnych."— Zapis prezentacji:

1 CZAS W PROCESACH ODWRACALNYCH I NIEODWRACALNYCH 1. Czym jest czas? – próba definicji 2. Upływ czasu - konwencjonalny pogląd 3. Idea zdarzeń jednoczesnych i blokowa koncepcja czasu 4. Czy czas płynie? 5. Strzałka czasu 5. Zjawiska odwracalne i nieodwracalne 7. Strzałka termodynamiczna i II zasada termodynamiki 8. Czas w świecie kwantów Katarzyna Tkacz - Śmiech, AGH, WIMiC

2 CZYM JEST CZAS? czymś, co istnieje tylko w ludzkim umyśle (Św. Augustyn) warunkiem koniecznym postrzegania rzeczywistości (Kant) wrażeniem (Mach) tym, co nie pozwala wszystkiemu wydarzyć się jednocześnie (trywialne) wymiarem następstwa zdarzeń (nieprecyzyjne) interwałem, jaki upłynął (w określonych jednostkach) między 2 zdarzeniami (trochę bardziej precyzyjne) zbiorem następujących po sobie chwil (obiegowe) ruchem niebios (Platon) miarą ruchu niebios (Arystoteles) dodatkowym wymiarem podobnym do przestrzeni (wniosek z teorii względności) tym, co zmienna czasowa t oznacza w fundamentalnych teoriach współczesnej nauki (naukowe) Poczucie czasu wiąże się z zaobserwowaniem przemian. Czas jest Czas jest wymiarem podobnym do przestrzeni. Na przykład dwuwymiarowa orbita Księżyca w przestrzeni może być uważana za trójwymiarową helisę w czasoprzestrzeni.

3 UPŁYW CZASU – POGLĄD KONWENCJONALNY GRAMATYKA: CZAS PRZESZŁYCZAS TERAŹNIEJSZYCZAS PRZYSZŁY Ustalona raz na zawsze - ISTNIEJE Realna - TERAZ - Nieokreślona TERAZ nieustannie przesuwa się do przodu. REALNA JEST TYLKO TERAŹNIEJSZOŚĆ

4 UPŁYW CZASU ?

5 CZAS płynie JEST! Konwencjonalny pogląd na upływ czasu jest sprzeczny z teorią względności. Teoria względności nie nadaje chwili obecnej jakiegokolwiek znaczenia. JEDNOCZESNOŚĆ ZDARZEŃ

6 Ruchomy układ odniesienia Osoba w środku wagonu zobaczy, że przednie i tylne drzwi otwierają się jednocześnie Nieruchomy układ odniesienia Osoba na nasypie zobaczy, że najpierw otwierają się drzwi tylne. Z punktu widzenia osoby na nasypie drzwi tylne wybiegają naprzeciw promieniowi świetlnemu, podczas gdy drzwi przednie uciekają przed nim.

7 JEDNOCZESNOŚĆ ZDARZEŃ I BLOKOWA KONCEPCJA CZASU Jeżeli dwie osoby poruszają się względem siebie, to wydarzenie, o którym jedna sądzi, że przynależy do przeszłości, dla drugiej osoby może być przyszłością. WNIOSEK: Ustalona jest nie tylko przeszłość ale również przyszłość x y czas W opisie świata nie ma żadnego momentu wyróżnionego, jak chwila teraźniejsza, ani żadnego procesu systematycznie przemieniającego zdarzenia przyszłe w teraźniejsze. CAŁĄ WIECZNOŚĆ MOŻNA PRZEDSTAWIĆ W POSTACI 4 - WYMIAROWEGO BLOKU Chwili obecnej nie można nadać wyjątkowego sensu. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość są tak samo realne. BLOKOWA KONCEPCJA CZASU

8 STRZAŁKA CZASU STRZAŁKA CZASU Sir Arthur Eddinghton, 1927 rok STRZAŁKA CZASU klasa zjawisk, które mają swój kierunek w czasie Podczas gdy upływ czasu nie ma odpowiednika w fizyce, to kategorie przeszłości i przyszłości mają swoje fizyczne uzasadnienie. STRZAŁKA CZASU

9 PROCESY ODRWACALNE I NIEODWRACALNE PROCESY ODWRACALNE PROCESY NIEODWRACALNE (pojęcie realne) (pojęcie wyidealizowane) czas ? Procesy zachodzące nieskończenie powoli, złożone z nieskończonej liczby następujących po sobie, prawie nie różniących się od siebie, stanów równowagi. Przemiany, które mogą przebiegać spontanicznie tylko w jednym kierunku.

10 STRZAŁKA CZASU PSYCHOLOGICZNA KOSMOLOGICZNA BIOLOGICZNA SOCJOLOGICZNA TERMODYNAMICZNA KWANTOWA Problem percepcji upływu czasu. Czas identyfikowany jest z pamięcią. Pamięć ludzka zbiera informacje - nie może pamiętać przyszłości. W procesie ewolucji następują przemiany, w których układy prostsze przechodzą w formy złożone, wysoce zorganizowane (kosztem entropii Wszechświata). Aspekt ludzkiego działania odnosi się do jego niepowtarzalności. Wszystkie procesy podporządkowane są rozszerzaniu się Wszechświata. Odnosi się do prawa wzrostu entropii. Ma związek z interpretacją mechaniki kwantowej.

11 TERMODYNAMICZNA STRZAŁKA CZASU II zasada termodynamiki Sir Arthur Eddinghton: Prawo wzrostu entropii zajmuje najwyższe miejsce spośród wszystkich praw przyrody. Jeśli ktoś wytknie sprzeczność jakiejś teorii z równaniami Maxwella – tym gorzej dla równań Maxwella, ale jeśli jakaś teoria okaże się sprzeczna z II zasadą termodynamiki, oznacza to śmierć tejże właśnie teorii. płatki śniegu kałuża MINIMUM ENTROPII PORZĄDEK MAKSIMUM ENTROPII NIEPORZĄDEK ENTROPIA

12 TERMODYNAMICZNA STRZAŁKA CZASU ZASADA WZROSTU ENTROPII USTAWA O CZASIE Pamięć i nieodwracalność czasu nie są zjawiskiem absolutnym, mają charakter statystyczny. Odwrócenia czasu nie wyklucza żadne prawo przyczynowe, ale prawo statystyczne czyni je nieprawdopodobnym. UKŁADY W RÓWNOWADZE - ENTROPIA OSIĄGA MAKSIMUM, PRODUKCJA ENTROPII WYNOSI ZERO STRZAŁKA TERMODYNAMICZNA TRACI SENS SKALA MAKROSKOPOWA SKALA MIKROSKOPOWA Nic się już nie dzieje. Trwa bezwładny ruch cząstek. Dzieją się zdarzenia. Istnieje czas - czas pozbawiony strzałki. Zjawiska czysto mechaniczne są odwracalne. Dla indywiduum izolowanego czas nie ma strzałki.

13 STRZAŁKA CZASU W ŚWIECIE ATOMOWYM Czy w procesach w skali atomowej strzałka czasu się ujawnia? Co się dzieje pomiędzy dwoma zdarzeniami odległymi w czasie o czas krótszy od s? czas Na poziomie zderzających się cząstek prawa fizyki nie czynią rozróżnienia między przyszłością a przeszłością - strzałka czasu może wskazywać w dowolnym kierunku, a prawa pozostaną takie same.

14 STRZAŁKA CZASU W ŚWIECIE ATOMOWYM Proces wyboru z wielu potencjalnych rzeczywistości jednej konkretnej, która jest realizowana, zachodzi zawsze w jednym kierunku czasu. Czy Bóg gra w kości ? Albert Einstein Interpretacja mechaniki kwantowej Kolaps funkcji falowej

15 PYTANIA… BEZ ODPOWIEDZI Pytania o rolę dobrej woli i naturę przeznaczenia. Pytania o procesy zachodzące w mózgu, odpowiedzialne za percepcję upływu czasu. Pytania o istnienie upływu czasu. Na podstawie: D. Barnett: The arrow of time Public lecture series, Denver, Colorado, P. Davies: Zagadka upływającego czasu J. Schwartz, M. McGuinness: Einstein dla początkujących, Wydawnictwo ALFA, Warszawa, J. Gribbin: Encyklopedia fizyki kwantowej, Wydawnictwo AMBER, Warszawa, S. Hawking: Krótka historia czasu


Pobierz ppt "CZAS W PROCESACH ODWRACALNYCH I NIEODWRACALNYCH 1. Czym jest czas? – próba definicji 2. Upływ czasu - konwencjonalny pogląd 3. Idea zdarzeń jednoczesnych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google