Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

GLOBALNE BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE Wykład II. Lesław Michnowski Członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "GLOBALNE BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE Wykład II. Lesław Michnowski Członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk"— Zapis prezentacji:

1 GLOBALNE BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE Wykład II

2 Lesław Michnowski Członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk

3 Informacje dotyczące wykładu: (w przygotowaniu) Zapytania, uwagi słuchaczy:

4 Meadows, D.H., …Granice wzrostu (1972)

5 Dwa podejścia do problemu przeciwdziałania globalnej katastrofie: I - czym więcej ludzi, tym więcej zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego i mniej dostępnych zasobów naturalnych, a zatem szybciej globalna katastrofa; II – czym więcej ludzi zdolnych do MĄDREJ - na dobro wspólne ukierunkowanej poznawczo- intelektualnej, - aktywności twórczej, tym większe szanse przekształcania tych zanieczyszczeń w czynniki podtrzymywania życia ludzi i przyrody oraz zapewniania dostępu do do nowych lub alternatywnych źródeł zasobów naturalnych

6 Dwie koncepcje przezwyciężania kryzysu globalnego: 1 – socjal-darwinistyczna, wzrostu (silnych) kosztem (ich słabszego) środowiska społecznego - współcześnie (co najmniej) zerowego wzrostu – poprzez zmniejszanie ilości (zwłaszcza NIECO słabszych) konsumentów deficytowych zasobów (naturalnych i przyrodniczych). albo 2 – ekohumanistyczna, Cywilizacji Życia i Miłości, trwałego rozwoju (sustainable development) dobra wspólnego/wspólnego interesu, oparta na zasadzie rozwoju razem ze środowiskiem społecznym i przyrodniczym.

7 Według Jana Pawła II:przykazanie «nie zabijaj» staje się wezwaniem do czynnej miłości, która ochrania i troszczy się o ROZWÓJ życia bliźniego (...)[1]. [1] Encyklika Veritatis Splendor, p. 15.[1]

8 (...) Własność prywatna ma z natury swojej charakter społeczny, oparty na prawie powszechnego przeznaczenia dóbr. (...) Człowiek używając tych dóbr powinien uważać rzeczy zewnętrzne, które posiada (…) za wspólne w tym znaczeniu, by nie tylko jemu, ale i innym przynosiły pożytek (wspólny interes – LM)"

9 Własność środków produkcji (…) jest słuszna wtedy, gdy służy użytecznej pracy; przestaje natomiast być uprawniona, gdy nie jest produktywna, lub kiedy służy przeszkadzaniu pracy innych, lub uzyskiwaniu dochodu, którego źródłem jest nie globalny rozwój pracy i społecznego majątku, lecz wyzysk, niegodziwe wykorzystywanie, SPEKULACJA i rozbicie solidarności świata pracy.

10 Z wielką precyzją, chociaż w sposób jednostronny i wybiórczy, Marks opisał sytuację swojego czasu i z wielkim talentem analitycznym przedstawił drogę do rewolucji – nie tylko teoretycznie: z partią komunistyczną, która zrodziła się z manifestu komunistycznego z 1848 roku, konkretnie ją zainicjował.

11 Wówczas miały bowiem zostać zniesione wszystkie sprzeczności (…) Odtąd wszystko miało toczyć się samo słuszną drogą, ponieważ wszystko miało należeć do wszystkich, a wszyscy mieli chcieć dla siebie nawzajem dobra.

12 (...) BUDOWAĆ RAZEM, jeśli chce się UNIKNĄĆ ZAGŁADY WSZYSTKICH. (…) dobro (…) i szczęście (…) nie dadzą się osiągnąć bez (…) WYRZECZENIA SIĘ własnego EGOIZMU (…) Jan Paweł II, SRS p. 26

13 Socjal-darwinizm (kultura śmierci): wzorowany na mechanizmach ewolucji biologicznej sposób dostosowywania form życia (podmiotów życia społeczno- gospodarczego) do nieuchronnie zachodzących zmian w uwarunkowaniach życia ante factum, czyli poprzez mnożenie mutacji i śmierć podmiotów niedostosowanych (do nowych uwarunkowań życia) lub wyrzucanie na śmietniki wyrobów nietrafionych.

14 Ekohumanizm, to partnerskie współdziałanie dla dobra wspólnego – wszystkich ludzi (bogatych i biednych, społeczności wysokorozwiniętych i w rozwoju opóźnionych), ich następców oraz środowiska przyrodniczego – powszechnie wspomagane nauką i wysoką techniką.

15

16 Jay. W. Forrester (MIT – USA) 1970 – kryzys globalny, bo zbyt dużo: - ludzi; - żywności, - opieki zdrowotnej, czyli NIESPRAWNOŚĆ DOTYCHCZASOWYCH METOD SOCJAL-DARWINIZMU 1995 – brak: - INFORMACYJNYCH NARZĘDZI WSPOMAGANIA POLITYKI, oraz - wiedzy o właściwościach systemów społecznych.

17

18

19 Stan Zmian i Ryzyka (SZiR jako skutek rozwoju nauki i techniki, w tym organizacji): - gdy tempo zmian w Ś i inercja SCT powodują konieczność feedforward (ante factum, pre-emptive) na skutek moralnego zdegradowania się, jako wyłącznej, metody post factum – feedback. Ryzyko wynika z konieczności kształtowania - w takiej sytuacji - polityki na podstawie prognoz - z natury niepewnych.

20 W Sytuacji Zmian i Ryzyka moralna destrukcja staje się głównym KRYZYSOGENNYM czynnikiem degradacji światowej społeczności

21 E = mc2 Nie ma bezwzględnego deficytu materialnych zasobów życia (surowców, paliw, zasobów ekologicznych). Brakuje natomiast: - wiedzy, - technologii, - aktywnego potencjału intelektualnego i - poprawnie wartościującego sumienia, oraz - czasu. czynników koniecznych do ograniczania zbędnego zużywania deficytowych zasobów oraz stwarzania dostępu do zasobów alternatywnych w miarę wyczerpywania źródeł aktualnie eksploatowanych.

22 Główne wnioski z tych badań: 1 - kryzys globalny jest skutkiem niedostosowania światowej społeczności do życia wspomaganego wysoko rozwiniętą nauką i techniką, czyli w STANIE ZMIAN I RYZYKA (SZR); 2 -- nie ma granic dla MĄDRZE kierowanego wzrostu i trwałego rozwoju (sustainable development) światowej społeczności; 3 - opanowanie zdolności trwałego rozwoju wymaga dokonania ekohumanistycznej przemiany cywilizacyjnej, w tym ukształtowania wysoce sprawnego układu sterowania FEEDFORWARD

23 Zadania badawcze: 1 – czy metodą zerowego wzrostu można przezwyciężyć kryzys globalny? 2 – czy opanowanie – za pomocą ekohumanizmu - zdolności trwałego rozwoju (SD) jest konieczne dla uniknięcia globalnej katastrofy? 3 – co i w jakiej kolejności należy czynić aby tą (SD) drogą ukształtować CŻM?

24 Zgodna z wymaganiami Stanu Zmian i Ryzyka (SZR) Sagea koncepcja kształtowania polityki

25 Polityka jako zgodne z celami jej kreatorów sterowanie przebiegiem procesu życia społeczności będącej obiektem polityki oraz jej środowiska

26

27

28 Wszelkie zmiany (w tym chaotyczne) mogą być dokonywane (lub zachodzą) w ramach obiektywnie w danym czasie istniejących ograniczeń ich różnorodności.

29 Konieczność wiedzy ogólnej o zmienianych polityką obiektach oraz o ograniczeniach dokonywania rozwojowych zmian

30 Dla polityki w SZR konieczność: - dostępności adekwatnych do zmieniającej się rzeczywistości baz danych i wiedzy, ją odwzorowujących; - metod symulacji komputerowej; -analizy systemowej; -adekwatnego do rzeczywistości systemu wartościowania zmian w układzie: dana społeczność – środowisko.

31 Poprawny system wartości, w tym wartościowania rozwojowych przedsięwzięć, jako istotny element polityki rozwoju.

32 Adekwatny do rzeczywistości system wartościowania zmian będących skutkiem polityki jest zależny od aktualnego stanu, w tym kondycji układu: społeczność – środowisko.

33 Dla przykładu, w warunkach nadmiaru dostępnych w środowisku zasobów nie występuje konieczność uwzględniania kosztów ich zużywania Egoizm albo egoaltruizm, w SZR ekohumanizm

34 Model konceptualny rzeczywistości jako źródło wiedzy ogólnej o: - właściwościach polityką zmienianego obiektu, - ograniczeniach różnorodności dokonywanych zmian, oraz - adekwatnym w danych warunkach systemie ich wartościowania

35 Ogólny model konceptualny jako systemowe przedstawienie przydatnej w sterowaniu rozwojem społeczności wiedzy systemowo- filozoficznej

36 Metoda dedukcyjna jak podstawa cybernetyki rozwoju

37 J.M. Bocheńskiego koncepcja wykorzystywania wiedzy filozoficznej metodą teorii aksjomatycznej

38 Metoda aksjomatyczna Forrestera – Bocheńskiego jako sposób budowy ogólnego modelu konceptualnego: aksjomaty, pojęcia niedefiniowane pojęcia zdefiniowane logiczne wnioskowanie badanie adekwatności modelu do rzeczywistości

39 Modelowanie konceptualne SCTŚ

40

41 OGÓLNY MODEL KONCEPTUALNY SYSTEM ŹYCIA (SŹ) jako pomoc dla polityki w Sytuacji Zmian i Ryzyka (A.P. Sage, W.R. Ashby).- wiedza o porządku w chaosie.

42 Model o nazwie System Życia (SŻ), jako model konceptualny różnorodnej postaci systemów życia, w tym szczególnie systemów typu: człowiek – technika – środowisko (SCTŚ),

43 Podobieństwo systemów Izomorfizm Homomorfizm

44 Myślenie Myślenie abstrakcyjne Myślenie systemowe Metoda TOP - DOWN

45 Systemy życia: - organizmy biologiczne (w tym jednostki ludzkie); - organizmy społeczne (rodziny, przedsiębiorstwa, organizacje naukowo-wytwórcze, narody, cywilizacje itp.) - ekosystemy, - systemy ekospołeczne, i in.

46 Model SŻ odwzorowuje podstawowe stałe i podlegające okresowo zmianom statyczne i dynamiczne właściwości i cechy strukturalne systemów życia, w tym ich strukturę procesualną

47 W ujęciu modelu SŻ, życie to proces tworzenia informacji lub przeciwstawiania się zmniejszaniu jej poziomu (czyli wzrostowi entropii) w układzie: system życia – środowisko.

48 W ujęciu modelu SŻ: - informacja jako miara poziomu rozwoju systemu życia; - informacja odwzorowująca układ: system życia, środowisko, w tym jego właściwości dynamiczne; - informacja realna, zawarta w strukturze systemu życia i środowiska.

49 Tworzenie informacji polega na dokonywaniu właściwych zmian w czasoprzestrzennych konfiguracjach już istniejących elementów układu: system życia – środowisko. W wyniku - kształtowana jest coraz mniej prawdopodobna struktura tego układu

50 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "GLOBALNE BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE Wykład II. Lesław Michnowski Członek Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk"

Podobne prezentacje


Reklamy Google