Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Modele ustroju konstytucyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie, Wolne Miasto Kraków, Galicja w okresie autonomii Ćwiczenia 19.03.2015 r.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Modele ustroju konstytucyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie, Wolne Miasto Kraków, Galicja w okresie autonomii Ćwiczenia 19.03.2015 r."— Zapis prezentacji:

1 Modele ustroju konstytucyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie, Wolne Miasto Kraków, Galicja w okresie autonomii Ćwiczenia r.

2 2

3 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe 1)patent królewski z dnia 15 maja 1815 r. o objęciu w posiadanie wracającej do Prus części Księstwa Warszawskiego: -utworzenie Wielkiego Księstwa Poznańskiego z większości departamentu poznańskiego i noteckiego oraz części kaliskiego i płockiego, - powołanie naczelnego prezesa administracji, - mianowanie namiestnika, - własny herb oraz flaga, - król pruski przybrał tytuł wielkiego księcia poznańskiego, - Wielkie Księstwo Poznańskiego stało się częścią Królestwa Prus (wyłączenie z terytoriów Związku Niemieckiego); 3

4 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe 2) odezwa do mieszkańców Wielkiego Księstwa Poznańskiego: - utworzenie urzędu namiestnika królewskiego: sprawowany wyłącznie przez Polaka (ks. Antoni Henryk Radziwiłł), przyjmowanie próśb i zażaleń do króla, nadawanie w imieniu króla tytułów, godności, orderów, informowanie ludności o zamiarach rządu, zwoływanie sejmików, - gwarancja zachowania religii katolickiej, - równouprawnienie języka polskiego z niemieckim, - zachowanie dotychczasowych praw osobistych, - obsadzanie stanowisk administracyjnych i sądowych Polakami, - wydanie w przyszłości konstytucji i rządu prowincjonalnego. 4

5 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Prowincjonalny sejm postulatowy: - utworzony w 1824 r., - skład: 48 posłów: 22 ze stanu szlacheckiego, 16 mieszczańskiego, 8 chłopskiego oraz 3 dziedzicznych książąt, - wybory pośrednie i ograniczone wysokim cenzusem majątkowym, - zwoływany co 3 lata w Poznaniu, - przewodniczył mu mianowany przez króla marszałek, - obrady w języku polskim, 5

6 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Prowincjonalny sejm postulatowy: - kompetencje: opiniowanie projektów ustaw dotyczących prowincji i podatków ogólnopaństwowych, podejmowanie uchwał w sprawach samorządu, składanie królowi petycji i skarg. 6

7 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Stanowe sejmiki powiatowe: - utworzone w 1828 r., - organ doradczy landratów w: zarządzaniu powiatem, rozkładzie podatków, przedstawianiu kandydatów na urząd landratów (uprawnienie odebrane w 1833 r.). 7

8 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Usuwanie odrębności ustrojowych i narodowych: - nieobsadzanie urzędu namiestnika od 1831 r., - sprawowanie faktycznej władzy przez pruskiego nadprezydenta prowincji, - odebranie sejmikom powiatowym możliwości przedstawiania kandydatów na landrata, - język niemiecki od 1832 r. jedynym językiem administracji, - całkowite zaprzestanie obsadzania stanowisk w administracji i sądownictwie Polakami, - nasilenie germanizacji po 1871 r. 8

9 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Podział administracyjny: 1)prowincja: Wielkie Księstwo Poznańskie jako jedna z 10 prowincji Prus; na czele nadprezydent; 2)obwody rejencyjne: poznański i bydgoski; na czele prezydent; 3)powiaty z landratem na czele; 4)gminy wiejskie z sołtysem (wsie i mniejsze miasta) i wójtem (wsie, małe miasteczka i folwarki). 9

10 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Samorząd terytorialny: 1)samorząd prowincjonalny: - stanowe zgromadzenie prowincjonalne (sejm prowincjonalny od 1879 r): sprawy lokalne prowincji oraz składanie petycji i zażaleń; - wydział prowincjonalny z dyrektorem krajowym; 2)samorząd powiatowy: - zgromadzenie powiatowe: organ pomocniczy landrata (sejmik powiatowy od 1872 r.), - wydział powiatowy kierowany przez starostę powiatowego (landrata): organ wykonawczy; 10

11 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe Samorząd terytorialny: 3)samorząd gmin miejskich: - rady miejskie: organ uchwałodawczy, - magistrat z nadburmistrzem (burmistrzem): organ wykonawczy, 4)samorząd gmin wiejskich (wg zmian z 1891 r.): -zgromadzenie gminne, -sołtys i ławnicy: organ wykonawczy. 11

12 Wielkie Księstwo Poznańskie – odrębności ustrojowe - Wielkie Księstwo Poznańskie jako prowincja o charakterze autonomicznym przez cały czas swego istnienia znajdowała się w administracji centralnej i prowincjonalnej Prus, - Wielkie Księstwo Poznańskie formalnie przestało istnieć w 1848 r. po przemianowaniu go przez Zgromadzenie Narodowe na Prowincję Poznańską, - jako twór polityczny 5 grudnia 1848 r. po pominięciu go w konstytucji Prus. 12

13 Wolne Miasto Kraków 13

14 Wolne Miasto Kraków - powstało na kongresie wiedeńskim na mocy traktatu trzech zaborców z 3 maja 1815 r., - obejmowało Kraków, trzy miasta prywatne i 224 wsie, - utworzone w wyniku sporów pomiędzy Austrią i Rosją, - neutralna republika uprzywilejowana gospodarczo, - nadzór nad jego władzami sprawowali rezydenci trzech mocarstw. 14

15 Wolne Miasto Kraków Ustrój polityczny oparty był na trzech konstytucjach z: 1)1815 r. - stanowiła integralną część traktatu z 3 maja 1815 r.; 2)1818 r. - opracowana przez Komisję Organizacyjną; 3)1832r. - opracowana przez Komisję Reorganizacyjną w porozumieniu z Komitetem składającym się z obywateli Wolnego Miasta (znowelizowana w 1837, 1838, 1839 r.). 15

16 Wolne Miasto Kraków Senat: -naczelny organ władzy rządowo-administracyjnej, -skład: prezes i 12 członków mianowanych przez Zgromadzenie Reprezentantów, Uniwersytet Krakowski i kapitułę krakowską, -cenzus wieku (35 lat) i majątku, -dzielił się na wydziały: Administracji, Skarbu i Dóbr Narodowych, Policji, Sprawiedliwości oraz Układania Przyszłej Organizacji (zmniejszono w 1822 r. do dwóch), 16

17 Wolne Miasto Kraków Senat - kompetencje: -wydawanie rozporządzeń wykonawczych, -nominacje urzędników, -aprobata projektów ustaw, -prawo łaski, -cenzura. 17

18 Wolne Miasto Kraków Zgromadzenie Reprezentantów: -władza ustawodawcza, -skład: 46 członków (od 1833 r. 30): 26 deputowanych gmin, przedstawiciele senatu, kapituły i Uniwersytetu Krakowskiego (po 3), 6 sędziów pokoju, -prawa wyborcze: cenzus wieku, majątku i wykształcenia, -sesje odbywały się raz do roku i trwały na 4 tygodnie (od 1833 r. co 3 lata na 6 tygodni), -na czele przewodniczący mianowany przez senat. 18

19 Wolne Miasto Kraków Zgromadzenie Reprezentantów - kompetencje: -ustawodawstwo, -opracowywanie listy kandydatów na urzędy, -sądownictwo sejmowe nad urzędnikami, którzy popełnili przestępstwa urzędnicze. 19

20 Wolne Miasto Kraków Rezydenci trzech państw zaborczych: -przedstawiciele dyplomatyczni przy Senacie, -faktyczne zwierzchnictwo nad władzami Wolnego Miasta oraz nad stosunkami w mieście, -wzrost roli po 1833 r. – rola rozjemców między Senatem a Zgromadzeniem Reprezentantów tzw. Konferencja Rezydentów ( od 1839 r. zbierała się stale). 20

21 Wolne Miasto Kraków Powstanie krakowskie z 1846 r. i likwidacja Wolnego Miasta Kraków: - powstanie 22 lutego 1846 r. Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, - ogłoszenie Manifestu do Narodu Polskiego opracowanego przez Karola Libelta, - dyktator powstania Jan Tyssowski, - upadek powstania 2 marca 1846 r., - na mocy patentu Ferdynanda I z r. Wolne Miasto Kraków zostało wcielone do monarchii austriackiej i przemianowane na Wielkie Księstwo Krakowskie. 21

22 Galicja w okresie autonomii 22

23 Galicja w okresie autonomii Ustrój Galicji w latach : - system stanowy, - sejm postulatowy we Lwowie – sprawy lokalne przedstawiane w formie postulatów monarsze, - próba zmian po Wiośnie Ludów. 23

24 Galicja w okresie autonomii Autonomia Galicji: - dyplom październikowy z 1860 r. wydany przez premiera Agenora Gołuchowskiego: wprowadzenie ustroju federalistycznego oraz autonomii dla krajów koronnych, - patent lutowy z 1861 r.: wprowadzenie statutów krajowych w krajach koronnych; na jego podstawie ogłoszono: statut krajowy królestwa Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim, ustawę zasadniczą o reprezentacji państwa. 24

25 Galicja w okresie autonomii Sejm Krajowy: - skład: 11 wirylistów (7 arcybiskupów i biskupów, 2 rektorzy uniwersytetów w Krakowie i Lwowie, rektor Politechniki Lwowskiej, prezes Akademii Umiejętności w Krakowie), 150 posłów pochodzących z wyborów. 25

26 Galicja w okresie autonomii Wybory do Sejmu Krajowego odbywały się w 4 kuriach: 1) wielkiej własności ziemskiej: - arystokracja i zamożna szlachta, - 44 posłów z grupy około 2000 ziemian; 2) izb przemysłowo-handlowych: - 3 posłów wybieranych przez 116 członków reprezentujących izby działające we Lwowie, Krakowie, Brodach; 3) miast większych: - 20 posłów wybieranych przez około 20 tys. mieszkańców (cenzus majątkowy, dochodowy i wykształcenia); 4) mniejszych miast i gmin wiejskich: - 74 posłów wybieranych przez około 500 tys. członków. 26

27 Galicja w okresie autonomii Sejm Krajowy: - wybory bezpośrednie w 3 kuriach, - wybory pośrednie w 4 kurii, - prawo wyborcze: cenzus majątkowy, wieku i wykształcenia, - kadencja sejmu: 6 lat, - przewodniczył mu marszałek krajowy mianowany przez cesarza (pierwszym był Leon Sapieha). 27

28 Galicja w okresie autonomii Sejm Krajowy - kompetencje: - zmiana przepisów statutu krajowego, - sprawy,,kultury krajowej” (rolnictwo, leśnictwo, hodowla i inne sprawy gospodarcze), - ustawodawstwo w sprawach publicznych budowli i dróg, - uchwałodawstwo dotyczące utrzymywanych zakładów dobroczynnych, - uchwalanie budżetu krajowego, - uchwalanie urządzeń w ramach ustaw ogólnopaństwowych: szkolnictwo, administracja i sądownictwo, sprawy kościelne i zaopatrzenie wojska, - ustawy krajowe wymagały sankcji cesarskiej, - ograniczona kontrola administracji rządowej i samorządowej (coroczne sprawozdanie namiestnika). 28

29 Galicja w okresie autonomii Wydział Krajowy: - organ wykonawczy Sejmu Krajowego, - wybierany przez Sejm Krajowy na okres 6 lat, - skład: marszałek krajowy oraz 6 członków wybieranych przez kurie i Sejm Krajowy, - kompetencje: przygotowanie projektów ustaw sejmowych i ich wykonanie, polityka zagraniczna, reprezentacja kraju wobec rządu austriackiego, kontrola samorządu terytorialnego. 29

30 Galicja w okresie autonomii Administracja rządowa: 1)minister ds. Galicji: -powołany w 1871 r., -urzędował w Wiedniu, -był nim zawsze Polak (hr. Kazimierz Grocholski, Florian Ziemiałkowski), -opiniował wszystkie akty dotyczące Galicji; 30

31 Galicja w okresie autonomii Administracja rządowa: 2)namiestnik: -powołany w 1849 r. (pierwszym namiestnikiem hr. A. Gołuchowski, hr. A. Potocki, Leon Piniński, Michał Dobrzyński), -urzędował we Lwowie, -podporządkowany i odpowiedzialny przed rządem austriackim, -reprezentował cesarza, kierował administracją rządową, nadzorował władze autonomiczne, -przeprowadzanie wyborów do Sejmu Krajowego, -władzę sprawował przy pomocy urzędu, zwanego namiestnictwem; 31

32 Galicja w okresie autonomii Administracja rządowa: 3)starosta: -podporządkowany na szczeblu powiatu namiestnikowi, -sprawowanie nadzoru nad samorządem gminnym, -przeprowadzanie wyborów. 32

33 Galicja w okresie autonomii Samorząd terytorialny: 1)samorząd powiatowy: -rada powiatowa: organ uchwałodawczo - kontrolujacy, -wydział powiatowy: organ wykonawczo - zarządzający; 2)samorząd miejski: -rada miejska: organ uchwałodawczo - nadzorujący, -magistrat: organ zarządzająco - wykonawczy: prezydent (Lwów, Kraków) i burmistrzowie; 3)samorząd gmin wiejskich: -rada gminna: organ uchwałodawczo - nadzorujący -zwierzchność gminna: organ zarządzająco – wykonawczy; naczelni (wójt) i przysiężni. 33


Pobierz ppt "Modele ustroju konstytucyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie, Wolne Miasto Kraków, Galicja w okresie autonomii Ćwiczenia 19.03.2015 r."

Podobne prezentacje


Reklamy Google