Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pieniądz gotówkowy, emitowany przez państwo, to współcześnie tylko drobna część masy (agregatu) pieniądza ogółem Dominująca ilość pieniądza w gospodarce.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Pieniądz gotówkowy, emitowany przez państwo, to współcześnie tylko drobna część masy (agregatu) pieniądza ogółem Dominująca ilość pieniądza w gospodarce."— Zapis prezentacji:

1 Pieniądz gotówkowy, emitowany przez państwo, to współcześnie tylko drobna część masy (agregatu) pieniądza ogółem Dominująca ilość pieniądza w gospodarce współcześnie to pieniądz bezgotówkowy Istnieje tylko w formie zapisu na kontach w księgach banku, stąd nazwa pieniądz skryptualny Obecnie występuje on często w postaci zapisów elektronicznych Tak więc gros pieniądza współcześnie tworzą banki A ścislej cały system bankowy

2  Pierwsze banki zajmowały się handlem (wymianą ) pieniędzy, banco (wł.)-ławka  Banki przyjmowały na przechowanie kosztowności (w depozyt);złoto przyjmowali zwłaszcza złotnicy  Bankierzy wydawali noty bankowe (bank-noty)  Depozyt formalnie zakładał pełne pokrycie –ale bankierzy zauważyli że po wypłatę depozytów zgłasza się tylko część deponentów i z czasem banki zaczęły emitować więcej banknotów

3  System wolnej bankowości -kreacja pieniądza przez prywatne banki na własny rachunek i ryzyko Przez długi czas -obowiązywała w Europie jeszcze w XVII w.zasada (prawna) pełnego pokrycia banknotów banku w złocie  Z czasem praktyka częściowej rezerwy w banku zaczęła dominować w praktyce (choć banki prywatne w sytuacji bez pokrycia czasem upadały)

4  W systemie wolnej bankowości bankierzy wydawali znacznie więcej banknotów niż przyjęli złota –i spotykali się z „runem deponentów na bank”.Wypłaty złota za ich wystawione banknoty mogły też żądać inne banki.  gdy zagrożony bank prywatny nie mógł zdobyć szybko pożyczki-upadał.  Wszystkie banki były zainteresowane powstaniem banku –kredytodawcy ostatniej instancji-czyli banku centralnego  Taką instytucją zainteresowane było także państwo

5  System częściowej rezerwy w złocie obowiązuje w Europie do I wojny światowej (w USA do 1933 r.)  To umożliwiło bankom zwiększenie akcji kredytowej (pokrycie kruszcem wynosiło ok.20 % w 19 w.)  W powszechnym zastosowaniu był pieniądz papierowy-ale wymienialny  Banki udzielają kredyt tworzyły pieniądz bezgotówkowy ale musiały pamiętać o ograniczeniu wymienialności

6  Pieniądz gotówkowy nie jest już wymienialny ani ograniczony żadnym pokryciem  Banki centralne nie tylko emitują pieniądz gotówkowy ale nadzorują cały system bankowy  Ustalają rezerwę obowiązkową  Ta wielkość ogranicza akcję kredytową

7  Zawsze musi być dana ilośc pieniędzy gotówkowych koniecznych w obrocie-do bezpośrednich transakcji  Kreuje go Bank Centralny  Jest to główna częśc M0 (bazy moneternej)  Pieniądz gotówkowy to tylko ułamek całego agregatu pieniężnego w gospodarce(M0+M1+M2 + M3)

8

9  Kreacja pieniądza przez banki – ujęcie klasyczne i współczesne  Ujęcie klasyczne: banki kreują pieniądz na podstawie uprzednich wpłat  Depozyt → kredyt 

10  Zawsze jest jakiś pierwotny depozyt  Jest wiele banków  bank prowadzi rachunki bankowe –dla depozytariuszy i kredytobiorców  Rozliczenia następują przelewami bezgotówkowymi (co pozwala traktować kolejny przelew jako pierwotny wkład gotówkowy)

11  KREACJA PIENIĄDZA BANKOWEGO  Pieniądz PAPIEROWY KREUJE CAŁY SYSTEM BANKOWY  BANK UDZIELA KREDYTU NA PODSTAWIE DEPOZYTU  ALE KREDYT W BANKU TO ZAPIS W KSIĘGACH BANKU  W WYNIKU PRZELEWU INNY BANK UDZIELA KREDYTU (mimo ze nie było wpłaty)

12

13

14  Uwaga:dla ułatwienia rachunku przyjęto rezerwę obowiazkową(rr) jako 10%; w Polsce obecnie wynosi ona 3,5 %

15

16  Bank B z przelanych środków (z banku A) udziela kredytu swojemu klientowi-Z otwierając mu rachunek. Klient ten nic nie wpłacił a mimo to może dysponować ta sumą, np. zakupuje coś i przekazuje należność na konto innej firmy,w banku C.Bank C traktuje sumę przekazu jako wkład i udziela kolejnego kredytu (kredytów),zapisując: Rezerwa minimalna64Depozyt z banku B: 640 Rezerwa kasowa64 Kredyt512 Razem 640

17

18

19   (wg.Bank of England)  KREDYT → DEPOZYT  Banki wspólczesne nie potrzebują do kreacji kredytu uprzedniego założenia depozytu (wpłaty)  Najpierw udzielają (lub nie) kredytu a ten pojawia się na rachunku kredytobiorcy jako depozyt

20  Banki korzystają z rynku międzybankowego i mogą zawsze pożyczyć na tym rynku by rozszerzyć akcję kredytową  W rezultacie bank może kreować pieniądz przez kredyt (bez uprzedniej wpłaty do banku)  następuje odwrócenie kolejności -najpierw udzielany jest kredyt; mówi się że to kredyty współcześnie tworzą depozyty  swoboda kreacji kredytów może doprowadzić do bańki kredytowej i kryzysu (jak w 2007 r.)  Po ekspansji kredytowej następują okresy nadmiernych rezerw płynnych i ograniczania kredytów (oddłużanie jak obecnie)

21  W wyniku kryzysu banki centralne(BC) uruchomiły odkupywanie za pośrednictwem banków papierów wartościowych za pieniądz (elektroniczny) tworzący dodatkowe płynne rezerwy banków. W USA, EBC i Japonii sa b.duże  Te rezerwy są własnościa banków (ich IOU) przechowywane na rachunkach BC (razem z rezerwami obowiązkowymi).  Są pieniądzem potencjalnym-nie sa pieniądzem gotówkowym ale mogą stać się pieniądzem jeśli banki udzielą na ich podstawie kredytów

22  W wyniku QE powstaje pieniądz elektroniczny (depozyty banków) na rachunku banku centralnego  Zwiększa się bilans banku centralnego i bilans instytucji które sprzedały aktywa finansowe  Pieniądz w cyrkulacji automatycznie zwiększa się tylko wtedy gdy banki stworzą nowy pieniądz (jako depozyty) poprzez nowe kredyty w gospodarce

23

24

25

26

27

28 Przy założeniu że najpierw jest wpłata –potem kredyt

29 M- podaż pieniądza: gotówka + depozyty  Gotówka (banknoty i bilon)= G  Suma depozytów= D  M(ogólna wielkośc pieniądza)= G + D  M0 – gotówka (M) + suma rezerw obowiązkowych (R) jeśli M0 = Gotówka + Rezerwy obowiązkowe (G+R) to Ważny będzie zatem stosunek M/M0 Jeśli przyjąć że M to praktycznie M1 (gotówka + depozyty na żądanie), wówczas: M1 m (mnożnik pieniądza) = M0 Można przyjąć (w uproszczeniu) że mnożnik pieniądza jest odwrotnością stopy rezerw obowiązkowych ( m=1/rr); w praktyce jest od niego mniejszy (bo nie wszystkie depozyty zostaną użyte jako kredyt,część zostanie wypłacona w gotówce)

30 rr-to stopa rezerw obowiązkowych rr zawsze 1 ND1 = pierwsza nadwyżka depozytów K= ND1 x 1/rr Suma kredytów (K)= ND1 x1/rr

31  I.  II ,  III ,6 898,4;  etc……….  rezerwa obowiązkowa=rr  1/rr = mnoznik kreacji pieniądza  1000 x 1/0,035 = 28 razy pierwsza wpłata  (tyle wynosiłaby maksymalnie kreacja pieniądza przy pierwszej wpłacie 1000 zł.i danej stopie rr- ale każdy przekaz dalej musiałby być przeznaczany na kredyty)  Im większy współczynnik rezerwy obowiązkowej (mnożnik kreacji) tym mniejsza zdolność kredytowa banków WpłataRezerwa obowiązkowa:3,5 % Do pozyczenia-max

32  Jeśli pierwsza wpłata wyniosła by 1000 zł. odpis na rezerwę obowiązkową 35 zł. (i tyle też na rezerwę kasową)  to pierwsza wpłata umożliwiła bankowi kredyt na 930  Zatem K= 930zł. x 28 = zł.  Taka byłaby teoretycznie górna granica kredytów jakie może udzielić bank (gdyby każda następna wpłata była rozliczana bezgotówkowo)  Praktycznie będzie ona dużo mniejsza bo za mnożnik przyjmujemy M1/M0  Obecnie wynosi on na koniec kwietnia 2013 :  M1=509 mld; M0=109 mld.; M1/M0=4,66

33  Musimy zatem uwzględnić w wielkości kreacji pieniądza jaki jest udział gotówki  Bank centralny kontroluje M0 ale gotówka znajduje się także w obiegu, poza M0  Ważny zatem będzie stosunek gotówki (G) do depozytów (D).  Jest to G/D określany jako –k Stosunek G/D to preferencja płynności (k)

34  Jeśli pieniądz zostanie wypłacony z depozytów w postaci gotówki  Jeśli ciągle pozostaje w banku (nadpłynnośc banków)  Jeśli zostanie przekazany przez bank do banku centralnego na rachunek rezerwowy  To bank nie kreuje kredytu

35 M0 % PKB M1 %PKB %PKBMnożnikM1/M0 Gotówka(% M1) Francja3,6121,245,8815,06 Niemcy10,3424,582,3830,86 Japonia10,5432,323,0723,54 W.Brytania3,9737,739,517,43 USA6,4518,282,8328,78 Jak widać duży udział gotówki w M1 w Niemczech i USA spowodował niski mnożnik (m) Źródło”M.Burda,Ch.Wyplosz:Makroekonomia. Podręcznik europejski,PWE 2000,s.278 W Polsce na koniec kwietnia 2013 M1/M0= 4,66

36 M0 to gotówka + rezerwy. Ale stosunek rezerw do gotówki w M0 nie jest obojętny. Gotówka w obrocie nie kreuje pieniądza zatem zwiększenie udziału gotówki w M0 zmniejsza udział rezerw- i możliwości kreacji depozytów. Odwrotnie-wzrost udziału rezerw w M0 zwiększa możliwość kreacji depozytów (działa mnożnik -m). Zatem w krajach o większym udziale gotówki w M0 mnożnik (m) będzie mniejszy od rr a więc (R/D) m < rr Wniosek: banki nie lubią obrotu gotówkowego bo nie zarabiają na kreacji pieniądza (kredytu)

37  Obliczanie całkowitej podazy pieniądza bankowego jest bardziej skomplikowane. Wymaga uwzględnienie takich czynników jak:  Baza monetarna  RSP= rynkowa stopa procentowa  Efektywna stopa redyskontowa  Stopa oprocentowania depozytów terminowych  Dochód z depozytów  Rezerwy obowiązkowe od depozytów na żądanie  Rezerwy obowiązkowe od depozytów terminowych  Inne czynniki  Por. A.Kaźmierczak: Polityka pieniężna w gospodarce otwartej,PWN 2008,s.60-75

38  Przedstawiony powyżej schemat kreacji z dominującą rolą mnożnika kreacji (M1/M0) jest modelem podręcznikowym ale nie wyjaśnia całkowicie obecnie działania banków w krajach wysoko rozwiniętych 

39  Od 1971 świat zna tylko pieniądz papierowy bez pokrycia co ułatwia bankom ekspansję kredytową i kreację długu  Rządy są zainteresowane aktywnością kredytową banków by pobudzać koniunkturę; banki centralne czasem celowo zaniżają podstawową stopę kredytową  A także, w recesji, zaniżają wymagania co do wielkości i struktury niezbędnych rezerw  To powoduje powstawanie baniek kredytowych i kryzysów finansowych  Po ekspansji kredytowej następują okresy nadmiernych rezerw obowiązkowych i ograniczania kredytów

40

41

42

43

44

45

46

47  Obecnie w Polsce 8 %  Międzynarodowa umowa: Bazylea II,  Zaostrzone wymagania :Bazylea III

48

49

50  Mnoznik kreacji (M0/M1) sugeruje tylko olbrzymią moc banków komercyjnych do kreacji pieniądza  Faktycznie obecnie (po kryzysie) banki udzielają kredytu ostrożnie  Np..w strefie euro roczne tempo kreacji kredytu spada! ( w USA rosnie b.wolno)

51

52


Pobierz ppt "Pieniądz gotówkowy, emitowany przez państwo, to współcześnie tylko drobna część masy (agregatu) pieniądza ogółem Dominująca ilość pieniądza w gospodarce."

Podobne prezentacje


Reklamy Google