Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

NAZWY. NAZWY OKREŚLENIE NAZWY NAZWA jest to wyrażenie, które w zdaniu podmiotowo – orzecznikowym nadaje się na podmiot lub orzecznik Jan jest studentem.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "NAZWY. NAZWY OKREŚLENIE NAZWY NAZWA jest to wyrażenie, które w zdaniu podmiotowo – orzecznikowym nadaje się na podmiot lub orzecznik Jan jest studentem."— Zapis prezentacji:

1 NAZWY

2 NAZWY OKREŚLENIE NAZWY NAZWA jest to wyrażenie, które w zdaniu podmiotowo – orzecznikowym nadaje się na podmiot lub orzecznik Jan jest studentem Student jest człowiekiem Szaweł jest Pawłem

3 Zdania powyższe mają taką samą budowę – różnią się tylko podmiotami i orzecznikami, ale pod względem treści różnią się istotnie. Wykaże to analiza logiczna. Należy dokonać analizy znaczeniowej „struktury głębokiej” zdań 1) Jan jest studentem znaczy, że osobnik Jan należy do społeczności studentów (słowo jest wyraża przynależność pewnego elementu „a” do pewnego zbioru „S”); symbolicznie: a  S 2) Student jest człowiekiem wskazuje, że każdy student jest człowiekiem (zbiór studentów „S” jest podzbiorem zbioru ludzi „P”); symbolicznie: S  P 3) Szaweł jest Pawłem stwierdza, że Szaweł i Paweł to ta sama osoba (Szaweł jest identyczny z Pawłem); symbolicznie: X = Y

4 NAZWY Znaczenie słowa jest wyrażające przynależność elementu do zbioru a  S nazwiemy zasadniczym sposobem rozumienia słowa jest. Korzystając z tego ustalenia możemy dokonać podstawowego podziału nazw na: Nazwy indywiduowe – to wyrażenie, które przy zasadniczym sposobie rozumienia terminu jest nadaje się wyłącznie na PODMIOT Nazwy generalne – to wyrażenie, które przy zasadniczym sposobie rozumienia terminu jest nadaje się wyłącznie na ORZECZNIK

5 NAZWY (nazwami mogą być rzeczowniki, przymiotniki, pewne zaimki, niektóre imiesłowy, funkcję nazwy mogą wypełniać pewne wyrażenia złożone) INDYWIDUOWE -tylko nazywają indywidualne przedmioty, ale ich nie oznaczają poprzez swoje znaczenie -służą do nazywania tych a nie innych przedmiotów ze względu na konwencję (umowę) Np. Fryderyk, Gdańsk, Burek, Słońce, Krzywy Domek GENERALNE -przysługują przedmiotom ze względu na jakieś cechy, którymi te przedmioty są obdarzone -wypełniają funkcję semantyczną oznaczania różnego rodzaju przedmiotów (w sensie filozoficznym) Np. człowiek, miasto, pies, gwiazda, dom, w którym mieszkał Klaus Kinsky

6 NAZWY Nazwa oznacza pewien przedmiot wt. i tylko wt. gdy można ją zgodnie z prawdą orzec o tym przedmiocie DESYGNAT nazwy – to przedmiot oznaczany przez daną nazwę ZAKRES nazwy – to zbiór wszystkich desygnatów danej nazwy TREŚĆ nazwy – to zbiór cech przysługujących wszystkim desygnatom danej nazwy

7 NAZWY oznacza NAZWA DESYGNAT (przedmiot w sensie filozoficznym) denotuje NAZWA ZAKRES NAZWY zbiór desygnatów konotuje TREŚĆ NAZWY NAZWA (zbiór cech)

8 SUPOZYCJE NAZWY (sposoby użycia nazw) Supozycja prosta – gdy nazwa zastępuje jakiś przedmiot przez nią oznaczany Pies Ali jest duży Supozycja formalna – gdy nazwa zastępuje pojęcie (powszechnik) Pies jest kręgowcem Supozycja materialna – gdy nazwa zastępuje samą siebie Pies składa się z czterech liter Dziś POWINNIŚMY NAPISAĆ: Wyrażenie „Pies” składa się z czterech liter

9 NAZWA CUDZYSŁOWOWA Wyrażenie wzięte w cudzysłów jest metajęzykową nazwą tego wyrażenia PIES- jest nazwą dla: „PIES” - jest nazwą dla: P I E S

10 NAZWA CYDZYSŁOWOW A PIES- jest nazwą dla: (dla wyrażenia - PIES - nazwą jest „PIES”)

11 RODZAJE NAZW Ze względu na budowę nazwy dzielimy na: PROSTE – jest wyrażeniem prostym Na przykład: Dom Student Pegaz Miłość Uczucie Byt ZŁOŻONE – jest wyrażeniem złożonym Na przykład: Dom nad rzeką Student UG Gorąca miłość Uczucie, które pozostało bez odwzajemnienia Pierwszy biały odkrywca Mount Everestu

12 RODZAJE NAZW Ze względu na charakter ontyczny desygnatów KONKRETNE – nazwy rzeczy, osób, zwierząt i tego co sobie wyobrażamy jako rzeczy, … Na przykład: Dom Koń Polityk Cztery książki Centaur ABSTRAKCYJNE – nazwy zdarzeń, własności, stanów ducha, relacji … Na przykład: Bitwa Czerwień Polityka Gniew Zło

13 RODZAJE NAZW Ze względu na ilość desygnatów JEDNOSTKOWE - OGÓLNE - PUSTE - - posiada tylko jeden - posiada wiele - nie posiada desygnat desygnatów żadnych desygnatów -Gerlach -Pies -Żonaty kawaler -Najwyższy szczyt Tatr -Małżeństwo -Dziesięciomilionowe miasto -Papież -Zamek nad Wisłą -Senat RP -Student -Cyklop -Odkrywca krążenia krwi -Poseł na sejm RP -Obecny król Polski

14 RODZAJE NAZW Ze względu na strukturę desygnatów ZBIOROWE – desygnatem jest pewien zbiór w sensie kolektywnym Na przykład: Senat RP Bukiet kwiatów Wojsko Biblioteka Tłum NIEZBIOROWE – odnosi się do poszczególnych elementów (zbioru w sensie dystrybutywnym) Na przykład: Senator Kwiat Żołnierz Książka

15 RODZAJE NAZW Ze względu na stopień precyzji zakresu nazwy OSTRE – mają ściśle określony zakres nazwy Na przykład: Student Wykładowca uniwersytetu Trójkąt Mężatka Tautologia KRZ Minister rządu RP NIEOSTRE – niektóre przedmioty na pewno są jej desygnatami, niektóre na pewno nie są jej desygnatami a co do pewnych mamy wątpliwości: Zdolny student Dobry wykładowca Duży zwierz Strumień Las

16 RODZAJE NAZW Ze względu na stopień precyzji treści nazwy WYRAŹNE – posiada ściśle określoną treść językową Na przykład: tautologia NIEWYRAŹNE – mimo znajomości danego języka nie potrafimy podać zespołu cech konstytutywnych dla jej desygnatu (ów): prawda

17 STOSUNKI MIĘDZY ZAKRESAMI NAZW - Niech S oraz P będą zmiennymi nazwowymi, pod które będziemy mogli podstawiać nazwy: generalne, niepuste i (najlepiej) konkretne i ogólne. - Wtedy między zakresami tych dwóch nazw (S, P) mogą zachodzić relacje (stosunki): RÓWNOWAŻNOŚCI NADRZĘDNOŚCI/PODRZĘDNOŚCI KRZYŻOWANIA SIĘ PRZECIWIEŃSTWA SPRZECZNOŚCI

18 STOSUNEK RÓWNOWAŻNOŚCI Nazwy S i P pozostają w stosunku równoważności gdy każdy desygnat nazwy S jest jednocześnie desygnatem nazwy P i odwrotnie. {______S______} | | {______P______} Dentysta (S) – Stomatolog (P) Śmigłowiec (S) – Helikopter (P)

19 STOSUNEK NADRZĘDNOŚCI/PODRZĘDNOŚCI {_____________S____________} | | {_________P________} Nazwa S jest nadrzędna w stosunku do nazwy P, gdy każdy desygnat nazwy P jest jednocześnie desygnatem nazwy S, ale istnieją desygnaty S, które nie są desygnatami P. Wtedy także nazwa P jest podrzędna w stosunku do nazwy S. Lekarz (S) – kardiolog (P) Ssak (S) – Pies (P) Dyrektor (S) – Dyrektor naczelny (P)

20 STOSUNEK KRZYŻOWANIA SIĘ {________S_________} {________P_________} Nazwy S i P krzyżują się, gdy niektóre desygnaty nazwy S są jednocześnie desygnatami nazwy P ale istnieją zarówno desygnaty S, które nie są desygnatami P, jak też takie desygnaty P, które nie są desygnatami nazwy S. student (S) – sportowiec (P) aktor (S) – piosenkarz (P)

21 STOSUNEK PRZECIWIEŃSTWA {_____S_____} | | {______P______} Nazwy są przeciwne, gdy ich zakresy się wykluczają (nie mają wspólnych desygnatów) ale się NIE dopełniają (nie wyczerpują całego uniwersum) ryba (S) – kot (P) piernik (S) – wiatrak (P) człowiek (S) – młot (P)

22 STOSUNEK SPRZECZNOŚCI {_______S_______} | | {___________P__________} Nazwy S i P pozostają w stosunku sprzeczności, gdy ich zakresy zarówno się wykluczają (nie mają wspólnych desygnatów) jak i dopełniają (ich suma teoriomnogościowa wyczerpuje cały rozpatrywany zakres). Uniwersum – bakterie: tlenowce (S) – beztlenowce (P) Uniwersum – ludzkość: palący (S) – niepalący (P) Uniwersum – organizmy żywe: cudzożywne (S) – samożywne (P)


Pobierz ppt "NAZWY. NAZWY OKREŚLENIE NAZWY NAZWA jest to wyrażenie, które w zdaniu podmiotowo – orzecznikowym nadaje się na podmiot lub orzecznik Jan jest studentem."

Podobne prezentacje


Reklamy Google