Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Nasza szkoła bierze udział w programie POPULACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA SZYJKI MACICY Zapraszamy do przeglądania prezentacji.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Nasza szkoła bierze udział w programie POPULACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA SZYJKI MACICY Zapraszamy do przeglądania prezentacji."— Zapis prezentacji:

1 Nasza szkoła bierze udział w programie POPULACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA SZYJKI MACICY Zapraszamy do przeglądania prezentacji

2 WOJEWÓDZKI OŚRODEK KOORDYNUJĄCY DLA POPULACYJNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY RAK SZYJKI MACICY PROBLEM MEDYCZNY I SPOŁECZNY PIOTR BOBKIEWICZ

3 PODSTAWOWE POJĘCIA W ONKOLOGII Nowotwór - guz utworzony z intensywnie mnożących się komórek organizmu, nie podlegający jego kontroli

4 RAK SZYJKI MACICY

5 CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA RAKA SZYJKI MACICY NA ŚWIECIE LICZBA PRZYP. NA OSÓB <9,4 <16,8 <25,8 <33,4 <87,3

6 UMIERALNOŚĆ NA RAKA SZYJKI MACICY

7 5 DZIENNIE 2000 ROCZNIE

8 RAK SZYJKI MACICY PROBLEM MEDYCZNY

9 INWAZYJNY RAK SZYJKI MACICY MACICA PĘCHERRZMOCZOWY JELITOGRUBE

10 RAK SZYJKI MACICY % - typ płaskonabłonkowy, 15-25% typ gruczołowy 2. Zazwyczaj poprzedzony tzw. stanami przedrakowymi: - dysplazja nabłonka: małego, średniego i dużego stopnia, - dysplazja nabłonka: małego, średniego i dużego stopnia, 3. Od stadiów przedrakowych do rozwoju inwazyjnego raka upływa od 5 do 12 lat (duże możliwości profilaktyki) upływa od 5 do 12 lat (duże możliwości profilaktyki) 4. Stadia przedrakowe są wyleczalne w 100% ! 5. Rak inwazyjny jest bardzo trudny w leczeniu i może doprowadzić do śmierci chorej ! i może doprowadzić do śmierci chorej !

11 CZYNNIKI RYZYKA CZYNNIKI RYZYKA RAKA SZYJKI MACICY RAKA SZYJKI MACICY - przetrwała infekcja HPV, - wiek (45-55 r.ż.), - wczesne rozpoczęcie współżycia, - duża liczba partnerów seksualnych, - duża liczba porodów, - niski status socjoekonomiczny, - palenie tytoniu, - obniżenie odporności immunologicznej

12 CZYNNIKI RYZYKA RAKA SZYJKI MACICY (prawdopodobne) - wieloletnia antykoncepcja hormonalna, - dieta uboga w antyoksydanty, - częste stany zapalne

13 ROLA HPV Rak szyjki macicy poprzedzony jest zakażeniem onkogennym typem HPV (rak jest następstwem infekcji) Z punktu widzenia ryzyka rozwoju choroby nowotworowej ponad 100 odkrytych typów HPV dzieli się na typy o: - wysokiej onkogenności (typy onkogenne: 16 i 18 najczęściej współistnieją z rakiem szyjki macicy) najczęściej współistnieją z rakiem szyjki macicy) - niskiej onkogenności (typy nieonkogenne: rzadko stwierdzane w komórkach raka; częściej stają się przyczyną rozwoju w komórkach raka; częściej stają się przyczyną rozwoju brodawek w okolicach ano-genitalnych: 6,11) brodawek w okolicach ano-genitalnych: 6,11)

14 HPV HUMAN PAPILLOMA VIRUS Wirus jest mikroorganizmem o prostej budowie: 1. materiał genetyczny - podwójna nić DNA otoczona: otoczona: 2. białkową otoczką zwaną kapsydem

15 HPV HUMAN PAPILLOMA VIRUS Wirus nie jest w stanie samodzielnie przeżyć i namnażać się ! Jako klasyczny pasożyt musi trafić do komórki gdzie odtworzy swój cykl życiowy Najczęściej są to komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego

16 HPV Bezpośredni kontakt zakażonej skóry lub błon śluzowych Najczęstsza droga zakażenia - kontakt seksualny HPV łatwo wnika do komórek (nie musi zaistnieć pełny stosunek seksualny) Większa liczba kontaktów seksualnych = większe ryzyko infekcji HPV Barierowe środki antykoncepcyjne zmniejszają tylko ryzyko zakażenia Nosicielami (źródłem zakażenia) mogą być zarówno kobiety jak i mężczyźni Nie dojdzie do zakażenia poprzez środki higieny, bieliznę, aparaturę medyczną TRANSMISJA ZAKAŻENIA

17 HPV Coraz częściej obserwuje się występowanie rozrostów brodawkowatych w obrębie narządów płciowych U mężczyzn rzadziej dochodzi do rozwoju raka prącia (niż u kobiet raka szyjki macicy) Źródło dalszej transmisji HPV

18 BRODAWCZAKOWATOŚĆ KRTANI U DZIECI HPV

19 RAK SZYJKI MACICY

20 NARZĄD RODNY KOBIETY

21 SZYJKA MACICY

22 Patofizjologia raka płaskonabłonkowego szyjki macicy Ektopia Regeneracja nabłonków Nabłonek prawidłowy CIN RAK INWAZYJNY HPV INNE KOKARCINOGENY -czynniki immunologiczne REGRESJAZMIAN

23 NEOPLAZJA SZYJKI MACICY

24 RAK SZYJKI MACICY PROBLEM SPOŁECZNY

25 Rak szyjki macicy, drugi najczęściej występujący rak u młodych Europejek 1 Europa, kobiety (15–44 lat) Nowe zachorowania na raka (2002): 128, Ferlay J, Bray F, Pisani P, Parkin DM. Lyon, France: IARC Press; Rak szyjki macicy

26 RAK SZYJKI MACICY - STRUKTURA WIEKOWA

27 WYSOKIE KOSZTY LECZENIA ODSZKODOWANIA I RENTY ABSENCJA W PRACY WYŁĄCZENIE Z AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ DESTRUKCYJNY WPŁYW NA PSYCHIKĘ OBCIĄŻAJĄCY WPŁYW NA BLIŻSZE I DALSZE OTOCZENIE CHOREGO RAK SZYJKI MACICY - PROBLEM SPOŁECZNY

28 RAK SZYJKI MACICY PORAŻKA

29 TRUDNA WALKA Z RAKIEM SZYJKI MACICY

30 PROFILAKTYKA

31 WHO Największy wpływ na przedłużenie średniej długości życia na świecie miało wprowadzenie profilaktyki i upowszechnienie zasad higieny na skalę populacyjną

32 PROFILAKTYKA - pierwotna, - wtórna

33 PROFILAKTYKA RAKA SZYJKI MACICY 1. PIERWOTNA - zapobieganie infekcji HPV, - zapobieganie infekcji HPV, - immunizacja - immunizacja 2. WTÓRNA - przesiewowe badania cytologiczne - przesiewowe badania cytologiczne

34 PROFILAKTYKAPIERWOTNA PROFILAKTYKA WTÓRNA

35 Stosowane i proponowane metody profilaktyki raka szyjki macicy METODA METODAPOPULACJA CZĘSTOŚĆCYTOLOGIE W ŻYCIU KOBIETY cytologia25-59 co 3 lata 12 kolposkopia co 3 lata 12 nie wyklucza badań cytologicznych test HPV co 10 lat 4 nie wyklucza badań cytologicznych (USA) 30+ co 3 lata i 40 (Goldie et al. 2 szczepionka HPV (16, 18, 6, 11) 6, 11) przed inicjacją seksual. 1 ? nie wyklucza badań cytologicznych - na jak długo daje odporność? - skierowana jest przeciwko 2 spośród znanych aktualnie 15 typów o średnim i wysokim potencjale onkogennym

36 PROFILAKTYKAPIERWOTNA

37 SZCZEPIENIA PRZECIWKO HPV SZCZEPIONKA: 1.(HPV 16, 18, 6, 11,) 2.(tylko HPV 16,18)

38 SZCZEPIENIA PRZECIWKO HPV ZALECENIA: 1. Osoby młode (12-26 lat), 2. Przed rozpoczęciem kontaktów seksualnych, 3. Osoby z grup ryzyka

39 PROFILAKTYKAWTÓRNA

40 PROFILAKTYKA WTÓRNA CYTOLOGICZNEBADANIAPRZESIEWOWE

41 BADANIE CYTOLOGICZNE 1. Pobranie podczas badania ginekologicznego komórek nabłonkowych z szyjki macicy nabłonkowych z szyjki macicy 2. Pobrane komórki umieszcza się na szkiełku, barwi i ocenia pod mikroskopem pod mikroskopem 3. Badanie cytologiczne, nazywane również Pap-testem, pozwala w wykryć nieprawidłowe komórki pozwala w wykryć nieprawidłowe komórki 4. Nie zawsze stwierdzenie komórek nieprawidłowych jest równoznaczne z obecnością raka (stany przedrakowe !) równoznaczne z obecnością raka (stany przedrakowe !) 5. Powtarzane co 3 lata badanie cytologiczne pozwala wykryć chorobę nowotworową w stadiach w pełni wyleczalnych chorobę nowotworową w stadiach w pełni wyleczalnych

42 MACICA POCHWA SZYJKA

43 KOMÓRKI PRAWIDŁOWE NABŁONEK PŁASKI NABŁONEK GRUCZOŁOWY NABŁONEK PŁASKI NABŁONEK GRUCZOŁOWY

44 KOMÓRKI RAKA

45 - aktywny - indywidualne zaproszenia - populacyjny - obejmujący całą określoną administracyjnie populację (miasto, gmina itp.) administracyjnie populację (miasto, gmina itp.) - powtarzany co 3 lata - skomputeryzowany - wszystkie kobiety w wieku lat PROGRAM PRZESIEWOWY (SKRININGOWY) CECHY

46 POPULACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY ORGANIZACJA ORGANIZACJA COK WOK ETAPDIAGNOSTYCZNY ETAPPODSTAWOWY ETAPPOGŁĘBIONY REJESTRNOWOTWORÓW NFZ

47 ZAPRASZAMY DO AKTYWNEGO UCZESTNICTWA W OGÓLNOPOLSKIM PROGRAMIE WCZESNEGO WYKRYWANIA I PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY -kobiety w wieku lat, -kobiety, które w ciągu ostatnich 3 lat nie miały badania cytologicznego nie miały badania cytologicznego w ramach NFZ, w ramach NFZ, -badanie jest bezpłatne, -wystarczy zgłosić się do jednej z placówek etapu podstawowego na pobranie cytologii etapu podstawowego na pobranie cytologii

48 WARUNKISUKCESU

49 ZGŁASZALNOŚĆ ! CYTOLOGIA

50 ŚWIADOMOŚĆZDROWOTNA

51 DOTARCIE Z INFORMACJĄ O PROBLEMIE DO JAK NAJWIĘKSZEJ LICZBY KOBIET I MĘŻCZYZN ! EDUKACJA MŁODZIEŻY !

52 PRZEKAZUJCIE WIEDZĘ !


Pobierz ppt "Nasza szkoła bierze udział w programie POPULACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA RAKA SZYJKI MACICY Zapraszamy do przeglądania prezentacji."

Podobne prezentacje


Reklamy Google