Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

EPIDEMIOLOGIA Andrzej Deptała Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych Wydział Nauki o Zdrowiu Akademia Medyczna w Warszawie Akademia Medyczna w Warszawie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "EPIDEMIOLOGIA Andrzej Deptała Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych Wydział Nauki o Zdrowiu Akademia Medyczna w Warszawie Akademia Medyczna w Warszawie."— Zapis prezentacji:

1 EPIDEMIOLOGIA Andrzej Deptała Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych Wydział Nauki o Zdrowiu Akademia Medyczna w Warszawie Akademia Medyczna w Warszawie

2 EPIDEMIOLOGIA – DEFINICJA Nauka zajmująca się występowaniem, uwarunkowaniami i przebiegiem chorób w danej populacji, z uwzględnieniem jej struktury Nauka zajmująca się występowaniem, uwarunkowaniami i przebiegiem chorób w danej populacji, z uwzględnieniem jej struktury

3 EPIDEMIOLOGIA – CELE Badanie przyczyn, rozwoju i szerzenia się chorób (pierwotnie zakaźnych, obecnie także chorób niezakaźnych) i stanów patologicznych. Badanie przyczyn, rozwoju i szerzenia się chorób (pierwotnie zakaźnych, obecnie także chorób niezakaźnych) i stanów patologicznych. –Badanie wpływu czynników fizycznych, chemicznych, warunków socjalnych oraz niedoboru koniecznych dla ustroju czynników na rozwój i szerzenie się chorób. –Badanie poszczególnych chorób pod względem częstości zachorowań, zależnie od czasu, miejsca, wieku, zajęcia, warunków środowiskowych, itp. Zapobieganie chorobom i zwalczanie chorób. Zapobieganie chorobom i zwalczanie chorób. Badania epidemiologiczne mogą dotyczyć także zwierząt i roślin. Badania epidemiologiczne mogą dotyczyć także zwierząt i roślin.

4 PODSTAWOWE POJĘCIA Współczynnik zachorowalności (incidence rate) – liczba zarejestrowanych nowych zachorowań w danym roku, liczony na w badanej populacji. Współczynnik zachorowalności (incidence rate) – liczba zarejestrowanych nowych zachorowań w danym roku, liczony na w badanej populacji. Współczynnik chorobowości (prevalence rate) – liczba obserwowanych chorych w danym roku na w badanej populacji; współczynnik ten obejmuje zarówno nowe zachorowania, jak i osoby, u których rozpoznano chorobę w poprzednich latach. Współczynnik chorobowości (prevalence rate) – liczba obserwowanych chorych w danym roku na w badanej populacji; współczynnik ten obejmuje zarówno nowe zachorowania, jak i osoby, u których rozpoznano chorobę w poprzednich latach.

5 PODSTAWOWE POJĘCIA – CD. Współczynnik umieralności (mortality rate) – liczba nowych zgonów na daną chorobę w danym roku, na obserwowanej populacji. Współczynnik umieralności (mortality rate) – liczba nowych zgonów na daną chorobę w danym roku, na obserwowanej populacji. Współczynnik śmiertelności (fatality rate) – liczba zgonów na daną chorobę wśród chorych na daną chorobę. Współczynnik śmiertelności (fatality rate) – liczba zgonów na daną chorobę wśród chorych na daną chorobę. Wskaźnik struktury (w %) – odsetkowy udział danej choroby wśród liczby wszystkich chorób; może dotyczyć zarówno zestawień zachorowalności, jaki i zestawień umieralności. Wskaźnik struktury (w %) – odsetkowy udział danej choroby wśród liczby wszystkich chorób; może dotyczyć zarówno zestawień zachorowalności, jaki i zestawień umieralności.

6 PODSTAWOWE POJĘCIA – CD. Współczynniki surowe – liczby uzyskane z rejestrów; różny rozkład w zależności od wieku, np. współczynnik surowy zachorowań dla raka piersi w całej populacji = 50,5; ale dla grupy wiekowej lat współczynnik ten przekracza 125. Współczynniki surowe – liczby uzyskane z rejestrów; różny rozkład w zależności od wieku, np. współczynnik surowy zachorowań dla raka piersi w całej populacji = 50,5; ale dla grupy wiekowej lat współczynnik ten przekracza 125. Współczynniki standaryzowane – określają jakie byłyby współczynniki w badanej populacji, gdyby struktura wieku tej populacji była taka sama jak struktura wzorcowej populacji świata Współczynniki standaryzowane – określają jakie byłyby współczynniki w badanej populacji, gdyby struktura wieku tej populacji była taka sama jak struktura wzorcowej populacji świata

7 METODYKA BADAŃ EPIDEMIOLOGICZNYCH BADANIA EPIDEMIOLOGICZNE BADANIA OPISOWE PRZEKROJOWEDŁUGOTERMINOWE BADANIA ANALITYCZNE PROSPEKTYWNERETROSPEKTYWNE BADANIA EKSPERYMENTALNE EKSPERYMENT KLINICZNY EKSPERYMENT POPULACYJNY Dane epidemiologiczne wiarygodne są wykładnikami poziomu organizacyjnego służby zdrowia w kraju lub w danym rejonie.

8 BADANIA OPISOWE Badania opisowe analizują aktualny stan zdrowia populacji dzięki: –Prowadzonym rejestrom (np. rejestr nowotworów, rejestr zawałów serca, itp.). –Badaniom przekrojowym – określają częstość występowania w społeczeństwie analizowanych chorób lub odchyleń od stanu prawidłowego. –Badaniom długoterminowym – ustalają zmienność w czasie analizowanych chorób lub odchyleń od stanu prawidłowego.

9 BADANIA ANALITYCZNE Badania analityczne oceniają czynniki lub warunki wpływające na rozwój choroby albo mające z nią związek. –Badania analityczne retrospektywne (ocena przeszłości) – na ogół poszukują różnic w częstości występowania czynników wpływających na rozwój choroby między osobami zdrowymi, a chorymi. –Badania analityczne prospektywne (ocena przyszłości) – na ogół śledzą zachorowalność na daną chorobę w grupie osób zdrowych eksponowanych na czynniki, które wpływają na rozwój tej choroby.

10 BADANIA EKSPERYMENTALNE Badania eksperymentalne służą weryfikacji hipotez dotyczących skuteczności podejmowanych działań leczniczych lub profilaktycznych. Istotą tych badań jest losowe wyodrębnienie i porównanie 2 grup: –Grupa badawcza – osoby, u których podejmowane jest testowane działanie lecznicze –Grupa kontrolna – osoby, u których nie podejmuje się testowanego działania leczniczego; podlega tylko obserwacji

11 STRUKTURA UMIERALNOŚCI W POLSCE w 2002 r. % Całkowitej Liczby Zgonów Choroby Sercowo-Naczyniowe NowotworyWypadki Choroby Zakaźne

12 CHOROBY SERCOWO- NACZYNIOWE Zasadniczymi czynnikami ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych są: Zasadniczymi czynnikami ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych są: –Nadciśnienie tętnicze –Palenie tytoniu –Hipercholesterolemia –Otyłość –Cukrzyca

13 NADCIŚNIENIE TĘTNICZE – DANE DEMOGRAFICZNE

14 NADCIŚNIENIE TĘTNICZE – ZNAJOMOŚĆ WŁASNEGO RR

15 ZAWAŁ SERCA, UDAR MÓZGU – UDZIAŁ CZYNNIKÓW

16 ZAWAŁ SERCA A, UDAR MÓZGU B – RYZYKO BEZWZGLĘDNE A B

17 HIPERCHOLESTEROLEMIA – ROZPOWSZECHNIENIE

18 NADWAGA I OTYŁOŚĆ – ROZPOWSZECHNIENIE

19 NADWAGA I OTYŁOŚĆ – CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA

20 CUKRZYCA – CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA

21 CHOROBY NOWOTWOROWE Do głównych czynników ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych należą te, które są związane z niewłaściwym stylem życia. Do głównych czynników ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych należą te, które są związane z niewłaściwym stylem życia. W strukturze zachorowań i zgonów na nowotwory dominują raki tytoniozależne i związane z nieprawidłową dietą. W strukturze zachorowań i zgonów na nowotwory dominują raki tytoniozależne i związane z nieprawidłową dietą.

22 ZACHOROWALNOŚĆ MĘŻCZYZN NA NOWOTWORY Struktura zachorowalności w 2002 r. - % Rak płuca Rak jelita grubego Rak prostaty Rak pęcherza moczowego Rak żołądka Rak krtani

23 ZACHOROWALNOŚĆ KOBIET NA NOWOTWORY Rak piersi Rak jelita grubego Rak płuca Rak trzonu macicy Rak szyjki macicy Rak jajnika Struktura zachorowalności w 2002 r. - %

24 UMIERALNOŚĆ MĘŻCZYZN NA NOWOTWORY Struktura umieralności w 2002 r. - % Rak płuca Rak jelita grubego Rak żołądka Rak prostaty Rak pęcherza moczowego Rak trzustki

25 UMIERALNOŚĆ KOBIET NA NOWOTWORY Struktura umieralności w 2002 r. - % Rak piersi Rak płuca Rak jelita grubego Rak jajnika Rak żołądka Rak trzustki

26 STYL ŻYCIA Palenie tytoniu Palenie tytoniu Nadużywanie alkoholu etylowego Nadużywanie alkoholu etylowego Niewłaściwa dieta Niewłaściwa dieta Zachowania seksualne Zachowania seksualne

27 STYL ŻYCIA – NOWOTWORY TYTONIOZALEŻNE Rak płuca Rak płuca Rak krtani Rak krtani Rak jamy ustnej i gardła Rak jamy ustnej i gardła Rak przełyku Rak przełyku Rak żołądka Rak żołądka Rak trzustki Rak trzustki Rak jelita grubego Rak jelita grubego Rak pęcherza moczowego Rak pęcherza moczowego Rak nerki Rak nerki Rak szyjki macicy Rak szyjki macicy Ostra białaczka Ostra białaczka Główny czynnik ryzyka Dodatkowy czynnik ryzyka

28 STYL ŻYCIA – NADUŻYWANIE ALKOHOLU2 Nadużywanie etanolu, a zwłaszcza postaci wysokoprocentowych, zwiększa ryzyko zachorowania na: Nadużywanie etanolu, a zwłaszcza postaci wysokoprocentowych, zwiększa ryzyko zachorowania na: – Raka jamy ustnej i gardła – Raka krtani – Raka przełyku – Raka piersi – Raka wątrobowokomórkowego

29 STYL ŻYCIA – DIETA: POŻYWIENIE ONKOGENNE Dieta oparta o potrawy wędzone, peklowane, lub konserwowane sprzyja zachorowaniom na raka żołądka i raka przełyku. Dieta oparta o potrawy wędzone, peklowane, lub konserwowane sprzyja zachorowaniom na raka żołądka i raka przełyku. Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce (sposób przygotowania pokarmu jest też ważny) i wysokokaloryczna sprzyja zachorowaniom na raka jelita grubego, raka prostaty i raka piersi. Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce (sposób przygotowania pokarmu jest też ważny) i wysokokaloryczna sprzyja zachorowaniom na raka jelita grubego, raka prostaty i raka piersi. Dieta z dużą zawartością czerwonego mięsa sprzyja zachorowaniu na raka jelita grubego. Dieta z dużą zawartością czerwonego mięsa sprzyja zachorowaniu na raka jelita grubego. Dieta zawierająca toksyny grzybów pleśniowych sprzyja zachorowaniu na raka wątrobowokomórkowego. Dieta zawierająca toksyny grzybów pleśniowych sprzyja zachorowaniu na raka wątrobowokomórkowego.

30 STYL ŻYCIA – ZACHOWANIA SEKSUALNE Duża liczba partnerów seksualnych i wczesne rozpoczęcie życia płciowego sprzyjają zachorowaniom na raka szyjki macicy (HPV) lub raka prącia (HPV). Duża liczba partnerów seksualnych i wczesne rozpoczęcie życia płciowego sprzyjają zachorowaniom na raka szyjki macicy (HPV) lub raka prącia (HPV). Stosunki homoseksualne u mężczyzn sprzyjają zachorowaniu na raka odbytu (HPV). Stosunki homoseksualne u mężczyzn sprzyjają zachorowaniu na raka odbytu (HPV).

31 ZMORY XXI WIEKU – JAK OBNIŻYĆ UMIERALNOŚĆ? NOWOTWORY: NOWOTWORY: Przez obniżenie zużycia tytoniu. Przez obniżenie zużycia tytoniu. Przez korektę diety (tzn. obniżenie dobowej ilości tłuszczów < 25% i spożywanie 3-5 posiłków warzywno- owocowych). Przez korektę diety (tzn. obniżenie dobowej ilości tłuszczów < 25% i spożywanie 3-5 posiłków warzywno- owocowych). Przez badania przesiewowe i wczesne wykrycie. Przez badania przesiewowe i wczesne wykrycie. Przez powszechne stosowanie leczenia zgodnego z najlepszymi standardami (state-of-the art treatment). Przez powszechne stosowanie leczenia zgodnego z najlepszymi standardami (state-of-the art treatment). CHOROBY SERCOWO- NACZYNIOWE: CHOROBY SERCOWO- NACZYNIOWE: Przez obniżenie zużycia tytoniu. Przez obniżenie zużycia tytoniu. Przez badania przesiewowe lub wczesne wykrycie: Przez badania przesiewowe lub wczesne wykrycie: –nadciśnienia tętniczego –hipercholesterolemii –cukrzycy Przez zwalczanie otyłości. Przez zwalczanie otyłości. Przez powszechne stosowanie leczenia zgodnego z najlepszymi standardami (state-of-the art treatment). Przez powszechne stosowanie leczenia zgodnego z najlepszymi standardami (state-of-the art treatment).


Pobierz ppt "EPIDEMIOLOGIA Andrzej Deptała Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych Wydział Nauki o Zdrowiu Akademia Medyczna w Warszawie Akademia Medyczna w Warszawie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google